Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Физика / Презентации / Ашық сабақ ."Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы."

Ашық сабақ ."Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы."



Осталось всего 4 дня приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Физика

Название документа Жарықтың сыну заңы.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

hello_html_522372c1.gifhello_html_43afe2f4.gifhello_html_5aa211cb.gifhello_html_m1bb31837.gifhello_html_m37069da1.gifhello_html_32f9684c.gifАқтөбе қаласы.Благодар орта мектебі

Коянбаева Асылгул Жайылхановна

Физика пәні мұғалімі

Сабақ тақырыбы: Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы.

Сабақ мақсаты:

Жарықтың сынуы, сыну бұрышы, жарықтың сыну заңы туралы

оқушыларға түсінік беру.

2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.

3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақ түрі: аралас

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап

Сабаққа қажетті құралдар: компьютер, слайдтар, Электронды оқулықтар

Сабақ барысы

1.Ұйымдастыру кезеңі.

2.Қызығушылығын ояту

3.Ми шабулы (тест тапсырмасы)

4.Мағынаны тану (жаңа білім меңгеру)

5.Ой қорыту (эксперимент жасау, есептер шығару)

6.Қорытындылау (оқушылардың білімін бағалау)

7. Үйге тапсырма.

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. «Қызығушылығын ояту»

1) Жазық айнада қандай кескін алынады?

2) Жазық айналар қай жерде қолданылады?

3)Сфералық айна деген не?

4)Ойыс айнаның беретін кескінін сипатта

5) Дөңес айнада қандай кескін алынады?

6)Жарықтың шағылу заңы қалай тұжырымдалады.

7) Шағылу бұрышы 35 º болса, түсу бұрышы неге тең?.

8) Түсу бұрышы 70 º болса, шағылған сәулемен перпендикуляр арасындағы бұрышы неге тең?.

9) Ақындардың айна туралы қандай өлеңдерін білесіңдер?

ІІІ. «Ми шабулы »

1.Шағылу бұрышын қандай әріппен белгілейміз?

А) α; Ә) β ; Б) γ ;

2.Жазақ айнадағы кескін қандай болады?

А) айнаның жазықтығына симметриялы;

Ә) нәрсенің жалған кескіні; Б) жазық айна.

3.Түсу бұрышын қандай әріппен белгілейді?

А) α ; Ә) β ; Б) γ ;

4. Жарық көздері қанша топқа бөлінеді?

А) 3; Ә) 2; Б) 4;

5. Күннің көрінетін беті.

А) хромосфера; Ә) Фотосфера; Б) Ионосфера;


6. Дербес жарық көздері қанша топқа бөлінеді?

А) 3; Ә) 2; Б) 4;

7. Жарық шоқтары

А) жарық сәулелерінің жиынтығы; Ә) жарық көзі; Б) жарық энергиясы.

Жауаптары

1

Ә) β ;

2

Ә) нәрсенің жалған кескіні;

3

А) α ;

4

Ә) 2;

5

Ә) Фотосфера;

6

А) 3;

7

А) жарық сәулелерінің жиынтығы;

«Қап бәлем, тоқтай тұр»! мултьсериялы

ІҮ«Мағынаны тану» Жаңа сабақ

Проблемалық жағдай

Суы бар стаканға салынған қасық (немесе қарандаш)C:\Documents and Settings\Физика\Рабочий стол\0000033.jpg

су мен ауа аралығындағы шекарада сынған сияқтанып көрінеді.

Бұл қасықтан шыққан жарық сәулелері ауаға қарағанда суда басқаша бағыт алатындығын көрсетеді.

Бүгінгі сабағымызда жарық сәулесінің аса бір қызықты қасиеті жарықтың сынуы мен мен оның қолданылуын қарастырамыз.

Егер жарық шоғы екі ортаны бөлетін шекара арқылы өтетін болса, мысалы: ауадан суға( немесе шыныға) онда жарық ағынының бір бөлігі шағылады,екінші бөлігі нәрседен өтеді, тағы бір бөлігі жұтылады. Нәрселердің өздеріне түскен жарықты

Түскен жарық




шағылдыру

жұту

сындыру




Ерекше болғандықтан біз оларды көреміз



Екі ортаны бөлетін шекара арқылы өткенде, жарықтың таралу бағытының өзгеруін жырқтың сынуы дейміз.

Сынған сәуле мен екі ортаны бөлетін шекараға сәуле түскен нүктеден тұрғызылған перпендикуляр арасындағы бұрыш (γ) сыну бұрышы деп аталады.

Жарық аудан шыныға өткенде сынған сәуле перпендикулярға жақындайтынын тәжірибеден көрдік. Бұл сыну бұрышы түсу бұрышынан аз екенін көрсетеді. Сонымен қатар түсу бұрышын сан мәнін (градус)сыну бұрышының сан мәніне бөле отырып олардың тұрақты екеніне назар аударамыз.

hello_html_m47850e43.gif

Бұдан қандай тұжырым айтуға болады?

Жауап:

Түскен сәуле, сынған сәуле және екі ортаны бөлетін бетке сәуле түскен нүктеден тұрғызылған перпендикуляр бір жазықтықта жатады.

Түсу бұрышы синусының сыну бұрышы синусына қатынасы екі орта үшін тұрақты шама болып табылады.

Безымянный333


hello_html_4b348758.gifбұл формула мен анықтаманы сыну заңы деп атайды.

Бұл заңды Снеллиус заңы деп те атайды. Оны ХVІІ ғасырда (1621ж) В Снеллиус тұжырымдаған. Ал 1630 жылы Р. Декарт оған теориялық негіздеме жасаған. Формуладағы n – сыну көрсеткіші деп аталады.

Сыну көрсеткіші түсу бұрышына тәуелді емес және тек ортаның оптикалық тығыздығына тәуелді. Заттың ауамен салыстырғандағы к өрсеткіші «абсалют сындыру көрсеткіші» деп аталады.

Екі орта үшін (ауа – су, ауа – шыны...) заттың сындыру көрсеткіші

формуласымен де анықталады. С- жарықтың

hello_html_m490489.gifвакумдағы жылдамдығы, υ –ортадағы жылдамдығы, Онда екі формуланы біріктіріп былай жазуға болады. hello_html_3649c35e.gif



159-суретте жарық сәулесі SВ жазық параллель шыны

пластина арқылы өткенде не байқалатыны көрсетілген.Ауа мен шыныны бөлетін шекараға түскен SВ жарық шоғы ВС шоғы түрінде сынып,шыныға өтеді.Пластинаның төменгі қыры мөлдір болғандықтан,ВС жарық шоғы сынып,ауаға СД шоғы түрінде шығады.Пластинаға түскен SВ және одан шығатын СД шоқтары бір-біріне параллель болады.

Безымянный111

160-суретте призмаға түскен жинақсыз жарық шоғы көрсетілген.Ол призманы тесіп өтіп,екі рет, біріншісінде ауадан шынығы өтетін АВ қырында, ал екінші рет шыныдан ауаға өтетін ВС қырында сынады.



Егер кез келген ыдыстағы немесе су қоймасындағы судың түбіне су бетінен перпендикуляр бағытта қарасақ, онда жарықтың сынуы салдарынан ыдыстағы суса бізге нақты тереңдігінен ¼-ге аз болып көрінеді.Мұны суға секіру кезінде есепке алу керек,яғни мысалы су қоймасының 4м тереңдігі секірушіге 3м тереңдік болып көрінуі мүмкін.Жер атмосферасында жарық сынатындықтан,біз жұлдыздарды және Күнді өзінің аспандағы нақты орнына қарағанда биіктен көреміз.C:\Users\Asilgul\Desktop\физ-сурет\Ph9_P33_088 copy.png

Қазіргі кезде көптеген заттардың сындыру көрсеткіштері тәжірибеде

анықталып кестеге жазылған.

Заттар

Ауаға хатысты сындыру көрсеткіші

  Су

  глицерин

  Алмас

  Мұз

  Тұз

  Кварц

  Лағыл

  Қант

  Шыны сорттары

1.33

1,47

2,42

1,31

1,54

1.54

1,76

1,56

1,47 до 2.04

Ү“Ой қорыту”

«Біздің барлық біліміміз тәжірибеден басталады» Канат Иммануил

1-тәжірибе: Тарелке, су, тиынмен жасалатын тәжірибені көрсету. C:\Documents and Settings\Физика\Рабочий стол\032.jpg

Тарелкеге тиын салып қойып, оған тиын көрінбейтіндей қырынан қарап тұрып жәйлап су құямыз. Аздан соң тиын көрінеді.

Тиын неге «көтерілді»?

Бұл тәжірибелер екі түрлі ортаның шекарасында, яғни су-ауа шекарасында жарық сәулесі түскенде бір бөлігі шағылып, ал бір бөлігі екінші ортаға өтетінін және өткенде бағытын өзгертінін дәледейді.

2-тәжірибе
Әртүрлі мөлдір заттар жарық сәулесін түрліше сындырады. Стакандағы судың бетіне кастор майын (ол жоқ болса басқаша мөлдір май) қалыңдығы 1 см болатындай етіп құямыз. Стаканға жақсылап жарықтандыру керек
Image(019)

Ине алып оны стаканның дәл ортасынан майға батырамыз. Май қабатынан өткен соң ине суға да 1 см –дей еніп тұруы керек. Еегер стаканның бүйірінен қарасақ жуандығы әртүрлі бір бүтін инені көреміз: иненің суға батып тұрған астынғы бөлігі қолымызға ұстап тұрған үстінгі бөлігінен жуандау, ал, майда тұрған ортанғы бөлігі бәрінен жуан болып көріненді

Image(017)

Инені аздап оңға – солға стакан шетіне қарай қозғап көреміз, сонда ол күтпеген жерден үш бөлікке «кесіліп» кетеді; иненің жоғарғы бөлігі мен астынғы бөлігі шетке қарай аздап ығысса, ортанғы бөлігі тіптен ығысып кетеді...

Инені жылжытуды жалғастырамыз. Сонда мынаны байқаймыз: ортаңғы бөлік бәрінен де тез ығысады, одан соң астынғы бөлік, ал үстінгі (ауадағы) бөлік ең баяу жылжиды. Ине үшке бөлініп кетті. (Әрине оптикалық тұрғыдан ғана)?

Себебі; ауада инеден шыққан сәуле сынбайды, май мен суда ол заттардағы жарықтың сынуы себепті біз иненің бөліктерін шын орнынан басқа жерден көреміз. Судың сындыру көрсеткіші 1,33 майдан 1,55 аз.

Есептер шығару

1. Сәуле күнбағыс майының бетіне 600 бұрыш жасап түседі,ал сыну бұрышы 360 .майдың сыну көрсеткішін табыңдар.

2.Вакуумдағы жарық жылдамдығы 8*105 км/сек, алмастың сыну көрсеткіші 2,42.Алмастағы жарық жылдамжығын есептеп шығарыңдар

ҮІ «Ой толғаныс»

1. Бүгінгі сабақта не білдің?

2.Жаңа тақырып бойынша қандай сұрағың бар?

3.Жарықтың сыну заңын қай жерлерде пайдалануға болады?

Ү. «Еркін ізденіс»

Үйге тапсырма 67 тақырып,Өзін-өзі тексеру сұрақтары.№4,5 есеп

ҮІ. Бағалау. Бағалау парығы бойынша өзін-өзі бағалау



Өзін-өзі бағалау парағы

Бағалау шкаласы: 35-30- «5»; 25-20-«4»; 15-10-«3»


Үй тапсырмасы

Жаңа сабақ

Бекіту

Сұрақтарға жауап

Тестілік тапсырма

Қосымша

сұрақтар

Проблема

лық жағдай

тәжірибе

есеп

Рефлексия








Барлық балл


Оқушының аты –жөні:



Өзін-өзі бағалау парағы

Бағалау шкаласы: 35-30- «5»; 25-20-«4»; 15-10-«3»


Үй тапсырмасы

Жаңа сабақ

Бекіту

Сұрақтарға жауап

Тестілік тапсырма

Қосымша

сұрақтар

Проблема

лық жағдай

тәжірибе

есеп

Рефлексия








Барлық балл


Оқушының аты –жөні:




Өзін-өзі бағалау парағы

Бағалау шкаласы: 35-30- «5»; 25-20-«4»; 15-10-«3»


Үй тапсырмасы

Жаңа сабақ

Бекіту

Сұрақтарға жауап

Тестілік тапсырма

Қосымша

сұрақтар

Проблема

лық жағдай

тәжірибе

есеп

Рефлексия








Барлық балл


Оқушының аты –жөні:








1) Жазық айнада қандай кескін алынады?

2) Жазық айналар қай жерде қолданылады?

3)Сфералық айна деген не?

4)Ойыс айнаның беретін кескінін сипатта

5) Дөңес айнада қандай кескін алынады?

6)Жарықтың шағылу заңы қалай тұжырымдалады.

7) Шағылу бұрышы 35 º болса, түсу бұрышы неге тең?.

8) Түсу бұрышы 70 º болса, шағылған сәулемен перпендикуляр арасындағы бұрышы неге тең?.

9) Ақындардың айна туралы қандай өлеңдерін білесіңдер?



1) Жазық айнада қандай кескін алынады?

2) Жазық айналар қай жерде қолданылады?

3)Сфералық айна деген не?

4)Ойыс айнаның беретін кескінін сипатта

5) Дөңес айнада қандай кескін алынады?

6)Жарықтың шағылу заңы қалай тұжырымдалады.

7) Шағылу бұрышы 35 º болса, түсу бұрышы неге тең?.

8) Түсу бұрышы 70 º болса, шағылған сәулемен перпендикуляр арасындағы бұрышы неге тең?.

9) Ақындардың айна туралы қандай өлеңдерін білесіңдер




1) Жазық айнада қандай кескін алынады?

2) Жазық айналар қай жерде қолданылады?

3)Сфералық айна деген не?

4)Ойыс айнаның беретін кескінін сипатта

5) Дөңес айнада қандай кескін алынады?

6)Жарықтың шағылу заңы қалай тұжырымдалады.

7) Шағылу бұрышы 35 º болса, түсу бұрышы неге тең?.

8) Түсу бұрышы 70 º болса, шағылған сәулемен перпендикуляр арасындағы бұрышы неге тең?.

9) Ақындардың айна туралы қандай өлеңдерін білесіңдер






Тестілік тапсырма

1.Шағылу бұрышын қандай әріппен белгілейміз?

А) α; Ә) β ; Б) γ ;

2.Жазақ айнадағы кескін қандай болады?

А) айнаның жазықтығына симметриялы;

Ә) нәрсенің жалған кескіні; Б) жазық айна.

3.Түсу бұрышын қандай әріппен белгілейді?

А) α ; Ә) β ; Б) γ ;

4. Жарық көздері қанша топқа бөлінеді?

А) 3; Ә) 2; Б) 4;

5. Күннің көрінетін беті.

А) хромосфера; Ә) Фотосфера; Б) Ионосфера;

6. Дербес жарық көздері қанша топқа бөлінеді?

А) 3; Ә) 2; Б) 4;

7. Жарық шоқтары

А) жарық сәулелерінің жиынтығы; Ә) жарық көзі; Б) жарық энергиясы.


Тестілік тапсырма

1.Шағылу бұрышын қандай әріппен белгілейміз?

А) α; Ә) β ; Б) γ ;

2.Жазақ айнадағы кескін қандай болады?

А) айнаның жазықтығына симметриялы;

Ә) нәрсенің жалған кескіні; Б) жазық айна.

3.Түсу бұрышын қандай әріппен белгілейді?

А) α ; Ә) β ; Б) γ ;

4. Жарық көздері қанша топқа бөлінеді?

А) 3; Ә) 2; Б) 4;

5. Күннің көрінетін беті.

А) хромосфера; Ә) Фотосфера; Б) Ионосфера;

6. Дербес жарық көздері қанша топқа бөлінеді?

А) 3; Ә) 2; Б) 4;

7. Жарық шоқтары

А) жарық сәулелерінің жиынтығы; Ә) жарық көзі; Б) жарық энергиясы.

Название документа сыну заны.ppt

Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы Благодар орта мектебі 8 “Ә” класс Коянбаев...
Сабақтың тақырыбы: Жарықтың сынуы. 				 Жарықтың сыну заңдары. Сабақтың мақса...
Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі. Қызығушылығын ояту Ми шабулы (тест тапсы...
ІІ. «Қызығушылығын ояту» 1) Жазық айнада қандай кескін алынады? 2) Жазық айна...
ІІІ. «Ми шабулы » Шағылу бұрышын қандай әріппен белгілейміз? А) α; Ә) β ; Б)...
4. Жарық көздері қанша топқа бөлінеді? А) 3; Ә) 2; Б) 4; 5. Күннің көрінетін...
«Қап бәлем, тоқтай тұр»! мултьсериялы № 	 Жауаптары 1 	 Ә) β ; 2	Ә) нәрсенің...
Мағынаны тану Жаңа сабақ Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы Суы бар стаканға...
Егер жарық шоғы екі ортаны бөлетін шекара арқылы өтетін болса, мысалы: ауадан...
Екі ортаны бөлетін шекара арқылы өткенде, жарықтың таралу бағытының өзгеруін...
Бұдан қандай тұжырым айтуға болады? Жауап: 	 Түскен сәуле, сынған сәуле және...
, бұл формула мен анықтаманы сыну заңы деп атайды. Бұл заңды Снеллиус заңы де...
Параллель шыны пластинадан өткен жарықтың сыну құбылысы 159-суретте жарық сәу...
Үшбұрышты шыны призмаға бүйірінен түскен жарықтың сыну құбылысы. 160-суретте...
Егер кез келген ыдыстағы немесе су қоймасындағы судың түбіне су бетінен перпе...
Қазіргі кезде көптеген заттардың сындыру көрсеткіштері тәжірибеде анықталып...
Ү“Ой қорыту” «Біздің барлық біліміміз тәжірибеден басталады» Канат Иммануил...
“Табиғатты танудың ең сенімді құралы бақылау мен тәжірибе” Г.галилей Әртүрлі...
Есептер шығару №1. Сәуле күнбағыс майының бетіне 600 бұрыш жасап түседі,ал сы...
ҮІ «Ой толғаныс» Бүгінгі сабақта не білдің? 2.Жаңа тақырып бойынша қандай сұр...
Бағалау шкаласы: 35-30- «5»; 25-20-«4»; 15-10-«3» Үй тапсырмасы	 Жаңа сабақ...
Ортағасырлық Шығыс ғалымы, Хорезмде туылған Әбу Рейхан Мұхаммед ибн Ахмед әл...
Бирунидің замандасы, Еуропада Алхазен деген атпен белгілі болған египеттік А...
1 из 24

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы Благодар орта мектебі 8 “Ә” класс Коянбаев
Описание слайда:

Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы Благодар орта мектебі 8 “Ә” класс Коянбаева Асылгул Жайылхановна

№ слайда 2 Сабақтың тақырыбы: Жарықтың сынуы. 				 Жарықтың сыну заңдары. Сабақтың мақса
Описание слайда:

Сабақтың тақырыбы: Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңдары. Сабақтың мақсаты: а)Білімділік; жарық құбылыстарының жаңа қасиеттерімен танысу, сыну ұғымын қалыптастыру, сыну заңының формуласын үйрету. ә) Дамытушылық; жарықтың сыну заңдары туралы дамыта түсіндіру және пәнге деген қызығушыфлығын арттыру. в) Тәрбиелік; Оқушылардың өзі жауапкершілік ала білуге, ұқыптылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу. Сабақтың түрі: аралас. Сабақтың әдісі: сұрақ – жауап, түсіндіру. Сабақтың көрнекілігі: Экран, слайдтар, тарелка, су, тиын Пәнаралық байланыс: математика, әдебиет т.б Сабақтың типі: Жаңа сабақ түсіндіру

№ слайда 3 Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі. Қызығушылығын ояту Ми шабулы (тест тапсы
Описание слайда:

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі. Қызығушылығын ояту Ми шабулы (тест тапсырмасы) Мағынаны тану (жаңа білім меңгеру) Ой қорыту (эксперимент жасау, есептер шығару) Ой толғаныс (Рефлексия) Еркін ізденіс (Үйге тапсырма) 8. Бағалау (бөзін-өзі бағалау парағы бойынша)

№ слайда 4 ІІ. «Қызығушылығын ояту» 1) Жазық айнада қандай кескін алынады? 2) Жазық айна
Описание слайда:

ІІ. «Қызығушылығын ояту» 1) Жазық айнада қандай кескін алынады? 2) Жазық айналар қай жерде қолданылады? 3)Сфералық айна деген не? 4)Ойыс айнаның беретін кескінін сипатта 5) Дөңес айнада қандай кескін алынады? 6)Жарықтың шағылу заңы қалай тұжырымдалады. 7) Шағылу бұрышы 35 º болса, түсу бұрышы неге тең?. 8) Түсу бұрышы 70 º болса, шағылған сәулемен перпендикуляр арасындағы бұрышы неге тең?. 9) Ақындардың айна туралы қандай өлеңдерін білесіңдер?

№ слайда 5 ІІІ. «Ми шабулы » Шағылу бұрышын қандай әріппен белгілейміз? А) α; Ә) β ; Б)
Описание слайда:

ІІІ. «Ми шабулы » Шағылу бұрышын қандай әріппен белгілейміз? А) α; Ә) β ; Б) γ ; Жазақ айнадағы кескін қандай болады? А) айнаның жазықтығына симметриялы; Ә) нәрсенің жалған кескіні; Б) жазық айна. Түсу бұрышын қандай әріппен белгілейді? А) α ; Ә) β ; Б) γ ;

№ слайда 6 4. Жарық көздері қанша топқа бөлінеді? А) 3; Ә) 2; Б) 4; 5. Күннің көрінетін
Описание слайда:

4. Жарық көздері қанша топқа бөлінеді? А) 3; Ә) 2; Б) 4; 5. Күннің көрінетін беті. А) хромосфера; Ә) Фотосфера; Б) Ионосфера; 6. Дербес жарық көздері қанша топқа бөлінеді? А) 3; Ә) 2; Б) 4; 7. Жарық шоқтары А) жарық сәулелерінің жиынтығы; Ә) жарық көзі; Б) жарық энергиясы.

№ слайда 7 «Қап бәлем, тоқтай тұр»! мултьсериялы № 	 Жауаптары 1 	 Ә) β ; 2	Ә) нәрсенің
Описание слайда:

«Қап бәлем, тоқтай тұр»! мултьсериялы № Жауаптары 1 Ә) β ; 2 Ә) нәрсенің жалған кескіні; 3 А) α ; 4 Ә) 2; 5 Ә) Фотосфера; 6 А) 3; 7 А) жарық сәулелерінің жиынтығы;

№ слайда 8 Мағынаны тану Жаңа сабақ Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы Суы бар стаканға
Описание слайда:

Мағынаны тану Жаңа сабақ Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы Суы бар стаканға салынған қасық (немесе қарандаш) су мен ауа аралығындағы шекарада сынған сияқтанып көрінеді. Бұл қасықтан шыққан жарық сәулелері ауаға қарағанда суда басқаша бағыт алатындығын көрсетеді. Проблемалық жағдай

№ слайда 9 Егер жарық шоғы екі ортаны бөлетін шекара арқылы өтетін болса, мысалы: ауадан
Описание слайда:

Егер жарық шоғы екі ортаны бөлетін шекара арқылы өтетін болса, мысалы: ауадан суға, онда жарық ағымның бір бөлігі шағылады,екінші бөлігі нәрседен өтеді, тағы бір бөлігі жұтылады. Түскен жарық шағылдыру сындыру жұту Ерекше болғандықтан біз оларды көреміз

№ слайда 10 Екі ортаны бөлетін шекара арқылы өткенде, жарықтың таралу бағытының өзгеруін
Описание слайда:

Екі ортаны бөлетін шекара арқылы өткенде, жарықтың таралу бағытының өзгеруін жырқтың сынуы дейміз. Сынған сәуле мен екі ортаны бөлетін шекараға сәуле түскен нүктеден тұрғызылған перпендикуляр арасындағы бұрыш (γ) сыну бұрышы деп аталады. Жарық аудан шыныға өткенде сынған сәуле перпендикулярға жақындайтынын тәжірибеден көрдік. Бұл сыну бұрышы түсу бұрышынан аз екенін көрсетеді. Сонымен қатар түсу бұрышын сан мәнін (градус)сыну бұрышының сан мәніне бөле отырып олардың тұрақты екеніне назар аударамыз.

№ слайда 11 Бұдан қандай тұжырым айтуға болады? Жауап: 	 Түскен сәуле, сынған сәуле және
Описание слайда:

Бұдан қандай тұжырым айтуға болады? Жауап: Түскен сәуле, сынған сәуле және екі ортаны бөлетін бетке сәуле түскен нүктеден тұрғызылған перпендикуляр бір жазықтықта жатады. Түсу бұрышы синусының сыну бұрышы синусына қатынасы екі орта үшін тұрақты шама болып табылады.

№ слайда 12 , бұл формула мен анықтаманы сыну заңы деп атайды. Бұл заңды Снеллиус заңы де
Описание слайда:

, бұл формула мен анықтаманы сыну заңы деп атайды. Бұл заңды Снеллиус заңы деп те атайды. Оны ХVІІ ғасырда (1621ж) В Снеллиус тұжырымдаған. Ал 1630 жылы Р. Декарт оған теориялық негіздеме жасаған. Формуладағы n – сыну көрсеткіші деп аталады. Сыну көрсеткіші түсу бұрышына тәуелді емес және тек ортаның оптикалық тығыздығына тәуелді. Заттың ауамен салыстырғандағы к өрсеткіші «абсалют сындыру көрсеткіші» деп аталады. Екі орта үшін (ауа – су, ауа – шыны...) заттың сындыру көрсеткіші формуласымен де анықталады. С- жарықтың вакумдағы жылдамдығы, υ –ортадағы жылдамдығы, Онда екі формуланы біріктіріп былай жазуға болады. .

№ слайда 13 Параллель шыны пластинадан өткен жарықтың сыну құбылысы 159-суретте жарық сәу
Описание слайда:

Параллель шыны пластинадан өткен жарықтың сыну құбылысы 159-суретте жарық сәулесі SВ жазық параллель шыны пластина арқылы өткенде не байқалатыны көрсетілген.Ауа мен шыныны бөлетін шекараға түскен SВ жарық шоғы ВС шоғы түрінде сынып,шыныға өтеді.Пластинаның төменгі қыры мөлдір болғандықтан,ВС жарық шоғы сынып,ауаға СД шоғы түрінде шығады.Пластинаға түскен SВ және одан шығатын СД шоқтары бір-біріне параллель болады.

№ слайда 14 Үшбұрышты шыны призмаға бүйірінен түскен жарықтың сыну құбылысы. 160-суретте
Описание слайда:

Үшбұрышты шыны призмаға бүйірінен түскен жарықтың сыну құбылысы. 160-суретте призмаға түскен жинақсыз жарық шоғы көрсетілген.Ол призманы тесіп өтіп,екі рет, біріншісінде ауадан шынығы өтетін АВ қырында, ал екінші рет шыныдан ауаға өтетін ВС қырында сынады.

№ слайда 15 Егер кез келген ыдыстағы немесе су қоймасындағы судың түбіне су бетінен перпе
Описание слайда:

Егер кез келген ыдыстағы немесе су қоймасындағы судың түбіне су бетінен перпендикуляр бағытта қарасақ, онда жарықтың сынуы салдарынан ыдыстағы суса бізге нақты тереңдігінен ¼-ге аз болып көрінеді.Мұны суға секіру кезінде есепке алу керек,яғни мысалы су қоймасының 4м тереңдігі секірушіге 3м тереңдік болып көрінуі мүмкін.Жер атмосферасында жарық сынатындықтан,біз жұлдыздарды және Күнді өзінің аспандағы нақты орнына қарағанда биіктен көреміз.

№ слайда 16 Қазіргі кезде көптеген заттардың сындыру көрсеткіштері тәжірибеде анықталып
Описание слайда:

Қазіргі кезде көптеген заттардың сындыру көрсеткіштері тәжірибеде анықталып кестеге жазылған. Заттар Ауаға қатысты сындыру көрсеткіші   Су   Глицерин   Алмас   Мұз   Тұз   Кварц   Лағыл   Қант   Шыны сорттары 1.33 1,47 2,42 1,31 1,54 1.54 1,76 1,56 1,47 до 2.04

№ слайда 17 Ү“Ой қорыту” «Біздің барлық біліміміз тәжірибеден басталады» Канат Иммануил
Описание слайда:

Ү“Ой қорыту” «Біздің барлық біліміміз тәжірибеден басталады» Канат Иммануил 1-тәжірибе: Тарелке, су, тиынмен жасалатын тәжірибені көрсету. Тарелкеге тиын салып қойып, оған тиын көрінбейтіндей қырынан қарап тұрып жәйлап су құямыз. Аздан соң тиын көрінеді. Тиын неге «көтерілді»? Бұл тәжірибелер екі түрлі ортаның шекарасында, яғни су-ауа шекарасында жарық сәулесі түскенде бір бөлігі шағылып, ал бір бөлігі екінші ортаға өтетінін және өткенде бағытын өзгертінін дәледейді.

№ слайда 18 “Табиғатты танудың ең сенімді құралы бақылау мен тәжірибе” Г.галилей Әртүрлі
Описание слайда:

“Табиғатты танудың ең сенімді құралы бақылау мен тәжірибе” Г.галилей Әртүрлі мөлдір заттар жарық сәулесін түрліше сындырады. Стакандағы судың бетіне кастор майын (ол жоқ болса басқаша мөлдір май) қалыңдығы 1 см болатындай етіп құямыз. Стаканға жақсылап жарықтандыру керек Ине алып оны стаканның дәл ортасынан майға батырамыз. Май қабатынан өткен соң ине суға да 1 см –дей еніп тұруы керек. Еегер стаканның бүйірінен қарасақ жуандығы әртүрлі бір бүтін инені көреміз: иненің суға батып тұрған астынғы бөлігі қолымызға ұстап тұрған үстінгі бөлігінен жуандау, ал, майда тұрған ортанғы бөлігі бәрінен жуан болып көріненді

№ слайда 19 Есептер шығару №1. Сәуле күнбағыс майының бетіне 600 бұрыш жасап түседі,ал сы
Описание слайда:

Есептер шығару №1. Сәуле күнбағыс майының бетіне 600 бұрыш жасап түседі,ал сыну бұрышы 360 .майдың сыну көрсеткішін табыңдар. №2.Вакуумдағы жарық жылдамдығы 8*105 км/сек, алмастың сыну көрсеткіші 2,42.Алмастағы жарық жылдамжығын есептеп шығарыңдар

№ слайда 20 ҮІ «Ой толғаныс» Бүгінгі сабақта не білдің? 2.Жаңа тақырып бойынша қандай сұр
Описание слайда:

ҮІ «Ой толғаныс» Бүгінгі сабақта не білдің? 2.Жаңа тақырып бойынша қандай сұрағың бар? 3.Жарықтың сыну заңын қай жерлерде пайдалануға болады? Ү. «Еркін ізденіс» Үйге тапсырма 67 тақырып,Өзін-өзі тексеру сұрақтары.№4,5 есеп ҮІ. Бағалау. Бағалау парығы бойынша өзін-өзі бағалау

№ слайда 21 Бағалау шкаласы: 35-30- «5»; 25-20-«4»; 15-10-«3» Үй тапсырмасы	 Жаңа сабақ
Описание слайда:

Бағалау шкаласы: 35-30- «5»; 25-20-«4»; 15-10-«3» Үй тапсырмасы Жаңа сабақ Бекіту Сұрақтарға жауап Тестілік тапсырма Қосымша сұрақтар Проблемалық жағдай тәжірибе есеп Рефлексия Барлық балл Оқушының аты-жөні:

№ слайда 22
Описание слайда:

№ слайда 23 Ортағасырлық Шығыс ғалымы, Хорезмде туылған Әбу Рейхан Мұхаммед ибн Ахмед әл
Описание слайда:

Ортағасырлық Шығыс ғалымы, Хорезмде туылған Әбу Рейхан Мұхаммед ибн Ахмед әл – Бируни. Ай тұтылуы кезінде, Ай түсінің өзгеруін, Күннің толық тұтылуы кезіндегі Күн тәжі құбылысын бақылап және суреттеп жазған. Ол Жердің күнді айнала қозғалуы туралы ойын айтты және геоцентрлік теорияны жетілмеген деп есептеді.

№ слайда 24 Бирунидің замандасы, Еуропада Алхазен деген атпен белгілі болған египеттік А
Описание слайда:

Бирунидің замандасы, Еуропада Алхазен деген атпен белгілі болған египеттік Абу Али әл- Хасан ибн әл- Хайсам көрнекті физик болды. Оның негізгі зерттеулері оптикаға қатысты. Алхазен жарықтың сынуына арналған зерттеулермен айналысты. Ол сыну бұрышын өлшеу әдістерін жете зерттеді және сыну бұрышы түсу бұрышына пропорционал емес екенін эксперимент жүзінде көрсетті. Алхазен сыну заңының дәл анықтамасын таппағанымен, түскен және сынған сәулелер жарықтың түсу нүктесінде екі ортаның шекарасына тұрғызылған перпендикулярдың бір жазықтықта жататынын айтып, Птолемейдің нәтижелерін біршама толықтырды. Алхазенге жарық дөңес линзаның ұлғайтқыш әрекеті “көру бұрышы” ұғымы және оның қашықтықта тәуелділігі белгілі болды.



57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Краткое описание документа:

Ақтөбе қаласы.Благодар орта мектебі

Коянбаева  Асылгул  Жайылхановна

        Физика пәні мұғалімі

Сабақ тақырыбы: Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңы.

Сабақ мақсаты:

Жарықтың сынуы,  сыну бұрышы, жарықтың сыну заңы  туралы

                 оқушыларға түсінік беру.

 2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.

3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақ түрі: аралас

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап

 

Сабаққа қажетті құралдар: компьютер, слайдтар, Электронды  оқулықтар 

 Сабақ барысы  

 1.Ұйымдастыру кезеңі.

2.Қызығушылығын ояту

3.Ми  шабулы  (тест  тапсырмасы)

4.Мағынаны   тану (жаңа  білім  меңгеру)

5.Ой   қорыту  (эксперимент   жасау, есептер шығару)

6.Қорытындылау (оқушылардың білімін  бағалау)

 

7. Үйге  тапсырма.

 

Автор
Дата добавления 27.05.2015
Раздел Физика
Подраздел Презентации
Просмотров852
Номер материала 546507
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх