Инфоурок / История / Конспекты / Абылай тұсындағы қазақ хандығы

Абылай тұсындағы қазақ хандығы

Курсы профессиональной переподготовки
124 курса

Выдаем дипломы установленного образца

Заочное обучение - на сайте «Инфоурок»
(в дипломе форма обучения не указывается)

Начало обучения: 22 ноября
(набор групп каждую неделю)

Лицензия на образовательную деятельность
(№5201 выдана ООО «Инфоурок» 20.05.2016)


Скидка 50%

от 13 800  6 900 руб. / 300 часов

от 17 800  8 900 руб. / 600 часов

Выберите квалификацию, которая должна быть указана в Вашем дипломе:
... и ещё 87 других квалификаций, которые Вы можете получить

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>

библиотека
материалов


Қазақстан тарихынан сабак жоспары

8-сынып

«Бұл дүниеде біздің бір ғана Отанымыз бар, ол –

Тәуелсіз Қазақстан»

Н.Назарбаев

Сабақтың тақырыбы: §9 АБЫЛАЙ ТҰСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ,

АБЫЛАЙ ХАН


Абылай хан

Ол 1711ж Түркістанда дүниеге келген. Аты Әбілмәнсұр. Сабалақ деген жасырын атпен жүрген. Өнерге жақын болған. Дене бітімі зор болса керек. Ол он бес жасынан бастап жоңғармен соғысқа қатысқан. Керемет шешендігімен де көзге түскен. Халық оны не үшін «Абылай» деп атаған?

Абылайдың ішкі саясаты

1771ж Абылай үш жүздің ханы боп сайланады. Ол Жетісуға Әділ мен Сүйік сұлтанды, Орталық Қазақстанға Қасым сұлтанды, Ертіске Сұлтанбетті, Шығыс Қазақстанға Әбілпейізді қойды.

Ол сот билігін күшейтті. Оның кеңесшісі Бұқар жырау болды. Ол үш жүздегі қақтығыс пен барымтаны тоқтатты. Халықтың егіншілік, шөп шабумен балық аулау кәсібін қолдады. Темір ұстаханаларын салдыртты.

Абылайдың сыртқы саясаты

РЕСЕЙмен көршілік, дипломатиялық, сауда қатынасын ұстануға тырысты. Ол Ресейдің қол астына өтуді қабыл алғанымен, іс жүзінде оған тәуелсіз саясат жүргізді.

ЖОҢҒАРлар 1741ж тұтқиылдан шабуыл жасап, Абылай олардың қолына түсіп қалады. Кейін Қалдан Серен қайтыс болған соң елде билікке талас басталды. Бұл қазақтардың оңтүстік аймақтарын қайтарып алуға мүмкіндік берді. Мұны пайдаланған Қытай императоры 1755ж Жоңғарияға басып кіріп, 1758ж елді тас талқанын шығарады. 1761ж Қытай мұнда Шыңжаң аймағын құрады. Қытайлықтар бос аймаққа ұйғыр, дұнған, қалмақтарды қоныстандырды.

1756ж Абылай Қытаймен дипломатиялық қатынас орнатты. Кейін Қытай мен қазақтар арасында жер дауы мәселесі туды.

Осы жылы көктемде қазақтар Қытайға шабуылдап енді. Қытайға қарсы Әмірсана мен Қожаберген батыр, Абылай мен Бөгенбай батыр қарсы тұрды. 1761ж Қытай Аягөз өзенінің оңтүстігіне қарай көшуге тыйым салды. Бірнеше келіссөздерден соң қазақтардың бір бөлігі Қытай қоластына өтті.

ҚЫРҒЫЗДАР да оңтүстіктен өз құқын қойды. Олар жоңғардан босаған аймақты иемденгісі келді, малдарды барымталады, қазақ сауда керуендерін тонады. Абылай қырғыздарға қарсы 1765,1770,1779жж жорық жасады. 1781ж Абылай Ташкенттен кері оралып келе жатқанда, дүние салады. Қожа Ахмет Иассауи кесенесіне жерленеді. Оның орнына ұлы Уали отырды. 1795ж қазақтар ІІЕкатеринаға хат жазады.




Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 22 ноября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru


Краткое описание документа:

                                 АБЫЛАЙ  ТҰСЫНДАҒЫ  ҚАЗАҚ  ХАНДЫҒЫ

 

 

                                                Абылай хан

       Ол 1711ж Түркістанда дүниеге келген. Аты Әбілмәнсұр. Сабалақ деген жасырын атпен жүрген. Өнерге жақын болған. Дене бітімі зор болса керек. Ол он бес жасынан бастап жоңғармен соғысқа қатысқан. Керемет шешендігімен де көзге түскен. Халық оны не үшін «Абылай» деп атаған?

                                   Абылайдың ішкі саясаты   

      1771ж Абылай үш жүздің ханы боп сайланады. Ол Жетісуға Әділ мен Сүйік сұлтанды, Орталық Қазақстанға Қасым сұлтанды, Ертіске Сұлтанбетті, Шығыс Қазақстанға Әбілпейізді қойды.

     Ол сот билігін күшейтті. Оның кеңесшісі Бұқар жырау болды. Ол үш жүздегі қақтығыс пен барымтаны тоқтатты. Халықтың егіншілік, шөп шабумен балық аулау кәсібін қолдады. Темір ұстаханаларын салдыртты.

                           Абылайдың сыртқы саясаты

     РЕСЕЙмен    көршілік, дипломатиялық, сауда  қатынасын ұстануға тырысты. Ол Ресейдің қол астына өтуді қабыл алғанымен, іс жүзінде оған тәуелсіз саясат жүргізді.

    ЖОҢҒАРлар 1741ж тұтқиылдан шабуыл жасап, Абылай олардың қолына түсіп қалады. Кейін Қалдан Серен қайтыс болған соң елде билікке талас басталды. Бұл қазақтардың оңтүстік аймақтарын қайтарып алуға мүмкіндік берді. Мұны пайдаланған Қытай императоры 1755ж Жоңғарияға басып кіріп, 1758ж елді тас талқанын шығарады. 1761ж Қытай мұнда Шыңжаң аймағын құрады. Қытайлықтар бос аймаққа ұйғыр, дұнған, қалмақтарды қоныстандырды.

     1756ж Абылай Қытаймен дипломатиялық қатынас орнатты. Кейін Қытай мен қазақтар арасында жер дауы мәселесі туды.

     Осы жылы көктемде қазақтар Қытайға шабуылдап енді. Қытайға қарсы Әмірсана мен Қожаберген батыр, Абылай мен Бөгенбай батыр қарсы тұрды. 1761ж  Қытай Аягөз өзенінің оңтүстігіне қарай көшуге тыйым салды. Бірнеше келіссөздерден соң қазақтардың бір бөлігі Қытай қоластына өтті.

     ҚЫРҒЫЗДАР да оңтүстіктен өз құқын қойды. Олар жоңғардан босаған аймақты иемденгісі келді, малдарды барымталады, қазақ сауда керуендерін тонады. Абылай қырғыздарға қарсы 1765,1770,1779жж жорық жасады. 1781ж Абылай Ташкенттен кері оралып келе жатқанда, дүние салады. Қожа Ахмет Иассауи кесенесіне жерленеді. Оның орнына ұлы Уали отырды. 1795ж қазақтар ІІЕкатеринаға хат жазады.

 

 

 

 

Общая информация

Номер материала: 369136
Курсы профессиональной переподготовки
124 курса

Выдаем дипломы установленного образца

Заочное обучение - на сайте «Инфоурок»
(в дипломе форма обучения не указывается)

Начало обучения: 22 ноября
(набор групп каждую неделю)

Лицензия на образовательную деятельность
(№5201 выдана ООО «Инфоурок» 20.05.2016)


Скидка 50%

от 13 800  6 900 руб. / 300 часов

от 17 800  8 900 руб. / 600 часов

Выберите квалификацию, которая должна быть указана в Вашем дипломе:
... и ещё 87 других квалификаций, которые Вы можете получить

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>