Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Қазіргі қазақ тілі пәнінен "Морфология. Сөз тұлғасы"тақырыбы бойынша презентациялық материал
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Другое

Қазіргі қазақ тілі пәнінен "Морфология. Сөз тұлғасы"тақырыбы бойынша презентациялық материал

библиотека
материалов
Үйге берілген тапсырманы пысықтау Абай мұрасы мақал-мәтелге айналған ақыл-на...
Лексика тарауы бойынша тест жұмысы 1.Үй тұрмысына қатысты архаизмді тап. А)ш...
 Жаңа сабақ тақырыбы: Морфология Сөз тұлғасы
Лексикология — сөз туралы ілім (лексикос — сөз және логос — ілім), тілдің сө...
Морфема – сөздің өзіне тән мағынасы бар ең ұсақ бөлшегі Түбір морфема – сөзді...
Сөз тұлғасы Түбір тұлғада: Қыз – қылығымен сүйкімді, Ұл - әдебімен сүйкімді...
Тапсырма І. Мына түбір морфемаларға қосымша морфемалар жалғап, бірнеше сөздер...
Тапсырма ІІ. Берілген сөздерден біріккен сөздер жасаңыз және сол сөздерді қат...
Тапсырма ІІІ Берілген сөздердің екінші сыңарын тауып, қос сөздер жасаңыз және...
Тапсырма ІV. Мына сөздерден бірнеше біріккен сөздер жасаңыз. Жеті, жол, ит, к...
Тапсырма V. Ап, әп, еп, бап, боп, дап, доп, кәп, күп, кіп, қап, құп, қып, моп...
Үйге тапсырма: Дәрісті оқу. Екінші сыңары мағынасыз қос сөздердің шығу тегі т...
13 1

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Үйге берілген тапсырманы пысықтау Абай мұрасы мақал-мәтелге айналған ақыл-на
Описание слайда:

Үйге берілген тапсырманы пысықтау Абай мұрасы мақал-мәтелге айналған ақыл-нақылды өлең жолдарына бай. «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей», «Бақпен асқан патшадан мимен асқан қара артық», «Сақалын сатқан кәріден еңбегін сатқан бала артық», «Тамағы тоқтық, жүмысы жоқтық - аздырар адам баласын» Ақын өзінің бірсыпыра шығармаларында кейбір мақал-мәтелдер жөнінде ғылыми пікірлерде айтқан. Кейбір мақал-мәтелдердің зиянды мәнін ашып,, сынап отырған. Мысалы, Жиырма тоғызыншы сөзінде: «Жарлы болсаң, арлы болма» деген мақалдың теріс тәрбиелік мәнін аша келіп, керісінше, «Жарлы болсаң, арлы бол, ардан кеткен соң тірі болып жүргенің құрысын» дейді. «Қалауың тапса, қар жанады», «Сұрауын тапса, адам баласының бермейтіні жоқ» деген мақалдарды келтіреді де, «сұрауын табамын, қалауын табамын деп жүріп, қорлықпен өмір өткізгенше, малды не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек қой» дейді. «Атың шықпаса, жер өрте» мақалы туралы жер өртеп шығарған атыңның несі мұрат?..» десе, «Алтын көрсе, періште жолдан шығады» деген мақал женінде «періштеден садаға кеткір-ай! Періште алтыңды не қылсын, өзінің көрсе қызар сұмдығын қостағалы айтқаны» деп реніш білдірген. Ақын пікірінше, «қазақтың мақалдарының іске татырлығы да бар, іске татымақ түгіл, не құдайшылыққа, не адамшылыққа жарамайтыны да бар... Осындай білместікпенен айтылған сөздерден бек сақ болу керек...».

№ слайда 2 Лексика тарауы бойынша тест жұмысы 1.Үй тұрмысына қатысты архаизмді тап. А)ш
Описание слайда:

Лексика тарауы бойынша тест жұмысы 1.Үй тұрмысына қатысты архаизмді тап. А)шидем В)мақпал С)лашық Д)күпі Е)аламан 2. Неологизм грек тілінен аударғанда қандай мағына береді? А)жаңа сөз В)жаңа ой С)жаңа пікір Д)жаңа көзқарас Е)жаңа тілек 3. Кәсіби сөздер мен диалект сөздер тіл білімінің қай саласына жатады? А)Лексика В)Фонетика С)Морфология Д)Грамматика Е)Синтаксис 4. Кәсіби сөздер қатысқан сөйлемді тап. А)Еңбек етуді сүйіңдер. Адамның қолын ең үлкен, ең жоғары қуанышқа жеткізер нәрсе – еңбек. В)Жомарттық – адам сипатының миуалы бағы. С)Әке мұрасының жоғалмауына қамқорлық жасайтын, өмірін жалғастыратын адал ұрпақтың болғаны қандай жақсы. Д) Әрбір тіл – ғасырлар бойы сол халықтың жүздеген ұрпақтарының күшімен жасалған мұрасы. Е)Бес-алты жігіт сыртқы киімдерін лақтырып тастады да, болат сүйменді көкше мұзға қарш-қарш ұрып, үкі оюға кірісті. 5. «Жегене, көсек, қаза, терім» деген сөздер қандай кәсіпке байланысты айтылған? А)Қызылша шар. В)Балық шар. С) Мақта шар. Д)Егін шар. Е)Мал шар. 6. Жергілікті халықтың сөйлеу тілінде ұшырасатын «әйеш» сөзінің әдеби тілдегі синонимі А)Әйел В)Әдемі С)Оттық Д)Өнім Е)Әмір 7. Комедия, драма, дирижер, либретто, опера, эпос, консерватория, лирика, проза, сатира терминдері қандай терминдер қатарына жатады? А)әдеби-өнер В)лингвистикалық С)медициналық Д)әдеби Е) Өнер 8. Түйені түгімен, биені бүгімен жұту деген тұрақты тіркесті бір сөзбен қалай атайды? А)пара В)пара алу С)парақор Д)пара беру Е)пара апару 9. Тұрақты тіркесті үшке бөлген лингвист, академик кім? А)Радлов В)Кеңесбаев С)Виноградов Д)Мұсабаев Е)Ысқақов 10. Ат-адамның қанаты... мақалды жалғастырыңыз. А)Ат-адамның қуаты В)Ас – адамның қуаты С)Ас – адамның қанаты Д)Күш – адамның қуаты Е)Ат – ер қанаты

№ слайда 3  Жаңа сабақ тақырыбы: Морфология Сөз тұлғасы
Описание слайда:

Жаңа сабақ тақырыбы: Морфология Сөз тұлғасы

№ слайда 4 Лексикология — сөз туралы ілім (лексикос — сөз және логос — ілім), тілдің сө
Описание слайда:

Лексикология — сөз туралы ілім (лексикос — сөз және логос — ілім), тілдің сөздік құрамын байлығын зерттейді.Лексикаға тілдегі барлық сөздер кіреді. Сөздер қолданылуына қарай актив және пассив болып бөлінеді. Актив сөздерге күнделікті өмірде жиі қолданылатын сөздер жатады. Ал пассив сөздерге қолданылу өрісі шектеулі көнерген сөздер, диалектілер мен кәсіби сөздер, терминдер жатады. Грамматика – тілдің құрылысын зерттейтін ғылым Морфология – сөздердің морфологиялық құрылымы мен типтері, морфема мен оның түрлері, сөздердің түрленуі, олардың формалары және сөздердің лексика-грамматикалық топтары туралы ілім Синтаксис – сөз тіркесі мен сөйлем, олардың құрылымы мен түрлері, сөздердің сөйлемде тіркесуі туралы ілім

№ слайда 5 Морфема – сөздің өзіне тән мағынасы бар ең ұсақ бөлшегі Түбір морфема – сөзді
Описание слайда:

Морфема – сөздің өзіне тән мағынасы бар ең ұсақ бөлшегі Түбір морфема – сөздің әрі қарай бөлшектеуге келмейтін ең түпкі негізі. Мысалы: бас, тіл, жол, кел, жүр. Қосымша морфема – түбірге қосылып, оған қосымша мағына үстейтін морфемалар. Мысалы: атты кісі, сүтті сиыр, білімді адам.

№ слайда 6 Сөз тұлғасы Түбір тұлғада: Қыз – қылығымен сүйкімді, Ұл - әдебімен сүйкімді
Описание слайда:

Сөз тұлғасы Түбір тұлғада: Қыз – қылығымен сүйкімді, Ұл - әдебімен сүйкімді 2. Туынды тұлғада: Жастық – жалын, Кәрілік – көмір 3. Біріккен күйінде: Қазақтың бөліспеген еншісі – қонақасысы 4. Қос сөз түрінде: Ата-анаң бар болсын, Бала кезде жар болсын 5. Тіркескен күйінде: Туған жердей жер болмас,       Туған елдей ел болмас

№ слайда 7 Тапсырма І. Мына түбір морфемаларға қосымша морфемалар жалғап, бірнеше сөздер
Описание слайда:

Тапсырма І. Мына түбір морфемаларға қосымша морфемалар жалғап, бірнеше сөздер жаса және оларды қатыстырып мақал-мәтелдер ойлап жаз. Күй, дос, тау, тұз, от, жұмыс, оқы, тіл, көр, айт, күн, ат, ауыл, ел, ер, қала, тау, жас, кәрі, сөз

№ слайда 8 Тапсырма ІІ. Берілген сөздерден біріккен сөздер жасаңыз және сол сөздерді қат
Описание слайда:

Тапсырма ІІ. Берілген сөздерден біріккен сөздер жасаңыз және сол сөздерді қатыстырып сөйлем құраңыз. Халық... Бас... Кәсіп... Әлде... Түстік... Әр... Еңбек... Шикі...

№ слайда 9 Тапсырма ІІІ Берілген сөздердің екінші сыңарын тауып, қос сөздер жасаңыз және
Описание слайда:

Тапсырма ІІІ Берілген сөздердің екінші сыңарын тауып, қос сөздер жасаңыз және мағынасын түсіндіріңіз. Дос- жігіт- ым- жым- Сана- әуре- майда- мең- Қару- әмпей- телегей- шала- Кескін- тым- дау- жапа- Қыз- егжей- жалғыз- майда-

№ слайда 10 Тапсырма ІV. Мына сөздерден бірнеше біріккен сөздер жасаңыз. Жеті, жол, ит, к
Описание слайда:

Тапсырма ІV. Мына сөздерден бірнеше біріккен сөздер жасаңыз. Жеті, жол, ит, кемпір, көз, көк, түйе, бір, әр, әлде, ақ, ала.

№ слайда 11 Тапсырма V. Ап, әп, еп, бап, боп, дап, доп, кәп, күп, кіп, қап, құп, қып, моп
Описание слайда:

Тапсырма V. Ап, әп, еп, бап, боп, дап, доп, кәп, күп, кіп, қап, құп, қып, моп, мөп, нәп, оп, өп, жап, жеп, жөп, жұп, жып, тап, тәп, топ, тұп, түп, тып, ұп, үп, сап, сеп, соп, сұп, сүп, шап, шоп, шіп, ып, іп. Бірінші сыңары күшейткіш буын арқылы жасалатын қос сөздердің екінші сыңарын табыңыз. Осы қос сөздерді қатыстырып, мәтін құра.

№ слайда 12 Үйге тапсырма: Дәрісті оқу. Екінші сыңары мағынасыз қос сөздердің шығу тегі т
Описание слайда:

Үйге тапсырма: Дәрісті оқу. Екінші сыңары мағынасыз қос сөздердің шығу тегі туралы жазып келу.

№ слайда 13
Описание слайда:

Краткое описание документа:

Грамматикатілдің құрылысын

 зерттейтін ғылым

Морфология – сөздердің морфологиялық

 құрылымы мен типтері, морфема мен

оның түрлері, сөздердің түрленуі,

олардың формалары және сөздердің

 

лексика-грамматикалық топтары туралы ілім

Синтаксис – сөз тіркесі мен сөйлем, олардың құрылымы мен түрлері, сөздердің сөйлемде тіркесуі туралы ілім

           Абай мұрасымақал-мәтелгеайналғанақыл-нақылдыөлеңжолдарына бай.

«Еңбекетсеңерінбей, тоядықарныңтіленбей», «Бақпенасқанпатшаданмименасқанқараартық», «Сақалынсатқанкәріденеңбегінсатқан бала артық», «Тамағытоқтық, жүмысыжоқтық - аздырарадамбаласын»

        Ақынөзініңбірсыпырашығармаларындакейбірмақал-мәтелдержөніндеғылымипікірлердеайтқан. Кейбірмақал-мәтелдердіңзияндымәнінашып,, сынапотырған.

       Мысалы, Жиырматоғызыншысөзінде:

«Жарлыболсаң, арлыболма»

 

        дегенмақалдыңтерістәрбиелікмәнінашакеліп, керісінше,

 

 

Автор
Дата добавления 02.02.2015
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров740
Номер материала 358430
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх