Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Музыка / Другие методич. материалы / Қазақстан композиторларының шығармаларымен жұмыс
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Музыка

Қазақстан композиторларының шығармаларымен жұмыс

библиотека
материалов

МКҚК «БҚО Бөрлі ауданының балалар саз мектебі» оқушыларына өткізілген шеберлік сабақ. Құрманғазы Орал саз колледжінің оқытушысы Мұзапбарова Қалия Шамшиевна.



Сабақтың тақырыбы: «Қазақстан композиторларының шығармаларымен жұмыстану»

Сабақ мақсаты:

Білімділік; Оқушыны әдемі әуендерді тыңдап сезінуге тәрбилеу. Оқушыны қызықтыру, өзінің ұлттық өнеріне деген ынтасын, сүйіспеншілігін арттыру

Дамытушылық; Оқушылардың ой өрісі мен орындаушылық қабілетін дамыту

Тәрбиелік; Құдіретті қобыз аспабын құрметтеуге, өнердің маңызын түсінуге, әстетикалық тәрбиелік мәні бар ұлттық аспаптың құдіретін сезінуге тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі ; Кітаптар, М.Каленбаева «Қобызға өңделген күйлер» , қобыз аспабы, ысқыш, Ғ.Молдакаримова «Қобыз үйрену мектебі», Сабақтың жабдығы: Бейнетаспалар. А.Жұбанов. «Ғасырлар пернесі»

Сабақтың типы: Теориялық және практикалық

. Пән аралық байланысы; Аспапта орындау, аспап шығармаларын меңгеру қашан да тарих сабағымен ұштасып жатады

Сабақтың әдісі: Мұқият тыңдап, түсініп, қайталап отыру.

Сабақтың өту барысы . Ұйымдастыру кезеңі.

Қобыз құлақтарын келтіріп, пульттарына ноталарын қою.

Оқушымен амандасу

Оқу құралдарын қадағалап, назарын сабаққа аудару.

Бүгінгі кездесу шеберлік сабағы болған соң алғашында тақырыптың толық мазмұны, мақсаты түсіндіріледі.

Жаңа сабақ Е.Үсеновтың « Абай әндеріне фантазия» шығармасы.

Әуелі композитор туралы, оның өмірбаяны, шығармашылық табыстары туралы түсінік беріледі.

Ермұрат Үсенов 1952 жылы 25 шілдеде Алматы облысы, Райымбек ауданы, Талды селосында дүниеге келді. 1970-1977 жылдар аралығында Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясында домбыра аспабы бойынша бітірген. “ҚР Мәдениет қайраткері”, “Қазақстанның жас композиторлар” конкурсының үш дүркін лауреаты,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, домбыраға арналған көптеген шығармалардың авторы. Еңбек жолын Жезқазған музыка училищесінде оқытушы болып бастады. Мұнда өзінің алғашқы музыкалық шығармаларын жазды. 1981 жылы Н.Тілендиев жетекшілік еткен “Отырар сазы” фольклорлық-этнографиялық ансмблінің құрамына шақырылып, қабылданды. 1990-1994 жылдары Алматы музыка училищесінде, қазір Астанадағы Қазақ ұлттық музыкалық академиясында ұлт аспаптар кафедрасының кафедра меңгерушісі. “Қазақстан композиторлар” одағының мүшесі. Алматыда Құрманғазы атындағы консерваторияда 2011 жылдың желтоқсан айында, күйші әрі сазгер Ермұрат Үсеновтің кеші болып өтті. ҚР еңбегі сіңген қайраткер кешті Тәуелсіздіктің 20 жылдығы мен Желтоқсан оқиғасының 25 жылдығына арнады.

Ермұратты замандастары Нұрғиса Тілендиевтің ізбасары деп біледі. Себебі, Жезқазған музыкалық колледжінде сабақ беріп жүрген жерінен Алматыдағы «Отырар сазы» оркестріне шақырған да Нұрғиса болатын. Содан бері сазгер халқына ән де арнады, күй де жазды. «Арулар, қош болыңдар!», «Бабаларға сыйыну», «Жалт-жұлт еткен дүние-ай», «Дариға аққу», «Күзгі әуен» сынды әндерін жұрт сүйіп тыңдайды. «Ұран», «Ана», «Шыңырау – құс» күйлері болса – тыңдарманның қошеметіне бөленген туындылар. Ал сазсырнай, қыл қобызға, хорға арнап жазған шығармалары бір төбе.

Қазақтың дәстүрлі музыкасын бүгінге дейін сақтаған композитор некен саяқ. Жазған әні мен күйінде ұлттық бояуы өшпеген, ерімі қанық, эстрадаға бой алдырмаған шығармашыл азамат екендігі білінеді.

Фантазия дегеніміз не? Фантазия дегеніміз – музыкалық қиял, жалпы қолданылатын музыкалық формадан ауытқып, еркін жазылатын шығарма. Бұл шығармада Абайдың бірнеше әндері қамтылған: « Желсіз түнде жарық ай» әнімен басталып, әрі қарай « Айттым сәлем Қаламқас», «Көзімнің қарасы» әндер арасы музыкалық әсерлеумен жалғасып , бір жәй, бір жылдам ырғақта ойнала отырып аяғына дейін өзінің лирикалық құрылымын жоғалтпайды.

Осының барлығы оқушыға түсіндіріліп, Қалия Шәмшіқызы өзі аспапта ойнап көрсетеді. Ойнап болған соң оқушығы қай жерінде қандай штрихтар, ысқыштың қай бөлігімен ойналатыны, соның ішінде ең бастысы-қай позициялармен ойналатыны түсіндіріледі. Шығарманың ешқандай кедергісіз, жалқы дыбыстар шықпай сызылған лирикалық әуенде ойналуы, техникалық кедергі болмауы үшін позициямен ойнаудың ролі өте үлкен.

Бұндай күрделі шығарманы бір позициямен ойнау мүмкін емес. Бұнда қобызда пайдаланылатын негізгі 1-2-3-4 позициялардың барлығы қамтылады. Тек оқушының жұмысы сол 1 позициядан 2 ші позицияға дұрыс ауысуын ойлана қойып, таба білуі. Не ашық ішек арқылы, не екінші, не үшінші саусақ арқылы, не полутондар арқылы т.б.

Әрі қарай шығарма баяу ырғақта талданды. Позициядан ауысатын жерлері карандашпен көрсетіліп, саусақтары қойылып отырады. Позицияға ауысу кезеңі оқушыға сұрақ бере отырып жасалынады. «Сен қалай деп ойлайсың, 1 ден 2 позицияға қандай жолмен өтуге болады, сен қалай етер едің» деген сұрақтар бір жағынан оқушының есінде ұзақ сақталып, келешекте өзінің дұрыс шешім қабылдауына көп әсерін тигізеді

.Арасындағы әндер вариациялары, әсемдік бояулары динамикалық белгілермен берілген өте әсем, өте керемет шығарма. Бұл шығарманың оқушы жүрегіне жол табары сөзсіз.

Қорытынды: Оқушыларға кейінгі кездерде көбіне жаңа шығарманы бейнетаспадан тыңдатуға тырысады. Бұл әрине, заман талабына сай да болар. Дегенмен, оқытушының өзі аспаппен күйсандыққа қосылып ойнап бергені әлдеқайда көп әсер қалдырады. Шығарманы талдай және ойнай отырып, оқушы өз елінің әндерін сүюге, жүрегі қалап ойнағаннан кейін аспапқа деген «үйренсем» деген құштарлығы арта түседі. Ал шығарманы талдап ойнаймын деп отырып, позициямен ойнаудың қыр сырларын, саусақты дұрыс қоя білуді, музыканың реңдік бояуларын орынды пайдалана білуді, саусақ техникаларын жылдам игеру жолдарын қалай тез үйренгенін байқамай да қалады. Шеберлік сабағы осы мақсаттарды алға қоя отырып, жүйелі түрде өткізіледі.


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 31.03.2016
Раздел Музыка
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров231
Номер материала ДВ-573152
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх