Сыныбы:  6 «Б»

Күні: 19.11.14 ж.

Сабақтың тақырыбы: Циклдік алгоритм

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Белгілі бір әрекеттер тізбегі бірнеше рет қайталанатын болса, онда циклдік алгоритмдерді қолдананып, есептерді шешу керектігін оқушыларға түсіндіру. Осындай есептеулерді  орындаған кезде циклді алгоритмдерді құрудағы білімдерін арттыру. Циклдік  алгоритмдердің сызба-нұсқаларын құрып, соған байланысты алгоритімін құруға дағдыландыру.

Дамытушылық: Циклдік алгоритмдерді құру кезінде есепті жүйелеу арқылы шешіп,  ойлау қабілеттерін дамыту. Қайталау барысын орындау алдында оның аргументінің параметрінің алғашқы мәнін енгізу арқылы , оның қадамын орнату жағдайларын қарастырып, циклдерге деген білімдерін дамыту.

Тәрбиелік: Циклдік алгоритмдерді өмірмен байланыстыру арқылы оқушыларды цикілдің мәнін ұғуға тәрбиелеу. Оның қайтымдығына  өмірмен байланыстырап, мысалдар кертілу арқылы өмірдің қайтымсыз екндігіне көз жеткізу.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың  әдісі:  түсіндірмел-илюстративті,

Көрнекілік: слайдтар, бағалау парағы

Пәнаралық байланыс:  математика

Сабақтың барысы:

Үй тапсырмасын тексеру: (activоte құралы арқылы тест тапсырмасын орындату)

1.      Алгоритм  дегеніміз не?

А) іс-әрекеттің ретсіз орындаруы

В) іс-әрекеттің рет-ретімен орындалуы

С) тармақталу алгоритмі

D) қандай да бір іс-әрекеттің орындалуы

2.  Алгоритмнің түрлері?

А) сызықтық, циклдік

В) тармақталу, сызықтық, негізгі

С) сызықтық, тармақталу, циклдің

D) негізгі, қосымша

    3. Алгоритм ұғымын енгізген ғалым

А) Мухаммед Әл-Хорезми

В) Билл Гейтс

С) Лейбнец

D) Робертсон

    4. Aлгоритмнің қасиеттер.

А) түсінікті, толық

В)  негізгі, қосымша

С) қарапайым, күрделі 

D) айқындылық, үзіктілік, нәтижелік, жалпылық, формалдылық 

    5. Тармақталу алгоритмінің негізгі түйінді сөздері

А) басы, соңы

В) алг, арг

С) егер, онда, әйтпесе, бітті

D) енгізу, шығару

Бағалау:
“5” -    5 ұпай,        “4” -    4 ұпай,        “3” –   2-3 ұпай ,              “2” –   1 ұпай

2-кезең: Еске түсіру кезеңі.Семантикалық карталар

Қайталау сұрақтары:

1. Алгоритмдерді неше тілде көрсетуге болады?
2. Алгоритмдік және графикалық тілдерді түсіндір
3. Байланыс сызықтары деген не?
4. Блоктардың неше түрі бар?
5. Меншіктеу командасы қалай жазылады?  Ондағы айнымалылар.
6. Командалардың неше түрі бар?
7. Алгоритмдердің түрлерін ата.

Жаңа тақырып

Көптеген алгоритмдерде белгілі бір әрекеттер тізбегі бірнеше рет қайталанып орындалып отырады. Математикада есеп шығару кезінде бір теңдеуді пайдаланып, ондағы айнымалы мәнінің өзгеруіне байланысты оны бірнеше рет қайталап есептеуге тура келеді. Осындай есептеу процесі  бөліктерінің талап орындауын цикл  деп атайды,  ал қайталанатын бөлігі бар  алгоритмдер тобы  циклдік алгоритмдерге жатады.  Циклдік алгоритмдерді пайдалану,  оларды кейіннен программаларда цикл командалары түрінде қысқартып жазу мүмкіндігін береді. 

Циклдік процесті қамтамасыз ететін алгоритм бөлігін қайталау командасы құрайды.  Бұл команда алгоритмді жинақы етіп жазуға мүмкіндік береді.

Қайталау командасын алгоритмдік тілде жазу  үшін әзірше  (әзір),   цикл басы (цб)  және цикл соңы (цс)  түйінді сөдері қолданылады: әзірше  сөзінен кейін  қолданылатын  шарт,  ал  цикл басы  мен  цикл соңы  түйінді сөдерінің арасына қайталанатын командалар жазылады. Мұнда да  цикл басы  мен цикл соңы  түйінді сөздер арасындағы цикл аздап оңға ығыстырылып жазылады,  олай ығыстыру қайталанатын командалардың орындалу реттігін түсінуді оңйлатады.

Төменде қайталау командасы алгоритмдік тілде және графиктік түрде берілген.

Блок -  схема	Алгоритм
Иә                         жоқ	Алг Басы            Енгізу      Әзір  шарт     Цб              Цикл денесі      Цс Соңы

 Қайталау санының алдын ала белгілі және белгісіз болуына байланысты  цикл екі түрге бөлінеді.  Қайталау саны алдын ала белгілі цикл – арифметикалық цикл  деп, орындалу саны белгісіз цикл -  командалық (итерациялық)  цикл деп аталады.

Мысалы:  Екі  бүтін сан   - а және   b  ()  берілсін. Бөлу амалын қолданбай а-ны  b-ға   бөлгендегі қалатын қалдықты табу керек.

алг  қадамдық цикл (бүт  а,b)

арг a, b

нәт а

    басы

        енгізу  (а,b)

            егер    а>=b  онда  a:=a-b

            бітті

             шығару   а

         соңы

Тапсырмалар:

Мысалы:  Асықты табу алгоритмін  құру керек.

Берілген:  қоржын, асықтар

Қажетті формула: асықты табу

Блок -  схема	Алгоритм
Жоқ                                                                      Иә	алг  асық табу         нәт бүт қызыл асық басы бүт асықтар           қоржын           әзір    асықты іздеу      цб             табылды ма?         шығару   қызыл асық                               цс соңы

Бекіту:

1.  Цирк сайқымазағы:  алдымен қалпағынан 3 қоян алып шықты, сосын 5 түрлі-түсті орамал, содан соң 8 түрлі-түсті шарлар, соңында, 4 тотықұс алып шықты. Алгоритм және блок-сызба құрыңдар.

 2.  Бірнеше мысалдан тұратын математика пәні бойынша үй жұмысын жасаудың алгоритмін құрыңдар, блок-сызбасын салыңдар.

Қосымша тапсырма.

Сәйкестікті анықта    / сергіту сәті/

Үйге тапсырма: Ережелерді жаттап келу. Сызықтық, тармақталған, циклдік алгоритмдерге ойдан есеп құрастырып алгоритмін және блок-схемасын құрастыру.

№ 51 жалпы орта мектеп

Тақырыбы: Циклдік алгоритмдер

Информатика пәні мұғалімі: Пернеева А.А

                                                             6 –сынып

Шымкент қаласы

Сыныбы:  9 - сынып

Күні: 19.11.14 ж.

Сабақтың тақырыбы: ЦиклБір айнымалысы бар теңсіздіктер жүйесіне есептер шығару

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Бір айнымалысы бар теңсіздіктер жүйесін шешу тақырыбы бойынша оқушылардың алған білімдерін жалпылау, жүйелеу..

Дамытушылық: Логикалық ойлау қабілетін дамыту, өзіндік бақылау жасаудағдысын арттыру.

Тәрбиелік: Ұжымшылдыққа, бірлікке, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа тәрбиелеу.

Сабақтың типі: аралас сабақ

Сабақтың түрі: білім мен дағдыны қалыптастыру

Сабақтың  әдісі:  сұрақ-жауап, өзін-өзі бағалау

Көрнекіліктер:интерактивті тақта, флипчарт, үлестірме қағаздары, бағалау парағы

Пәнаралық байланыс:  математика, информатика

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі

-          Сәлемдесу

-          Сынып оқушыларын түгелдеу

2. Үй тапсырмасын тексеру, толықтыру

№ 81 есеп тексеру

a)      [1,5;2],       b)[1,4;4]

3. Ой қозғау. Оқулықпен жұмыс

№83 есеп.  х-тің мүмкін болатын мәндер жиынын табыңдар.

а)

Шешуі:        

ә)

Шешуі:  

б)

Шешуі:

4. Ой сергіту

Сөзжұмбақ шешу. Дұрыс шешкенде жасырынған торда ұлы математиктің есімі шығады.

1.      Тік бұрышты координатор  жүйесі кімнің атымен аталады?   /Декарт/

2.      Қандай сан?  /иррационал сан/

3.      у=ах²+bх+с  теңдеуінің графигі қалай аталады?    / парабола/

4.      Әріптің алдындағы сан көбейткіш  /коэффициент/

5.      Теңсіздіктің шешімдер жиынын қалай белгілейді? /аралық/

6.      Квадрат теңдеудің түбірін  қалай анықтауға болады?  /дискриминант/

7.      Теңсіздікті шешудің әдәсә  /интервал/

5. Сәйкестендіру

1)                                                  (-7,5; -0,5)

2)                                                 [-7,5; -0,5)

3)                                                     [0;  1,2]

4)                                                   (0;  1,2)

6. «Ия»    немесе «Жоқ»

1.      y=ax+b    графигі парабола болады  /жоқ/

2.      (x-a)²+(y-b)²=R     шеңбердің теңдеуі /ия/

3.        Теңсіздіктің екі жағын да теріс санға көбейткенде теңсіздік таңбасы өзгермейді  /жо/

4.            функция графигі түзу болады /жоқ/

5.      x²+y²=25      парабола теңдеуі  /жоқ/

7.   Логикалық сұрақтар

1.      Өздерінің цифрларының көбейтіндісіне бөлінетін қанша екі таңбалы сандарды ата.

Сөзжұмбақ жауабы белгілі математик б.з.д. ІІІ ғасырда өмір сүрген грек ғалымы Диофант. Диофант еңбектерінде әртүрлі есептер келтірілген, ал олардың шешімі «Диофант талдауы» деп аталатын ax²+bx+c=y²,  ax²+bx²+cx+d=y²  анықталмаған теңдеулерін немесе  осындай теңдеулер жүйелерінің тек қана оң рационал түбірлерін табу болатын .

8. Ойнайық та, ойлайық!

Тест

1.      х-3>0

a.      x>0                       b. x>3                    c. x<3

2.      2x+4

a.      x                     b. x              c. x

3.      -3y-5>0

a.      y                     b. y              c. y

4.     

a.       x                     b.  x              c.   -2 x

5.       

a.       y                     b.  y              c.   -7.5 y<-2

6.     

a.      (1;6]                     b. [1;7)              c.   [6;7)

7.      Параболаның төбесін тап.

(х+1)²+у= 3

a.      (-1;3)                     b. (-1;-3)              c.   (1;3)

8.      Шеңбердің радиусын тап:

х²+у²+2у-6у-6=0

a.      2                     b. 4              c.   3

9.      Теңдеулер жүйесін шешіңдер:

a.      (2;-4) , (4;-2)                    b. (1;-8) , (8;-1)                 c.   (-2;4) , (-4;2)

10.  Теңдеулер жүйесін шешіңдер:

a.      (6;-1) , (14;-6)                    b. (-3;2) , (-2;3)                 c.   (3;-2) , (2;-3)

9. 777* түріндегі санда *-ның орнына қндай цифрларды қойғанда 6-ға бөлінетін сан шығады.
10. Сабақты қорытындылау

а) Үйге тапсырма  № 85.86 есептерді шығару

11. Оқушылардың білімдерін бағалау. Бағалау парағындағы ұпайлар санын қосып шығады.