436435
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокБиологияКонспектыАллельды гендер. Гомозиготалы және гетерозиготалы даралар. Фенотип және генотип.

Аллельды гендер. Гомозиготалы және гетерозиготалы даралар. Фенотип және генотип.

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Предмет/Пән: Биология 9 сынып. Дата/Күні:---------------- Урок/Сабақ №:41

Тема/Тақырыбы: Аллельды гендер. Гомозиготалы және гетерозиготалы даралар. Фенотип және генотип.

Цели/Мақсаты: ғалым ретіндегі генетика, бір буданды шағылыстыру, генетикалық негізгі терминдер және нышандар туралы білім қалыптастыру; оқулықты және сызбанұсқаларды пайдалана білуді дамыту, қарапайым генетикалық есептерді құрастырып, шеше білу, белгілердің біркелкілігі, гамета жиілігінің болжамы заңдарын көріп, мәнін түсіну, мұғалімнің тапсырмаларын орындаған кезде адалдыққа тәрбиелеу.

Құрал-жабдықтар: Г. Мендельдің портреті, «Бірбуынды шағылыстыру», «Басым және басылынқы белгілер» кестелері, «Бір буынды шағылыстыру» құрылымдық сызбанұсқасы, мейоздың қимылдайтын үлгісі, сары және жасыл, тегіс және әжімді асбұршақ тұқымдарының жиынтығы, ЭО.

Тип: жаңа білімді меңгеру сабағы

Методы/Әдіс-тәсілдер: 1) репродуктивті, жартылай-ізденіс, АКТ

Форма организации познавательной деятельности/формалар: жалпылай, жұптық жеке-дара

Формы/формалар: әңгімелеу, оқулықпрен жұмыс, өздік жұмысы,

Ход урока/Сабақтың барысы:

І. Үй тапсырманы тексеру:

138. Төмендегі терминдерге анықтама беріңдер. Жеке-дара жұмыс.

Генетика-...................................

Көпбуданды шағылыстыру-.......................

Таза тармақ-...............................

Басымдық белгі-.........................................

Басылыңқы белгі-............................

Гомозигота-...............................

Диплоидтық-.....................................

Аллельді гендер-...................................

ІІ. Қызығушылықты ояту:

- Тірі ағзалардың қандай қасиеттері бар?

- Бұл қасиеттердің қайсысы сабақ тақырыбына сай келеді?

- Көбеюдің қандай түрлері бар?

- Көбеюдің қай түрінде ұрпақтар ата-енесінен ерекшеленуі және ұқсастау болуы мүмкін?

Г. Мендельдің асбұршақпен тәжірибелері.

- Асбұршақтың тәжірибе үшін артықшылығы неде?

- Баламалы белгілер деген не?

-Асбұршақтың ерекшеліктері: өсімдіктің өздігінен тозаңдануы, өзге тозаңның түсуінің болмауы, көптеген баламалы белгілер, дамудың қысқа айналымы, ұрпақтың сан алуандығы. Осыдан бүгінгі тақырыбымыздың мәселесі шығып тұр: «Аллельды гендер. Гомозиготалы және гетерозиготалы даралар. Фенотип және генотип»

ІІІ. Жаңа тақырып:

А) «Буданды шағылыстыру» кестесі бойынша бір буданды шағылыстырудың мәнісі мен оның заңдары.

Ата-енесі: сары х жасыл (айқас тозаңдану)

Балалары: сары х сары (өзін өзі тозаңдандыру)

Немерелері: 3 сары х 1 жасыл.

Тақтаға және дәптерге жарыстыра жазып, «Бірбуданды шағылыстыру» құрылымдық сызбанұсқасы бойынша түсіндіру, генетикалық нышандар мен терминологияларды кірістіру. Тақтаға оқып өтілген екі заңның қысқаша формуласын жазу:

1 заң - АА X аа -> Аа

2 заң - Аа х Аа -> Аа, 2Аа, аа


Ә) Жұптық жұмыс:

140. Екі бағанадан баламалы белгілер жұбын таңдап алыңдар.

1-тегіс тұқымдар а-қызыл күлте

2-сабағы биік ә-сары тұқым

3-тұқымы жасыл б-жатаған гүлді

4 -күлтесі ақ в-сабағы аласа

5- төбе гүлді г-әжімді тұқым

ІҮ. Пысықтау:

А) Жалпылай:

- Гомозиготаларда қандай гаметалар түзіледі?

- Бірінші ұрпақ будандарда неге жасыл рең пайда болады?

- Зиготалығы бойынша ата-енелер жұбы қандай?

- Гетерозиготаларда қай гаметалар түзіледі?

- Бірінші ұрпақ будандарында неге жасыл түс пайда болады?

- Қай дарақтарды шағылыстыру кезінде басымдылық пайда болады?

- Қай дарақтарды шағылыстыру кезінде будандарда белгілер ыдырауы жүреді?

-Генетикалық есеп

Белгі.

Ген

Генотип

сары

А


жасыл

А


сары



жасыл



А1

Г] - фенотиптер?

- генотиптер? -%

Одан әрі фенотипін көрсетіп, генетикалық жазба жазу.

Жауабы: Г5 - Аа, аа. 2 генотип, 2 фенотип, % -50% х 50%.


Ә) 139. Сөйлемді аяқтаңдар. Жұптық жұмыс.

А) генетиканы ғылым ретінде негіздеуші-....................................деп саналады;

ә) Мендельдің зерттеу зерзаты-асбұршақ, өйткені ол-.......................................;

б) ата-енелік формалар екі белгісі бойынша ерекшеленгенде шағылысу................................................................................................;

в) тұқым қуалау материалы.........................екі ата-енесінен.........................ұрпақтарға өтеді:

г) тегіс және әжімді тұқымы бар өсімдіктерді будандастырған кезде бірінші ұрпаққа будандардың барлығы...................болып шықты:

ғ) гетерозиготалар-жасушаларының құрамында................болатын ағзалар; д) гаметалар бір-бірден .............және ...................тасымалдайды.


Ү. Қорытынды. Тест жұмысы (жеке-дара). 141. Дурыс жауабын тацдацдар.

  1. Баламалы белгілер: а - әр түрлі, ә - қарама-қарсы, б – тәуелсіз, в - бірдей.

  2. Eкiншi ұрпақтың будандары қандай тозандану жолымен алынған? а - айқас, ә- өздігінен, б - қолдан, в - желмен.

  3. Өсімдіктермен будандастырған кезде арақатынасы 3:1 екені байқалады:

а - сары және жасыл тұқымды, ә - сары тұқымды, б - жасыл тұқымды, в - орта жағдайларына байланысты.

  1. Диплоидты: а - сперматозоидтар, ә - зиготалар, б - жұмыртқажасушалар, в - аталық жасушалар.

  2. Гомозиготалы: а - Аа, аа, ә - АА, Аа, б - АА, аа, в - аа, Аа.

  3. Будандасу кезінде біркелкілік пайда болады:

а - гомозиготалар, ә - гетерозиготалармен бipгe гомозиготалар, б - гетерозиготалар,

в - басылыңқы гомозиготамен бipгe басым гомозигота.

  1. Таза тармақ – бұл: а - гомозиготалар, ә — гетерозиготалар, б - ұрықсыз, в - оқшауланған.

  2. Басымдылық заңының мәні:

а - бip ағза екіншісіне басымдык жасайды, ә - будандарында тек бip ғана белгі пайда болады, б - будандарында қажетті белгі пайда болады, в - будандарында басым белгі пайда болады.

  1. Фенотип - бұл:

а - аяға (фонға) байланысты, ә - гендердің жиынтығы, б - сыртқы белгілер жиынтығы, в - сыртқы және iшкi белгілерге байланысты.

  1. Бұршақ түйірінің түci мыналарды анықтайды:

а - жарық түсу күшін, ә - өзіне тән ерекше нәруызды, б - ата-енелері пигменттерінің араласуын, в - кездейсоқтықты.


ҮІ. Үйге тапсырма: беріледі, жауаптарға баға қояды, санақ жинақтап қорытылады.

1 деңгей: 185 беттегі АВС сұрақтарына жауап беру

2 деңгей: Генотиптері төмендегідей дарақтарда қандай гаметалар түзіледі: АА, Аа, ААВВ, АаВв, АаВВ.

3 деңгей: Қоңыр көздің көкшіл көзден, ал қошқыл шаштың ақшыл шаштан басымдылығын біле отырып, төмендегі дароақтардың генотиптерін жазыңдар.

А-көкшіл көз және ақшыл шаш;

Ә-қоңыр көз және ақшыл шаш;

Б-қоңыр көз және қошқыл шаш;

В-көкшіл көз және қошқыл шаш.


Общая информация

Номер материала: ДБ-090299

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Биология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Медико-биологические основы безопасности жизнедеятельности»
Курс повышения квалификации «Методические аспекты реализации элективного курса «Антропология и этнопсихология» в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Государственная итоговая аттестация как средство проверки и оценки компетенций учащихся по биологии»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс повышения квалификации «Основы биоэтических знаний и их место в структуре компетенций ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Анатомия и физиология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Общее садоводство: Древесные растения для садов средней полосы»
Курс «Общее садоводство:Травянистые растения для садов средней полосы»
Курс повышения квалификации «Гендерные особенности воспитания мальчиков и девочек в рамках образовательных организаций и семейного воспитания»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация производственно-технологической деятельности в области декоративного садоводства»
Курс повышения квалификации «Инновационные технологии обучения биологии как основа реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и выполнение работ по производству продукции растениеводства»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Онлайн-конференция Идет регистрация