Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Ашық сабақ "Сан есім"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Ашық сабақ "Сан есім"

библиотека
материалов

hello_html_m695a8987.gifhello_html_5f293880.gifhello_html_4177a532.gifhello_html_m1b9bec12.gifhello_html_3763683b.gifhello_html_m1b9bec12.gifҚазақ тілі пәнінен

Сабақтың тақырыбы: Сан есім

Сабақтың мақсаты: Білімділік: Оқушыларға сан есім туралы толық теориялық

білім беру. Сан есімнің лексикалық мағынасы мен қызметі

туралы ұғымдарын кеңейту.

Дамытушылық: Оқушылардың білімге қызығушылығын

арттыру,өз бетінше жұмыс істей білуге баулу,тіл

байлығын,ой – өрісін, іскерлік дағдыларын шығармашылық

қабілеттерін қалыптастыру.

Тәрбиелік: Оқушыларды алғырлыққа, тапқырлыққа ,

іздемпаздыққа тәрбиелеу.

Сабақтың әдіс – тәсілі: Түсіндіру, сұрақ – жауап

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Көрнекілігі: Тірек сызба, ереже, цифрлар, дидактикалық материалдар.

Сабақтың барысы

  1. Ұйымдастыру бөлімі:

а) Тыныштықты сақтаймыз,

Ешнәрседен саспаймыз.

Үлгі аламыз жақсыдан,

Қазақ тілі сабағын бастаймыз.

ә) Психологиялық жаттығу

Әрбір адам – туысым, досым, жұрағат,

Әрбір сабақ – үйрену, ұғу, ұлағат.

Әрбір сөзің – шындық, бірлік, адамдық,

Әрбір ісің – тілек, тірек, адалдық.

  1. Үй жұмысын бекіту.

а) – Үйге қандай тапсырма берілді?

- Жаттығуды ауызша оқытып тексеру

- Күрделі сын есімді таптырту

ә) Оқу – білім азығы,

Білім – ырыс қазығы. Өткенге шолу жасау.

1.Сын есім деген не? Мысал келтіру

2.Қарсы мәндес сын есім деген не? Мысал келтіру

3.Дара сын есім деген не? Мысал келтіру

4.Күрделі сын есім деген не? Мысал келтіру

б) Мына өлеңнен сын есімді тауып сұрақ қояйық

(Тақтаға өлең шумағы ілінеді)

  • Берілген сын есімдерге қарсы мәндес сыңарын тауып айтайық

  • Дара сын есімді күрделі сын есімге айналдырайық

  • Балалар енді жаңа сабағымызға көшейік. Бүгінгі сабағымыздың ұраны: Мақсатымыз – білім алу,

Міндетіміз – еңбектену.

  1. Жаңа сабақ. Сан есім

а) Сабақтың мақсатын ашу.

- Кәне балалар, қазақ тіліндегі сөз таптарын еске түсіріп атап жіберейік.

- Балалар бізге сөз таптарының төртеуі бұрыннан таныс. Жалпы қазақ тілінде 9 сөз табы бар. Зат есім, етістік, сын есім, сан есім, есімдік, үстеу, одағай, шылау, еліктеу сөз.

Келесі сабақтарымызда таныс емес сөз таптарымен жалпылама танысамыз, жоғарғы сыныпта сөз таптары туралы кең көлемде танысып мағұмат аласыңдар.

Өткен сабақтарымызда сын есім, сын есімнің түрлеріне жеке – жеке тоқталып оқып білдік. Бүгін сабағымызда сан есім туралы кеңірек танысып, сан есімнің түрлерін ажыратып, жаттығу жұмыстарын орындаймыз.

Сан есім заттың сан мөлшерін, ретін, шамасын білдіретін лексика – грамматикалық сөз табы.

Морфологиялық сипаты

Сан есім негізгі функциясы анықтау болғандықтан, ол үнемі анықтайтын сөздерінен бұрын қолданылады, бірақ ешқандайда морфологиялық өзгеріске түспейді.

Сан есімдер морфологиялық құрамына қарай негізгі сан есімдер және туынды сан есімдер болып екіге бөлінеді.

Негізгі сан есімдер қатарына тек қана есептік сандар жатады.(бір, екі, үш т.б)

Туынды сан есімдер негізгі есептік сан атауларына -ыншы, - інші, -ау, - ер, - тай қосымшалары қосылу арқылы жасалады. (бір – бірінші, он – оныншы, екі – екеу, алты – алтау, бір – бірер, қырық – қырықтай т.б)

Сан есімдер дара және күрделі болып бөлінеді.

Дара сан есімдер атаулары аса көп емес,олардың бар болғаны жиырма шақты ғана сөз. Мысалы; бір, екі, үш, төрт, жиырма, жүз, мың т.б

Күрделі сан есімдер дара сан атауларының әр алуан жолмен тіркестіріле қолданылуы және қосарлана айтылуы арқылы жасалады. Мысалы; бір – екі, үш – төрт , бес – алты т. б

Сан есімдердің сематика – морфологиялық топтары:

1.Есептік сан есімдер (бір, екі, үш)

2.Реттік сан есімдер (- ыншы, - інші)

3.Жинақтық сан есімдер (- ау, - еу) бесеу, біреу.

4.Топтық сан есімдер (дан, ден, тан, тен) төрттен

5.Болжалдық сан есімдер (Белгілі бір заттың, құбылыстың сан мөлшері дәл айтылмайды ,тұспалдап айтылады. Бес – алты, үш жүздей)

6.Бөлшектік сан есімдер (Математика ұғымға байланысты, олар белгілі бір заттың, құбылыстың сандық бөлшегін білдіреді. Үштен екі, бестен бір )



Синтаксистік қызмет

Сан есімдер сөйлем ішінде атқаратын қызметі – анықтауыш. Өйткені сан есімдер сан мөлшерін, сан ретін, сан шамасын білдіру сияқты өздріне тән негізгі қызметті атқарғанда ,үнемі анықтауыш болады да, анықтайтын сөздің алдында қолданылады.

Сонымен сан есім деген не? Өздеріміз ереже құрап айтайықшы. (Оқушылар айтады)

Ереже тақтаға ілінеді

б) Дәптермен жұмыс (Күннің жады, тақырып, көркем жазу минуты)

Дыбысқа байланысты сан есімдер жазғызу, оқыту

в) 456 – жаттығу. Жұмбақты жатқа жаздырту, сан есімді тауып, сұрақ қою, қандай сан есімдер екенін ажырату.

г) 457 – жаттығу. Тақтамен жұмыс (Әр сөйлемді әр оқушы жазады, талдайды)

ғ) 458 – жаттығу. Өз беттерімен орындайды. Есептік сан есімді реттік сан есімге айналдырып жазу, жұрнағын табу.

Мысалы: Төрт сынып – төртінші сынып т.б (оқушыларға оқытып, тексеріп кету)

Сонымен сан есім не үшін қажет? Күнделікті өмірде сан есімдер не үшін қажет деп ойлайсыңдар? (Оқушыларға ой тастау,жауап алу)

д) 459 – жаттығу. Мақалды жатқа жаздырту, талдау жүргізу.

Бір кісі қазған құдықтан

Мың кісі су ішеді.

Мақалдың мағынасын түсіндіру, сұрау. Сан есім мен зат есімнің байланысып тұрғанын меңгеру.

е) Шығармашылық жұмыс. Оқушыларды топқа бөліп, тапсырма беру.

1 – топ: Сан есімді байланыстырып сөйлем жазу.

2 – топ: Сан есімді қатыстырып мақал – мәтел жазу.

3 – топ: Сан есімге жаңылтпаш жазу.

з) Топпен жұмыс. Әр қатарға тапсырма беру.

1. Сан есімге сөйлем ойлайды, синтаксистік талдау жасайды. (Сөйлем мүшелеріне талдау)

2.Сөйлемдегі сан есімге морфологиялық талдау жасау. (Сөз құрамына)

3.Сөйлемдегі сан есімге фонетикалық талдау. (Дыбыстық)

ж) Ой қозғау. Тапсырма Натурал бір таңбалы сандарды атату.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

  1. Сұрақ қою

  2. Сан есімнің қай түріне жатады?

4. Сабақты қорытындылау. Жоғарыдағы цифрға байланысты жүреді

1.Бүгінгі сабағымызда қандай тақырыппен таныстық?

2.Сан есім дегеніміз не?

3.Сан есімдерге қандай сұрақ қойылады?

4.Есептік сан есімге мысал айту

5.Реттік сан есімге мысал айту

6.Бүгінгі сабағымызда не үйреніп, не білдік?

7.Ережені хормен оқыту

8.Бағалау

9.Үйге тапсырма беру. 460 – жаттығу, ереже жаттау

5.Сабақты аяқтау























Автор
Дата добавления 25.01.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Конспекты
Просмотров213
Номер материала ДВ-375314
Получить свидетельство о публикации

Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх