Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Другие методич. материалы / Бастауыш сыныпқа арналған әдістемелік құрал

Бастауыш сыныпқа арналған әдістемелік құрал

  • Начальные классы

Поделитесь материалом с коллегами:


hello_html_859794.gif






Бастауыш сыныпқа арналған

математика пәні бойынша

ережелер


hello_html_6c4641c4.jpg

















Құрметті балақай!


Қолыңдағы жинақта математика нәнінің негізгі ережелері саған түсінікті тілмен, көрнекі суреттермен құрастырылған. Осы ережелер арқылы математика пәнін сүйіп оқиды деген сенімдемін.

Бұл ережелерде бастауыш сынып математика пәніндегі негізгі тақырыптар қамтылған

Жинақты ата-аналар мен оқушыларға өздігінен сабаққа дайындалуға, үй тапсырмасын ойдағыдай орындауға, ал ұстаздар қауымына – көрнекі құрал ретінде ұсынамын.









Сандар және белгілері

Сандар


0 , 1 , 3 , 4 , 5 , 6 , 7 , 8 , 9

Бұл араб цифрлары. Олар небары он.



І - 1, ІІ - 2, ІІІ - 3, ІҮ - 4, Ү - 5, ҮІ - 6, ҮІІ - 7,

ҮІІІ - 8, ІХ - 9, Х - 10, ХІ – 11, ХІІ - 12, ХІІІ - 13, ІҮХ - 14, ХҮ - 15, ХҮІ - 16, ХҮІІ - 17, ХҮІІІ - 18, ХІХ - 19, ХХ – 20, ХХХ – 30, ХL – 40, L – 50,

LX – 60, LXX – 70, LXXX – 80, XC – 90, C – 100, D – 500, M – 1000.


Бұл – рим цифрлары


M C M X C Y I

hello_html_650cfbf3.gifhello_html_650cfbf3.gifhello_html_650cfbf3.gif

1 9 9 6


hello_html_11571b18.jpghello_html_792e322c.jpg




hello_html_1522f345.gifhello_html_m22fab454.gif





Белгілер


> - үлкен + - қосу


< - кіші - - азайту


= - тең . немесе Х көбейту

: бөлу


Сандарды салыстыру

hello_html_64c69c77.jpg

hello_html_64c69c77.jpghello_html_64c69c77.jpghello_html_64c69c77.jpghello_html_0.gif3 > 2 hello_html_64c69c77.jpg

hello_html_23197567.jpghello_html_23197567.jpg2 < 3 hello_html_23197567.jpghello_html_23197567.jpghello_html_23197567.jpg

hello_html_49ca8b04.pnghello_html_49ca8b04.pnghello_html_49ca8b04.pnghello_html_49ca8b04.pnghello_html_49ca8b04.png

hello_html_49ca8b04.png3 = 3


1 + 2 < 4 + 3

5 + 3 > 7

4 < 5 < 7

5 саны 4-тен үлкен, 7-ден кіші

hello_html_23f18341.jpg





hello_html_m679fdfab.jpg


hello_html_225aa669.jpg

Үлкен - кіші



hello_html_m6466e7d6.jpghello_html_m36f5b74c.jpg


Ұзын - қысқа




hello_html_6b73de2c.jpghello_html_m7dc1868.jpg

Ауыр - жеңіл





hello_html_40bef40e.jpg





hello_html_112be337.jpg

Биік – аласа



hello_html_m32509ab.jpghello_html_5ab692eb.jpg


Алыс – жақын



hello_html_236a64bc.jpghello_html_f70878c.png

Жылдам – баяу


hello_html_2d2b4b01.jpg

hello_html_6e20148a.jpg

Қымбат – арзан


hello_html_23197567.jpg


hello_html_m2e8a4965.png

Жуан - жіңішке



hello_html_22d35f47.pnghello_html_mc563d16.png


Кәрі – жас




Сhello_html_m47ea7d82.gifhello_html_m7427c79f.gifандар

Жұп сандар


Тақ сандар

hello_html_m7c2742e5.jpg

hello_html_4712d428.jpg




hello_html_705700a7.png

2- ге бөлінетін сандарды жұп сандар деп атайды

2, 4, 6, 8, 10 , 12, 14 ...

2- ге бөлінбейтін сандарды тақ сандар деп атайды

1, 3, 5, 7, 9, 11, 13 ...

1. Жұп санға жұп санды қосқанда, жұп сан шығады. Мысалы: 4+2=6, 6+ 8=14

2. Тақ санға тақ санды қосқанда, жұп сан шығады. Мысалы: 5+3=8, 7+5=12

3. Тақ санға жұп санды қосқанда, тақ сан шығады. Мысалы: 5+2=7, 3+8=11


hello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpgҚосу амалының компоненттері

hello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpg

hello_html_m559c21de.jpghello_html_m559c21de.jpghello_html_m559c21de.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpg

2 + 3 = 5

қосылғыш қосылғыш қосындының мәні

а + в = с


Қосылғыштардың орнын ауыстарғаннан қосындының мәні өзгермейді

2hello_html_m75a014f3.gifhello_html_m75a014f3.gif + 3 = 3 + 2

5 5

а + в в + а


Санға 0 – ді қосқанда, сол санның өзі шығады.

2 + 0 = 2

0hello_html_c562bbe.jpg + 3 = 3

hello_html_m559c21de.jpghello_html_m559c21de.jpghello_html_m559c21de.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_m559c21de.jpghello_html_m559c21de.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpghello_html_c562bbe.jpg

+ =


hello_html_m559c21de.jpg

+ =




hello_html_0.gifhello_html_m8a62b0.png







Санға 1–ді қосқанда келесі сан шығады


1 2 3 4 5 6 7 8 9 ...

hello_html_4641c3ba.gif

6 + 1 = 7


Саннан 1–ді азайтқанда алдындағы сан шығады


1hello_html_m2df47aa7.gif 2 3 4 5 6 7 8 9 ...


71 = 6




Азайту амалының компоненттері

hello_html_67b5f724.jpg


5 - 3 = 2

азайғыш азайтқыш айырманың мәні

а - в = с



hello_html_m2ad7b07b.jpghello_html_19e4407d.jpghello_html_2361c56a.jpg




3 - 1 = ?


Сhello_html_mc4cc285.jpgанның құрамы


hello_html_bbdea2c.gif



1

1

hello_html_m58f8b93.gif


1

2

2

1


hello_html_m633be263.gif

1

3

2

2



hello_html_m8b3c06f.gif



1

4

2

3

3

2



hello_html_6666602c.gif



1

5

2

4

3

3


hello_html_m115da21.gif



1

6

2

5

3

4

hello_html_m4be4e071.gif



1

7

2

6

3

5

4

4

hello_html_m344efaa0.gif



1

8

2

7

3

6

4

5

Қосу және азайту кестесіhello_html_0.gif


1

1

2

3

4hello_html_3b800394.gif

5

6hello_html_m20b8a6c9.gif

7

8

9

2

1









3

2

1

4

3

2

1

5

4

3

2

1

6

5

4

3

2

1

7hello_html_m6621cb2f.gif

6

5

4

3

2

1

8

7

6

5

4

3

2

1

9

8

7

6

5

4

3

2

1

1hello_html_4db2741.gif0

9

8

7

6

5

4

3

2

1

hello_html_7ef8c186.jpg


hello_html_fc25c6c.jpg

4 + 3 = 7


10 – 4 = 6






Екі таңбалы сандардың ондық құрамы және жіктелуі.

1. Қосылғыштардың біреуін екінші қосылғышка . қосқанда 10 шығатындай жіктейміз.

7 + 5 = 7 + (3 + 2) = (7 + 3) + 2 = 10 + 2 = 12


2. Азайту амалында азайғыштан қандай санды азайтқанда 10 шығады, азайтқышты сондай санға жіктейміз.

15 – 7 = 15 – (5 + 2) = (15 – 5) – 2 = 10 – 2 = 8


10 бірл. – 1 онд. 50 бірл. – 5 онд.


20 бірл. – 2 онд. 60 бірл. – 6 онд.


30 бірл. – 3 онд. 70 бірл. – 7 онд.


40 бірл. – 1 онд. 80 бірл. – 8 онд.


hello_html_749d627f.jpg90 бірл. – 9 онд.


100 – 10 ондық – 1 жүздік

1000 – 10 жүздік



864 = 8 жүзд. 6 онд. 4 бірл.

8643 = 8 мыңд. 6 жүзд. 4 онд. 3 бірл.

Қосудың қасиеттері

1. 2 + 3 = 3 + 2

hello_html_m75a014f3.gifhello_html_m75a014f3.gif5 5

а + в в + а

Қосылғыштардың орнын ауыстарғаннан қосындының мәні өзгермейді. Бұл қосудың ауыстырымдылық қасиеті.

2hello_html_m75a014f3.gifhello_html_m75a014f3.gif + 3 = 3 + 2

5 5

а + в в + а


2. 2 + (1 + 3), (2 + 3) + 1, (2 + 1) + 3, 1 + (2 + 3)

а + (в + с), (а + с) + в, (а + в) + с, в + (а + с)

Көршілес қосылғыштар жақшаға алынып, қосынды түрінде жазылса да, қосындының мәні өзгермейді. Бұл қосудың терімділік қасиеті.

hello_html_4c988014.gifhello_html_4c988014.gifhello_html_19ed8312.gifhello_html_m7d181f09.gifhello_html_m7d181f09.gifhello_html_m7d181f09.gif



hello_html_4c988014.gifhello_html_4c988014.gifhello_html_m7d181f09.gifhello_html_m7d181f09.gifhello_html_m7d181f09.gifhello_html_19ed8312.gif



hello_html_m7d181f09.gifhello_html_m7d181f09.gifhello_html_4c988014.gifhello_html_4c988014.gifhello_html_19ed8312.gifhello_html_m7d181f09.gif


-


Қосу мен азайту өзара кері амалдар.

Қосу амалын азайту амалымен, азайту амалын қосу амалымен тексереміз


Қосу амалын азайтумен тексереміз


16 + 23 = 39 Қосындының мәнінен қосылғыш-

а + в = с тардың бірін азайтқанда, екінші

с – а = в қосылғыш шығады. Ендеше, қо-

с – в = а суды азайтумен тексеруге болады.

Тексеру: 38 – 16 = 23; 38 – 23 = 16

Қосу амалы азайтуға кері амал

Қосылғыш

16

16

?

Қосылғыш

23

?

23

Қосындының мәні

39

39

39


Азайту амалын қосу амалымен тексереміз.


76 – 42 = 34 Айырманың мәніне азайтқышты

а – в = с қосқанда азайғыш шығады. Енде-

с + в = а ше азайтуды қосумен тексеруге

болады.

Тексеру: 34 + 42 = 76

Азайту амалы қосуға кері амал

Азайғыш

76

76

?

Азайтқыш

42

?

42

Айырманың мәні

34

34

34


Кhello_html_m3a42c54f.jpgөбейту


hello_html_0.gifhello_html_765022f9.pnghello_html_1665aba5.pnghello_html_1665aba5.pnghello_html_1665aba5.pnghello_html_1665aba5.pnghello_html_1665aba5.png+ + = 6


2 х 3 = 6

Көбейткіш Көбейткіш Көбейтіндінің мәні


Көбейткіштердің орындарын ауыстырғаннан көбейтіндінің мәні өзгермейді

2 х 3 = 3 х 2

а х в = в х а

Егер көбейткіштердің біреуі 0-ге тең болса, көбейтіндінің мәні 0-ге тең болады.

5 х 0 = 0 а х 0 = 0

0 х 5 = 0 0 х а = 0

Санды 1-ге көбейсек, 1-ді санға көбейтсек, сол санның өзі шығады

6 х 1 = 6 а х 1 = а

1 х 6 = 6 1 х а = а

Көбейтудің терімділік қасиеті



Көбейтудің үлестірімділік қасиеті




Бөлу


6 : 3 = 2

Бөлінгіш Бөлгіш Бөліндінің мәні

а : в = с


Санды 1-ге бөлсек, сол санның –өзі шығады.


8 х 1 = 8 а : 1 = а


Санды санға бөлсек, 1 шығады.


5 : 5 = 1 а : а = 1


О – ді санға бөлсек, 0 шығады


0 : 5 = 0 0 : а = 0

hello_html_m38896d82.png



Санды 0-ге бөлуге болмайды!

hello_html_37f8dcb3.gifhello_html_m36aaf6e2.gif

7 : 0





Санның бөлінгіштігінің белгілері


  1. 2-ге тек жұп сандармен аяқталған сандар бөлінеді

12 : 2 = 6 36 : 2 = 18 134 : 2 =67


  1. Құрамындағы сандардың қосындысы 3-ке бөлінсе, онда бұл сан 3-ке бөлінеді.

4hello_html_7980ea2c.gif47 : 3 = 149

hello_html_3bf21680.gif

4 +4+7=15 15 саны 3-ке бөлінеді


3. Санның соңғы екі саны 4-ке бөлінсе, бұл сан 4-ке бөлінеді.

7hello_html_7980ea2c.gif32 : 4 = 183

hello_html_m795ae528.gif

32 : 4 = 8

4. 5 пен 0-ге аяқталған сандардың барі 5-ке бөлінеді


60 : 5 = 12 285 : 5 = 57



Көбейту мен бөлу өзара кері амалдар

Көбейтуді бөлумен тексереміз

9 х 4 = 36

а х в = с

1. Бірінші көбейткішті табу үшін, көбейтіндінің мәнін екінші көбейткішке бөлеміз.

Тексеру: 36 : 4 = 9

с : а = в

2. Екінші көбейткішті табу үшін, көбейтіндінің мәнін бірінші көбейткішке бөлеміз.

Тексеру: 36 : 9 = 4

с : в = а

Бөлуді көбейтумен тексереміз.

72 : 8 = 9

а : в = с

1. Бөлінгішті табу үшін, бөліндінің мәнін бөлгішке көбейтеміз

Тесеру: 9 х 8 = 72

с х в = а

2. Бөлгішті табу үшін, бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлеміз.

Тексеру: 72 : 9 = 8

а : с = в

Көбейту кестесі

1

2

3

4

5

6

7

8

9hello_html_77ef7b8a.gif

2

4

6

8hello_html_m3eee4d90.gif

10

12

14

16

18

3

6

9

12

15

18

21

24

27

4

8

13

16

20

24

28

32

36

5

10

15

20

25

30

35

40

45

6hello_html_6893dec6.gif

12

18

24

30

36

42

48

54

7

14

21

28

35

42

49

56

63

8

16

24

32

40

48

56

64

72

9hello_html_2602bb60.gif

18

27

36

45

54

63

72

81

6 х 4 = 24

9 х 9 = 81


а х в = в х а

2 х 2 = 4

2 х 3 = 6 3 х 3 = 9

2 х 4 = 8 3 х 4 = 12 4 х 4 = 16

2 х 5 = 10 3 х 5 = 15 4 х 5 = 20 5 х 5 = 25

2 х 6 =12 3 х 6 = 18 4 х 6 = 24 5 х 6 = 30

2 х 7 = 14 3 х 7 = 21 4 х 7 = 24 5 х 7 = 35

2 х 8 = 16 3 х 8 = 24 4 х 8 = 32 5 х 8 = 40

2 х 9 =18 3 х 9 = 27 4 х 9 = 36 5 х 9 = 45


6 х 6 = 36

6 х 7 = 42 7 х 7 = 49

6 х 8 = 48 7 х 8 = 56 8 х 8 = 64

6 х 9 = 54 7 х 9 = 63 8 х 9 = 72 9 х 9 = 81

Амалдардың орындалу реті. Жақшалар.

(10 – 4) + 1

( ) түріндегі белгі жақшалар деп аталады. Жақшалар, алдымен оның ішіндегі амалды, содан кейін оның сыртындағы амалды орындау керектігін білдіреді.


Есіңе сақта!

Жақшаның ішіндегі амал алдымен орындалады.

(10 – 4) + 1

1-қадам: 10 – 4 = 6

2-қадам: 6 + 1 = 7

Ендеше (10 - 4) + 1= 7


Есіңе сақта!

Жақшасыз өрнектерде алдымен көбейту мен бөлу амалдары, ал одан кейін қосу мен азайту амалдары жазылу ретімен солдан оңға қарай орындалады.


9 – 4 х 2 15 : 3 + 2

1-қадам: 4 х 2 = 8 15 : 3 = 5

2-қадам: 9 – 8 = 1 5 + 2 = 7

Ендеше 9 – 4 х 2 = 1 15 : 3 + 2 = 7

Үлестер мен бөлшектер

hello_html_78232d86.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_78232d86.gif1

hello_html_mb60b119.gif- 1 - 2


hello_html_78232d86.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gif1

hello_html_mb60b119.gif4 - төрттен бір


hello_html_46e4ff0b.gifhello_html_78232d86.gifhello_html_78232d86.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_78232d86.gif3

hello_html_mb60b119.gif8 - сегізден үш бөлігі


hello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_78232d86.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_78232d86.gif

hello_html_7e0a5019.gif1 1

hello_html_mb60b119.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_46e4ff0b.gifhello_html_m311f0002.gifhello_html_m682cdf42.gif4 6


2

4hello_html_mb60b119.gif - мұндай жазба бөлшек деп аталады.

Бөлшек сызығының астында жазылған сан– бөлшектің бөлімі. Ол неше бөлікке бөлінгенін көрсетеді.

Бөлшек сызығының үстінде жазылған сан– бөлшектің алымы. Ол бөліктің алынғанын көрсетеді.

Бөлімі бірдей бөлшектерді салыстырғанда, қай бөлшектің алымы артық болса, сол бөлшек үлкен болады.


Уақыт және оның өлшем бірліктері


1 ай


1апта

7

1 тәулік

24

1 сағат

60

1 минут

1

60

секунд

hello_html_m21252ba6.gif


1 ғасыр = 100 жыл

1 жыл = 12 ай = 365 (366) тәулік

1hello_html_m5c8a7808.jpg ай = 30 немесе 31 тәулік (ақпанда 28 немесе 29 тәулік)

1 апта = 7 күн

1 тәулік = 24 сағат

1 сағат = 60 минут

1 минут = 60 секунд

1 сағат = 3600 секунд

hello_html_m4911dbc.jpg








Ұзындық және оның өлшем бірліктері

hello_html_6fdc09f6.jpg

км- километр

м – метр

дм – дециметр

см – сантиметр

мм – миллиметр


1 м = 10 дм 1 дм = 100 мм

1 дм = 10 см 1 км = 1000 м

1 см = 10 мм 1 м = 1000 мм

1 м = 100 см


1 км = 1000 м = 10000 дм = 100000 см = 1000000 мм

1 м = 10 дм = 100 см = 1000 мм

1 дм = 10 см = 100 мм



Масса және оның өлшем бірліктері

hello_html_m10a357f0.png

т – тонна

ц – центнер

кг – килограмм

г – грамм



1 т = 10 ц 1 ц = 100 кг

1 т = 1000 кг 1 кг = 1000 г

1 т = 10 ц = 1000 кг = 1000000 г

1 ц = 100 кг = 100000 г


Аудан және оның өлшем бірліктері

hello_html_m6e1d186a.jpg

1 см 2 = (квадрат сантиметр) = 100 мм2

1 дм2 = (квадрат дециметр) = 100 см2

1 м2(квадратметр) = 100 дм2

1км2 квадраткилометр = 1000000 м2

1 а (ар) = 100 м2

1 га (гектар) = 100 а

1 га = 100 а = 10000 м2

1 м2 = 100 дм2 = 10000 см2 = 1000000 мм2

1 дм2 = 100 см2 = 10000 мм2


Көлем өлшем бірліктері

hello_html_m79de7db0.gif

hello_html_m4c970d0b.gif

hello_html_m589e2722.gif



3 1 дм3 1 см3


1 см3 = 1000 мм3 1 дм3 = 1000000 мм3

1 дм3 = 1000 см3 1 м3 = 1000000 см3

1 м3 = 1000 дм3 1 л су = 1 дм3


Разрядттар және кластар


10 бірлік = 1 ондық 10 бірлік мың = 1 ондық мың = 10000

10 ондық = 1 жүздік 10 ондық мың = 1 жүздік мың = 100000

10 жүздік = 1 мыңдық 10 жүздік мың = 1 мыңдық мың = 1 миллион = 1000000


10 бірлік миллион = 1 ондық миллион = 10000000

10 ондық миллион = 1 жүздік миллион = 100000000

10 жүздік миллион = 1 мыңдық миллион = 1 миллиард = 1000000000


Бірліктер, ондықтар және жүздіктер бірінші класты немесе бірліктер класын құрайды. Бірлік мыңдар, ондық мыңдар, жүздік мыңдар екінші класты немесе мыңдар класын құрайды.


Бірлік миллион, ондық миллион және жүздік миллион миллиондар класын немесе үшінші класты құрайды.


Көп таңбалы сандарды кластарын атап, солдан оңға қарай оқиды. Барлық цифрлары нөл болатын сандардың класс бірліктерін және кластарын атамайды.

Мысалы: 4321 – төрт мың үш жүз жиырма бір, 25000 – жиырма бес мың.


Кластар

Миллиондар

Мыңдар

Бірліктер

3-класс

2 - класс

1-класс

разрядтар

жүзд.

онд.

бірл.

жүзд.

онд.

бірл.

жүзд.

онд.

бірл.

9-шы

8-ші

7-ші

6-шы

5-ші

4-ші

3-ші

2-ші

1-ші




сандар

3

2

1

4

5

6

7

8

9


2

1

4

5

6

7

8

9



1

4

5

6

7

8

9




4

5

6

7

8

9





5

6

7

8

9






6

7

8

9







7

8

9








8

9









9


Көп таңбалы сандарды солдан оңға қарай кластарының атауымен оқиды. Мысалы: үш жүз жиырма бір миллион төрт жүз елу алты мың жеті жүз сексен тоғыз.

hello_html_m5ceae09a.jpg

hello_html_m28d5e7f3.gif123456789 бірлік

hello_html_m2958cea4.gif12345678 ондық

hello_html_m712a010.gif1234567 жүздік

hello_html_12ff14d3.gif123456 бірлік мың

hello_html_135117ce.gifhello_html_4ec1a97d.gifhello_html_m1d05531c.gifhello_html_7d777191.gifhello_html_f28b80e.gif123456789 санында 12345 ондық мың

1234 жүздік мың

123 бірлік миллион

12 ондық миллион

1 мыңдық миллион

Жылдамдық. Уақыт. Қашықтық.


Жылдамдық – уақыт бірлігінде жүріп өтілген қашықтық.

hello_html_m4bec31ad.png

50 км/сағ V - жылдамдық

hello_html_351a6acf.gif 1 сағ 2 сағ 3сағ 4 сағ t - уақыт

hello_html_m747eaa89.gifhello_html_m7eaa7d36.gifhello_html_m7eaa7d36.gifhello_html_2d2985a9.gifhello_html_2d2985a9.gifhello_html_2d2985a9.gifhello_html_m2f2e296d.gifs - қашықтық

50 км 50 км 50 км 50 км



hello_html_m44470002.gif S

hello_html_m311f0002.gif V = Жылдамдықты табу үшін - қашықтықты уақытқа бөлеміз

hello_html_5a735919.gifhello_html_56d0505b.gif t

hello_html_75af33a9.gifS = V x t Қашықтықты табу үшін – жылдамдықты уақытқа көбейтеміз

S

hello_html_m2b0e3c7b.gift = Уақытты табу үшін – қашықтықты жылдамдыққа

V бөлеміз



Жұмыс. Өнімділік. Уақыт


Ажұмыс (орындалған өнімнің сапасы)

Vhello_html_m75c55439.jpg - өнімділік (уақыт бірлігінде істелген жұмыс)

t - уақыт (барлық жұмыс орындалған уақыт)

hello_html_412a59d9.gif





hello_html_53311237.gifhello_html_75af33a9.gif





Жұмысты табу үшін, өнімділікті уақытқа көбейту қажет


А = Vx t



Өнімділікті табу үшін, жұмысты уақытқа бөлу қажет.


V = A: t


Уақытты табу үшін, жұмысты өнімділікке бөлу қажет


t = A : V










Геометриялық пішіндер


Төртбұрыш Тік төртбұрыш Шаршы Үшбұрыш Ромб

hello_html_3f33be3f.gifhello_html_2924aa72.gifhello_html_2f1054a5.gifhello_html_7970a649.gifhello_html_18cd9eab.gif





Көпбұрыш Шеңбер сопақша Текше

hello_html_4c1fcd1c.gifhello_html_61a22f07.gifhello_html_m23da9bb1.gifhello_html_m711d872e.gif





Периметр

Периметр – геометриялық фигуралардың қабырғаларының ұзындықтарының қосындысы

Периметр латын әріпі Р мен белгіленеді.


Тік төртбұрыштың периметрін табу

а

hello_html_1d66298c.gifв в


а

Р = а +в+а+в = 2ха+2хв= 2х(а+в)


Үшбұрыштың периметрін табу

hello_html_m793afc97.gifа в


с

Р = а + в + с



Шаршының периметрін табу

а

hello_html_5fed0910.gifа а


а

Р = а + а+ а+ а= 4ха


Көпбұрыштың периметрін табу

вhello_html_m34d94276.gif

а с

d f

e

Р= а + в + с +f + e + d


Фигуралардың ауданын табу


Ауданфигураның алып жатқан орны

Оны латынның S әріпімен белгілейді.

Бірліктері: километр квадрат (км2), метр квадрат (м2), сантиметрквадрат (см2) және т.б.


Тік төртбұрыштың ауданын табу

а

hello_html_526ade5e.gif

S = a x b b b


а

Шаршының ауданын табу

hello_html_526e0d7e.gifa

S = a x a

a a


a


Кубтың көлемін табу

Текшенің көлемін табу үшін оның қырын көбейткіш ретінде үш рет алып, көбейтіндінің мәнін табу керек

hello_html_mcc25b66.gifhello_html_m5ee0d1.gifhello_html_m5ee0d1.gifhello_html_m5ee0d1.gifhello_html_49e346e5.gifhello_html_mb60b119.gifhello_html_m76da10f6.gifhello_html_m6280914e.gifhello_html_2d70ea04.gif


V = 2 cм х 2 см х 2см

2 см V = 8 см3



2 см

2 см



Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Автор
Дата добавления 20.10.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров628
Номер материала ДВ-081933
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх