«Қазақ халқының музыка өнері» ашық сабақ

DOCX

Сабақтың тақырыбы: «Қазақ халқының музыка өнері»

Сабақтың мақсат-міндеттері: Білімділігі: Қазақ

халқының ұлттық музыкалық мәдениетінің ерекшелігін

аша отырып, оқушыларға қазақтың ұлттық ән-күй өнері

мен оның дамуы туралы нақты мағлұмат беру.

Дамытушылығы: Рухани мәдениетке деген көзқарастарын қалыптастыру, өз беттерінше мәдени құндылықтарды түсіне білу және оларды бағалай білу қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелілігі: Рухани құндылықты құрметтуге үйрету, халқымыздың ұлттық мәдениетіне деген сүйіспеншілігін ояту, адамгершілікке, парасаттылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, үлестірме қағаздар, жетондар, суреттер.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдіс-тәслі: әңгімелеу, баяндау, түсіндіру, сұрақ-жауап.

Пән аралық байланыс: қазақ әдебиеті, музыка

Сабақтың барысы: І Ұйымдастыру кезеңі:

а/ оқушылармен сәлемдесіп, түгендеу.

ә/ оқу-құралдарын реттеу.

б/ сабаққа назарын аудару, дайындығын тексеру.

в/ оқушыларды топқа бөлу.

Оқушыларды үш ауылға бөлемін:

І топ «Абай» ауылы.

ІІ топ «Жамбыл» ауылы.

ІІІ топ «Ыбырай» ауылы.

ІІ Үй тапсырмасын сұрау:

1-тапсырма: Наурыз мерекесі қалай тойланады?

2-тапсырма: Наурыз көже қалай жасалады, құрамы қандай, қай кезде дайындалады? Басқа қандай ұлттық тағамдар әзірлейді?

3-тапсырма: Наурыз мерекесінде қандай ұлттық ойындар өткізіледі?

ІІІ Жаңа сабақ:

Жоспар:

1. Дала әуендері.

2. Ұлттық музыка аспаптары.

3. Ән-күй өнеріндегі белгілі тұлғалар.

«Құлақтан кіріп бойды алар,

Жақсы ән мен тәтті күй.

Жүрекке түрлі ой салар,

Әнді сүйсең менше сүй» - деген Абайдың өлеңі, қазақ халқының жақсы ән мен тәтті

күйді жанға азық етіп ардақтаған көңіл – күйін бейнелейді.

Топтардың аттарын жаңа тақырыпқа байланысты өзгертемін. Тақтаға ұлттық аспаптар бейнеленген суреттер ілініп тұрады. Топбасшы шығып біреуін таңдап алады. Топтың аты сол суретке байланысты өзгереді.

«Домбыра», «Қобыз», «Жетіген».

Қазақ халқының дәстүрлі өнерінде ұлттық музыкалық аспаптар домбыра мен қобызда орындалатын халық әндері мен күйлерін жатқызуға болады.

Қазақ халқының әншілік дәстүрлі өнері:

Арқа әншілік дәстүрі

Батыс Қазақстан әншілік дәстүрі

Жетісу әншілік дәстүрі

Сыр өңірі әншілік дістүрі

Қазақ халқының мерей тұтып, мақтаныш етер асыл мұрасы, рухани жәдігерліктері ішінде замана сүзгісінен өтіп, бүгінгі ұрпақтың еншісіне егжей-тегжейлі жеткен ән қазынасы қашаннан дәстүрлі өнердің қаймағы саналады. Дәстүрлі ән үлгілері ғұрыптық әндер, халық әндері, кәсіби халық композиторлары шығармалары болып, баға жетпес құндылықты құрайды. Қазақтың әншілік өнері жанрлық сипаты жөнінен алуан түрлі. Қазақтың фольклортанушылары мен музыка зерттеушілері қазақтың дәстүрлі ән өнерін тұрмыс – салтқа байланысты ғұрыптық әндері және кәсіби әндер деп жіктеп қарастырып жүр.

Ғұрыптық әндердің өзі- бесік жыры, тойбастар, беташар, жоқтау, көрісу, сыңсу, жар-жар, жарапазан болып тармақталса, әншілік өнердің кең өріс алған кезінде пайда болған кәсіби ән өнері-халық әндері және кәсіби халық композиторларының әндері болып саналады.

Қазақ халқы ән мен күйге аса бай халықтардың бірі. ХІХ ғасырдағы қазақтың музыка мәдениетін зерттеушілер қазақта мың ән, бес жүз күй барлығын жазған болатын. Қазақтың музыкалық мәдениеті дәуірден дәуірге дамып келді, қазақ халқы ән мен күйге аса құмар халық.

Қазақтың ақын, жырау, өлеңші және әншілері өлеідер мен жырларды, ұзақ дастандарды домбыраға қосып әнмен айтады. Эпостық немесе тарихи жырлардың қысқа қайырылатын баяу әндері болады, лирикалық әндер көтеріңкі айтылады, неше түрлі сарынға соғып құйқылжиды. Халық музыкашыларының эпостық, тарихи ертегі және тұрмыс тақырыптарына арнап музыка аспаптарымен орындауға шығарған шығармалары «күй» деп аталады. Күй әнге қосылмай, тек музыка аспабымен ғана орындадалы.

«Домбыра» тобына тапсырма: Қазақ халқында домбырамен ән орындайтын майталмандарды ата.

«Қобыз» тобына тапсырма: Қазақ халқының қобызбен күй орындайтын күйшілерді ата.

«Жетіген» тобына тапсырма: Қазақ халқының би, шешен, жырауларын ата.

Тапсырмаларды қағаз бетіндегі суретке тірек сызбалар арқылы жазып шығады.

ІV Қорытындылау:

Білемін

Білдім

Үйрендім

V Сабақты бекіту:

1. Қазақтың музыкалық аспаптарының жасалу жолы.

2. Қай ғасыр қазақ ән өнерінің алтын ғасыры болып саналады?

3. Төкпе күйдің майталман шебері.

4. Ән өнерінің өкілдері.

5. Күй өнерінің өкілдері.

6. Қобыз атасы болып кім саналады?

VІ Оқушыларды бағалау: сабаққа белсене қатысқан оқушыларды бағалау.

VІІ Үйге тапсырма: § 41 оқып келу.

Кесте толтыру

№	*Ақын, жырау, күйші*	*Өмір сүрген жылдары*	*Туған жері*	*Шығармалары*
1	Біржан сал Қожағұлұлы	1825-1887 жж	СҚО аумағында	Айбозым, Ақ тентек, Біржан сал, Ғашығым, Айтбай
2	Ақан сері Қорамсаұлы	1843-1913 жж	СҚО аумағында	Алтыбасар, Сырымбет, Мақпал, Ақтоты, Еркем, Аужар, Айгөлек, Ғашық жарға
3	Жаяу Мұса Байжанұлы	1835-1929 жж	Баянауыл округының Ақшоқы деген жерде	Ақ сиса, Сүйіндік, Бозторғай, Жанбота, Ғашығым, Хаулау
4	Балуан Шолақ (Нұрмағамбет) Баймырзаұлы	1864-1916 жж	Ақмола облысында	Ғалия, Желдірме, Қосперне, Көкшетау
5	Құрманғазы Сағырбайұлы	1806-1879 жж	Бөкей ордасының Жиделі деген жерде	Адай, Балбырауын, Сарыарқа, Ақсақ киік, Түрмеден қашқан, Ертең көктем, Кісен ашқан, Қайран шешем, Кішкентай
6	Дәулеткерей Шығайұлы	1820-1887 жж	Бөкей хандығының аумағындағы Қарамола деген жерде	Жігер, Бұлбұл, Қоңыр, Тартыс, Желдірме
7	Тәттімбет Қазанғапұлы	1817-1860 жж	Қарқаралы өлкесінде	Саржайлау, Былқылдақ, Сылқылдақ, Сарыөзен, Бес төре, Қосбасар
8	Ықылас Дүкенұлы	1843-1916 жж	Қарағанды облысының аумағында	Жарыс патша, Бес төре, Жезкиік, Кертолғау, Аққу, Жалғыз аяқ, Қорқыт сарыны, Ерден, Қазан
9	Қазанғап Тілепбергенұлы	1854-1927 жж	Арал теңізі маңында	Ноғайлы босқыны, Окоп, Жұртта қалған

ІІ топ: «Жамбыл»

ауылы

ІІІ топ: «Ыбырай»
ауылы

Білемін

Білдім

Үйрендім

ІІ топ: «Қобыз»
тобы

ІІІ топ: «Жетіген»
тобы

ХАТТАМА №1

Қазақстан тарих пәні бойынша 19.02.2015 жылы 5 «Д» сыныбындағы «Қазақ халқының музыка өнері» атты ашық сабақтың хаттамасы.

Қатысқандар:

1. Тарих, құқық пән бірлестік жетекшісі: Жумаханова Маусым

2. Жас мамандар жетекшісі, информатика пәні мұғалімі: Ержанова Жангул

3. Информатика пәні мұғалімі: Инятова Элмира

4. Мектеп психолгы: Кунанбаева Чыныгул

5. География пәні мұғалімі: Меңдібаева Нұрсұлу

6. География пәні мұғалімі: Халмурадов Азамат

7. Биология пәні мұғалімі: Хожамурадова Наргиза

8. Информатика пәні мұғалімі: Тилеккабулова Гаухар

9. Шет тілі пән мұғалімі: Ахмадинова Ақтоты

10. Құқық пәні мұғалімі: Керимкулиева Насиба

11. Бастауыш пәні мұғалімі: Таймаганбетова Таңшолпан

Күн тәртібінде:

1. 5 «Д» сыныбындағы ашық сабақ қорытындысы.

Шығып сөйлегендер:

Таймаганбетова Гулбахар – мен өз сабағымда мақсатымаа жеттім деп ойлаймын. Оқушыларды түгелдей барлығын қатыстырдым. Оқушылар жаңа тақырыпты меңгеріп шықты. Сабағымда әртүрлі ойын түрлерін қолданып оқушыларды қызықтырдым.

Жумаханова Маусым – сабақ жақсы деңгейде өтті. Сабаққа оқушылар белесене қатысып отырды. Сабақ құрылымы жақсы.

Сабақты «жақсы» деп бағалаймын.

Меңдібаева Нұрсұлу – Гулбахардың сабағы маған ұнады. Сабақ түсіндіруі, сөйлеуі, өзін-өзі ұстауы жақсы. Оқушылар жақсы қатысып отырды.

Сабақты «өте жақсы» деп бағалаймын.

Хожамурадова Наргиза – Гулбахардың сабағы маған ұнады. Сабақ қызықты өтті. Оқушылар белсене қатысып отырды. Слайд жақсы жасақталған.

Сабақты «өте жақсы» деп бағалаймын.

Ержанова Жангул – сабақ маған ұнады. Мұғалім сабаққа тиянақты дайындалған. Оқушылар белсене қатысып отырды. Уақытты үнемді пайдалана білді. Топтасытырып оқушылардың постерді қорғананы жақсы болды.

Сабақты «өте жақсы» деп бағалаймын.

Шешім:

1. Сабақ «өте жақсы» деп бағалансын.

2. Алдағы уақытта бұданда жақсы сабақтар өткізуге жұмыстансын.

Хатшы: Таймаганбетова Т.У

5 «Д» сыныбындағы «Қазақ халқының музыка өнері» атты ашық сабақ

Оқушылар постер салу үстінде

Сергіту сәті «Жұмыр қылыш» күй

Оқушылар постер қорғауда

Краткое описание материала

Сабақтың тақырыбы: «Қазақ халқының музыка өнері»

Сабақтың мақсат-міндеттері: Білімділігі: Қазақ

халқының ұлттық музыкалық мәдениетінің ерекшелігін

аша отырып, оқушыларға қазақтың ұлттық ән-күй өнері

мен оның дамуы туралы нақты мағлұмат беру.

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, үлестірме қағаздар, жетондар, суреттер.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдіс-тәслі: әңгімелеу, баяндау, түсіндіру, сұрақ-жауап.

Пән аралық байланыс: қазақ әдебиеті, музыка

Сабақтың барысы: І Ұйымдастыру кезеңі:

а/ оқушылармен сәлемдесіп, түгендеу.

ә/ оқу-құралдарын реттеу.

б/ сабаққа назарын аудару, дайындығын тексеру.

в/ оқушыларды топқа бөлу.

Оқушыларды үш ауылға бөлемін:

І топ «Абай» ауылы.

ІІ топ «Жамбыл» ауылы.

ІІІ топ «Ыбырай» ауылы.

ІІ Үй тапсырмасын сұрау:

1-тапсырма: Наурыз мерекесі қалай тойланады?

3-тапсырма: Наурыз мерекесінде қандай ұлттық ойындар өткізіледі?

ІІІ Жаңа сабақ:

Жоспар:

1. Дала әуендері.

2. Ұлттық музыка аспаптары.

3. Ән-күй өнеріндегі белгілі тұлғалар.

«Құлақтан кіріп бойды алар,

Жақсы ән мен тәтті күй.

Жүрекке түрлі ой салар,

Әнді сүйсең менше сүй» - деген Абайдың өлеңі, қазақ халқының жақсы ән мен тәтті

күйді жанға азық етіп ардақтаған көңіл – күйін бейнелейді.

«Домбыра», «Қобыз», «Жетіген».

Қазақ халқының әншілік дәстүрлі өнері:

Арқа әншілік дәстүрі

Батыс Қазақстан әншілік дәстүрі

Жетісу әншілік дәстүрі

Сыр өңірі әншілік дістүрі

«Қазақ халқының музыка өнері» ашық сабақ

География

Конспекты

12.03.2015

2110

Файл будет скачан в формате:

DOCX

Автор материала

Таймаганбетова Гулбахар Уалихановна

Тарих пәні мұғалімі

На сайте: 10 лет и 6 месяцев
Всего просмотров: 100140
Подписчики: 0
Всего материалов: 20

100140
просмотров
20
материалов
0
подписчиков

Настоящий материал опубликован пользователем Таймаганбетова Гулбахар Уалихановна.
Инфоурок является информационным посредником. Всю ответственность за опубликованные материалы несут пользователи, загрузившие материал на сайт. Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете оставить жалобу на материал.