Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / История / Рабочие программы / 10 сыныпқа арналған сабақ жоспары Қазақстан тарихы
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • История

10 сыныпқа арналған сабақ жоспары Қазақстан тарихы

библиотека
материалов

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: Кіріспе

Сабақтың мақсаты:

  • Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы әлем көрінісі, еуропа мемлекеттерінің саяси құрылысы, ұлы державалардың экспанциясы,еуропалық мемлекеттердің үстемдігінің түп негізі, өркениеттер үндестігі тақырыптарында айта отырып, белсенділігі жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

еру

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Дүние жүзінің саяси картасы».

  2. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында »картасы

  3. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».

  4. «Адам баласының қалыпты даму кезеңдері»,

  5. «Тас дәуірінің хронологиясы», т.б. тірек-сызбалар.

  6. Техникалық құралдар.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару


Үй тапсырмасын сұрау:

  • Өткен жылғы материалдарды қайталау.


Сабақтың жоспары:

  1. Адам баласының пайда болуы және оның дамуы.

  2. Палеолит

  3. Мезолит

  4. Неолит

  5. Тас дәуіріндегі адамдардың қоғамдық құрылымы.

Сабақты бекіту:

Пысықтау сұрақтары арқылы сабақты бекітіп, үйге тапсырма беремін.


Бағалау:

Үйге тапсырма: Оқулықпен танысу. Картамен жұмыс.












10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §1. Тас дәуірінің хронологиясы. Палеолит,мезолит,неолит дәуіріндегі Қазақстан

Сабақтың мақсаты:

  • Жер бетіндегі алғашқы адамдардың пайда болуы мен дамуына тоқтала отырып, Қазақстан жеріндегі тас дәуірі кезеңдерінің ерекшеліктерін көрсету.

  • Оқушылардың өздігінен жұмыс істеуі арқылы олардың ой-өрісін дамытып, өзіне деген сенімін, пәнге деген қызығушылығын арттыру.

  • Отанын сүюге, тарихи-мәдени ескерткіштерді қадірлеп, мақтанышпен қарау сезімін ояту.

Сабақтың түрі: Жаңа білімді игеру

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Дүние жүзінің саяси картасы».

  2. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында »картасы

  3. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».

  4. «Адам баласының қалыпты даму кезеңдері»,

  5. «Тас дәуірінің хронологиясы», т.б. тірек-сызбалар.

  6. Техникалық құралдар.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

  • Өткен жылғы материалдарды қайталау.

Сабақтың жоспары:

  1. Адам баласының пайда болуы және оның дамуы.

  2. Палеолит

  3. Мезолит

  4. Неолит

  5. Тас дәуіріндегі адамдардың қоғамдық құрылымы.

Сабақты бекіту:

  1. Адам баласының алғашқы ата-тегі гомонидтер тұқымына жататын рамапитек қаңқасының қай жерлерден табылғанын картадан көрсетіңдер.

  2. Ғалымдар адам баласының біртіндеп дамуын қанша кезеңге бөледі? Оны қалай дәлелдеп отыр?

  3. Ежелгі тас дәуірі қанша кезеңге бөлнеді, оларды атап шығыңдар.

  4. Ғалымдар Қазақстанның ежелгі тұрғындарын адамның қалыпты дамуының қай кезеңімен сәйкестендіреді, оны немен дәлелдейсіңдер?

  1. Соңғы палеолит кезеңін ғалымдар адамдардың шын мәніндегі тарихи өмірінің басталуы деп не себептен айтқан, дәлелдеңдер?

Пысықтау сұрақтары арқылы сабақты бекітіп, үйге тапсырма беремін.

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 1 бойынша сұрақтарға жауап дайындау. Картамен жұмыс.






10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы. § 2. Энеолит. Ботай мәдениеті

Сабақтың мақсаты:

  • Өндірісте мыстан жасалған еңбек құралдарын пайдаланумен энеолит дәуірінің басталуын, оның ерекшеліктерін, табиғаттағы өзгерістердің адам тіршілігі мен өміріне әкелген жаңалықтарын көрсету.

  • Шаруашылық түрлерінің дамуын, алғашқы металл- мысты пайдаланудың зор маңызын түсіндіру. Үш кезеңнің мәдени ескерткіштеріне тоқталып өту.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында» картасы

  2. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».

  3. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Орта палеолот кезеңі адамзат дамуының қай кезеңіне сәйкес келеді?

  2. Бұл кезеңнің тұрақтары Қазақстанның қай аймақтарынан табылған? Картадан көрсетіңдер.

  3. Адамдар құрал жасаудың қандай жаңа тәсілдерін меңгерді?

Неолит кезеңінде адамдардың тас құрал жасауда ең жоғары сатыға жеткенін немен дәлелдей аласыңдар?

Сабақтың жоспары:

  1. Энеолит

  2. Ботай мәдениеті

Негізгі мазмұн

Қай жерден табылды

Тұрақтар

Зерттеудегі жаңалықтар

1

Оңтүстік Қазақстан обылысы

Қараүңгір (б.з.б. 6-5 мыңжылдық)

Үңгір-екі бөлмелі.

Тастан жасалған құрылыстар, сүйектен ине, біз. Қыш ыдыстар

2

Маңғыстау облысы

Ойықты, Төлес

Тұрмыста теріні, сүйек, ағаш өңдеу кеңінен қолданылды. Қыш ыдыстар, сыртына геометриялық өрнектер салынған.

3

Қосқұдық (б.з.б. 5-4 мыңжылдық)

Шақпақ шәне жай тастардан жасалған көптеген бұйымдар. Тарақ тәрізді өрнекпен өрнектелген қыш ыдыстар

4

Ақмола облысы

Атбасар мәдениеті- Қарлыға, Жабай

200-ге жуық тұрақ табылған. Жартылай көшпелі шаруашылық

5

Торғай облысы

Маханжар, Тұздыкөл, Дүзбай, Сор

Ыдыстар ерекшелігі-жіңішке қылта мойын, конус тәрізді. Өрнектері-тарақша

Сабақты бекіту:

  • Энеолит дәуірінде қандай жаңа материалдар пайдаланылды?

  • Ботай мәдениеті туралы не білесіңдер?

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 2. Энеолит. Ботай мәдениеті



10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 3-4. Дәуірдің жалпы сипаттамасы және аймақтық ерекшеліктері

Сабақтың мақсаты:

  • Қола дәуірі туралы түсінік бере отырып, б.з.б. 2-мыңжылдықтың соңы мен 1-мыңжылдықтың басында далалық өңірде көшпелі мал шаруашылығының дами бастағынын көрсету.

  • Адамдардың қоғамдық қатынастырының өзгеруіне, бұл кезеңнің зерттеген мәдени ескерткештеріне тоқталу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілікке карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Соңғы тас дәуірінің кезеңдерінің хронологиясын анықтап, қысқаша айтып беріңдер.

  2. Мезолит кезеңі адам өміріне қандай жаңалықтар алып келді?

  3. Мезолит кезеңінің тұрақтары қай жерден табылды, олардың өздеріне тән ерекшеліктері қандай?

  4. Неолит кезеңі адам өміріне қандай өзгерістер алып келді?

  5. Ботай мәдениеті туралы не білесіңдер?

Сабақтың жоспары:

  1. Қола дәуірі туралы түсінік және оның ерекшеліктері

  2. Андронов және Беғазы-Дәндібай мәдениетінің зерттелуі

  3. Орталық Қазақстандағы ру-тайпаларының қола дәуіріндегі ескерткіштері.

  4. Солтүстік және Батыс Қазақстан ру-тайпаларының археологиялық ескерткіштері

  5. Шығыс Қазақстан ру-тайпаларының қола дәуіріндегі есерткіштері

  6. Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу ру-тайпаларының археологиялық ескерткіштері

Оқушылардың назарын бұл кезде өмір сүрген тайпалардың металлургия мамандығын жақсы меңгергендігіне, қола еңбек құралы мен қару-жарақ жасаудың негізгі шикізат көзі болғандығына аударып, бұл кезеңдегі шаруашылықтың даму ерекшеліктерін, қоғамдық қатынастағы өзгерістерді атап өтемін.

Оқушылардың білімдерін бекіту мақсатында оқушыларды қатыстыра отырып, төмендегі сызбаны жасау.

Қhello_html_m6ecb2e47.gifару-жарақ

Мhello_html_782638ce.gifhello_html_55b7fba7.gifеталлург мамандығының жетілуі

Мүлік теңсіздігінің өсуі

Еhello_html_m62639aa6.gifhello_html_m35a3d0e1.gifңбек құралдары

Қhello_html_m7efaeb47.gifола дәуірінің ерекшелігі

Өhello_html_a790d0d.gifhello_html_m50d3d392.gifндірістік өнім өндіру

Отбасылық меншіктің кеңеюі

Мал шаруашылығының дамуы

Көшпелі мал шаруашылығы

Аталық рулық қатынас

Әрі қарай «Андронов мәдениеті» қай дәуірде қалыптасқан?

  • Бұл мәдениетті жасаушы ру-тайпалардың Қазақстанмен қандай байланысы бар?» т.б. сұрақтарды қоя отырып, оқушылардың білім деңгейін таразылап, төмендегі сызбаны пайдалана отырып, жоспардағы екінші мәселені түсіндіремін. Андронов, Беғазы-Дәндібай мәдениетінің құндылығын ащқан археолог-ғалымдар еңбегіне тоқталып қорытындылаймын.

Жоспарда көрсетілген Орталық, Солтүстік, Батыс, Шығыс, Оңтүстік Қазақстандағы қола дәуірінің ескерткіштерін, олардың әр кезеңінің ерекшеліктеріне тоқталамын.

Сабақты бекіту:

  • Қола дәуірі және оның ерекшеліктері туралы не білесіңдер?

  • Қоланың пайда болуының адам өмірінде тарихи маңызы қандай?

  • Андроном мәдениеті туралы не білесіңдер?

  • Беғазы дәндібай мәдениеті Андроном мәдениетінен несімен ерекшеленеді?

  • Орталық Қазақстандағы қола дәуірінің ескерткіштері туралы айтып беріңдер.

  • Солтүстік және Батыс Қазақстандағы ескерткіштердің ерекшеліктері туралы әңгімелеңдер.

  • Шығыс Қазақстандағы ескерткіштердің зерттелу тарихы туралы не білесіңдер?

  • Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу аймағындағы ескерткіштердің маңызы неді?

Т

Қола дәуірі

ірек-сызба

Беғазы-Дәндібай мәдениеті

Андронов мәдениеті

Ру-тайпалар

Орталық Қазақстан

Зерттелуі

Ә.Х.Марғұлан

Ұқсас мәдениет түркі тілдес

Сібір, Жайық өңірі, қазақстан, Орта Азия



hello_html_m1997a73f.gifhello_html_m77e48b33.gif


зерттелуі

  • А.Я.Тугаринов (1914 ж. Асинск-Андронов селосы)

  • М.П. Грязнов (30- жылдары кезеңдерін анықтады)

  • Теплухов (кезеңдерге бөлді)

  • К.В.Сальников (Орал сыртының ескерткіштерін зерттеді.)



hello_html_m30d19447.gifhello_html_m5a55388.gifhello_html_1dd0b9c4.gifhello_html_64a61f84.gifhello_html_mfe0d563.gifhello_html_m645da581.gifhello_html_1dd0b9c4.gifhello_html_613fb3e9.gifhello_html_m2fd3af.gif














Бағалау:

Үйге тапсырма: §3-4
















10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 5. Қола дәуірі тайпаларының шаруашылығы,тұрмысы қоғамдық құрылысы

Сабақтың мақсаты:

  • Қола дәуірінде Қазақстан аумағында көшпелі мал шаруашылығының және жер шаруашылығының дами бастағанын түсіндіру.

  • Кәсіп түрлерін соның ішінде металл өндіру кәсібін жоғары меңгергенін көрсету. Қола дәуіріндегі қоғамдық қатынас пен діни наным-сенімдердің адам өміріндегі рөліне тоқталу.

  • Адамгершілік асыл қасиеттерге тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. Карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте .

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Қола дәуірі және оның ерекшеліктері туралы не білесіңдер?

  • Қоланың пайда болуының адам өмірінде тарихи маңызы қандай?

  • Андронов мәдениеті туралы не білесіңдер?

  • Беғазы - Дәндібай мәдениеті Андронов мәдениетінен несімен ерекшеленеді?

Сабақтың жоспары:

  1. Шаруашылықтың дамуы

  2. Қола дәуіріндегі металл өндіру

  3. Қоныстар мен тұрғын үйлер

  4. Үй кәсібі мен қолөнердің дамуы.

  5. Қола дәуірі кезіндегі қоғамдық қатынастар

  6. Діни нанымдар мен әдет-ғұрыптар

Металл өндірудегі табыстар

Кен орындары

Кен өндіру құралдыры-балға, шоттар, сыналар, келі-келсаптар

Мыс пен қалайыны белгілі мөлшермен қосу

Әр түрлі қалыптар

Сәндік бұйымдар жасау

hello_html_m713cb942.gifhello_html_2569610b.gifhello_html_m747ea57e.gifhello_html_2993c4e4.gifhello_html_m517ad6b0.gif






Үшінші

Сабақты бекіту:


  • Қола дәуірінде шаруашылықтың қандай түрлері дамыды?

  • Қола дәуіріндегі металл өндірудің дамуын неден көреміз?


Бағалау: Үйге тапсырма:§5.



10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 6. Ежелгі Қазақстан тарихы жазба деректерде. Ертедегі темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы

Сабақтың мақсаты:

  • Б.з.б. VIII-VII ғасырларда Қазақстан аймағында мекендеген тайпалар темір құрал-сайман жасай бастағанын, осы кезде өмір сүрген сақ тайпалары туралы ғылыми деректерді, олардың археологиялық ескерткіштерінің зерттелуінің маңызын түсіндіру.

  • Бәсекеге барынша қабілетті, білімді азамат тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. Карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Қола дәуірінде шаруашылықтың қандай түрлері дамыды?

  • Қола дәуіріндегі металл өндірудің дамуын неден көреміз?

  • Қола дәуіріндегі ру-тайпалар қоныстар мен үй-жай салуда қандай тәсілдерді қолданды?

  • Үй-жай кәсібі мен қолөнердің дамуы неге байланысты болды?

Сабақтың жоспары:

1. Көне парсы деректері

2. Көне грек авторларының шығармалары

3. Скиф данасы-Анахарсис

4. Қытай жазба деректері

5. темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы

Сабақты бекіту:

  • Темір дәуіріне сипаттама беріңдер.

  • Қытай жазба деректерінің ежелгі Қазақстан тарихын оқып-үйренуде алатын орны қандай?

  • Сақтар туралы жазба деректер қандай грек, парсы ғалымдары мен философтарын білесіңдер? Олардың қалдырған деректерінен не білуге болады?

Бағалау: өзін-өзі.

Үйге тапсырма:§6.











10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §7. Сақтардың қоғамдық құрылымы және идеологиясы

Сабақтың мақсаты:

  • Сақтардың қоғамдық құрылысы, шаруашылығының дамуы, кәсібі, бейнелеу өнерінің дамуы туралы түсіндіру. Діни наным-сенімдерді, антропологиялық зерттеулерді атап өту.

  • Бәсекеге барынша қабілетті білімді, адамгершілігі жоғары жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. Карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте.

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Темір дәуіріне сипаттама беріңдер.

  • Сақтар туралы жазба деректер қандай грек, парсы ғалымдары мен философтарын білесіңдер? Олардың қалдырған деректерінен не білуге болады?

  • Сақтар туралы қытай деректері қандай мағлұматтар береді?

  • Анахарсистің әлем философиясындағы алатын орны қандай?

  • Соңғы кезде темір дәуіріне байланысты қандай жаңалықтар болды?

  • Қазақстан жеріндегі темір дәуірінің ескерткіштерінің зерттелуі туралы не білесіңдер?

Сабақтың жоспары:

  1. Сақтардың қоғамдық құрылысы

  2. Сақ тайпаларының шаруашылығы

  3. Қолөнер мен зергерліктің дамуы

  4. Бейнелеу өнері

  5. Діни наным-сенімдер

  6. Сақтардың антропологиялық өзгерістері

Сабақты бекіту:

  • Сақтардың қоғамдық құрылысы мен әлеуметтік жағдайлары қандай болған?

  • Сақ тайпаларының шаруашылығы туралы археологиялық деректер мен жазба деректерді салыстыра отырып, айтып беріңдер.

  • Темір дәуіріндегі қолөнер мен зергерлік туралы не білесіңдер?

  • «Аң стилі» дегенді қалай түсінесіңдер?

  • Сақтардың діни-нанымдары

  • Сақтардың антропологиялық жағынан монғолоидтік пішінге айнала бастауының себебі неді?

Бағалау: өзін өзі

Үйге тапсырма:§7.







10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §8. Ғұндар мемлекеті.Үйсін және қаңлы мемлекеттері

Сабақтың мақсаты:

  • Б.з.б. ІІІ-б.з. IV ғасырларда Қазақстанның оңтүстік, оңтүстік-шығыс аймақтарындағы алғашқы мемлекеттердің дамуын, олардың қоғамдық құрылысын, алып жатқан аймағын көрсету, мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін түсіндіру.

  • Оқушылардың ойлау дағдысын қалыптастырып,бәсекеге қабілетті, білімді ұрпақ тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Қазақстан Республикасының саяси картасы»

  2. «Б.з.б. ІІІ-б.з. V ғасырындағы Қазақстан картасы»

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Сақтардың қоғамдық құрылысы

  2. Сақ тайпаларының шаруашылығы

  3. Қолөнер мен зергерліктің дамуы

  4. Бейнелеу өнері

  5. Діни наным-сенімдер

  6. Сақтардың антропологиялық өзгерістері

Сабақтың жоспары:

  1. Ғұн мемлекеті, қоғамдық құрылысы

  2. Үйсін мемлекеті

  3. Қаңлы мемлекеті.

Сабақты бекіту:

  1. Қазақстан жерінде мемлекеттік дәрежеде өмір сүрген қандай тайпаларды білесіңдер?

  2. Олар қай ғасырарда өмір сүрген? Олардың мемлекеттік дәрежеге дейін көтерілгеніне қандай айғақ келтіре аласыңдар?

Бағалау: Үйге тапсырма:§ 8. Ғұндар мемлекеті.Үйсін және қаңлы мемлекеттері





10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 9. Көне дәуірдегі Қазақстан жеріндегі ежелгі этникалық үдерістер

Сабақтың мақсаты:

  • Қазақ халқы қалыптасуының еделгі және орта ғасырлардағы тарихи кезеңдері жөнінде оқушыларға толық түсінік беру, ерекшеліктеріне тоқталу.

  • Түркі этнонимінің пайда болуы жөнінде тоқтала отырып, түркі тілдес халықтардың қоныстанған аумағыжәне түркі тілдес ұлттардың қалыптасу кезеңдері жөнінде оқушыларға тиянақты білім беру.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба .

Үй тапсырмасын сұрау:

1.Ғұн мемлекеті

2.Үйсін, Қаңлы мемлекеттері

Сабақтың жоспары:

  1. Ежелгі ру-тайпаларының этностық дәрежеге жетуі

  2. Қазақ халқы негізінің қалыптасуының ерте орта ғасырлардағы тарих кезеңдері

  3. Түркі тілдес халықтардың ата-бабасы қоныстанған жерлер. Қазіргі түркі тілдес халықтардың алып жатқан аумағы.

  4. Түркі тілдес этностардың қалыптасу кезеңдері

С

Этнос-ел

Антрополог О.Исмағұлов

Қазақтарда этностық үдерісі

Қола дәуірі

абақ жоспарының бірінші мәселесін мына тірек нүктелері арқылы түсіндіру.

Темір дәуірі

Сақ, үйсін, қаңлы, ғұн

Түркі тілдес халық

hello_html_m473aa241.gifhello_html_m20bd1e65.gifhello_html_m368a47c.gifhello_html_1aa9deb3.gifhello_html_m610bd9f1.gifhello_html_m5634ee1.gifhello_html_m316bdc45.gif






Сабақты бекіту:

  • Қазақ халқының негізін құраған ежелгі тайпалар мен рулар туралы не білесіңдер?

  • Қаңлы, үйсін тайпалары қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?

  • Ерте орта ғасырларда қандай этностық өзгерістер болды?

  • Орта ғасырларда қандай этностық өзгерістер болды?

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 9. Көне дәуірдегі Қазақстан жеріндегі ежелгі этникалық





10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 10. Қазақ этногенезінің түркілік кезеңі

Сабақтың мақсаты:

  • Қазақстан аумағындағы алғашқы мемлекеттерге, олардың қоғамдық құрылымдары мен саяси жағдайларына тоқталу.

  • Алған білімін одан әрі дамыту.

  • Бәсекеге барынша қабілетті білімді, шығармашыл жеке тұлға қалыптастыру.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. Карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба.

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Қазақ халқының негізін құраған ежелгі тайпалар мен рулар туралы не білесіңдер?

  • Қаңлы, үйсін тайпалары қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?

  • Ерте орта ғасырларда қандай этностық өзгерістер болды?

  • Орта ғасырларда қандай этностық өзгерістер болды?

  • Қазақ халқы өзінің қалыптасу тарихында мәдени-тарихи дамудың қандай кезеңдерін бастан өткізді?

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақстан аумағындағы алғашқы мемлекеттер.

  2. Алғашқы мемлекеттің қоғамдық құрылыстары мен саяси жағдайлары.

  3. Алғашқы мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық жағдайлары.

Сабақты түсіндіру барысында мына кестені пайдалану.

hello_html_6c898d47.png

Сабақты бекіту:

  • ҮІ-ҮІІ ғасырларда Қазақстан аумағында қандай мемлекеттер өмір сүрді? ҮІІІ-ХІ ғасырларда ше?

  • Алғашқы мемлекеттер Қазақстанның қай аумағында орналасты?

  • Алғашқы мемлекеттердің қоғамдық құрылысы қандай болды?

Бағалау:

Үйге тапсырма:§10. Қазақ этногенезінің түркілік кезеңі

Мәтін соңындағы сұрақтарға жауап беру





10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 11. Монғолдар жаулап алғаннан кейінгі этностық өзгерістер

Сабақтың мақсаты:

  • Қазақтардың халық болып қалытасуында этносаяси қауымдастыықтың рөлін көрсету. Халық болып құрылуды жеделдеткен факторларды анықтап, қазақ халқының қалыптасуының аяқталуын түсіндіру.

  • Бәсекеге барынша қабілетті білімді, білікті жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Қазақстан аумағындағы алғашқы мемлекеттер.

  2. Алғашқы мемлекеттің қоғамдық құрылыстары мен саяси жағдайлары.

  3. Алғашқы мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық жағдайлары.


Сабақтың жоспары:

  1. Қазақстан аумағында этносаяси қауымдастықтың қалыптасы.

  2. Қазақ халқының қалыптасуындағы қыпшақ тайпаларының рөлі

  3. Қазақ халқының қылыптасуының аяқталуы

hello_html_m3a7ad9e7.png

Сабақты бекіту:

  • Монғол шапқыншылығының жергілікті халыққа қандай зардаптары тиді?

  • Этносаяси қауымдастық дегеніміз не, оның халық болып қалыптасуға қандай әсері болды?

  • «92 баулы қыпшақ шежіресінен» не білуге болады?

Бағалау: өзін-өзі

Үйге тапсырма: §11 бойынша сұрақтарға ауызша жауап дайындау.


10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 12. Қазақ халқының антропологиялық деректер бойынша қалыптасуы

Сабақтың мақсаты:

  • Халықтың шығу тегін зерттеуде антропологиялық деректердің мәнінің зор екендігін түсіндіру:

  • Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту:

  • Бәсекеге барынша қабілетті білімді, білікті жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Қазақстан аумағында этносаяси қауымдастықтың қалыптасы.

  2. Қазақ халқының қалыптасуындағы қыпшақ тайпаларының рөлі

  3. Қазақ халқының қылыптасуының аяқталуы

Сабақтың жоспары:

    1. Антропология дегеніміз не?

    2. Қазақстан жерін қола дәуірінде мекендеген адамдардың түр-сипаты

    3. Ерте темір дәуірінде Қазақстан жерін мекендеген тайпалардың антропологиясы

    4. Түрік дәуірінің антропологиясы

Сабақты бекіту:

  • Антропология ғылымы нені зерттейді?

  • Қола дәуірі адамдарының түр-сипатындағы ерекше белгілері қандай?

  • Монғолдар қалыптасып келе жатқан қазақ халқының бет пішініне қандай өзгеріс әкелді?

  • Қазақстан жерін мекендеген тайпалардың антропологиясындағы монғолоидтік тектің әр замандағы өзгерісін диаграммаға түсіріңдер

  • Адамның антропологиялық түрінің ұалыптасуы қандай факторларға байланысты?

Бағалау:

Үйге тапсырма: §12 бойынша сұрақтарға ауызша жауап дайындау.













10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 13.Қазақ халқының қалыптасуы. Қазақ жүздерінің шығуы

Сабақтың мақсаты:

  • «Қазақ» сөзінің шығуы мен мағынасы туралы ғалымдардың ой-тұжырымдары мен деректері «Алаш» атауының мағынасы, жүздердің пайда болуы туралы айту:

  • Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын дамытып,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту:

  • Білімді, ұлтжанды азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Монғол шапқыншылығының жергілікті халыққа қандай зардаптары тиді?

  • Этносаяси қауымдастық дегеніміз не, оның халық болып қалыптасуға қандай әсері болды?

Жаңа сабақтың жоспары:

  1. «Қазақ» сөзінің шығу тегі.

  2. «Алаш» атауының мағынасы.

  3. Жүздердің пайда болуы.

«Қазақ» сөзінің шығу тегі туралы деректерді кесте арқылы түсіндіру. Өйткені «қазақ» сөзінің шығуы туралы көптеген ғалымдардың пікірі бар, осы кестені пайдаланып, оқушыларға тапсырма беріп, пікірлерін білу қажет. Сонымен қатар қосымша деректерден алдын ала шығармашылық тапсырма беруге болады.

Ғалымдар

Еңбектері мен пікірлері

Көптеген ғалымдар

«қазақ» сөзінің шығу тегін б.з.д. VII-IV ғасырларда өмір сүрген сақ тайпаларының атымен, «сақ», «каспи», «қас», «қаз», «хаз», «аз», «қасақ» деген тайпа аттарымен байланыстырады.

Академик Н.Я.мар мен чех ғалымы Б.Грозный. Бұл пікірді академик Ә.Х.Марғұлан, тарихшы Ш.Ақынжанов, жазушы С.Мұқанов, т.б. қолдайды.

«қазақ» атауының төркіні «қасақ»» «көсек» сөздері дейді.

Академик Ә.Х.Марғұлан

Хазарлар арасында қазар-ұғ, берішлік деген екі ірі тайпаның болғанын айтады.

А.Н.Бернштам

«қазақ» сөзі кас-пи мен сақ тайпасының бірігуінен тайда болған деп тұжырымдайды.

Зерттеуші А.Әбдірахманов

«қазақ» сөзінің төркіні қаз және оғ (оқ) деген екі сөздің қосылуынан жазылған: оғ-көне түркі тілінде ру, тайпа дегенді білдіреді. Қазоғ (оқ)-қаз тайпалары деген ұғымды білдіреді.

Б.з.д. ІІ ғасырда қытай тарихшысы Бань Гуд

«Хан» кітабында ортаазиялық халықтардың ішінде «се» немесе «сай» атты халықтың болғандығын жазған

Шығыстанушы ғалым В.В.Григорьев

Қытай транскрипциясы бойынша «се» мен «сай» сөздерінің сақтар екендігін дәлелдеген

Қытай деректерінде

Бұл тайпалардың Монғолияның алыс түкпірінен Әмудария мен Сырдария бойында өмір сүргенін көрсетеді.

Б.з. ІІ ғасыры Жуңғоның тарихи дерегінде

Каспий және Арал теңіздерінің аймағында өмір сүрген «хаса», «каса» (қазақ) тайпалары туралы жазылған

А.А.Семенов

Арба немесе үймені қыпшақтар пайдаланған, кейбір ғылыми пікірлерде «хазар» мен «қазақ» сөздерінің төркіні бір дейді. Оған «қаз», «қас» деген сөздердің шығуын дәлел етеді.

XVI ғасырда өмір сүрген ибн Рузбихан

«Бұхар қонағы» атты шежіресінде қазақтар арба үстінде адам таңғалатын қазақ үйлерін тіккен, сондықтан қазақ сөзінің шығуы да қасағ атауының шығу төркініне жат емес

Академик В.В.Радлов

«Қазақ» сөзінің мағынасы тәуелсіз, ерікті адамдар деп жазады.

А.А.Самойлович, Ш.Құдайбердиев

«қазақ» сөзінің мағынасы өз алдына ел болып, еркін жүрген халық деп жазады.

Ш.Ш.Уалиханов

«қазақ» өте қадірлі сөз, күшті, мықты, шабытты дегенді білдіреді дейді.

Т.Жанұзақогв

«қазақ» сөзінің бірінші бөлігі-«қаз», «қас»- Орал, Алтай, Кавказ, т.б. түркі тілдер тобында «еркін», «ер», «жігіт», «кісі» деген мағынаны білдіретінін дәлелдеген.

Н.Мыңжанұлы

Атақты «Алтын тас» кітаптарын «Күлтегін», «Тоныкөк» түркі жазуларында кездесетін «қазғану», «қазғандүк», «қазған тұтқын», «қазғанмасар» деген етістіктер «қажырлы қайрат жұмсау», «күресу», «талпыну» «еркіндікке ұмтылу», «ерлік істеу», «табысқа қол жеткізу» деген мағынада деп түсіндіреді.

М.Х.Дулати

Жәнібек пен Керей өздерінің еркіндіктері үшін күресіп, жеке ел болуға талпынған кезде қазақ деген ат танылған дейді.

Жоспардағы үшінші мәселені қарастырғанда, жүз деген сөздің мағынасы ғасырлар бойы қалыптасқан тарихи әлеуметтік-экономикалық категория екенін жете түсіндіру . Жүз туралы біршама пікірлер бар. Оларды кесте арқылы көрсету.

«Жүз»

сөзі

Арабтың бір нәрсенің «басты бөлігі» немесе бір нәрсенің «тармағы» деген ұғымды білдіреді.

Сөзінің сандық жүзбен салыстырып зерттеуін ұйғарады.

Адамның жүзімен байланыстырып, «бір жағы», «жүзі» деген ұғыммен салыстырады.

С.А.Аманжолов: «Жүздер Х-ХІІ ғасырарды пайда болды»,-дейді.

Этнолог ғалым Н.А.Аристов: «Қазақ жүздері жоңғар шапқыншылығы кезінде пайда болды»,-дейді.

Сабақты бекіту:

  • Ғалымдар «қазақ» сөзінің шығу тегін немен байланыстырады?

  • «Қазақ» сөзінің шығу тегін зерттеген қандай ғалымдарды білесіңдер?

  • «Қазақ» сөзінің мағынасы нені білдіреді?

  • «Алаш» сөзінің пайда болуы туралы қандай пікірлер бар?

  • Қазақ жүздері қалай және қашан пайда болды?

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 13.Қазақ халқының қалыптасуы. Қазақ жүздерінің шығуы







10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §14. Көшпелілікті зерттеу тарихы.Қазақстан жерінде мал шаруашылығының қалыптасуы

Сабақтың мақсаты:

  • Көшпелі қоғамның өзіне тән белгілерін, шаруашылық, сауда, кәсіптік ерекшеліктерін көрсету. Әлеуметтік-саяси дамуын түсіндіру. Ежелгі көшпелілерде мемлекеттік қоғамдық құрылым болғандығын, ондағы басқару жүйесі мен әскери істің дамуы жетілдіріп отырылғанын түсіндіру.

  • Тарихи санасы қалыптасқан , пәнге қызығушылығы жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Ғалымдар «қазақ» сөзінің шығу тегін немен байланыстырады?

  • «Қазақ» сөзінің шығу тегін зерттеген қандай ғалымдарды білесіңдер?

  • «Қазақ» сөзінің мағынасы нені білдіреді?

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақстанда еделгі дәуірде мал өсірудің пайда болуы.

  2. Көшпелі мал шаруашылығының дамуы.

  3. Көшпелі өркениеттің Қазақстандағы көріністері

  4. Көшпелілердің қоғамдық құрылысы

  5. Көшпелі қоғамдағы әскери іс.

Б.з.б. 3-мыңжылдық-малды қолға үйреткен.

Б.з.б. 2-1-мыңжылдық-мал өсіру-жер өңдеу

Б.з.б. XVII-XII ғасырлар-көшпелі мал өсіру бастамасы-жер өңдеу.

«Көшпелі шаруашылықтың дамып келе жатқанын қалай дәлелдеуге болады?»- деген сұрақ қоя отырып, оқушылардың қызығушылығын арттыруға, оларды ойланып жауап беруге дағдаландыру.

Екінші мәселеде көшпелі мал шаруашылығының үш түріне тоқталу. Оқушыларға кесте толтырту арқылы өздігінен оқып-үйрену жұмысын жүргізу.

Мал шаруашылығының үш түрі

Мал шаруашылығын түрі

Ерекшеліктері

Таралған аймағы

Деректер






Қазақстандағы қола дәуірінің соңы мен алғашқы темір дәуіріндегі кезеңі зерттеу барысында Жетісу, Шығыс Қазақстан, Сырдария бойында мекендеген тайпалар мемлекет дәрежесіне көтерілгенін оқушылардың есіне сала отырып, мемлекеттің пайда болып дамуын дәлелдеу.

Сабақты бекіту:

  • Көшпелі өркениет қай кезден басталады?

  • Мал шаруашылығы дамуынының қандай кезеңдерін білесіңдер?

  • Көшпелі мал шаруашылығының қандай түрлері бар? Көшпелі мал шаруашылығының пайда болуына не себеп болды?

Бағалау: Үйге тапсырма: §14.

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §15. Көшпелілердегі қоғамдық қатынастар. Көшпелі және отырықшы мәдениеттердің өзара байланысы

Сабақтың мақсаты:

  • Көшпелілердегі қоғамдық қатынастар,көшпелі тайпалар-сақ, сармат, скифтердің материалдық және рухани мәдениеті, діни наным сенімдері туралы білімдерін тереңдету. Олардың көшпелі өркениетке қосқан үлесін көрсету:

  • Ойлау қабілеттерін қалыптастыру:

  • Тарихи санасы қалыптасқан , пәнге қызығушылығы жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Көшпелі өркениет қай кезден басталады?

  • Мал шаруашылығы дамуынының қандай кезеңдерін білесіңдер?

  • Көшпелі мал шаруашылығының қандай түрлері бар? Көшпелі мал шаруашылығының пайда болуына не себеп болды?

  • Көшпелі өркениеттің болғандығын қандай археологиялық ескерткіштерден білуге болады?

Сабақтың жоспары:

  1. Туыстық қатынастар

  2. Тайпа,ру

  3. Әлеуметтік жіктелу,басқару жүйесі

  4. Қоғамдағы түрлі топтар қызметі

  5. Материалдық мәдениет

  6. Рухани мәдениет

  7. Жартылай көшпелілердің діни наным-сенімдері

Материалдық мәдениет

  • Обалар, күмбездер

  • Тастан, шикі кірпіштер тұрғызылған үйлер

  • Киім-кешектер

  • Шеберлердің, әр түрлі материалдардан (алтын, күміс, қола, мыс, қыш, ағаш) жасаған бұйымдары

  • Жазба деректер

Рухани мәдениетті құраушы салалар

  • Әдеп –ғұрыптар

  • Салт-дәстүр

  • Зергерлік бұйымдар /аң стилі, бейнелеу өнері/

Дін

  • Ислам діні

  • Табыну

  • Несториан діні

  • Құрбандық

  • Христиан діні

  • Наным-сенім

  • Будда діні

  • Рух

Наным-сенімдер

  • Ұмай анаға табыну

  • Ата-баба аруағына табыну

  • Күнге табыну

  • Отқа табыну

  • Жер-суға табыну

Қазақстанда тараған діндер

  • Будда

  • Несториан

  • Ислам

  • Христиан

  • Зороастризм

Сабақты бекіту:

  • Материалдық мәдениет деген не?

  • Көшпелілердің материалдық мәдениетінің түрлерін атаңдар.

  • Рухани мәдениеті дегеніміз қандай мәдениет?

  • «Аң стилі» үлгісінде зергерлер нені көрсетуге тырысқан?

  • Көшпелі тайпалардың қандай наным-сенімдерін білесіңдер?

  • Әлемдік діндер көшпелілер арасына қалай ене бастады? Ислам діні көшпелілер арасына тез орныға бастауының себебі неде?

Бағалау: Үйге тапсырма:§15.











































10-сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: Бақылау жұмысы.

Сабақтың мақсаты:

  • І жартыжылдықта өтілген материалдарды қайталай отырып, алған білімдерін пысықтау:

  • Ұлтжанды, білімді жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: қайталау

Әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Пысықтау сабағының материалдар:

  1. Тас дәуірі хронологиясы

  2. Энеолит.Ботай мәдениеті

  3. Қола дәуіріндегі Қазақстанның археологиялық ескерткіштері

  4. Қола дәуіріндегі ру-тайпалардың шаруашылығы қоғамдық қатынастары және мәдениеті

  5. Қазақстанда темір дәуірінде өмір сүрген тайпалардың зерттелуі

  6. Сақтардың қоғамдық құрылысы мен мәдениеті

  7. Қазақ халқының қалыптасуының ежелгі және орта ғасырлардағы тарихи кезеңдері

  8. Қазақстан жеріндегі ерте орта ғасырлардағы мемлекеттер

  9. Монғолдар жаулап алғаннан кейінгі этностық өзгерістер

  10. Қазақ халқының қалыптасуы

  11. Көшпелілікті зерттеу тарихы

  12. Көшпелі және отырықшы мәдениеттердің өзара байланысы

Сабақты бекіту:


  • «Ия жоқ»

  • БҮҮ

  • Бетпе-бет

  • Венн диаграммасы

  • Эрудит



Бағалау:


Үйге тапсырма беру: І жартыжылдықта өтілген материалдарды қайталау






10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §16. Қазақстан аумағындағы мемлекеттілік тарихының зерттелуі

Сабақтың мақсаты:

  • Көшпелілерде мемлекеттің пайда болуын, қоғамдық құрылысын көрсету, алғашқы мемлекеттік бірлестіктерді жазба, археологиялық деректер арқылы түсіндіру.

  • Тарихи санасы қалыптасқан , пәнге қызығушылығы жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. «Б.з.б. V - б.з. І ғасырлардағы Қазақстан» картасы

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Көшпелі өркениет дегенді қалай түсінесіңдер?

  • Отырықшы өркениет дегеніміз қандай өркениет?

  • Бұл өркениеттер арасындағы байланыстар қандай қажеттіліктерден туды?

  • Ерте орта ғасырлардағы көшпелілер мен отырықшылар арасындағы байланыстарға тоқталу.

  • Қала мәдениетінің даму себептерін атаңдар.

  • Қандай ірі қалалар өсіп шықты? Олардың ішкі құрылыс жүйелерінде қандай жаңа құрылыстар салынды?

Сабақтың жоспары:

  1. Көшпелілерде мемлекеттің пайда болуы.

  2. Көшпелі мемлекеттерде қоғамдық таптардың пайда болуы.

  3. Қазақстандағы алғашқы мемлекеттік бірлестіктер.

Қоғамдық таптардың жіктелуі

Теңсіздіктің пайда болуы

Ру ақсақалдары

Тайпа көсемі

Әскербасылары

Қолбасшылар

Қауым мүшелері-

Кедейлер,

құлдар

Қоғамдық құрылысы

Патша

  • Ірі ақсүйектер, байлар

  • Қолбасшылар, әскербасылар

  • Тәуелді адамдар, қызметшілер, жауынерлер

Тақырыптың үшінші мәселесі-Қазақстандағы алғашқы мемлекеттік бірлестіктер. Қазақстан аумағындағы б.з.б. V-II ғасырларда өмір сүрген сақ, сармат тайпалары мемлекет дәрежесінде өмір сүргендігін түсіндіру. Картаны пайдаланып, оқушылардың өзіндік жұмысын ұйымдастыру.

  1. Б.з.б. V ғасырда Қазақстан аумағын мекендеген тайпа бірлестіктерін атаңдар?

  2. Б.з.б. ІІІ-б.з. V ғасырларында орналасқан тайпа одақтарының аусағын көрсетіңдер?

  3. Ежелгі қорғандарды (обаларды) көрсетіңдер?

Сұрақтар:

  1. Әскери демократия органдары не себептен үстемдік ету органына айналды?

  2. Билік етудің жаңа қандай формасы ұйымдастырылды, оған қандай қолайлы жағдай туды деп ойлайсыңдар?

Сабақты бекіту:

    1. Қазақ мемлекеттілігі туралы еуроцентристердің ойларындағы қандай қайшылықтарды аңғардыңдар?

    2. Көшпелі қоғамдағы мемлекетіліктің ерекшеліктері туралы айтып беріңдер

    3. Жекелеген тайпалық одақтардың мемлекетке бірігу үшін ең басты алғышарт қандай болды?

Бағалау:

Үйге тапсырма: §16.











































10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §17. Қазақ жеріндегі алғашқы мемлекеттік бірлестіктер

Сабақтың мақсаты:

  • Б.з.б. ІІІ-б.з. IV ғасырларда Қазақстанның оңтүстік, оңтүстік-шығыс аймақтарындағы алғашқы мемлекеттердің дамуын, олардың қоғамдық құрылысын, алып жатқан аймағын көрсету, мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін түсіндіру.

  • Тарихи санасы қалыптасқан , пәнге қызығушылығы жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Көшпелілерде мемлекеттің пайда болуы және оның ерекшеліктері

  • Көшпелі мемлекеттерде қоғамдық таптардың пайда болуы.


Сабақтың жоспары:

  1. Сақ тайпаларының әлеуметтік және мемлекеттік құрылысы

  2. Ғұн мемлекеттілігі

  3. Үйсін мемлекеттілігі



Ескерткіштері

Орналасқан жері, уақыты

  1. Қауыншы

  2. Жетіасар

  3. Отырар-Қаратау



Мұғалім өзі әрі қарай жалғастырып, картаны пайдалану арқылы осы сақ, дай тайпалары мекендеген Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс Қазақстанда б.з.б. ІІІ-б.з. Ivғасырларында Ғұн, Үйсін Қаңлы мемлекеттері өмір сүргенін айта отырып, сабақ жоспарындағы мемлекеттерге тоқталады.

Сабақты бекіту:

1.Қазақстан аумағында қандай көне мемлекеттер өмір сүрді? Олар қалай дамыды?

2.Ғұндар мемлекеттілігі жүйесінде неліктен әскери-әкімшілік белгілер басым?

3.Үйсін қоғамының әлеуметтік құрылыс мен мемлекеттік ұйымы несімен ерекшеленеді?

Бағалау: Үйге тапсырма: §17






10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 18. Қазақстан жеріндегі ерте және орта ғасырлардағы мемлекеттер

Сабақтың мақсаты:

  • Ерте орта ғасырларда құрылған Түрік империясының дамуы, өз шекарасын Қара теңізге дейін жеткізгені, империяның әлеуметтік, экономикалық жаңдайы және ыдырауы туралы білімдерін тереңдету:

  • Пәнге деген қызығушылығын арттырып,адамгершілік асыл қасиеттерді бойларына сіңірту.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

1. Сақ тайпаларының әлеуметтік және мемлекеттік құрылысы

2. Ғұн мемлекеттілігі

3. Үйсін мемлекеттілігі

Сабақтың жоспары

  1. Түрік империясының құрылуы

  2. Түрік империясының дамуы

  3. Түрік империясының әлеуметтік, экономикалық жағдайы

  4. Түрік империясының ыдырауы

  5. Батыс Түрік қағанатының империялық дәрежеге көтерілуі

Мемлекеттік басқару жүйесі

Қаған-хан

  1. «Тегін»- мұрагер -//- Бектер

  2. Жабғу (ябғу)-бас уәзір-//-еріктілер

«Шад»- ханзада -//- Тектілер

Сабақты бекіту:

  1. Түрік империясы қай жылы қай қаған кезінде құрылды?

  2. Түрік империясының алып жатқан аумағы туралы қандай жазба деректерде келтірілген?

  3. Қағанат ішкі талас-тартыстың салдарынан қай жылы екіге бөлінді?

Бағалау:

Үйге тапсырма беру:§ 18

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §19. XIV ғасырларда және XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер

Сабақтың мақсаты:

  • Қазақстан аумағында XIV-XV ғасырларда құрылған хандық мемлекеттердің олардың әлеуметтік, экономикалық жағдайын, әкімшілік құрылысы туралы білімдерін тереңдету:

  • Тарихи санасы қалыптасқан , пәнге қызығушылығы жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Қазақастан 14-15 ғасырларда» картасы

  2. «Қазақстан Республикасының сяси картасы».

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Түрік империясының құрылуы

  2. Түрік империясының дамуы

  3. Түрік империясының әлеуметтік, экономикалық жағдайы

  4. Түрік империясының ыдырауы

  5. Батыс Түрік қағанатының империялық дәрежеге көтерілуі

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақстан аумағында хандық мемлекеттердің құрылуы.

  2. Мемлекеттердің әлеуметтік дамуы.

  3. Экономикалық дамуы.

  4. Мемлекеттердің әкімшілік құрылысы

Мұғалім оқушыларды қатыстыра отырып, Шағатай, Жошы және Үгедей билеген аумақты картадан көрсетіп, олардың жеке ұлыс болып өмір сүргені жайлы айтады. Сонымен қатар Бату хан кезінде Алтын Орда құрылып, кейіннен оның Ақ Орда және Көк Орда болып бөлінгенін, онда билік жүргізген хандарға, оқиғаларға тоқталады.

Алтын Орда, Ақ Орда ыдырағаннан кейін Қазақстан аумағындағы мемлекеттер туралы түсіндіру барысында төмендегі сызбаны пайдалануға болады.

Алтын Орда

  1. Ақ Орда –Әбілқайыр хандығы- Моғолстан мемлекеті

  2. Көк Орда

  3. Ноғай Ордасы

Жерге иелік түрлері

  • Икта

  • Інжу

  • Сойырғал

  • Тархандық

  1. Мемлекеттік жер (диуандық)

  2. Інжу-ірі жер иелену

  3. Вакуфтық- дін иелігі

  4. Миліктік-шаруалар

XIV-XV ғасырлардағы салық түрлері

  • Тағар

  • Қалан

  • Құшыр

  • Зекет

  • Сауын

  • Хараж

  • Баж

  • Соғым

  • Сыбаға

Ақ Орда, Моғолстан, Әбілхайыр хандығы, Ноғай Ордасындағы әкімшілік басқару жүйесінің көп жағдайда бір-біріне ұқсас болғанын, жоғары тап, ірі тайпа өкілдерінен тұратын хан кеңесінің рөлін ерекше атап өту керек. Мұғалім бұл мемлекеттердегі халықтың шаруашылығы , мәдениеті, тілі, діні, әдет-ғұрыптарының ұқсастығына тоқталып, қазіргі осы аймақтарда құрылған мемлекеттер халықтарының ұқсастықтары, айырмашылықтары туралы оқушыларды қатыстыра отырып әңгіме өткізуге, пікір алысуға болады.

Оқушыларды шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету мақсатында, ізденісін дамыту бағытында қырғыз, өзбек, башқұрт, түрікмен, татар, қалмақ, т.б. халықтар туралы баяндама, реферат жазып келуді тапсыру да тиімді.

Әбілхайыр хандығы, Моғолстан, Ноғай Ордасы ыдырағаннан кейін, осы аймақта Қазақ хандығы құрылып, дами бастайды. Қазақ хадығының құрылуының қазақ халқы үшін тарихи маңызы зор.

Сабақты бекіту:

    1. Орта ғасырдағы мемлекет тұрғындары мемлекет қазынасына қандай салық түрлерін төледі?

    2. 14-15ғ Қазақстанда жерге иелік ету мен жерге жеке меншіктің қандай түрлері өмір сүрді?

Бағалау:

Үйге тапсырма беру: §19.





10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 20. Қазақ хандығының қалыптасуы мен нығаюы. Қазақ хандығы

Сабақтың мақсаты:

1.Қазақ хандығының құрылуының алғышарттары, XV-XVIIIғасырларда оның дамуы жайында баяндау, хандардың саяси бағыттарын көрсету, сыртқы жаудан елін, жерін қорғап, тәуелсіздігін сақтап қалған қазақ хандары туралы айта отырып, білімдерін тереңдету:

2. Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту:

3. Патриоттық тәрбие беру.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Қазақстан аумағында хандық мемлекеттердің құрылуы.

  2. Мемлекеттердің әлеуметтік дамуы.

  3. Экономикалық дамуы.

  4. Мемлекеттердің әкімшілік құрылысы

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақ хандығының құрылуы

  2. Қазақ хандығының XV ғасырдың екінші жартысы мен XVI ғасырдағы саяси жағдайы

  3. XVII-XVIII ғасырлардың 30-жылдарына дейінгі Қазақ хандығы

Сабақты мұғалім өткен сабақпен байланыстыра отырып, мына сұрақтарды қояды:

  1. Алтын Орда ыдырағаннан кейін қандай мемлекеттер құрылды?

  2. Моғолстан, Әбілқайыр хандығы және Ноғай ордасының әлсіреуіне не себеп болды?

Оқушы жауаптарын мұғалім толықтыра отырып, сабақты әрі қарай жалғастырады. Қазақ хандығының құрылуын XV ғасырдың 60 (70)-жылдары деп көрсетудегі дәлелдің бірі-М.Х.Дулатидің «Тарих-и Рашиди» деген еңбегінен үзінді келтіре отырып түсіндіреді. Жәнібек пен Керейдің Жетісуға қарай көшуінің түпкі негізі-біріншіден, хандықтың ішіндегі әлеуметтік-экономикалық қайшылықтар, екіншіден, этностық байланыстар. 1465-1466 (1470-1471) жылдары Қазақ хандығы құрылып, дүние жүзіндегі мемлекеттерге таныла бастағанын деректерге сүйене отырып әңгімелеу.

Тақырыптың екінші мәселесі-Қазақ хандығының XV ғасырдың екінші жартысы мен –XVI ғасырдағы саяси жағдай.

Бұл ғасырларда қазақ хандары Жәнібек пен Керей сол кездегі Әбілқайыр хандығындағы саяси жағдайларды пайдалана отырып, Оңтүстік Қазақстандағы Созақ, Сығанақ, Сауран, т.б. қалаларды жаулап алады. Қазақ хандығының аумағын ұлғайтуда Қасым ханның рөлін мұғалім деректерге сүйене отырып, ерекше атап өтеді. «XV-XVIII ғасырлардағы Қазақстан», «XIII-XVII ғасырлардағы Жетісу» карталарын, «Қазақстан Республикасының саяси картасын» пайдалану керек.

Мұғалімнің қазақ хандары Хақназар, Тәуекел, Есім тұсінда олардың батыста, солтүстік-шығыста, +Орталық Азияда хандықтың шекарасын кеңейтудегі рөлін, көрші елдермен саяси, сауда қарым-қатынастарын жасап, ел экономикасының дамуына на назар аударып отырғанын ерекше атап өтуі тиіс.

Сабақта төмендегі сызбаны пайдалануға болады.

XV-XVIғасырлардағы қазақ хандығы

Хандықтың байланыс жасаған елдірі

  • Моғолстан

  • Өзбек хандығы

  • Сібір хандығы

  • Орыс мемлекеті

Қатынас жасау түрлері

  • Бейбіт, дипломатиялық

  • Соғыс жағдайы, шапқыншылық

Мұғалім сабақты қорытындылап, бекіту сұрақтарын қояды.

  1. Қазақ хандығы қашан құрылады, алғышқы хандары кімдер?

  2. Қазақ хандығы қай жерде құрылды?

  3. Бұрындық пен Қасым хан кезінде Қазақ хандығының шекарасы қай жерлерге дейін ұлғайды?

  4. Қазақ хандығы көрші қандай мемлекеттермен қарым-қатынас жасады?

  5. Парсы тарихшысы Ескендір Мұңшы Тәуекел ханның қай елге шапқыншылығын суреттейді.

  6. Шоңғарларға қарсы Орбұлақ шайқасы қай жылы болды, ерекшелігі қандай?

  7. Тәуке хан ішкі саяси билікте қандай өзгерістер енгізді?

  8. «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» қандай жылдарды еске түсірді?

Бағалау:

Үйге тапсырма беру:§ 20



10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 21.Қазақ мемлекетінің саяси және әлеуметтік құрылымдары

Сабақтың мақсаты:

  • XV-XVIII ғасырлардағы Қазақ хандығының басқару жүйесін, ұлыстық құрылымын, әкімшілік-құқықтық нормаларының ерекшеліктерін көрсету. Сот жүйесі, салықтар мен міндеткерлік түрлері туралы білімдерін тереңдету:

  • Ойлау дағдысын қалыптастырып,мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Қазақ хандығының құрылуы

  2. Қазақ хандығының XV ғасырдың екінші жартысы мен XVI ғасырдағы саяси жағдайы

  3. XVII-XVIII ғасырлардың 30-жылдарына дейінгі Қазақ хандығы

Сабақтың жоспары:

  1. Хандық өкіметтің басқару жүйесі

  2. Ұлыстық құрылым

  3. Әлеуметтік құрылым

  4. Әкімшілік-құқық нормалары мен қылмыстық іс.

  5. Сот жүйесі

  6. Меншік мәселесі

  7. Салықтар мен міндеткерліктің түрлері

Ханның бес түрлі құқығы мен міндетін түсіндіру кезінде төмендегі сызбаны пайдалануға болады.

Құқығы

  • Мемлекеттің жеріне билік жүргізу

  • Соғыс жариялау, билік жасау

  • Шет мемлекеттермен келіссөз жүргізу

  • Өзіне бағынышты адамдарды өлім жазасына кесі не тірі қалдыру

  • Заң шығару, бұйрық беру

Міндеті

  • Елді сыртқы жаудан қорғау

  • Әскерді басқару

  • Мемлекеттің сыртқы саяси бағытын белгілеп отыру

Қазақ халқының әлеуметтік құрылымы

І. Феодалдар

  1. Сұлтандар, қожалар

  2. Билер, бай-шонжарлар, батырлар, ақсақалдар

ІІ. Қарапайым халық

  • Қараша,

  • қара кісі,

  • шаруа,

  • бұқара

  • құл құтан

ІІІ. Құлдар, күңдер-бас бостандығы жоқ адамдар.

Мұғалім оқушыларға қазақ қоғамында жерге, малға деген меншіктің болғанын деректемелер келтере отырып түсіндіреді.

Салық, міндеткерлік түрлерін түсіндіруде мұғалімнің сызбаны пайдалануына болады.

Салық түрлері

  • Зекет- мал басынан ханға төленетін салық

  • Хараж-жер салығы

  • Тағар-әскер үшін алынатын салық

Халықтың атқаратын міндеткерлагы

  • Хан мен сұлтанға сыбаға, соғым беру.

  • Ақсүйектерді қонақ етіп күту

  • Салық жинаушыларды, т.б. көлікпен қамтамасыз ету.

Мұғалім бекіту сұрақтарын қойып, қорытындылар, сабақты аяқтайды.

Бағалау:

Үйге тапсырма беру: § 21










10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 22. Көшпелілер рухани мәдениетінің ерекшелігі

Сабақтың мақсаты:

1.VI-XII ғасырлардағы қазақ жеріндегі рухани мәдениеттің дамуын, оның бағыттарын түсіндіру:

2. Пәнге деген қызығушылығын арттырып,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту:

3.Адамгершілік асыл қасиеттерді бойларына сіңірту

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Хандық өкіметтің басқару жүйесі

  2. Ұлыстық құрылым

  3. Әлеуметтік құрылым

  4. Әкімшілік-құқық нормалары мен қылмыстық іс.

  5. Сот жүйесі

  6. Меншік мәселесі

Сабақтың жоспары:

  1. Орта ғасырлардың ерте және орта кезіндегі рухани мәдениеттің даму бағыттары

  2. Ежелгі жазба ескерткіштері

Сабақты бекіту:

1.Рухани мәдениет пен материалдық мәдениеттің айырмашылығы неде?

2.Түркі тіліндегі жазулар тіл ғылымында қалай аталады?

3.Руна жазуының құпия сырын ашқан кім?

4.Соғды және түркі жазуындағы ұқсастықтар мен өзгешеліктер қандай?

Бағалау:

Үй тапсырмасын сұрау: § 22

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 23. Орта ғасырлардағы қазақ жерінен шыққан даналар

Сабақтың мақсаты:

1.VI-XII ғасырлардағы қазақ жеріндегі рухани мәдениеттің дамуын, оның бағыттарын көрсету. Ғылым мен әдебиеттің дамуына өз үлесін қосқан ғалымдар, әдебиет өкілдері туралы мәліметтер бере отырып білімдерін тереңдету.

2. Ойлау дағдысын қалыптастырып,мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Орта ғасырлардың ерте және орта кезіндегі рухани мәдениеттің даму бағыттары

  2. Ежелгі жазба ескерткіштері

Сабақтың жоспары:

  1. Ғылым мен әдебиеттің дамуы

  2. Сыр бойының даналары

  3. «Тарих-и Рашиди».

  4. «Жылнамалар жинағы».

  5. «Шыңғыснама».

  6. «Әбілғазы шежіресі»

Ғалымдар мен жазба әдебиетінің өкілдері

Аты-жөні

Еңбектері

1

Әбунасыр әл-Фараби (870-950)

«Даналықтың жауһарлары», «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарасы туралы», «Музыка туралы үлкен кітап»

2

Жүсіп Баласағұн (1021-1075)

«Құтадғу білік»

3

Қожа Ахмет Йасауи

«Даналық сөздер»

4

Ахмет Иүгінеки

«Ақиқат сыйы»




Сабақты қорытындылап, бекіту сұрақтары қойылады.

Үйге тапсырма : §23

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §24. XY-XYIIIғ қазақ ауыз әдебиеті. Қазақ фольклоры

Сабақтың мақсаты:

1.Қазақ халқының шығармашылық дәстүрінің ерекшеліктерін, эпостық аңыздардың тарихи маңызын, ауыз әдебиетінің түрлерін, олардың тарихи маңызын түсіндіру. Ауыз әдебиетінің жастарға беретін тәрбиелік мәнін ашу, жастарды еңбекке, отанына деген сүйіспеншілікке, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Ғылым мен әдебиеттің дамуы

  2. Сыр бойының даналары

  3. «Тарих-и Рашиди».

Сабақтың жоспары:

  1. XV-XVI ғасырдағы қазақ жыраулары

  2. XVII-XVIII ғасырдағы қазақ жыраулары.

  3. Эпостық аңыздар.

Сабақты бекіту:

  1. «Жырау» атауы нені білдіреді?

  2. Асан қайғы өз өлеңінде Жәнібек пен Керейді не үшін кіналады? Пікірлеріңді білдіріңдер.

  3. Ақжол би деп кімді атаған?

  4. Еділ мен Жайықты мақтап, елге, малға жайлылығын суреттеген кім?

  5. Доспамбет жырау өз жырларында негізінен жастарға қандай насихат айтады? Оның қандай өлеңдерін білесіңдер?

  6. Әскери жорықтармен Кавказдың терістігін, Қырым, Дон бойын аралап шыққан ақын-жырауды атаңдар.

  7. Жиембет жырау Есім ханның әскербасы, кеңесші қызметін атқарғанда қандай көзқараста болды?

Бағалау: Үйге тапсырма беру:

  1. Оқулық соңындағы сұрақтарға жауап беру

  2. Ақын-жыраулардың өздеріңе ұнаған өлеңін жаттап келу.

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 25. Музыка және қолданбалы өнер.Қазақтың атақты әнші-күйшілері

Сабақтың мақсаты:

1. Қазақ халқының музыка өнерінің түрлері, ерекшеліктері туралы, қазақтың атақты әнші-күйшілерінің өмірі мен шығармашылығы жайлы толық мәлімет беру:



2. Ойлау дағдысын қалыптастырып,мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. XV-XVI ғасырдағы қазақ жыраулары

  2. XVII-XVIII ғасырдағы қазақ жыраулары.

Сабақтың жоспары:

  1. Музыка өнері

  2. Айтыс.

  3. Қазақтың музыкалық аспаптары

  4. Қолөнер және қолданбалы өнер

  5. Қазақтың атақты әнші-күйшілері

Сабақты бекіту:

    1. Қазақ музыкалық аспаптардың қандай түрлерін білесіңдер?

    2. Қазақ музыкалық фольклорының кезеңдерін атаңдар

    3. Қазақтың атақты әнші-күйшілерін, олардың әйгілі шығармаларын атаңдар

    4. Қазақта қандай әншілік,күйшілік мектептер болды?



Бағалау:

Үйге тапсырма беру: § 25









10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 26. Дін жіне руханият

Сабақтың мақсаты:

1.Орта ғасырлардағы Қазақстан жеріндегі діни идеологиялық ахуалды түсіндіру:



2.Пәнге деген қызығушылығын артырып, ойлау дағдысын қалыптастыру:

3.Мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Музыка өнері

  2. Айтыс.

  3. Қазақтың музыкалық аспаптары

  4. Қолөнер және қолданбалы өнер

  5. Қазақтың атақты әнші-күйшілері

Сабақтың жоспары:

    1. Қазақстан жеріндегі діни идеология

    2. Ислам діні

    3. Қазақтың ілім-білімдері

    4. Қазақша ай аттарының мәні

    5. Мүшел

Тышқан,сиыр,барыс,қоян,ұлу,жылан,жылқы,қой,мешін,тауық,ит,доңыз

Сабақты бекіту:

      1. Зороастризм дінінің отаны қай ел?

      2. Тәңірлік діннің мәнін сипаттаңдар

      3. Орта ғасырларда қазақ жеріне келген бөтен діндер қандай?

      4. Қазақ халқының білім және ғылым жүйесі қалай аталады?



Бағалау:

Үйге тапсырма беру: § 26





10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §27. Ресейлік отарлаудың ерекшеліктері. Ресейдің қол астына өткенге дейінгі қазақ елінің жағдайы

Сабақтың мақсаты:

  • Қазақ хандығының XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі ішкі, сыртқы саяси жағдайын, қазақ-қалмақ, қазақ-орыс қарым-қатынастарының тиімділігі және шиеленісті жақтарын түсіндіру. Жоңғарларға қарсы соғысындағы қазақ халқының ерлік күресін, жеңісін көрсету;

  • Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

    1. Қазақстан жеріндегі діни идеология

    2. Ислам діні

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақ хандығының XVIII ғасырдың басындағы ішкі саяси жағдайы.

  2. Қазақ хандығының сыртқы саясаты.

  3. Қазақ-орыс қарым-қатынастары

  4. Қазақ халқының жоңғарларға қарсы соғысы.

Бекіту сұрақтары:

Жылы

Оқиға

1717 ж.


1718 ж.


1722 ж.


1723 ж.


1724 ж.


1725 ж.


1726 ж. күзі


1726 ж.


1727 ж.


1728 ж.


1729 ж.




Оқушы білімін бағалау: Үйге тапсырма: §27.

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §28. Ресей қамқорлығын қабылдау

Сабақтың мақсаты:

  • Сазтөбе құрылтайынан кейінгі қазақ жүздерінің феодалдық бытыраңқылық жолына бет бұрғандығын,А.И.Тевкелев елшілігі қазақ елінің Ресей империясының құрамына енуін бастап бергендігін түсіндіру.

  • Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Қазақ хандығының XVIII ғасырдың басындағы ішкі саяси жағдайы.

  2. Қазақ хандығының сыртқы саясаты.

  3. Қазақ-орыс қарым-қатынастары

  4. Қазақ халқының жоңғарларға қарсы соғысы.

Сабақтың жоспары:

  1. А.И.Тевкелев елшілігі

  2. Ресейдің отарлау шаралары

Сабақты әрі қарай түсіндіру барысында оқушылардың қазақ жүздерінің Ресей құрамына өте бастауының себебін, оның салдарын ұғынуына мән беру керек. Осы XVIII ғасырдың бірінші жартысында қосылудың тиімді, тиімсіз жақтарын аша білуге талаптандырып, кейінгі салдарын қазіргі жағдайлармен салыстыра отырып, қорытынды жасау керек.

Сабақты бекіту:

1.Ресейге қосылу мақсатындағы Әбілқайырдың дипломатиялық әрекетінің мазмұны еді?

2.1731 жылы орыс патшасы әкімшілігі даярлаған грамота мазмұны қандай еді?

3.Қазақстанды отарлау мақсатында патша үкіметі қандай шаралар жүргізді?

4.Отаршыл елдердің бәріне тән, «Бөліп ал да, билей бер!» деген қағиданы ұстанған саясат жөнінде өз ойларыңды ортаға салыңдар

Бағалау:

Үйге тапсырма беру: §28.

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы:§29. Қазақ-Қытай қарым-қатынасы. Абылай хан

Сабақтың мақсаты:

  • Кіші жүз бен Орта жүздің Ресейге қосылу қарсаңындағы саяси жағдайын, қазақ халқының алдында тұрған міндетін, мақсатын көрсету. Абылай ханның қазақ хандықтарын біріктіру жолындағы әрекеттерін түсіндіру.

  • Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: «Абылай» портреті, карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. А.И.Тевкелев елшілігі

  2. Ресейдің отарлау шаралары

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақ жерін біріктіру жолындағы Абылай ханның күресі

  2. Жоңғар хандығының жойылуы

  3. Қазақтардың ұлттық санасы

Сабақтың жоспары оқушы дәптеріне жазылады. Жаңа сабақ материалы өткен сабақпен байланысты болғандықтан, оқушылардың танымдық білімін дамыту мақсатында «Қазақ хандарының таққа, билікке таласуының басты себебі неде?» деген сұрақ қойылады.

Мұғалім оқушы жауабын қорытындылап, сол кездегі Қазақстанның сыртқы саяси жағдайына, қазақ хандықтарының алдында тұрған мақсат, міндетіне тоқталады. Негізгі міндет-қазақ жүздерін сыртқы анталап тұрған жаудан қорғау және саяси бытыраңқылықты жою.

Сабақты әрі қарай түсіндіру барысында оқушылардың қазақ жүздерінің Ресей құрамына өте бастауының себебін, оның салдарын ұғынуына мән беру керек. Осы XVIII ғасырдың бірінші жартысында қосылудың тиімді, тиімсіз жақтарын аша білуге талаптандырып, кейінгі салдарын қазіргі жағдайлармен салыстыра отырып, қорытынды жасау керек.

Екінші мәселе бойынша мұғалім Қазақ жерін біріктіру жолындағы Абылайханның күресіне тоқталады. Кіші және Орта жүз қосыла бастағаннан кейін Ресей өз күшін пайдаланып, қазақ жерлерін тартып ала бастады. Мұнда сызбаны пайдалануға болады.

Ресей өкіметінің қазақ жерлерін алғашқы отарлау саясаты

  • Каспий және Жайық өзені бойындағы жерді казак орыстарға тартып алып беруі

  • Бекініс маңына 10 шақырымға дейін мал жаюға тыйым салуы, 50 шақырымға дейін тыйым салуы

Осыдан соң Абылай сұлтанның саяси сахнаға шығып, оның ішкі және сыртқы саясатына, хан болып сайланғаннан кейінгі жүргізген реформаларына оқушылардың назарын аудару керек.

Үшінші мәселеде ХІХ ғасырдың басында Қазақстанның оңтүстік бөлігінің ерекше саяси-әлеуметтік жағдайда тұрғаны, бұл аймаққа Қоқан, Хиуа, Бұхар хандықтары шапқыншылық жасап, солардың езгісінде отырғаны түсіндіріледі.

Картаны пайдаланып Ресей өкіметінің Оңтүстік-Шығыс Қазақстанға ішкері еніп, Ақтау, Алатау, Қапал, Сергиополь, Лепсі бекіністеріңн салуына кедергі келтіріп отырған Қоқан әскерлері мен соғыстарына тоқталу өте маңызды.

Түсіндіру барысында төмендегі кестені пайдалануға болады.

Жылы

Болған оқиға

1834 ж.

6 мың Қоқан әскері Есіл өзеніне қарай жылжып, Ұлытау жеріне келеді. Оны орыс әскерлерінің талқандауы

1850 ж.

Капитан К.Гутковский бастаған қосын Қапалдан шығып, Тойшыбек бекінісіне қарай жылжиды. Қоқандықтардан жеңіліп шегінеді.

1851 ж. 7 шілде

Подполковник Карбышев қосыны Тойшыбек бекінісін алады.

1854 ж.

Верный бекінісі салынады

1859 ж.

Қастек бекінісі салынады.

1860 ж.

Ұзынағаш түбінде қоқандықтармен болған ұрыста қоқандықтар жеңіледі.

1861-1864 жж.

Әулиеата, Ақмешіт, Түркістан, Шымкент бекіністерін орыс әскерлері алады. Оңтүстік Қазақстан Ресейге қосылады.

1867 ж.

Түркістан генерал-губернаторлығын құру туралы заң шығады.

Сабақты қорытындылап бекіту сұрақтары қойылады.

  1. Ресей империясының құрамына кіру қарсаңында Кіші жүздің саяси жағдайы қандай болды?

  2. Алғашқы күштеп отарлау саясатының көрінісі қалай жүрді?

  3. Орта жүздің Ресейге қосылуы қандай жағдайда жүрді?

  4. Қазақстанның оңтүстік аймақтары қандай шапқыншылықтарға ұшырап отырған?

  5. ХІХ ғасырдың 20-30 жылдары құрылған «Азия комитетінің» басты міндеті қандай болды?

  6. Орыс әскерлері Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда қандай қалалар мен бекіністерді басып алды? Картадан көрсетіңдер.

  7. Түркістан генерал-губернаторлығы қай жылы құрылды, оның құрамына қандай облыстар кірді?

Бағалау:

Үйге тапсырма беру: §29.









10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §30. Патша үкіметінің XYIII ғ екінші жартысындағы Қазақстанды отарлау шаралары

Сабақтың мақсаты:

- Патша үкіметінің XYIII ғ екінші жартысындағы Қазақстанды отарлау шараларын, Игельстром реформасының көздеген мақсатын түсіндіру;

- Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Қазақ жерін біріктіру жолындағы Абылай ханның күресі

  2. Жоңғар хандығының жойылуы

  3. Қазақтардың ұлттық санасы

Сабақтың жоспары:

    1. Нұралы хан

    2. Жаңа басқару жүйесі

Сабақты әрі қарай түсіндіру барысында өткен тақырыптарға шолу жасау.оқушыларға сұрақтар қою арқылы материалдарды естеріне түсірту.

Сабақты бекіту:

1.Патша үкіметі Нұралы ханды «Қазақ ханы» деп ресми құжатпен бекітуінде қандай құйтырқы саясат жатыр?

2.Нұралы хан билігінің әлсіреуінің себептері қандай?

3.Игельстром реформасының көздеген мақсаты қандай?

4.Ералы,Есім хандарды қайта сайлау және осындай саяси шегініске барудағы патша үкіметінің мақсатын түсіндіріңдер?

Бағалау:

Үйге тапсырма беру: §30.





10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §31-32. Қазақ халқының саяси тәуелсіздігін жоғалтуы. Ресейдің Қазақстанды жаулап алуының аяқталуы (2 сағат)

Сабақтың мақсаты:

  • Кіші жүз бен Орта жүздің Ресейге қосылу қарсаңындағы саяси жағдайын, қазақ халқының алдында тұрған міндетін, сақсатын көрсету. Кіші және Орта жүздердегі Ресей құрамына кіру барысындағы саяси оқиғаларды, ұлы жүздің Ресейге қосыла бастауын және қазақ жерлерінің Ресейге қосылуының аяқталғанын деректер келтіре отырып түсіндіру.

- Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

    1. Нұралы хан

    2. Жаңа басқару жүйесі

Сабақтың жоспары:

  1. Кіші жүз бен Орта жүздің Ресейдің құрамына кіруі

  2. Патша үкіметінің Оңтүстік Қазақстанды басып алуы.

  3. Қазақстанның Ресейге қосылуының аяқталуы.

Сабақты қорытындылап бекіту сұрақтары қойылады.

  1. Ресей империясының құрамына кіру қарсаңында Кіші жүздің саяси жағдайы қандай болды?

  2. Алғашқы күштеп отарлау саясатының көрінісі қалай жүрді?

  3. Орта жүздің Ресейге қосылуы қандай жағдайда жүрді?

  4. Қазақстанның оңтүстік аймақтары қандай шапқыншылықтарға ұшырап отырған?

  5. ХІХ ғасырдың 20-30 жылдары құрылған «Азия комитетінің» басты міндеті қандай болды?

  6. Орыс әскерлері Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда қандай қалалар мен бекіністерді басып алды? Картадан көрсетіңдер.

  7. Түркістан генерал-губернаторлығы қай жылы құрылды, оның құрамына қандай облыстар кірді?

Бағалау:

Үйге тапсырма беру: §31-32.



10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §33. XIXғ 60-90 жылдарындағы Ресейдің Қазақстандағы әкімшілік және сот реформалары

Сабақтың мақсаты:

  • Орта және Кіші жүздегі хандық биліктің әлсіреуін және ішкі талас-тартысты пайдаланған патша үкіметінің хандық өкіметті жойып, басқарудың жаңа әкімшілік басқару жүйесін енгізуін түсіндіру, оның мәнін ашып көрсету. ХІХ ғасырдың 80-90 жылдарында қазақ жеріне енгізілген басқару, сот реформаларының отаршылдық, таптық мәнін ашу.

- Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Кіші жүз бен Орта жүздің Ресейдің құрамына кіруі

  2. Патша үкіметінің Оңтүстік Қазақстанды басып алуы.

  3. Қазақстанның Ресейге қосылуының аяқталуы.

Сабақтың жоспары:

  1. 1822 жылы «сібір қырғыздары туралы Жарғы» және хандық өкіметтің жойылуы.

  2. Патша өкіметінің 1867-1868 жылдардағы қазақ жерінде жүргізген әскери-саяси басқару реформасы.

  3. 1886-1891 жылдардағы реформалар бойынша әкімшілік және сот құрылысына енгізілген өзгерістер.

Сабақты бастау алдында оқушыларға өткен сабақты қайталатып шолу жасалады. Мұғалім қайталауға оқушылардың барынша қатысқанын бақылауы тиіс.

130 жылдай уақыт ішінде Қазақ хандығының жері Ресейдің қол астына өтіп, отарына айналды. 1822,1867-68, 1886-1891 жылдары қазақ жерлерін басқарудың жаңа реформалары енгізілді. Оқушылардың осы реформаларды талдап, ерекшеліктерін ашып көрсетіп, салыстырып, қорытынды жасауына мүмкіндік туғызу мақсатындасабақты топтық жұмыс арқылы ұйымдастыруға болады. Ол үшін сынып оқушылары топтарға бөлінеді (6 топ).

  1. Бірінші, екінші топқа-1822 жылы «Сібір қырғыздары туралы Жарғы».

  2. Үшінші, төртінші топқа-1867-1868 жылдардағы қазақ жерін әскери-саяси басқару реформалары.

  3. Бесінші, алтыншы топқа-1886-1891 жылдардағы реформалар бойынша әкімшілік және сот құрылысына енгізілген өзгерістер.

Әр топ оқушылары мәнітді жеке-жеке оқып дайындалады. (5 мин уақыт беріледі). Талқылау уақыты аяқталғаннан кейін, оқулықты жауып, шетке шығарып қояды. Карточка сұрақтары таратылып беріледі. Сұрақтар бойынша жұмыс жасалады. (10 минут).

Дайын болған топ жауап береді.

Карточкалық сұрақтар

І.

  1. «Сібір қырғыздары туралы Жарғы» қай жылы, кімдердің қатысуымен жазылды?

  2. «Сібір қырғыздары туралы Жарғы» бойынша қазақ жерлері қандай әкімшілік бөліктерге бөлінді және басқару ісі қалай жүргізілді?

  3. Жарғы бойынша сот істері қалай құрылды?

  4. «Орынбор қырғыздары туралы Жарғы» Кіші жүзде қандай басқару жүйесін енгізді, ерекшелігі қандай?

ІІ.

  1. Патша өкіметінің 1867-1868 жылдары қазақ жеріне жаңа реформа енгізуінің себебі неде?

  2. Реформа бойынша патша өкіметі басқарудың қандай жүйесін енгізді?

  3. 1867-1868 жылдардағы реформа бойынша әскери сот комиссиялары мен уездік соттар қалай құрылды?

  4. Реформалар салық және жер мәселесіне қандай өзгерістер енгізді?

ІІІ.

  1. Патша өкіметінің ХІХ ғасырдың 80-90 жылдары жаңа реформа енгізуінің себебі неде және ол реформалар қалай жүзеге асырылды?

  2. 1886-1891 жылдардағы реформалар бойынша қандай жаңалықтар болды?

  3. «Ереже» бойынша сот ісіне қандай өзгерістер енгізілді?

  4. Ресей өкіметінің реформалары отарлау мақсатында қандай рөл атқарды?

Сабақты қорытындылап, оқушыралды бағалаған соң, үйге тапсырма беріледі.

Үй тапсырмасы: §33.

Реформаның қазақ елі үшін жағымды және жағымсыз жақтарын жазып келу

Тапсырманы кесте түрінде толтырып келуге де болады.

ХІХ ғасырда Ресейдің қазақ жеріне жасаған әкімшілік-саяси басқару реформасы

Реформаның жағымды жағы

Реформаның жағымсыз жағы











10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §34. XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда капиталистік қатынастардың дамуы

Сабақтың мақсаты:

  • XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда капиталаистік қатынастардың дамуын, сауданың дамығанын,жәрмеңкелер жайлы түсіндіре отырып, білімдерін тереңдету.

- Пәнге деген қызығушылығын арттыру,ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамыту;

  • Отансүйгіштік қасиеттерге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

    1. карта

    2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Патша өкіметінің 1867-1868 жылдардағы қазақ жерінде жүргізген әскери-саяси басқару реформасы.

Сабақтың жоспары:

  1. Қазақстанның жалпыресейлік экономикаға тартылуы.Банк және несие жүйесінің дамуы

  2. XIX ғасырдың екінші жартысы- XX ғасырдың басындағы сауданың дамуы. Жәрмеңкелер

  3. Қазақстандағы өңдеу өнеркәсібінің құрылымы,оның сипаты және ерекшеліктері

Жыл сайын өткізілетін жәрмеңкелер

  • Тайынша көлі /Петропавл маңы/

  • Константинов /Ақмола/

  • Петров /Атбасар/

  • Қоянды /Қарқаралы/

  • Шар /Семей/

  • Қарқара /Жетісу/

  • Әулиеата /Сырдария/

  • Ойыл, Темір /Орал/

Жаңа сабаққа қорытынды жасалып, бекіту сұрақтары қойылады.

  1. Патша өкіметі Қазақстанды шикізат базасына қалай айналдырды?

  2. Ресейдің жеңіл өнеркәсібі үшін Қазақстан шикізат көзі болғанын немен дәлелдей аласыңдар?

  3. Қазақстанда қандай кен орындары болды?

  4. Кен орындарының Ресей үшін қандай маңызы болды?

  5. Бағалау: Үйге тапсырма беру: §34.

10-сынып. Қазақстан тарихы(гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: Бақылау жұмысы.

Сабақтың мақсаты:

  • ІІ жартыжылдықта өтілген материалдарды қайталай отырып, алған білімдерін пысықтау.

  • Ұлтжанды, білімді жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: қайталау

Әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Әнұран орындау, «Хабар»

  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару


Пысықтау сабағының материалдары:

  1. Қазақстан аумағындағы мемлекеттік тарихының зерттелуі

  2. Қазақ жеріндегі алғашқы мемлекеттік бірлестіктер

  3. Қазақ жеріндегі ерте және орта ғасырлардағы мемлекеттер

  4. 14-15 ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер

  5. Қазақ хандығының қалыптасуы

  6. Көшпелілер рухани мәдениетінің ерекшеліктері

  7. Орта ғасырларда қазақ даласынан шыққан даналар

  8. 15-18 ғасыр қазақ ауыз әдебиеті

  9. Қазақтың атақты әнші-күйшілері

  10. Ресейлік отарлаудың ерекшеліктері

Сабақты бекіту:

  • «Ия жоқ»

  • БҮҮ

  • Бетпе-бет

  • Венн диаграммасы



Үйге тапсырма беру: Өткен материалдарды қайталау.Әдеби шығармалар оқу.



hello_html_m4d466bb7.png

Краткое описание документа:

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: Кіріспе

Сабақтың мақсаты:

?Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы әлем көрінісі, еуропа мемлекеттерінің саяси  құрылысы, ұлы державалардың экспанциясы,еуропалық  мемлекеттердің үстемдігінің түп негізі, өркениеттер үндестігі тақырыптарында айта отырып, белсенділігі жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

еру

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

1.      «Дүние жүзінің саяси картасы».

  1. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында »картасы
  2. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».
  3. «Адам баласының қалыпты даму кезеңдері»,
  4. «Тас дәуірінің хронологиясы», т.б. тірек-сызбалар.
  5. Техникалық құралдар.

 

 

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

Автор
Дата добавления 02.12.2014
Раздел История
Подраздел Рабочие программы
Просмотров8531
Номер материала 168128
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Комментарии:

2 месяца назад
керемет
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх