482892
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокМузыкаКонспектыАшық сабақтың тақырыбы: «Қысқа қағыспа айтыс» /5 сынып/

Ашық сабақтың тақырыбы: «Қысқа қағыспа айтыс» /5 сынып/

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

5 сынып

Сабақтың тақырыбы: «Қысқа қағыспа айтыс»

Сабақтың мақсаты: Айтыстың жаңа түрімен танысу. Айтыс өлеңдерінің мәнін тереңінен ашып түсініп, ұғына білу. Өлең құрап үйрену.

Дамытушылық: Домбырада күй орындушылық шеберліктерін шыңдау, дамыту.

Тәрбиелік:Айтыс өлеңдерінің мән-мағынасына терең бойлап, өнеге алу.

I.Ұйымдастыру:

Мұғалім: Ассалаумағалейкум, ұландарым!

Биікке самғап ұшар қырандарым.

Оқушы: Иіліп сәлем берді ұландарың,

Биікке самғап ұшар қырандарың.

Әрдайым домбыраны қолға алып,

Тербетер ән мен жырға ұл-қыздарың.

II.Ал, балалар, өткен сабақта айтыс түрлерімен танысқан болатынбыз. Тақтаға көңіл аударайық. Берілген өлең шумақтар арқылы айтыстың қай түріне жататындығын анықтаңдар.

1. Атыңды шешең сүйіп қойған еркін,

Той болса түзетесің кәмшат бөркің.

2. Тұманда адасушы ем із болмаса,

Асқан асың татымас тұз болмаса.

3. Бақа қызын беріпті көбелекке,

Қара шыбын жүріпті жеңгелікке.

4. Нұржаным, білдірейін сізге тағы,

Құс көрдім өзі жансыз бір аяғы.

5. Байлардың жейтін асы – жая мен жал,

Шығады нақ кедейден осындай сал.

III. Бұл өлең жолдары бізге таныс па?( жоқ)

Осы айтыстың түрі сабағымыздың тақырыбы Қысқа қағыспа айтыс.(5)

Біржан сал жолаушылап бір кедей адамның үйіне кездеседі. Сол үйдің қызы қатықсыз қара көже құйып берсе, Біржан ернін ғана тигізіп қайтарады.

Сонда қыз: -Байлардың жейтін асы - жая мен жал,

Шығады нақ кедейден осындай сал.

Қыс аяғы шаруаға қиын болды,

Көжеге кекіреймей ерніңді мал!- деген екен.

Біржан: -Атанғам ақындықпен Біржан сері,

Серінің күнде думан жүрген жері.

Қарындасым, ағаңа сөзің өтті,

Көжеңді басып-басып әкел бері,- деген екен.

Бұл айтыс XIX ғасырда шығарылғандықтан, мұндағы кейбір сөздер ескіріп, қолданыстан шығуы мүмкін. Сол себептен мағынасы түсініксіз сөздермен танысып алайық. Өлең жолдарындағы асты сызылған сөздерге көңіл бөліңдер.

Енді сөздікке тақтаға қарайық

Сөздік: 1. Жая - жылқының екі жамбас сүйегінің түйіскен тұсындағы

дәмді, майлы еті.

2. Жал - жылқының, құланның жал майы.

3. Нақ - нағыз.

4. Сал - сәнді киініп, ерекшеленіп жүретін сері әнші, мырза.

5. Кекіреймей - бәлдену, бұлдану, тәкаппарлану.

( Адамның мінезі - құлқына байланысты айтылған сөз)

6. Басып - басып - құйып - құйып.

7. Қатықсыз - еті, майы жоқ.

Көрініс (Біржан мен қыздың айтысына)

Осы көріністін ақынға тән қандай қасиеттерді байқадыңдар? (ұтқыр ой,

суырыпсалмалық, сөзге шешендік, шапшандық)

Осы өлең жолдарда не басым? (сын) Сыңның қандай түрлері бар?



Сонымен, балалар тақтаға шыққан сөздерді байланыстыра отырып, қысқа қағыспа айтыс дегеніміз не екенін айта аламыз ба?

- Ақындардың аяқ астынан бір-бірімен сын - сықақпен ұтқыр жауаптасуы.

Біржан сал мен қыздың айтысын, айтыс әуеніне салып айту.

IV. Шығармашылық кезең.

Қыздар – ұлдар болып екі топқа бөлінейік.

Әр топқа тірек сөздер беріледі, осы сөздер арқылы сын, әзіл – қалжыңы

басым өлең құрастырып көрейік. Сіздерге берілетін уақыт 5 минут.

Қыздар: Есепті_________________есектейсің,

Қосуды________________есептейсің.

Доп___________________жүгіріп-ап,

Сабақтан______________сезінбейсің.

Ұлдар-ау______________бұлданасың,

Ермін деп_____________ мақтанасың.

Тәкаппар______________ түзететін,

Шартымнан___________ құтылмайсың.


Ұлдар: Қыздар-ау____________ майысасың,

Сымпылдап___________сын айтасың.

Біліммен _____________ ойламайсың,

Түлкідей_____________ бұлаңдайсың.

Қыздар – ау,__________ күш саласың,

_________ келмейтінін байқамайсың.

Сын айтып ___________ шаршағанша,

___________ түзетуге тырыспайсың.


Тамаша, керемет, жарайсыңдар! Ақын болуға лайық екенсіңдер.

Осы өлең жолдар арқылы не айттыңдар? ( сын, қалжың, сықақ, кекесін)

Сонымен, қысқа қағыспа айтыс дегеніміз не? (анықтамасын айту)

V. Сабағымыздың II бөліміне көшейік. Құрманғазының күйі «Балбырауын» саға буынын үйрену. Күйді үйреніп болған соң, Жаяу Мұсаның «Ақ сиса» әні, Халық күйі «Келіншек», Қалық әні «Қалаулым» нақышына келтіріп ойнау.

Қасиетті домбырамның үні бар,

Құдіретті әсем әннің үні бар.

Мәңгілікке мұра болар ұрпаққа,

Бұл өнердің өнегелі нұры бар.

Ән «Нұр шашқан – Мұрагерім»

Өлеңін жазған: Дүйсенбина Г. А.

Асылбекова Н.Қ.

Әнін жазған: Асылбекова Н.Қ.

VI. Сабаққа белсене қатысқандарың үшін «5» деген бағамен бағалаймын.

Сабағымыз аяқталды , сау болыңдар.


Краткое описание документа:

5 сынып

Сабақтың тақырыбы: «Қысқа қағыспа айтыс»

Сабақтың мақсаты: Айтыстың жаңа түрімен танысу. Айтыс өлеңдерінің мәнін тереңінен ашып түсініп, ұғына білу. Өлең құрап үйрену.

Дамытушылық: Домбырада күй орындушылық шеберліктерін шыңдау, дамыту.

Тәрбиелік:Айтыс өлеңдерінің мән-мағынасына терең бойлап, өнеге алу.

I.Ұйымдастыру:

Мұғалім: Ассалаумағалейкум, ұландарым!

Биікке самғап ұшар қырандарым.

Оқушы: Иіліп сәлем берді ұландарың,

Биікке самғап ұшар қырандарың.

Әрдайым домбыраны қолға алып,

Тербетер ән мен жырға ұл-қыздарың.

II.Ал, балалар, өткен сабақта айтыс түрлерімен танысқан болатынбыз. Тақтаға көңіл аударайық. Берілген өлең шумақтар арқылы айтыстың қай түріне жататындығын анықтаңдар.

1. Атыңды шешең сүйіп қойған еркін,

Той болса түзетесің кәмшат бөркің.

2. Тұманда адасушы ем із болмаса,

Асқан асың татымас тұз болмаса.

3. Бақа қызын беріпті көбелекке,

Қара шыбын жүріпті жеңгелікке.

4. Нұржаным, білдірейін сізге тағы,

Құс көрдім өзі жансыз бір аяғы.

5. Байлардың жейтін асы – жая мен жал,

Шығады нақ кедейден осындай сал.

III. Бұл өлең жолдары бізге таныс па?( жоқ)

Осы айтыстың түрі сабағымыздың тақырыбы Қысқа қағыспа айтыс.(5)

Біржан сал жолаушылап бір кедей адамның үйіне кездеседі. Сол үйдің қызы қатықсыз қара көже құйып берсе, Біржан ернін ғана тигізіп қайтарады.

Общая информация

Номер материала: 324346

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Организация логистической деятельности на транспорте»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС педагогических направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Организация менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «Финансы: управление структурой капитала»
Курс профессиональной переподготовки «Управление ресурсами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Основы организации рекреационной деятельности и лечебного туризма»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности секретаря руководителя со знанием английского языка»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности преподавателя детской хореографии»
Курс повышения квалификации «Музыкальное развитие детей в соответствии с ФГОС ДО»
Курс повышения квалификации «Финансовые инструменты»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в профессиональном образовании»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере начального общего, основного общего, среднего общего образования»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере дошкольного образования»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Онлайн-конференция Идет регистрация