Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Қазақ тілі "Түбір және қосымша"
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Я люблю природу», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 15 ДЕКАБРЯ!

Конкурс "Я люблю природу"

Қазақ тілі "Түбір және қосымша"



Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: Түбір мен қосымша

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға түбір мен қосымша туралы мағлұмат беру.Түбір мен қосымшаны бір-бірінен ажырата білуге үйрету.Ой-өрісін дамыту,сөздік қорын дамыту.Байланыстырып сөйлеу дағдыларын жетілдіру.Көркем жазуын қалыптастыру.Еңбекқорлыққа,мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Әдіс-тәсілдері: Талдау,сұрақ-жауап,ой-қозғау

Пәнаралық байланыс: әдебиеттік оқу

Сабақтың түрі: кіріктірілген сабақ

Сабақтың көрнекілігі: слайд (Сиқырлы өлке,қария,алма ағашы),ойындар, мақал-мәтелдер,суреттер

Сабақтың барысы: I.Ұйымдастыру кезеңі

II.Үй тапсырмасын тексеру

Эдвард де Боно «6 ойлау шляпасы» технологиясы бойынша өтілген сабақты қорыту

Ақ қалпақ: Түбір дегеніміз не? Қосымша деген не?

Сары қалпақ: Мына сөздерге қосымша жалғап айт. Етік, егін.

Қызыл қалпақ: Мақалды оқы.Қарамен жазылған сөздерді салыстырып, ерекшеліктерін айт.

Еңбек-ер атандырады.

Еңбектің түбі-рахат.

Жасыл қалпақ: Өлеңді мәнерлеп оқы.Мен ғарышкер боламын.

Аспан, аспан арайлым,

Саған жиі қараймын.

Сені көзбен шоламын,

Мен ғарышкер боламын.

Ғарышкер сөзінің түбірі мен қосымшасын айт.

Қандай ғарышкерлерді білесің?

Көк қалпақ:Түбірге қосымша не үшін жалғанады? Мысал келтір.

III.Жаңа сабақ:

Ерте,ерте,ертеде,біз білмейтін сиқырлы өлкеде бір қария өмір сүріпті.Ол қарияның бағында алтын ағаш өсіпті.Қария сол ағаштан өскен алманы базарға апарып сатып күн көреді екен.Оның көршісі оны қызғанып, түнде келіп ағашты кесіп, оны өз үйінің бағына отырғызады.Ағаш өспей қалады.

-Неге?

Қария ертесі есіктің алдында тұрған ағаштың жоқтығын байқайды.

Мақал-мәтелдер: Жаманмен жолдас болсаң кесірі жұғар,

Жақсымен жолдас болсаң нәсібі жұғар.

Жақсы дос пайдасын тигізбесе зиянын тигізбейді,

Жаман дос алдыңды орап жүргізбейді.

Көршісі кешірім сұрап алма ағашын қайтарып береді.Қария ағаштың түбіне су құйып күте бастайды.Сонда ағашқа қосымша бұтақтар өсіп,кейін қайтадан жеміс бере бастайды.

Мінекей, балалар, біздің сөзімізде түбір болмаса мағынасы болмайды.

Сөздің одан әрі бөлінбейтін бөлігін түбір (түбір сөз) дейміз.

Сөздің түбірге жалғанатын бөлігін қосымша дейміз.

«Қолғаптың сыңарын тап» ойыны

Мектеп + тер тау + лар жұмыс + шы мүсін + ші

Кітап + тар теңіз + дер үй + лер

Түбір сөздің соңғы буыны жуан болса, оған жалғанатын қосымша да жуан болады.

Түбір сөздің соңғы буыны жіңішке болса, оған жалғанатын қосымша да жіңішке болады.

«Гүлдерге көбелектерді қондыру» ойыны

Тәрбие + ші,еңбек + кер, құрылыс + шы, жұмыс +кер, дос + тық, дойбы + шы.

Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған сөзді туынды сөз дейміз.

Туынды сөздерді қатыстырып, сөйлемдер құрау.

IV.Сегіту сәті: «Доп лақтыру» ойыны

1-қатар: ,,Ай,, сөзінен басталатын қыз баланың есімін,

2-қатар: ,,Ер,, сөзінен басталатын ер баланың есімін айтады.

Қосымша жалғанғанда кейбір сөздердің жазылуы өзгереді: п-б, к-г, қ-ғ.

Күрек-күрегі, бұлақ-бұлағы, жаңғақ-жаңғағы, бүйрек-бүйрегі, өрік-өрігі, кітап-кітабы.

V.Сабақты қорытындылау: Вен кестесі

Жұрнақ Жалғау

Сөздің мағынасын өзгертеді Сөз бен сөзді байланыстырады

Жаңа сөздер жасайды

Екеуі де қосымша

Жеке тұрғанда ешбір мағына білдірмейді

VI.Үйге тапсырма:

5-жаттығу. Көп нүктенің орнына қ-ғ әріптерінің тиістісін қойып, жұмбақты көшіріп жаз.(3-сынып)

6-жаттығу. Сөздерді көшіріп жазып, сөз құрамына талда. (2-сынып)

VII.Бағалау.











8 негізгі мектеп







Тақырыбы:

hello_html_49445741.gif









Өткізген: Хайруллина Гулжаухар Турлыханкызы















Арқалық қаласы

Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 65% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG


Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы:  Түбір мен қосымша

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға түбір мен қосымша туралы мағлұмат беру.Түбір мен қосымшаны бір-бірінен ажырата білуге үйрету.Ой-өрісін дамыту,сөздік қорын дамыту.Байланыстырып сөйлеу дағдыларын жетілдіру.Көркем жазуын қалыптастыру.Еңбекқорлыққа,мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Әдіс-тәсілдері: Талдау,сұрақ-жауап,ой-қозғау

Пәнаралық байланыс: әдебиеттік оқу

Сабақтың түрі: кіріктірілген сабақ

Сабақтың көрнекілігі: слайд (Сиқырлы өлке,қария,алма ағашы),ойындар, мақал-мәтелдер,суреттер

Сабақтың барысы: I.Ұйымдастыру кезеңі

                                    II.Үй тапсырмасын тексеру

Эдвард де Боно «6 ойлау шляпасы» технологиясы бойынша өтілген сабақты қорыту

Ақ қалпақ: Түбір дегеніміз не? Қосымша деген не?

Сары қалпақ: Мына сөздерге қосымша жалғап айт. Етік, егін.

Қызыл қалпақ: Мақалды оқы.Қарамен жазылған сөздерді салыстырып, ерекшеліктерін айт.

                  Еңбек-ер атандырады.

                  Еңбектің түбі-рахат.

Жасыл қалпақ: Өлеңді мәнерлеп оқы.Мен ғарышкер боламын.

               Аспан, аспан арайлым,

               Саған жиі қараймын.

               Сені көзбен шоламын,

               Мен ғарышкер боламын.

Ғарышкер сөзінің түбірі мен қосымшасын айт.

Қандай ғарышкерлерді білесің?

Көк қалпақ:Түбірге қосымша не үшін жалғанады? Мысал келтір.

III.Жаңа сабақ:

   Ерте,ерте,ертеде,біз білмейтін сиқырлы өлкеде бір қария өмір сүріпті.Ол қарияның бағында алтын ағаш өсіпті.Қария сол ағаштан өскен алманы базарға апарып сатып күн көреді екен.Оның көршісі оны қызғанып, түнде келіп ағашты кесіп, оны өз үйінің бағына отырғызады.Ағаш өспей қалады.

   -Неге?

   Қария ертесі есіктің алдында тұрған ағаштың жоқтығын байқайды.

Мақал-мәтелдер:       Жаманмен жолдас болсаң кесірі жұғар,

                                     Жақсымен жолдас болсаң нәсібі жұғар.

          Жақсы дос пайдасын тигізбесе зиянын тигізбейді,

          Жаман дос алдыңды орап жүргізбейді.

   Көршісі кешірім сұрап алма ағашын қайтарып береді.Қария ағаштың түбіне су құйып күте бастайды.Сонда ағашқа қосымша бұтақтар өсіп,кейін қайтадан жеміс бере бастайды.

   Мінекей, балалар, біздің сөзімізде түбір болмаса мағынасы болмайды.

Сөздің одан әрі бөлінбейтін бөлігін түбір (түбір сөз) дейміз.

Сөздің түбірге жалғанатын бөлігін қосымша дейміз.

«Қолғаптың сыңарын тап» ойыны

   Мектеп + тер           тау + лар       жұмыс + шы       мүсін + ші

Кітап + тар       теңіз + дер       үй + лер

   Түбір сөздің соңғы буыны жуан болса, оған жалғанатын қосымша да жуан болады.

   Түбір сөздің соңғы буыны жіңішке болса, оған жалғанатын қосымша да жіңішке болады.

«Гүлдерге көбелектерді қондыру» ойыны

   Тәрбие + ші,еңбек + кер, құрылыс + шы, жұмыс +кер, дос + тық, дойбы + шы.

   Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған сөзді туынды сөз дейміз.

   Туынды сөздерді қатыстырып, сөйлемдер құрау.

IV.Сегіту сәті: «Доп лақтыру» ойыны

   1-қатар: ,,Ай,, сөзінен басталатын қыз баланың есімін,

   2-қатар: ,,Ер,, сөзінен басталатын ер баланың есімін айтады.

   Қосымша жалғанғанда кейбір сөздердің жазылуы өзгереді: п-б, к-г, қ-ғ.

   Күрек-күрегі, бұлақ-бұлағы, жаңғақ-жаңғағы, бүйрек-бүйрегі, өрік-өрігі, кітап-кітабы.

V.Сабақты қорытындылау: Вен кестесі

Жұрнақ                                                Жалғау

Сөздің мағынасын өзгертеді              Сөз бен сөзді байланыстырады

Жаңа сөздер жасайды

                       Екеуі де қосымша

                    Жеке тұрғанда ешбір мағына білдірмейді

VI.Үйге тапсырма:

 5-жаттығу. Көп нүктенің орнына қ-ғ әріптерінің тиістісін қойып, жұмбақты көшіріп жаз.(3-сынып)

6-жаттығу. Сөздерді көшіріп жазып, сөз құрамына талда. (2-сынып)

VII.Бағалау.

 

 

 

 

 

                                     № 8 негізгі мектеп

 

 

 

Тақырыбы:

        

      

 

 

 

 

Өткізген: Хайруллина Гулжаухар Турлыханкызы

 

 

 

 

 

 

 

 

                                Арқалық қаласы

Общая информация

Номер материала: 475700

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>