Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Қазақ тілінен ғылыми жобаның презентациясы «Фразеологизмдердің стилистикалық қызметі»

Қазақ тілінен ғылыми жобаның презентациясы «Фразеологизмдердің стилистикалық қызметі»

  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Ғылыми жобаның мақсаттары: 1.Фразеологизмдердің стилистикалық қызметтерін аны...
Тіл- ғасырлар жемісі, халық мұрасы, ұлттық қазына. Ал осы тіліміздің бейнелі...
Мағынасы жалпыға белгілі, грамматикалық байланысы жағынан бір бүтін единица...
Фразеологизмдердің өзіне тән негізгі қасиеттері. 1. Дайын тілдік единица реті...
Тұрақты сөз тіркестері тілімізде екі түрлі қызмет атқарады. Бірінші, фразеоло...
Тұрақты сөз тіркесінің құрылысы өзгертіліп, өңделіп қолданылады. Ақын – жазу...
Абай шығармаларындағы фразеологизмдердің қолданылуы.Ұлы ақын өлеңдерінде тұр...
Абай белгілі тұрақты сөз тіркесінің үлгісімен жаңа сөз орамдарын қалыптастыр...
Ұлы ақынның қаламына тән сөз орамдары халық арасына кең тарап, қанатты сөзде...
Фразеологизмдер - тарихи категория: бұл оған дәуірлік сипат береді. Тұрақты...
Мәселен: ештен кеш жақсы, жылтырағанның бәрі алтын емес, бейбітшілік көгерші...
Жалпы фразеологизмдерді аударудың үш тәсілі бар: 1. Фразеологизмдердің аудар...
 Көзімнің қарашығындай
3.Көптеген тұрақты сөз тіркестері бір тілден екінші бір тілге, сөзбе-сөз ауда...
Профессор Р. Сыздықова «Абайдың сөз өрнегі» деген еңбегінде Абайдың фразеоло...
1 из 18

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Ғылыми жобаның мақсаттары: 1.Фразеологизмдердің стилистикалық қызметтерін аны
Описание слайда:

Ғылыми жобаның мақсаттары: 1.Фразеологизмдердің стилистикалық қызметтерін анықтау; 2.Фразеологизмдерді қолданудың стилистикалық тәсілдерін қарастыру; 3. Абай шығармаларындағы фразеологизмдердің қолдануын зерттеу;

№ слайда 4 Тіл- ғасырлар жемісі, халық мұрасы, ұлттық қазына. Ал осы тіліміздің бейнелі
Описание слайда:

Тіл- ғасырлар жемісі, халық мұрасы, ұлттық қазына. Ал осы тіліміздің бейнелілігін, байлығын арттыра түсетін сөздік қордың ауқымды бөлігі фразеоло- гизмдер. «Фразеология» терминінің мағынасы өте кең. «Фразеология» термині кең мағынада алғанда, белгілі бір тілдегі тұрақты сөз тіркестерінің жиынтығы деген ұғымды білдіреді.

№ слайда 5 Мағынасы жалпыға белгілі, грамматикалық байланысы жағынан бір бүтін единица
Описание слайда:

Мағынасы жалпыға белгілі, грамматикалық байланысы жағынан бір бүтін единица болып , қолдануы дәстүрге айналған тұрақты сөз тір- кестерін тіл білімінде фразеологиялық орам немесе фразеологизмдер деп атайды. Фразеологизмдерге идиом, фраза, мақал-мәтелдер жатады.

№ слайда 6 Фразеологизмдердің өзіне тән негізгі қасиеттері. 1. Дайын тілдік единица реті
Описание слайда:

Фразеологизмдердің өзіне тән негізгі қасиеттері. 1. Дайын тілдік единица ретінде жұмсалады. 2. Жалпыға бірдей танылған қолдану заңы болады. 3. Мағына бірлігі сақталады. 4. Екі сөзден кем болмайды.

№ слайда 7 Тұрақты сөз тіркестері тілімізде екі түрлі қызмет атқарады. Бірінші, фразеоло
Описание слайда:

Тұрақты сөз тіркестері тілімізде екі түрлі қызмет атқарады. Бірінші, фразеологиялық бірліктердің негізгі қызметі – заттың, құбылыстың атын білдіретін (қызыл алаң, құрмет тақтасы, ашық сабақ т.б.) және сөйлем түрінде келеді ( Көзім ашылды. Жақсыдан жаман туған.) Екінші, фразеологизмдер тілімізге бейнелі және мәнерлі рең беруде, тіліміздің эмоционалды – экспрессивті бояуын арттыруда зор мәні бар. Мысалы: алдану –тақырға отырып қалу; момын – қой аузынан шөп алмас.

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9 Тұрақты сөз тіркесінің құрылысы өзгертіліп, өңделіп қолданылады. Ақын – жазу
Описание слайда:

Тұрақты сөз тіркесінің құрылысы өзгертіліп, өңделіп қолданылады. Ақын – жазушылардың стиліне тән тағы бір ерекшелік ол – бұрыннан белгілі тұрақты сөз тіркесінің үлгісімен жаңа сөз орамдарын қалыптастыру. Осы сөз орамының бір қатары халық арасына кең тарап, қанатты сөзге айналған. 1. Өнер – білім бәрі де Оқуменен табылған. ( Ыбырай) 2.Өмір озады, ажар тозады. ( М.Әуезов)

№ слайда 10 Абай шығармаларындағы фразеологизмдердің қолданылуы.Ұлы ақын өлеңдерінде тұр
Описание слайда:

Абай шығармаларындағы фразеологизмдердің қолданылуы.Ұлы ақын өлеңдерінде тұрақты сөз тіркестерінің құрылысы өзгертіліп қолданылады. Мысалы: Абай «Көп асқанға бір тосқан» деген мәтелге сүйеніп, өлеңді былай құрған: Бір ғылымнан басқаның Кеселі көп асқанға. Оған үміт кім қылар, Жол табар деп сасқанда. Кешікпей-ақ тосқанға...

№ слайда 11 Абай белгілі тұрақты сөз тіркесінің үлгісімен жаңа сөз орамдарын қалыптастыр
Описание слайда:

Абай белгілі тұрақты сөз тіркесінің үлгісімен жаңа сөз орамдарын қалыптастырды. Мысалы: «Сырты жылтырауықтың іші қалтырауық» – деген үлгісімен төмендегі сөз орамды жасалған 1. ...Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда, Көбінің сырты бүтін, іші түтін. 2. Ішім өлген сыртым сау, Көрінгенге деймін-ау. Бүгінгі дос – ертең жау, Мен не қылдым, япырау? 3. Ішім толған у мен өрт, сыртым дүрдей. (Абай )

№ слайда 12 Ұлы ақынның қаламына тән сөз орамдары халық арасына кең тарап, қанатты сөзде
Описание слайда:

Ұлы ақынның қаламына тән сөз орамдары халық арасына кең тарап, қанатты сөздерге айналған. 1.Жасымда ғылым бар деп ескермедім. 2.Тіл өнері дертпен тең. 3. Досыңа достық қарыз іс. (Абай )

№ слайда 13 Фразеологизмдер - тарихи категория: бұл оған дәуірлік сипат береді. Тұрақты
Описание слайда:

Фразеологизмдер - тарихи категория: бұл оған дәуірлік сипат береді. Тұрақты сөз тіркестері жеке сөздер сияқты үнемі дамуда болады. Фразеологизмдердің дамуының негізгі екі түрі бар: Бірінші, тұрақты сөз тіркестері, ең алдымен, сол тілдің иесі болып табылатын халықтың ұлттық ерекшелігіне қарай жасалып, қалыптасады. Екіншісі- тұрақты сөз тіркестері дамуының сыртқы процесі. Халықтар арасындағы қарым-қатынас бір тілден екінші бір тілге фразеологизмдердің ауысып отыруына мүмкіндік туғызады

№ слайда 14 Мәселен: ештен кеш жақсы, жылтырағанның бәрі алтын емес, бейбітшілік көгерші
Описание слайда:

Мәселен: ештен кеш жақсы, жылтырағанның бәрі алтын емес, бейбітшілік көгершіні т.б тіркестер біздің тілімізде орыс тілінің ықпалымен қалыптасып, фразеологиялық қорымызды байыта түсуде. Cондай-ақ, Келдім, көрдім, жеңдім (Юлий Цезарь).Уақыт біздің пайдамызға қызмет етеді(Гладстон). т.б сол сияқты әр түрлі халықтық афоризмдері де бізге орыс тілі арқылы енгені белгілі. Cөйтіп, қай тілдің болмасын фразеологиясы халықтардың өз ара қарым-қатынаста болуының нәтижесінде бірін-бірі толықтырып отырады.

№ слайда 15 Жалпы фразеологизмдерді аударудың үш тәсілі бар: 1. Фразеологизмдердің аудар
Описание слайда:

Жалпы фразеологизмдерді аударудың үш тәсілі бар: 1. Фразеологизмдердің аударуда оның жалпы мағынасын беріледі. Мысалы:. Яблоко раздора – егестің басы. Водитьза нос – әуреге салу. 2.Фразеологизмдерді аударуда олардың өзара мәндес келетіні ескеріледі. Мысалы: Беречь как зеницу ока - көздің қарашығындай сақтау. Волосы стали дыбом – төбе шашы тік тұрды

№ слайда 16  Көзімнің қарашығындай
Описание слайда:

Көзімнің қарашығындай

№ слайда 17 3.Көптеген тұрақты сөз тіркестері бір тілден екінші бір тілге, сөзбе-сөз ауда
Описание слайда:

3.Көптеген тұрақты сөз тіркестері бір тілден екінші бір тілге, сөзбе-сөз аударылады. Бұған идиомнан гөрі әсіресе мақал- мәтелдер мен қанатты сөздер бейім келеді. Мысалы: Ни рыба, ни мясо – ет те емес, балық та емес. Как две капли воды - екі тамшы судай. Лучше поздно, чем никогда – ештен кеш хвқсы.

№ слайда 18 Профессор Р. Сыздықова «Абайдың сөз өрнегі» деген еңбегінде Абайдың фразеоло
Описание слайда:

Профессор Р. Сыздықова «Абайдың сөз өрнегі» деген еңбегінде Абайдың фразеология саласындағы сөз құбылту тәсілдерін талдайды. «Фразеологизмдер – сандаған жылдар мен ғасыр- лардың қазынасы, бұл, қалам- гердің табысы, ізденісі» - деп, ғалым өз зерттеуінің өзекті бөлігін фразеологияға арнайды. Яғни, фразеологизмерді оқып, тану - оның тіл байлығын, тіл ерекшелігін толық түсінуге мүмкіндік береді.

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Автор
Дата добавления 10.02.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров239
Номер материала ДВ-439391
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх