Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Презентации / Биология пәнінен "Аралар мен құмырсқалар-қоғамдық бунақденелілер" тақырыбы бойынша презентация

Биология пәнінен "Аралар мен құмырсқалар-қоғамдық бунақденелілер" тақырыбы бойынша презентация



Осталось всего 4 дня приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Биология
 Сабақтың тақырыбы: Аралар мен құмырсқалар -қоғамдық бунақденелілер
Сематикалық карта + + + + + +   Имаго Зұламат балара бұзаубас қандала энтомол...
Сематикалық карта + + + + +   Шыбын балара маса қоңыз көбелек Сүзіп жалаушы  ...
 3 700 000 3 6 3 35
 «Таза тақта» ойыны энтомология трахея Мальпиги Жаушоғыл
«Миға шабуыл» ойыны 1.Бунақденелілердің қанша түрі бар? 2. Бунақденелілерді...
 Жануарлардың мінез-қылығын зерттейтін ғылым этология деп аталады
Құмырсқалар мен аралар жер шарында кеңінен таралған. Құмырсқа Қиыр Солтүстік...
Құмырсқаның табиғаттағы орны Құмырсқаның да табиғатта өз орны бар. Өмір сүру...
Құмырсқаның құрылысы Денесі: бас, көкірек және құрсақтан тұрады.Басы үлкен,...
Құмырсқалар туылғаннан бастап,өлгеніне дейін әркім өз қызметін қалтқысыз оры...
Болашақ аталықтар мен аналықтар шағылысу алдында   Аталық құмырсқалар шағылы...
 Құмырсқа қуыршақты көтеріп құтқаруы
 Коконның ішіндегі құмырсқа
Қоректенуі Қоғамдық бұнақденелілер қоректің қорын көп дайындайды. Негізгі қо...
Құмырсқаға шақтыру арқылы адамдар аурулардан айығады
Кей елдерде тағам ретінде де қолданады
Ара,үй арасы, бал арасы –жарғаққанаттылар отрядының өкілі. Қазақстанның барл...
Ара балы, бал – жоғары калориялы диеталық тағам. Жұмысшы бал арасының гүлді...
    Жер бетіндегі ең ежелгі жәндік (жасы жағынан) құмырсқа болып табылады.  ...
Бал беретін құмырысқа-ларда бар.Олар бал жинау кезінде аралар сияқты жер кез...
Балбөшке құмырсқа
Құмырсқалар жүрген іздерінде құмырсқа қышқылынан (феромон) тамшы қалдырады,...
Құмырсқалардың қоғамдық өміріне қызыққан голивудтық продюссер1998 ж «Анти» м...
Міндеттері: Кластерлер 1-топқа 2-топқа Аралар
Міндеттері: ВЕНН диаграммасы ерекшеліктері ұқсастығы ерекшеліктері
Жаңа сөздермен жұмыс М Э Т Ф Э Мирмакология Этология Трутень Феромен Экзоске...
Өрмекші торы
Қорытынды Құмырсқа «патшалығының» мызғымастығын қамтамасыз етіп келе жатқан қ...
Үйге тапсырма Аралар мен құмырсқалар ырымдар мен болжаулар жазу
Құмырсқаның қанағаты (аңыздарға көз жүгіртсек)
Құмырсқа «патшалығының» мызғымастығын қамтамасыз етіп келе жатқан қасиеттерін...
1 из 32

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  Сабақтың тақырыбы: Аралар мен құмырсқалар -қоғамдық бунақденелілер
Описание слайда:

Сабақтың тақырыбы: Аралар мен құмырсқалар -қоғамдық бунақденелілер

№ слайда 2 Сематикалық карта + + + + + +   Имаго Зұламат балара бұзаубас қандала энтомол
Описание слайда:

Сематикалық карта + + + + + +   Имаго Зұламат балара бұзаубас қандала энтомология Топырақта өмір сүретін           Суда өмір сүретін             Ересек жәндік           Кеміріп жалаушы             Паразит             Бунақденелілерді зерттейтін ғылым            

№ слайда 3 Сематикалық карта + + + + +   Шыбын балара маса қоңыз көбелек Сүзіп жалаушы  
Описание слайда:

Сематикалық карта + + + + +   Шыбын балара маса қоңыз көбелек Сүзіп жалаушы           Шаншып сорушы           Кеміруші           Кеміріп жалаушы           Түтік тәрізді ауызбен сору          

№ слайда 4  3 700 000 3 6 3 35
Описание слайда:

3 700 000 3 6 3 35

№ слайда 5  «Таза тақта» ойыны энтомология трахея Мальпиги Жаушоғыл
Описание слайда:

«Таза тақта» ойыны энтомология трахея Мальпиги Жаушоғыл

№ слайда 6 «Миға шабуыл» ойыны 1.Бунақденелілердің қанша түрі бар? 2. Бунақденелілерді
Описание слайда:

«Миға шабуыл» ойыны 1.Бунақденелілердің қанша түрі бар? 2. Бунақденелілерді зерттейтін ғылым 3.Бунақденелілер класында қанша отряд бар 4. Зәр шығару жүйесі 5.Көкірек бөлігінде не орналасқан? 6. Бунақденелілердің дамуы қанша жолмен жүреді. 7. Бунақденелілер қанша аяқты? 8. Бунақденелілердің денесі неше бөліктен тұрады? 9. Бунақденелілердің тыныс алу мүшесі 10.Ересек жәндік қалай аталады?

№ слайда 7  Жануарлардың мінез-қылығын зерттейтін ғылым этология деп аталады
Описание слайда:

Жануарлардың мінез-қылығын зерттейтін ғылым этология деп аталады

№ слайда 8 Құмырсқалар мен аралар жер шарында кеңінен таралған. Құмырсқа Қиыр Солтүстік
Описание слайда:

Құмырсқалар мен аралар жер шарында кеңінен таралған. Құмырсқа Қиыр Солтүстікпен ,Антарктидада ғана кездеспейді. Құмырсқаның 12 мыңдай түрі бар. Олардың көпшілік түрлері тропиктік аймақтарда кездеседі. Құмырсқаларды зерттеумен айналысатын ғылым -мирмекология деп аталады. Аралар мен құмырсқалардың денелік мүшелері басқа жәндіктермен бірдей, сыртқы хитиндік қабықшасы бар. Ол экзоскелет деп аталады.Экзоскелетің маңызы денесінің ішкі мүшелерін қорғау

№ слайда 9 Құмырсқаның табиғаттағы орны Құмырсқаның да табиғатта өз орны бар. Өмір сүру
Описание слайда:

Құмырсқаның табиғаттағы орны Құмырсқаның да табиғатта өз орны бар. Өмір сүру қағидаларын зерттеген ғалымдардың айтуынша, жер бетіндегі хайуаннаттар арасында «патшалық» құрған, қоғамдық құрылыстың ережелеріне бағына білген осы құмырсқа «мемлекеті» көрінеді. Тіпті әулет әулетімен өмір сүреді, әке-шешесі бар. «Кішілері» «үлкендеріне» бағынады. Біз күнде аяғымыздың астында безектеп жорғалаған сол жәндіктердің нақты бір мақсатпен, белгілі «тапсырмамен» жүретінін біріміз білсек, біріміз білмейміз.    

№ слайда 10 Құмырсқаның құрылысы Денесі: бас, көкірек және құрсақтан тұрады.Басы үлкен,
Описание слайда:

Құмырсқаның құрылысы Денесі: бас, көкірек және құрсақтан тұрады.Басы үлкен, жақтары жақсы жетілген,ауыз аппараты "кеміргіш". Басында екі фасеттік көзі орналасқан.Ол көп кішкентай линзалардан құралады.Фасеттік іс-қимылды түгелімен көрмейді. Одан басқа да үш көзі бар.Олар күн сәулесінің жарықтану деңгейін көреді. Құмырсқалардың көбісі нашар көреді, ал кейбір түрлері соқыр болып келеді. Мұрты екеу. Олар иіс,дәм, сезу жұмысын атқарады және бір-бірімен қарым-қатынас етуге көмектеседі.Көкірек бөлімі жіңішке.Онда үш жұп аяқтары жақсы жетілген.Әр аяғының басында қармақтүрлі тырнақ бар.Ол құмырсқаның жорғалақтап тіке тұрған заттарға мінуге көмектеседі. ы

№ слайда 11 Құмырсқалар туылғаннан бастап,өлгеніне дейін әркім өз қызметін қалтқысыз оры
Описание слайда:

Құмырсқалар туылғаннан бастап,өлгеніне дейін әркім өз қызметін қалтқысыз орындайтын қоғамдық өзара қатынастар жүйесінде өмір сүреді.Құмырсқа илеуінде көпшілік жағдайда қызметі жағынан құмырсқалардың 3 маманданған тобы: 1) жыныстық топ (аталық және аналық құмырсқалар): бұлар көбею, қоныс аудару қызметін атқарады; 2)ұя салу,жыныстық құмырсқаларды және жұмыртқалар мен ұрықтарды күту, қорек жинап әкелу сияқты жұмыстарды орындайтын жұмысшы құмырсқалар; 3) тіршілігін ұяда өткізетін, жұмысшы құмырсқалар жинаған дәндерді жұмсартып, езіндіге айналдыратын және ұяны жаулардан қорғайтын жауынгер құмырсқалар болады. Құмырсқаның түрлері Қоғамдық бөлінуі

№ слайда 12 Болашақ аталықтар мен аналықтар шағылысу алдында   Аталық құмырсқалар шағылы
Описание слайда:

Болашақ аталықтар мен аналықтар шағылысу алдында   Аталық құмырсқалар шағылысудың алдында туылады. Ұрықтану процессі біткен соң өледі. Аналық құмырсқа басқаларына қарағанда дене тұрқы әлде қайда ірі және оның қанаты болады.Ұрықтанғаннан кейін қанаттарын жойып, тек ұрпақ жалғастырады.Олардың өмірі 12 ден 20 жылға дейін созылады.Жас аналық құмырсқа өзара илеу құруға немесе өз илеуінде қалуға мүмкіншілігі бар.Кейде жас аналық құмырсқаны басқа илеуге қабылдайды.Өзара илеу құратын жағдайда жас аналық құмырсқа болашақ илеудің орнын таңдап, қазып бірінші камерасын дайындап жұмыртқа салуын бастау қажет.Бірінші кезде жұмыртқа салу үшін көп күш жұмсайды

№ слайда 13  Құмырсқа қуыршақты көтеріп құтқаруы
Описание слайда:

Құмырсқа қуыршақты көтеріп құтқаруы

№ слайда 14  Коконның ішіндегі құмырсқа
Описание слайда:

Коконның ішіндегі құмырсқа

№ слайда 15 Қоректенуі Қоғамдық бұнақденелілер қоректің қорын көп дайындайды. Негізгі қо
Описание слайда:

Қоректенуі Қоғамдық бұнақденелілер қоректің қорын көп дайындайды. Негізгі қорегі басқа жәндіктер, олардың дернәсілдері және өсімдіктердің жапырақтары мен тұқымдары, шырындары. Бір илеудегі құмырсқалар тәулігіне 10 мыңнан 30 мыңға дейін жәндіктерді жояды.  

№ слайда 16 Құмырсқаға шақтыру арқылы адамдар аурулардан айығады
Описание слайда:

Құмырсқаға шақтыру арқылы адамдар аурулардан айығады

№ слайда 17 Кей елдерде тағам ретінде де қолданады
Описание слайда:

Кей елдерде тағам ретінде де қолданады

№ слайда 18 Ара,үй арасы, бал арасы –жарғаққанаттылар отрядының өкілі. Қазақстанның барл
Описание слайда:

Ара,үй арасы, бал арасы –жарғаққанаттылар отрядының өкілі. Қазақстанның барлық облыстарында кездеседі. Ара топталып, үлкен ұя болып тіршілік етеді. Бір ұяда бір ұрғашы Ара. (аналық Ара), бірнеше жүз еркек Ара және ондаған мың (100 мыңға дейін) «жұмысшы» Ара болады. Ұрғашы ара ұяда ұрпақ өсіреді. Ол аралардың ішіндегі ең ірісі, жыл маусымына қарай денесінің ұзындығы 20 – 25 мм, ал салм. 150 – 300 мг-ге жетеді. Тәулігіне 2 – 3 мың, маусымына 200 мың ұрықтандырылған жұмыртқаға дейін (кейде ұрықтандырылмаған жұмыртқа да) салады. Ұрықтанған жұмыртқадан ұрғашы, жұмысшы және аналық Аралар, ал ұрықтандырылмаған жұмыртқадан тек еркек Аралар ғана шығады.

№ слайда 19 Ара балы, бал – жоғары калориялы диеталық тағам. Жұмысшы бал арасының гүлді
Описание слайда:

Ара балы, бал – жоғары калориялы диеталық тағам. Жұмысшы бал арасының гүлді өсімдіктердің шырынынан өңдеп шығарған өнімі, қоймалжың, тәтті сұйық. Ара балы бір шырынды және көп шырынды болып бөлінеді. Бір шырынды бал – тек өсімдіктің бір түрінен ғана жиналған шырын. Оны өсімдіктің түріне (қарақұмық балы, жөке ағаштың балы, т.б.) қарай атайды. Көпшырынды бал – өсімдіктердің бірнеше түрінен жиналған шырын. Мұндай балды табиғи бал беретін өңірлерге байланысты (дала балы, тау балы, бақ балы, т.б.) әр түрлі атайды. Балдың химиялық құрамы шырын жинаған өсімдіктердің түріне, топырағына, ауа райының жағдайына және балдың түрлеріне байланысты болып келеді.

№ слайда 20     Жер бетіндегі ең ежелгі жәндік (жасы жағынан) құмырсқа болып табылады.  
Описание слайда:

    Жер бетіндегі ең ежелгі жәндік (жасы жағынан) құмырсқа болып табылады.   Жәндіктің бұл түрі жер бетінде қанша жас жасағанмен, анатомиялық өзгерістердің ауылынан қашық болып,  жүз миллион жылғы күйінен еш ауытқымай тіршілік жасап келеді.  Сен білесің бе?

№ слайда 21 Бал беретін құмырысқа-ларда бар.Олар бал жинау кезінде аралар сияқты жер кез
Описание слайда:

Бал беретін құмырысқа-ларда бар.Олар бал жинау кезінде аралар сияқты жер кезіп нектар жинайды,балы қышқыл болады.Құмырысқа балынан салқын сусындар емдік дәрі-дәрмектер жасалады.Бал жинағыш құмырысқалардың құрсағы торсықтай болып ұлғайып кетеді,жергілікті халық оларды «бал бөшке» деп атайды. Құмырысқалар да бал береді.

№ слайда 22 Балбөшке құмырсқа
Описание слайда:

Балбөшке құмырсқа

№ слайда 23 Құмырсқалар жүрген іздерінде құмырсқа қышқылынан (феромон) тамшы қалдырады,
Описание слайда:

Құмырсқалар жүрген іздерінде құмырсқа қышқылынан (феромон) тамшы қалдырады, сол иіс бойынша адаспай бір-бірін табады. Орманда тіршілік ететін құмырсқалар ағашқа өрмелегенде де бірінің артынан бірі тізіліп жорғалайды, мұнда да құмырсқа қышқылы көмектеседі. Құмырсқалар сөйлесе ме?

№ слайда 24 Құмырсқалардың қоғамдық өміріне қызыққан голивудтық продюссер1998 ж «Анти» м
Описание слайда:

Құмырсқалардың қоғамдық өміріне қызыққан голивудтық продюссер1998 ж «Анти» мультфильмін түсірген. Мұхтар Мағауин құмырсқалар өркениеті мен қызыққа толы құрылымы жайлы “Құмырсқа-қырғын” әңгімесін жазды. Қытайда бұдан 5 мың жыл бұрын жазылған “Бың Цау Гаң Му” кітабында құмырсқаның қасиеті туралы қызықты деректер келтірілген. Құмырсқалар туралы

№ слайда 25 Міндеттері: Кластерлер 1-топқа 2-топқа Аралар
Описание слайда:

Міндеттері: Кластерлер 1-топқа 2-топқа Аралар

№ слайда 26 Міндеттері: ВЕНН диаграммасы ерекшеліктері ұқсастығы ерекшеліктері
Описание слайда:

Міндеттері: ВЕНН диаграммасы ерекшеліктері ұқсастығы ерекшеліктері

№ слайда 27 Жаңа сөздермен жұмыс М Э Т Ф Э Мирмакология Этология Трутень Феромен Экзоске
Описание слайда:

Жаңа сөздермен жұмыс М Э Т Ф Э Мирмакология Этология Трутень Феромен Экзоскелет

№ слайда 28 Өрмекші торы
Описание слайда:

Өрмекші торы

№ слайда 29 Қорытынды Құмырсқа «патшалығының» мызғымастығын қамтамасыз етіп келе жатқан қ
Описание слайда:

Қорытынды Құмырсқа «патшалығының» мызғымастығын қамтамасыз етіп келе жатқан қасиеттерінің бір себебі-алдында айтып кеткеніміздей бүкіл құмырсқалардың тіршілік әлемі «патшаға» бағынатындығы. Миллиондаған жылдар өтсе де, құмырсқаның қандай түрі болса да, өзгеріссіз қалған. Оны басты себебі-бірлікте, ынтымақта! Олардың өзара бірігіп, өмір сүруінде. Қорытындылай келе мен барлық адамзат құмырсқа секілді ынтымақта, бірлікте өмір сүрсе екен деймін, әрі асқан қанағатшыл болса екен деймін.

№ слайда 30 Үйге тапсырма Аралар мен құмырсқалар ырымдар мен болжаулар жазу
Описание слайда:

Үйге тапсырма Аралар мен құмырсқалар ырымдар мен болжаулар жазу

№ слайда 31 Құмырсқаның қанағаты (аңыздарға көз жүгіртсек)
Описание слайда:

Құмырсқаның қанағаты (аңыздарға көз жүгіртсек)

№ слайда 32 Құмырсқа «патшалығының» мызғымастығын қамтамасыз етіп келе жатқан қасиеттерін
Описание слайда:

Құмырсқа «патшалығының» мызғымастығын қамтамасыз етіп келе жатқан қасиеттерінің бір себебі - алдында айтып кеткеніміздей бүкіл құмырсқалардың тіршілік әлемі «патшаға» бағынатындығы. Миллиондаған жылдар өтсе де, құмырсқаның қандай түрі болса да, өзгеріссіз қалған. Оның басты себебі – БІРЛІКТЕ, ЫНТЫМАҚТА! Олардың өзара бірігіп, өмір сүруінде. Қорытындылай келе мен барлық адамзат құмырысқа секілді ынтымақта, бірлікте өмір сүрсе екен, қанағатшыл болса деймін.



57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Аралар мен құмырсқалар қоғамдық бунақденелілер
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға тақырыпты түсіндіру арқылы мазмұнын өмірмен байланыстыра отырып, негізгі идеясын ашуға көмектесу.
Дамытушылық: сабаққа белсенділігін арттыру;
 Тәрбиелік: Құмырсқаның қанағатымен, талпынысы мен табандылығын үлгі ету. Оқушыларды  ауызбірлікке, ұйымшылдыққа, қанағатшыл болуға, жақсы қасиеттерді үйренуге тәрбиелеу;
Ақпараттық құрал: Интербелсенді тақта.
Көрнекілігі: Құмырсқаның суреті, құмырсқа илеуінің суреті, семантикалық карта
Сабақтың формасы: жеке, топтық жұмыс
Әдістері:  баяндау, сұрақ - жауап, тірек-сызба,ойын,түсіндіру, көрнекілік, проблемалық оқыту, салыстыру, талдау, жинақтау.


Автор
Дата добавления 09.04.2015
Раздел Биология
Подраздел Презентации
Просмотров3476
Номер материала 479043
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх