Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / 2сынып" Тақырыбы: Ою-өрнек туралы түсінік."

2сынып" Тақырыбы: Ою-өрнек туралы түсінік."

  • Начальные классы

Поделитесь материалом с коллегами:

hello_html_m2a7690f7.gifКүні: 17.02.15.ж Пәні: Еңбекке баулу Сынып: 2 «Г»

Тақырыбы: Ою-өрнек туралы түсінік.

Мақсаты: 1.Ою - өрнектің шығу тарихы жайында жалпы түсінік беру, ою оюды үйрету

2. Оқушыларды эстетикалық талғамын дамыта отырып,шеберлікке, әсемдікке,адамгершілікке,ұқыптылыққа тәрбиелеу.

3. Қол ептілігін дамыту,ой қиялдарын ұштау.

Сабақ түрі: аралас сабақ

Әдісі: сұрақ-жауап,түсіндірмелі,сарамандық

Көрнекілігі: ою-өрнек түрлері,тұрмыстық бұйымдар,қайшы,қарындаш, шаблон.

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру бөлімі

Панарин тестісі

Психологиялық жаттығу

Қию оңай демеңдер,

Оған да өнер ой керек.

Бос мақтанып жүрмеңдер,

Қиюға пысық жан керек.

Жаңа сабақ


"Өнер таусылмайтын азық,жоғалмас байлық"-дейді даналар қалай түсінеміз?

-Ою -өрнектерді күнделікті қандай заттардан көреміз?

-Ою -өрнектің қандай түрлерін білесіңдер?

-Ою- деген не?

-Өрнек деген не?

Ою деген сөзбен өрнек деген сөздің мағынасы бір. Бұл сөздің ұғымында бір нәрсені ойып, кесіп алып жасау немесе екі затты оя кесіп қиюластырып жасау, бір нәрсенің бетіне ойып бедер түсіру деген мағына.Ал өрнек дегеніміз әр түрлі ою, бедер, бейнені күйдіріп, жалатып,бояп, батырып,қалыптап істеген көркемдік түрлердің, әшекейлердің ортақ атауы.Сондықтан көбінеою-өрнек деп қосарланып айтылады.Қазақ оюы мазмұны жағынан 3 түрлі ұғымды бейнелейді.Олар біріншіден мал өсіру мен аңшылықты, екіншіден жер-су, көшіп -қону көріністерін, үшіншіден күнделікті өмірде кездесетін әртүрлі заттардың сыртқы бейнесін береді.

Ұлттық киімді сәндеуші ою -өрнек. Ою-өрнек дәлдік, есеп, теңдік, теңеу, үйлесіп, жарасым, көркемдік, жылылық,сұлулық,ойлылық,ақылдылық,зеректік,көңіл-күйдің жақсылығы,шабыт береді.

1.Ою-өрнек ."Ою-өрнек"-сөзі латынның "орнамент" деген сөзінің баламасы."Орнамент" сөзі -"сәндеу","әсемдеу"

2. Компазиция дегеніміз- өрнекті бүйымның бетіне реттеп орналастыру.

3. Симметрия дегеніміз- ою-өрнектің екі жағы тең болуы.

4. Колорит дегеніміз- ою-өрнектің бояу түрлерінің, ою-өрнектің бір бірімен үйлесіп жарасым табуы.

5. Ритм дегеніміз- ою-өрнекте бір элементтің қайталанып келуі.

Қазақ халқының сәндік қолданбалы қолөнерінің өсу жолы,өзіне тән даму тарихы бар.Б.з.б.III-IIғасырларда аң стиліндегі өнер біртіндеп құлдырайды.Аң стилі ою-өрнекке айналады.Жануарлар дүниесінің бейнесі схемаға айналып,қолданбалы өнер туындылары шығадыдеген ұғымды білдіреді."Ою" сөзі ,біріншіден, ағаш немесе темір материалдарын ойып,затты көркемдеу дегенді білдірсе,екіншіден,материалды ою немесе ою үлгісін дайындау дегенді білдіреді."Өрнек" деген сөз-бірнеше көркемдеп сызылған сызықтар жиынтығынан құрылған сызба.Ою -өрнектерде халық дүниетанымы,оның өзін қоршаған орта мен сұлулық туралы түсінігі бейнеленген.

Ою-өрнек


Ою-өрнек түрлері мән мағынасына қарай бөлінеді.

1. Өсімдік тектес оюлар.2.Жан-жануарлар дүниесіне қатысты.3.Геометриялық оюлар.4.Аспан әлеміне қатыстыоюлар.



"Ақ найзасы болмаса, Ен таңбасы болмаса,

Ерді қайдан танырсың. Малды қайдан танырсың"-дегендей еліміздің көк байрағында,ел қорғаған батырдың иығы мен қалқанында,дуалы ауыз билердің жауырынында салынған."Тұйық оюы" бақыттың,достықтың, мәңгіліктің айғағы.

Мысалы: " қошқар мүйіз" оюы-молшылық, "ағаш" оюы-ынтымақ, "ирек" оюы- адамның өмір жолы, "су"оюы,"шеңбер"оюы-жарық өмір жолы дегенді білдіреді екен.

Көк түс- аспанды, жасару, өсу, өмір деген мағынаны білдіреді.

Қызыл түс-оттың, күннің белгісі.От пен күн қазақтар үшін киелі.

Қара түс-жер бетінің белгісі

Сары түс-ақыл, парасат, байлық.

Ақ түс-қуаныш,бақыт,тазалық

Жасыл түс-жастық,көктемнің белгісі.

Оқулықпен жұмыс

Мәтінді оқу

Ою-өрнек туралы қандай аңыздар білесіңдер ?

Күйтабақтан тыңдау « Сырмақ шерткен сыр»

Қауіпсіздік ережесімен таныстыру.

Сарамандық жұмыс

1-кезең. Қағазды төрт бүктеп, дайын шаблонды бастырып,қию.

Сергіту сәті:

Би қимылын жасату қошқар мүйіз


2-кезең.Қағазды екі бүктеп,дайын шаблонды бастырып, қию.

3-кезең.Қағазды екі бүктеп дайын шаблонды бастырып,қию.


Бекіту:

Ою-өрнек туралы мақал білеміз бе?

1.Ою ойғанның ойы ұшқыр Өнерлі баланың он саусағы кем,

2.Өнерліден үйрен,өнерсізден жирен. Өнерсіз баланың бір саусағы кем.

Сөзжұмбақ "Сиқырлы ою"

1.Халқымыз қыздарын сұлу болсын деп( ботагөз)

2.Құрт-құмырсқаға байланысты ою түрі?( көбелек)

3.Халық тұтынатын,оюменәшекейленген бұйым(төсеніш)

4.Молшылықтың белгісі (қошқар мүйіз)

Қортынды:

Ең көне ою?(қошқар мүйіз)

"Орнамент" сөзінің мағынасы?

Оюды қандай топтарға бөлеміз?

Бағалау: Жақсы шыққан кілемше тақтаға іліп мадақтау.

Үйге ою туралы жұмбақ жаттау.




























А.Тайманов атындағы№34 мектеп-гимназия









Ашық сабақ:

"Ою-өрнек туралы түсінік"









Дайындаған: КажимоваБ.А.















Орал-2015ж

Баяғыда алысқа ұзатылған қыз артында қалған ауылына кестелеген кішігірім бет орамалды керуеншілерден сәлемдеме ретінде беріп жібереді.Орамалдың бетінде ұшқан құс пен жаңа бүршік атып келе жатқан гүл бейнеленіпті.

Мұны көрген ата-анасы:

-Е, қызымыз әуедегі құстай емін-еркін,жайраңдап өмір сүріп жүр екен,-деп мәз болысады.

Бір-екі жыл өткен соң керуеншілер әлгі қыздан тағы бір бет орамал әкеледі.Онда орамалдың жиегі бүрмеленіп,ортасына түрегеліп тұрған ер адам мен жүресінен отырған әйелдің бейнесі кестеленіпті.Мұны көрген ата-анасы:

-Қызымыз бұрынғы ойын-сайраннан,бас бостандығынан айырылып, торға ьүскен торғайдай болыпты,бейшараның күйеуі қатал адам екен,өзінен төмен ұстайтын көрінеді,-деп қынжылыпты.

Ертеде Ою хан және Жою хан деген екі хан болыпты.Жою ханның жалғыз ұлы аңға шығып,жолындағы кездескен аңдарды қырып-жойып келеді екен.Бір күні бір үкі мұның бетіне шапшып, баланың екі көзін ойып жібереді.Еш нәрсе көре алмаған бала жардан құлап,көлге батып өледі.Жою хан баласына іздеу салады.Ол:

-Кімде -кім баламның өлімін естіртер болса,соның баласын аламын,-деп жарлық берген соң,ешкімнің батылы бармайды.Мұны естіген Ою хан баланы іздеуге баратынын хабарлайды.Ою хан оралғанда көргенімен естігенінің бәрін үстіне киіп,тоқыған сырмақтың бетіне ою түрінде түсіріп,Жою ханға алып келеді.Салынған ою арқылы Ою хан ел-жұртын,өзін өлімнен осылай құтқарады."Әр оюдың өз тілі бар" деген сөз осыдан қалған көрінеді.

Панарит тесті

Үшбұрыш-өте еңбекқор,төзімді,өз жұмысының шебері,бастаған істі аяғына дейін жеткізетін жандар.

Шаршы-Лидерлік қасиетті бар.Алдына қойған мақсатына жетіп,басқарушылық өабілеті басым.

Төртбұрыш- жаңа идеяларға жақын,білуге құмар,ізденгіш жандар.

Дөңгелек-өте мейірімді,басқаның қайғысын,қуанышында білуге даяр тұратын жандар.

Қисық сызық- шығармашылық қабілетті басым,үнемі ізденіс үстінде жүретін жандар.

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Краткое описание документа:

Тақырыбы:                 Ою-өрнек туралы түсінік.

Мақсаты:  1.Ою - өрнектің шығу тарихы жайында жалпы түсінік беру, ою оюды үйрету

                  2. Оқушыларды эстетикалық талғамын дамыта отырып,шеберлікке,                                                   әсемдікке,адамгершілікке,ұқыптылыққа тәрбиелеу.

                  3. Қол ептілігін дамыту,ой қиялдарын ұштау.

Сабақ түрі:  аралас сабақ

Әдісі: сұрақ-жауап,түсіндірмелі,сарамандық

Көрнекілігі:  ою-өрнек түрлері,тұрмыстық бұйымдар,қайшы,қарындаш, шаблон.

Сабақтың барысы:         Ұйымдастыру бөлімі

                                        Панарин тестісі

                                           Психологиялық жаттығу

                                      Қию оңай демеңдер,

                                      Оған да өнер ой керек.

                                      Бос мақтанып жүрмеңдер,

                                      Қиюға пысық жан керек.

Жаңа сабақ

 

"Өнер таусылмайтын азық,жоғалмас байлық"-дейді даналар қалай түсінеміз?

-Ою -өрнектерді күнделікті қандай заттардан көреміз?

-Ою -өрнектің қандай түрлерін білесіңдер?

-Ою- деген не?

-Өрнек деген не?

Ою деген сөзбен өрнек деген сөздің мағынасы бір. Бұл сөздің ұғымында бір нәрсені ойып, кесіп алып жасау немесе екі затты оя кесіп қиюластырып жасау, бір нәрсенің бетіне ойып бедер түсіру деген мағына.Ал өрнек дегеніміз әр түрлі ою, бедер, бейнені күйдіріп, жалатып,бояп, батырып,қалыптап істеген көркемдік түрлердің, әшекейлердің ортақ атауы.Сондықтан көбінеою-өрнек деп қосарланып айтылады.Қазақ оюы мазмұны жағынан 3 түрлі ұғымды бейнелейді.Олар біріншіден мал өсіру мен аңшылықты, екіншіден жер-су, көшіп -қону көріністерін, үшіншіден күнделікті өмірде кездесетін әртүрлі заттардың сыртқы бейнесін береді. 

Ұлттық киімді сәндеуші ою -өрнек. Ою-өрнек дәлдік, есеп, теңдік, теңеу, үйлесіп, жарасым, көркемдік, жылылық,сұлулық,ойлылық,ақылдылық,зеректік,көңіл-күйдің жақсылығы,шабыт береді.

1.Ою-өрнек ."Ою-өрнек"-сөзі латынның "орнамент" деген сөзінің баламасы."Орнамент"  сөзі -"сәндеу","әсемдеу"

2. Компазиция дегеніміз- өрнекті бүйымның бетіне реттеп орналастыру.

3. Симметрия дегеніміз- ою-өрнектің екі жағы тең болуы.

4. Колорит дегеніміз- ою-өрнектің бояу түрлерінің, ою-өрнектің бір бірімен үйлесіп жарасым табуы.

5. Ритм дегеніміз- ою-өрнекте бір элементтің қайталанып келуі.

 

Қазақ халқының сәндік қолданбалы қолөнерінің өсу жолы,өзіне тән даму тарихы бар.Б.з.б.III-IIғасырларда аң стиліндегі өнер біртіндеп құлдырайды.Аң стилі ою-өрнекке айналады.Жануарлар дүниесінің бейнесі схемаға айналып,қолданбалы өнер туындылары шығадыдеген ұғымды білдіреді."Ою" сөзі ,біріншіден, ағаш немесе темір материалдарын ойып,затты көркемдеу дегенді білдірсе,екіншіден,материалды ою немесе ою үлгісін дайындау дегенді білдіреді."Өрнек" деген сөз-бірнеше көркемдеп сызылған сызықтар жиынтығынан құрылған сызба.Ою -өрнектерде халық дүниетанымы,оның өзін қоршаған орта мен сұлулық туралы түсінігі бейнеленген.

Автор
Дата добавления 28.02.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Конспекты
Просмотров1674
Номер материала 415526
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх