Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Қазақ тілінен ғылыми жобаның презентациясы «Қазақ тіліндегі тілек-бата сөздерінің қолданылуы»

Қазақ тілінен ғылыми жобаның презентациясы «Қазақ тіліндегі тілек-бата сөздерінің қолданылуы»

  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

 Ғылыми жобаның тақырыбы: «Қазақ тіліндегі тілек-бата сөздерінің қолданылуы»
Жобаны дайындаған: 10«А» сынып оқушысы Ахметова Дариға. Жобаның жетекшісі: қа...
Ғылыми жобаның мақсаттары: 1.Қазақ халқының өміріндегі тілек- баталарының ала...
Біздің данагөй бабаларымыз: «Жауынменен жер көгерер, батаменен ер көгерер»,...
Батаның шығу тарихы әлі терең зерттелген жоқ. Алайда бірқатар тіл мамандары:...
Ал қазақ бата сөздерінің жиналып-жариялануы XIX ғасырда басталған еді. Орыс...
Батаның негізгі түрлері 1.Ақ бата. 2.Теріс (қарғыс) бата. 3.Серттесу батасы (...
Теріс бата – қарғыстың қатты, жазаның өте ауыр түрі. Мұндай батаны әке-шешес...
Серттесу батасы (Баталасу) – құдалықта, серт пен уәдеде, елшілікте, ел арасы...
Бата көбінесе жастарға беріледі. Бата беретіндер: көпті көрген құрметті ақса...
Қазақтың батасы да елді, ұл-қызды тәрбиелілікке, адамгершілікке, ынтымаққа б...
1 из 16

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  Ғылыми жобаның тақырыбы: «Қазақ тіліндегі тілек-бата сөздерінің қолданылуы»
Описание слайда:

Ғылыми жобаның тақырыбы: «Қазақ тіліндегі тілек-бата сөздерінің қолданылуы»

№ слайда 2 Жобаны дайындаған: 10«А» сынып оқушысы Ахметова Дариға. Жобаның жетекшісі: қа
Описание слайда:

Жобаны дайындаған: 10«А» сынып оқушысы Ахметова Дариға. Жобаның жетекшісі: қазақ тілі мен әдебиетінің мұғалімі Байғонова Гүлзада Мендешқызы.

№ слайда 3
Описание слайда:

№ слайда 4 Ғылыми жобаның мақсаттары: 1.Қазақ халқының өміріндегі тілек- баталарының ала
Описание слайда:

Ғылыми жобаның мақсаттары: 1.Қазақ халқының өміріндегі тілек- баталарының алатын орны. 2.Батаның шығу тарихын қарастыру. 3.Түрколог ғалымдарының бата туралы еңбектерін зерттеу. 4. Бата мен тілек сөздерінің ерекшеліктері мен айырмашылықтарын қарастыру. 5.Батаның тәрбиелік мәнін айқындау.

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6 Біздің данагөй бабаларымыз: «Жауынменен жер көгерер, батаменен ер көгерер»,
Описание слайда:

Біздің данагөй бабаларымыз: «Жауынменен жер көгерер, батаменен ер көгерер», - деп айтып кеткен ғой. Бата беру - адал ниет, жақсы тілек білдірудің ұлттық дәстүрі. Халық ақ батадан рухани қуат алады, ол жақсылыққа жол ашады деп сенеді. Сондықтан да қазақтар ежелден-ақ қадірлі қариялардан, атақты батыр, билерден, шешендер мен арқалы ақындардан бата алуға құштар болған.

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8 Батаның шығу тарихы әлі терең зерттелген жоқ. Алайда бірқатар тіл мамандары:
Описание слайда:

Батаның шығу тарихы әлі терең зерттелген жоқ. Алайда бірқатар тіл мамандары: «Бата – арабтың «фатеке» деген сөзінің қазақша айтылу түрі», - дейді. Яғни, бата – фатекенің мағынасы: алғыс айту, ақ ниет, ақ тілек білдіру. Ақ бата – ұлтымыз үшін теңдесі жоқ асыл сөз. Ал сөз – бүкіл адамзат тарихындағы құдіретті күш. Ақ бата – қазақ халқы үшін – Ой, Ниет, Тілек, Істің жиынтығы, барлық наным-сенімнің бірлігі.

№ слайда 9 Ал қазақ бата сөздерінің жиналып-жариялануы XIX ғасырда басталған еді. Орыс
Описание слайда:

Ал қазақ бата сөздерінің жиналып-жариялануы XIX ғасырда басталған еді. Орыс шығыс зерттеушісі, Петербург ғылым академиясының академигі В.В. Радловтың «Түркі тайпалары халық әдебиетінің үлгілері» атты күрделі, сүбелі еңбегінің үшінші кітабы (сп б., 1870) түгелдей қазақ халқының ауыз әдебиетіне арналған.

№ слайда 10
Описание слайда:

№ слайда 11 Батаның негізгі түрлері 1.Ақ бата. 2.Теріс (қарғыс) бата. 3.Серттесу батасы (
Описание слайда:

Батаның негізгі түрлері 1.Ақ бата. 2.Теріс (қарғыс) бата. 3.Серттесу батасы (Баталасу). Ақ бата – шын жүректен шыққан ізгі тілек, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан өсиетнама. Ақ батаның негізгі мақсаты – ағайынның бір-біріне деген мейірім-шапағатын, сүйіспеншілігін білдіру, бірін-бірі ынтымақ-ырысқа, береке –бірлікке шақыру.Соған сәйкес, ақ бата көбінесе мынандай жағдайларға байланысты беріледі: жаңа туған нәрестеге, жас отауға, алыс жолға шығушыларға, Наурызға, Жаңа жылға, мүшел жасқа, дастарқанға, Ораза ұстағандарға7

№ слайда 12 Теріс бата – қарғыстың қатты, жазаның өте ауыр түрі. Мұндай батаны әке-шешес
Описание слайда:

Теріс бата – қарғыстың қатты, жазаның өте ауыр түрі. Мұндай батаны әке-шешесі сенімін ақтамай, үлкен ұятқа қалдырып, әулетін, ата-тегін масқаралаған, өздеріне қолы, тілі тиген, дінін, тілін, Отанын сатқан, ауыр қылмыс, кешірілмес күнә жасаған баласына қолдарын теріс жайып тұрып берген. Теріс бата ұрпақтан-ұрпаққа қара таңба болып қалып келген. Ата-анасының теріс батасын алғандарды халық жек көрген, қыз беріп, қыз алыспаған, дос болмаған.

№ слайда 13 Серттесу батасы (Баталасу) – құдалықта, серт пен уәдеде, елшілікте, ел арасы
Описание слайда:

Серттесу батасы (Баталасу) – құдалықта, серт пен уәдеде, елшілікте, ел арасында-ғы маңызды үлкен шараларда жасалатын жол. Ол – хан, ақсақалдар, билер алдында, аруақ орнында да жасалып, қол алысылып орындалатын ғұрып. Оны бұзу, яғни, «бата бұзу» - қарғыспен тең. Қазақ баталасуды – елдіктің, тектіліктің, азаматтық қасиеттің белгісі деп таниды.

№ слайда 14 Бата көбінесе жастарға беріледі. Бата беретіндер: көпті көрген құрметті ақса
Описание слайда:

Бата көбінесе жастарға беріледі. Бата беретіндер: көпті көрген құрметті ақсақалдар , атақты адамдар, өз ісінің хас шеберлері. Қазақ халқында бата берудің өзіндік орны мен жолы, жөні бар. Батаны халық арасында үлкен адам болмаса, көптің рұқсатымен, жас болса да бас боларлық жолы, жөні бар адам береді. Ерлер отырғанда әйел бата бермейді. Батаның өз қисыны бар. Оның айтылатын да, айтылмайтын да жерлері болады. Қуаныш пен тойдың ретіне қарай соған лайықты бата беріледі.

№ слайда 15
Описание слайда:

№ слайда 16 Қазақтың батасы да елді, ұл-қызды тәрбиелілікке, адамгершілікке, ынтымаққа б
Описание слайда:

Қазақтың батасы да елді, ұл-қызды тәрбиелілікке, адамгершілікке, ынтымаққа баулитын далалық мектептің бір үлгісі іспетті. Халқымыз осы батасы арқылы ұрпағын рухтандырып, өмірге жігерлендіріп отырған. «Бата – тілектің анасы» дегендей, баталы елге айнала берейік, ағайын!

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Автор
Дата добавления 10.02.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров262
Номер материала ДВ-439374
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх