Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Қазақ әдебиетінен "Шалкиіз жырау" тақырыбына арналған сабақ жоспары (9-сынып)

Қазақ әдебиетінен "Шалкиіз жырау" тақырыбына арналған сабақ жоспары (9-сынып)


  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Шалкиіз жырау
Шалкиіз Тіленшіұлы (1465 — 1560 жылы ш.) — жырау, орта ғасырлардағы қазақ поэ...
Қазан төңкерісіне дейін орыс және қазақ тілдерінде 1875 жылы “Записки Оренбур...
Өлеңдері 1.Алаштан байтақ озбаса 2.Арық хан! 3.Арғымақ ару атлар сескенсе 4.А...
Назарларыңызға рахмет!!!!
1 из 6

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Шалкиіз жырау
Описание слайда:

Шалкиіз жырау

№ слайда 2 Шалкиіз Тіленшіұлы (1465 — 1560 жылы ш.) — жырау, орта ғасырлардағы қазақ поэ
Описание слайда:

Шалкиіз Тіленшіұлы (1465 — 1560 жылы ш.) — жырау, орта ғасырлардағы қазақ поэзиясының көрнекті өкілі. Шалкиіз жас кезінен-ақ ержүрек жауынгер әрі талантты жырау ретінде даңққа бөленді. Жігіттік шағы Ноғай ордасындағы Мұса бидің маңайында өткен. Кейіннен Үлкен Орданың әміршісі, Мансұрұлы Темір бидің және ноғайлы Жүсіп бидің төңірегінде, өмірінің соңғы кезін қазақ ханы Хақназар маңында өткізді. Жырау туындылары әсерлі, өткір, аз сөзге көп мағына сыйғызған сұлу сазды көркемдігімен ерекшеленеді. Оның шығарм-нан ортағасырлық қарапайым көшпелілердің өмірі туралы нанымды, моральдық, этикөлі түсініктер көрініс тапқан (“Асқар, асқар, асқар тау…”, “Қоғалы көлдер…”, “Арғымақ ару аттар…”, “Ор, ор қоян, ор қоян…”, тағы басқа). Шалкиіз шығармаларында ерлік рухқа, асқақ романтикаға толы жырлар да жеткілікті. “Алаштан байтақ озбасы…”, “Жапырағы жасыл жаутерек…”, “Ер Шобан”, тағы басқа). Шалкиіздің халық арасына ең көп тараған шығармалары — “Би Темірге айтқаны”, “Би Темірді қажы сапарынан тоқтатуға айтқан” толғаулары. Ол ертедегі қазақ поэзиясының өлең өрнегін байытқан ақын. Шығармалары алғаш 19 ғасырдан қағаз бетіне түсе бастады.

№ слайда 3 Қазан төңкерісіне дейін орыс және қазақ тілдерінде 1875 жылы “Записки Оренбур
Описание слайда:

Қазан төңкерісіне дейін орыс және қазақ тілдерінде 1875 жылы “Записки Оренбурского отдела Императорского Русского географического общества” жинағында жарияланған. Кейін аталған жинақта (1885), “Астраханский вестник” газетінде (1893, 1916), Ы.Алтынсариннің “Қырғыз хрестоматиясында” (1879, 1906), т.б. жинақтарда, ал Кеңес дәуірінде “Ертедегі әдебиет нұсқалары” (1967), “Алдаспан” (1971) “15 — 18 ғасырлар қазақ поэзиясы” (1982), “Бес ғасыр жырлайды” (1984) жинақтарында жарық көрді. Шалкиіз жырау (1465-1560) - ақын, жырау, батыр. Шалкиіз - туындылары орыс тіліне аударылған ақын-жыраулардың бірі. Оның шығармашылығын сол дәуірдегі орыс оқымыстылары мен зерттеушілері жоғары бағалаған. Темір биге айтқандары әртүрлі жинақтар мен басылымдарда бірнеше мәрте басылды. Жыраудың қазақ көне әдебиетіндегі орны ерекше. Шалкиіз жырау ғүмырының көп бөлігін Ноғай ордасының билеушісі Темір бидің қол астында өткізеді. Турашылдығымен, әділдігімен, даналығымен ел алдында беделді болады. Өмірінің соңғы жылдарын Хақназар хан тұсындағы Қазақ мемлекетінде өткізеді.

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5 Өлеңдері 1.Алаштан байтақ озбаса 2.Арық хан! 3.Арғымақ ару атлар сескенсе 4.А
Описание слайда:

Өлеңдері 1.Алаштан байтақ озбаса 2.Арық хан! 3.Арғымақ ару атлар сескенсе 4.Ағынды сулар, аймақ көл 5.Балпаң, балпаң басқан күн 6.Би Темірге айтқан бірінші толғауы 7.Би Темірді хаж сапарынан тоқтатуға айтқаны 8.Бұз үстіне от жаққан 9.Жалп-жалп ұшқан жапалақ 10.Жапырағы жасыл жаутерек 11.Жауынды күні көп жүрме 12.Жақсының жақсылығы сол болар 13. Жебелей жебе жүгірген 14.Күпшек санды тіл жалмаған күренді 15.Көгерген көн сынулар жайқалса 16.Көктеп мінген еріңнің 17.Ор, ор қоян, ор қоян 18.Туырлықсыз кара үйге 19.Шағырмақ бұлт жай тастар 20.Қатынасы биік көлдерден

№ слайда 6 Назарларыңызға рахмет!!!!
Описание слайда:

Назарларыңызға рахмет!!!!


Автор
Дата добавления 29.03.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров535
Номер материала ДВ-567059
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх