Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / История / Конспекты / Абылай тұсындағы қазақ хандығы
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • История

Абылай тұсындағы қазақ хандығы

библиотека
материалов


Қазақстан тарихынан сабак жоспары

8-сынып

«Бұл дүниеде біздің бір ғана Отанымыз бар, ол –

Тәуелсіз Қазақстан»

Н.Назарбаев

Сабақтың тақырыбы: §9 АБЫЛАЙ ТҰСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ,

АБЫЛАЙ ХАН


Абылай хан

Ол 1711ж Түркістанда дүниеге келген. Аты Әбілмәнсұр. Сабалақ деген жасырын атпен жүрген. Өнерге жақын болған. Дене бітімі зор болса керек. Ол он бес жасынан бастап жоңғармен соғысқа қатысқан. Керемет шешендігімен де көзге түскен. Халық оны не үшін «Абылай» деп атаған?

Абылайдың ішкі саясаты

1771ж Абылай үш жүздің ханы боп сайланады. Ол Жетісуға Әділ мен Сүйік сұлтанды, Орталық Қазақстанға Қасым сұлтанды, Ертіске Сұлтанбетті, Шығыс Қазақстанға Әбілпейізді қойды.

Ол сот билігін күшейтті. Оның кеңесшісі Бұқар жырау болды. Ол үш жүздегі қақтығыс пен барымтаны тоқтатты. Халықтың егіншілік, шөп шабумен балық аулау кәсібін қолдады. Темір ұстаханаларын салдыртты.

Абылайдың сыртқы саясаты

РЕСЕЙмен көршілік, дипломатиялық, сауда қатынасын ұстануға тырысты. Ол Ресейдің қол астына өтуді қабыл алғанымен, іс жүзінде оған тәуелсіз саясат жүргізді.

ЖОҢҒАРлар 1741ж тұтқиылдан шабуыл жасап, Абылай олардың қолына түсіп қалады. Кейін Қалдан Серен қайтыс болған соң елде билікке талас басталды. Бұл қазақтардың оңтүстік аймақтарын қайтарып алуға мүмкіндік берді. Мұны пайдаланған Қытай императоры 1755ж Жоңғарияға басып кіріп, 1758ж елді тас талқанын шығарады. 1761ж Қытай мұнда Шыңжаң аймағын құрады. Қытайлықтар бос аймаққа ұйғыр, дұнған, қалмақтарды қоныстандырды.

1756ж Абылай Қытаймен дипломатиялық қатынас орнатты. Кейін Қытай мен қазақтар арасында жер дауы мәселесі туды.

Осы жылы көктемде қазақтар Қытайға шабуылдап енді. Қытайға қарсы Әмірсана мен Қожаберген батыр, Абылай мен Бөгенбай батыр қарсы тұрды. 1761ж Қытай Аягөз өзенінің оңтүстігіне қарай көшуге тыйым салды. Бірнеше келіссөздерден соң қазақтардың бір бөлігі Қытай қоластына өтті.

ҚЫРҒЫЗДАР да оңтүстіктен өз құқын қойды. Олар жоңғардан босаған аймақты иемденгісі келді, малдарды барымталады, қазақ сауда керуендерін тонады. Абылай қырғыздарға қарсы 1765,1770,1779жж жорық жасады. 1781ж Абылай Ташкенттен кері оралып келе жатқанда, дүние салады. Қожа Ахмет Иассауи кесенесіне жерленеді. Оның орнына ұлы Уали отырды. 1795ж қазақтар ІІЕкатеринаға хат жазады.




Краткое описание документа:

                                 АБЫЛАЙ  ТҰСЫНДАҒЫ  ҚАЗАҚ  ХАНДЫҒЫ

 

 

                                                Абылай хан

       Ол 1711ж Түркістанда дүниеге келген. Аты Әбілмәнсұр. Сабалақ деген жасырын атпен жүрген. Өнерге жақын болған. Дене бітімі зор болса керек. Ол он бес жасынан бастап жоңғармен соғысқа қатысқан. Керемет шешендігімен де көзге түскен. Халық оны не үшін «Абылай» деп атаған?

                                   Абылайдың ішкі саясаты   

      1771ж Абылай үш жүздің ханы боп сайланады. Ол Жетісуға Әділ мен Сүйік сұлтанды, Орталық Қазақстанға Қасым сұлтанды, Ертіске Сұлтанбетті, Шығыс Қазақстанға Әбілпейізді қойды.

     Ол сот билігін күшейтті. Оның кеңесшісі Бұқар жырау болды. Ол үш жүздегі қақтығыс пен барымтаны тоқтатты. Халықтың егіншілік, шөп шабумен балық аулау кәсібін қолдады. Темір ұстаханаларын салдыртты.

                           Абылайдың сыртқы саясаты

     РЕСЕЙмен    көршілік, дипломатиялық, сауда  қатынасын ұстануға тырысты. Ол Ресейдің қол астына өтуді қабыл алғанымен, іс жүзінде оған тәуелсіз саясат жүргізді.

    ЖОҢҒАРлар 1741ж тұтқиылдан шабуыл жасап, Абылай олардың қолына түсіп қалады. Кейін Қалдан Серен қайтыс болған соң елде билікке талас басталды. Бұл қазақтардың оңтүстік аймақтарын қайтарып алуға мүмкіндік берді. Мұны пайдаланған Қытай императоры 1755ж Жоңғарияға басып кіріп, 1758ж елді тас талқанын шығарады. 1761ж Қытай мұнда Шыңжаң аймағын құрады. Қытайлықтар бос аймаққа ұйғыр, дұнған, қалмақтарды қоныстандырды.

     1756ж Абылай Қытаймен дипломатиялық қатынас орнатты. Кейін Қытай мен қазақтар арасында жер дауы мәселесі туды.

     Осы жылы көктемде қазақтар Қытайға шабуылдап енді. Қытайға қарсы Әмірсана мен Қожаберген батыр, Абылай мен Бөгенбай батыр қарсы тұрды. 1761ж  Қытай Аягөз өзенінің оңтүстігіне қарай көшуге тыйым салды. Бірнеше келіссөздерден соң қазақтардың бір бөлігі Қытай қоластына өтті.

     ҚЫРҒЫЗДАР да оңтүстіктен өз құқын қойды. Олар жоңғардан босаған аймақты иемденгісі келді, малдарды барымталады, қазақ сауда керуендерін тонады. Абылай қырғыздарға қарсы 1765,1770,1779жж жорық жасады. 1781ж Абылай Ташкенттен кері оралып келе жатқанда, дүние салады. Қожа Ахмет Иассауи кесенесіне жерленеді. Оның орнына ұлы Уали отырды. 1795ж қазақтар ІІЕкатеринаға хат жазады.

 

 

 

 

Автор
Дата добавления 06.02.2015
Раздел История
Подраздел Конспекты
Просмотров876
Номер материала 369136
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх