Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Бағдарлама "Әйгілі тарихи тұлғалар"

Бағдарлама "Әйгілі тарихи тұлғалар"


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

.







Курстың мақсат – міндеттері:

Ел тарихын әйгілі тұлғалар арқылы зерделеу – қазақтың дәстүрлі таным – түсінігінде ертеден қалыптасқан үрдіс.Қазақтың қария сөздерінде , яғни, шежірелік зердесінде тарих ұдайы жеке тұлғалардың өмір дерегі арқылы танылып отырды. Қоғамның саяси – әлеуметтік , мәдени – рухани ахуалы ұдайы жеке тұлғалар болмысы арқылы көрініс табады. Содан да болуы керек , қазақтың дәстүрлі философиялық пайымдауында өмірді өзгертуден бұрын, алдымен, адам санасын шындауға көбірек мән беріледі.Дәл осы сияқты шежірелік дәстүрде де қоғам дамуының жалпы ахуалынан бұрын , алдымен адам туралы мағұлмат беру басты нысана болып отырады.




Сабақтың жүргізілу әдісі:

Дәріс, пікірталас сабақтары.


Біліктер:

  • оқушының материалмен өз бетімен жұмыс жасауы;

  • алған білімін талдап, жүйелеу .













Түсінік хат


Ел тарихын тарихи тұлғалар арқылы зерделеу – қазақтың түрлі таным – түсінігінде ертеден қалыптасқан үрдіс. Қазақтың қария сөздерінде , яғни, шежірелік зердесінде тарих ұдайы жеке тұлғалардың өмір дерегі арқылы танылып отырады. Қоғамның саяси – әлеуметтік , мәдени – рухани ахуалы ұдайы жеке тұлғалар болмысы арқылы көрініс табады. Содан да болу керек , қазақтың дәстүрлі философиялық пайымдауында өмірді өзгертуден бұрын , алдымен адам санасын шыңдауға көбірек мән береді. Дәл осы сияқты шежірелік дәстүр де қоғам дамуының жалпы ахуалынан бұрын , алдымен адам туралы мағұлмат беру басты нысана болып отырады.

Қазақтың шежірелік зердесінде адам – тарихтың негізгі тұлғасы, ал адам сапасы – тарихтың қозғаушы күші. Әрбір адам әкесі мен шешесінің перзенті ғана емес , сонымен бірге этностың да бір бөлшегі. Яғни, шежірелік зердеде этнос тарихы жеке адамнан тыс қарастырылмайды , керісінше адам әулетінің өмірбаяны ретінде қарастырылады.

Тарихи тұлға дегеніміз – жағдайға байланысты және жеке басының сапасына қарай танылғандар деп келетін жалпылама анықтама белгілі. И.А.Ильиннің сөзімен айтқанда , халық шашырап жатқан ұлы тобыр. Ал, оның күш – қуаты шоғырланып, өзін – өзі халық ретінде айғақтауы үшін тұтастануы қажет, құқық еркі мен мемлекеттік рух белгілі бір тарихи тұлғалар арқылы көрініс табуы керек. Халық та бір нөсер жауынды аңсаған шөл дала сияқты , дана көсемге қашанда зәру. Платон айтқандай, дана тұлға патшалық немесе патша дана тұлға болғанда дүние шырайнала түспек.











Оқу – тақырыптық жоспар


Сабақ

реті

Тақырыбы

Уақыты

Қысқаша мазмұны

1

Тұмар ханша (570-520)


Күнгей түркі - сақ халықтарының байырғы заманда ел билеген атақты әйел патшаларының бірі.

2

Мыңзықұлы Еділ ( Аттила) қаған (410-453)


Батыстағы ғұн империясының аты аңызға айналған әйгілі билейшісі, адамзат тарихында өзіндік орны бар тарихи ірі тұлға.

3

Домалақ ана (VI-VII ғғ.)


Қазақстанның Қңтүстік өңірінің біраз бөлігін алып жатқан тайпалардан тараған ұрпақтың арғы атасы Бәйдібек батырдың үшінші әйелі.

4

Айша бибі ( XI-XII ғғ)


Қараханидтер негізін қалаушы Қараханның қалындығы, қазіргі Тараз қаласының жанындағы архитектуралық әсем ескрткіштің иесі.

5

Шыңғысұлы Жошы хан (1187-1227 жж)


Моңғол шапқыншылығынан кейін Қыпшақ даласында құрылған жаңа мемлекет - Жошы ұлысының негізін қалаушы .

6

Тілеуқабылұлы Өтейбойдақ(1388-1478 жж)


Қазақтың әйгілі шипагер ғалымы, елдің әлеуметтік – саяси өмірінде жүйрік тарихшысы.

7

Сәбитұлы Асанқайғы (XIV-XV ғғ)


Ел ішіндегі шежіре сөздер мен күй аңыздарына қарағанда, Асанқайғы халық қамын ойлаған ақылгөй, көреген ғана емес, сонымен дәулескер күйші де болған.

8

Тоқтарбайұлы Қобыланды (XV ғасыр)


Аты аңызға айналған халық батыры.

Шыққан тегі – Қыпшақ, оның ішінде - Қара Қыпшақ.

9

Жәнібекұлы Қасым хан (1445-1518 жж)


Қазақтың ұлы хандарының бірі , Қазақ хандығының негізін салушылардың бірі – Жәнібек ханның ортаншы баласы.

10

Жалайыр Қосымұлы Қадырғали (1530-1605 жж)


Орта ғасырдағы қазақтың ғұлама ғалымы , атақты биі.

11

Сейтқұлұлы Жалаңтөс (1576-1656 жж)


Қазақтың әйгілі батыры, аса көрнекті қолбасшысы, Самарқанның әмірі.

12

Бұқар жырау (1668-1781 жж)


Қазақтың ұлы жырауы , 18 ғасырдағы жоңғар басқыншыларына қарсы қазақтың азаттық соғысын бастаушысы әрі ұйымдастырушысы атақты Абылай ханның ақылшысы.

13

Әскен( әжі) ұлы Әбілқайыр хан (1693-1748 жж)


Қазақтың Кіші жүзінің ханы, Аңырақай шайқасындағы қазақ қолының бас сардары , қазақ сұлтандарының кіші буыны – Үсектің ұрпағы.

14

Хангелдіұлы Райымбек (1705жылы туылған)


Жоңғар басқыншыларына қарсы күрескен қазақ батыры. Шыққан тегі Ұлы жүздің Албан тайпасының Әлжан руынан.

15

Уәлиұлы Абылай хан (1711-1781)


Қазақ халқының әйгілі ханы.Шыңғыс ханның тікелей ұрпағы, төре.

16

Тайманұлы Исатай (1791-1839 жж)


1836-1838 жылдары Батыс Қазақстанда болған халық көтерілісінің саяси көсемі, қайсар қолбасшысы, халық батыры.

17

Кенесары хан (1802-1847 жж)


Қазақ хандығының соңғы ханы, ұлт – азаттық күресінің әйгілі басшысы.

18

Аронұлы Сүйенбай (1815-1898 жж)


Қазақтың әйгілі ақыны , айтыс өнерінің майталман жүйрігі. Туған жері Алматы маңы , Жамбыл ауданына қарасты Қарақыстақ елді мекені.

19

Уәлиханов Шоқан (1835-1865)


Қазақтың ұлы ғаламы; ориенталист, тарихшы, фольклоршы ,этногроф, географ, ағартушы, демократ.

20

Балуан Шолақ (1864-1916)


Қазақтың халық компазиторы , ат ойынының түрлі тәсілін меңгерген өнерпаз , күш өнерін көрсеткен спортшысы, жауырыны жерге тимеген балуаны.

21

Әлихан Бөкейханов (1870-1937 жж)


Көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері , ғұлама ғалым, ұлт – азаттық қозғалаысының теориялық негізін салушы әрі көсемі, қазақтың тұңғыш саяси партиясын ұйымдастырушы және Алашорда үкіметінің төрағасы.

22

Мұңайтпасұлы Қажымұқан (1871-1948 жж)


Қазақтың әлемге әйгілі балуаны, классикалық күрестің асқан шебері. Шыққан тегі – Орта жүздің Қыпшақ тайпасының Алтыбас руынан.

23

Тынышбаев Мұхамеджан (1879-1937 жж)


Қоғам қайраткері , қазақтың тұңғыш теміржол инженері, тарихшы ғалым, Мемлекеттік Думаның депутаты, Қоқан автономиясының басшысы, Алашорда үкіметінің мүшесі.

24

Халел Досмұхамедұлы (1883-1937жж )


Аумалы – төкпелі заманда мұі мен зардың , айтыс пен тартыстың , өмір мен өлімнің бел ортасында жүрседе азаматтық тұлғасына дақ түсірмеген қазақ зиялыларының бірі, мамандығы дәрігер бола тұрсада , қоғам өмірінің сан салалы мәселелеріне араласқан көп қырлы дарын.

25

Шоқайұлы Мұстафа (1886-1941 жж)


Отаршылдықтың озбыр саясатына қарсы жүргізілген қоғамдық қозғалыс көсемдерінің бірі, Түркістан халықтары арасында тарихта тұңғыш рет демократиялық Еуропаның ортасында түркістандық саяси эмиграциялық қызметтің негізін қалаушы.

26

Қашаубаев Әміре (1888-1934 жж)


Қазақтың атақты әншісі. Туған жері – Шығыс Қазақстан облысының Абыралы ауданына қарасты Дегелең тауының алабы.

27

Рысқұлұлы Тұрар (1894-1938 жж)


Мемлекет және қоғам қайраткері , Әулие ата уезіндегі 1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілістің ұйымдастырушысы және басшысы .

28

Сәтбаев Қаныш (1899-1964 жж)


Аса көрнекті қазақ геологы , қоғам қайраткері , Қазақ КСР Ғылым академиясынұйымдастырушысы және оның тұңғыш президенті, Қазақ КСР академиясының академигі , қазақтың меттологения мектебінің негізін қалаушы.

29

Марғұлан Әлкей ( 1904-1985 жж)


Қазақтың ғұлама ғалымы, Бүкілодақтық География қоғамының толық мүшесі, Қазақ КСР ғылым академиясының академигі , Қазақстанның ғылымға сіңірген қайраткері, профессор.

30

Момышұлы Бауыржан (1910-1982жж )


Екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері , халық қаһарманы , қазақтыі көрнекті жазушысы.

31

Қонаев Дінмұхамед (1912-1993 жж)


Аса көрнекті мемлекетжәне қоғам қайраткері , үш мәрте Социалисттік еңбек ері, Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі, техника ғылымының докторы, КСРО , шет ел ордендері мен медальдерінің иегері.

32

Назарбаев Нұрсұлтан (1940 жылы туылған)


Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Президенті .

33-34

Қорытынды























Пайдаланған әдебиеттер:


  1. Қазақ тарихы


  1. Қазақстан энциклопедиясы.



  1. «Елтұтқа» Мырзатай Жолдасбекұлы,Қойшығара Салғараұлы, Ақселеу Сейдімбек.



  1. « Көрекм суретті Қазақстан тарихы» I ,II, III, IV томдар



  1. «Аңыз адам» журналы





























































Общая информация

Номер материала: ДВ-393531


Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Похожие материалы

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Основы туризма и гостеприимства»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс повышения квалификации «Формирование компетенций межкультурной коммуникации в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания конституционного права с учетом реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Источники финансов»
Курс профессиональной переподготовки «Основы организации рекреационной деятельности и лечебного туризма»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности секретаря руководителя со знанием английского языка»
Курс профессиональной переподготовки «Управление информационной средой на основе инноваций»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление службой рекламы и PR»
Курс профессиональной переподготовки «Управление корпоративной информационной безопасностью: Администрирование и эксплуатация аппаратно-программных средств защиты информации в компьютерных системах»