Инфоурок / Биология / Другие методич. материалы / Биологиядан "Қызықты фактілер" және логикалық тізбектер

Биологиядан "Қызықты фактілер" және логикалық тізбектер



Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов

hello_html_m60d52ae3.gifhello_html_73a3b9eb.gif

Инновациялық үлгідегі гимназиялық сыныптары бар

жалпы білім беру №39 орта мектебі





логотип 39










«Биология сабақтарында оқушылардың танымдық әрекеттерін белсендіру»

тақырыбы бойынша педагогикалық тәжірибені жалпылау





39 орта мектебінің

биология пән мұғалімі: Қожабаева Г.Б.






Павлодар қаласы 2013-2014 оқу жылы

Жұмыстың мақсаты: биология сабақтарында танымдық әрекеттің нәтижесін әдістер арқылы нақтылау.


Міндеттері:

1.Танымдық әрекеттердің белсендіру сипаттамаларын анықтау

2.танымдық әрекеттін үйымдастыру мәселелерін талдау және шешу жолдарын табу

3.Сыныптан тыс жұмыстардың және сабақтардағы оқушылардың танымдық әрекетінің нәтижелігін сипаттау

Көне Рим мақал- мәтелі айтпақшы:

"Біз мектеп үшін емес, өмір сүру үшін оқимыз ".

Көне Рим мектептердің қабырғасында

"Мектеп өмір сүруге үйретеді " деген сөздер ілулі тұрған.

Тәжірибеге келген жолдарым:

Көптеген оқушылар биология сабақтарын оқи бастағанда жеңіл сабақ деп ойлайды, әр сыныптан көше келгенде материалдар кеңейіп, мазмұны ерекшеленіп, кейбір тақырыптар қиындық туғызады. Оқушылар жалығып, пәнге деген қызуғышылықтары төмендеп, тіпті биология сабақтары ұнамай кетеді. Сабақта оқушылар енжарлы әрекет көрсетеді. Ата-аналар жиналыстарда «менің балам барлық пәннен үлгереді, осы биология сабағы ғана ұнамайды, қиын пән , не істейміз?»- деп айтып жатады.

Менің ойымша мұғалім қандай технологияны қолданса да, әр сабағында танымдық әрекетті дамыту сұрақтарды пайдаланады және оқушы танымдық белсенділікті көрсетпесе, оқуға деген мотивациялық көзқарасы аз байқалады.


Тәжірибенің өзектілігі және жаңалығы

Заманауи кезеңнің мектептегі білім беру процесінде оқушылардың танымдық белсенділік әрекеттерін дамыту- ең өзекті мәселе болып саналады. Оқытудың тиімділігі оқушылардың белсенділік деңгейіне байланысты. Қазіргі заманауи талаптарға сай және тиімді дидактикалық құралдарды ойлап табу үшін мұғалім үнемі іздесте болады. Осы жұмыстың өзектілігі танымдық процестің негізінде оқушылардың білім сапасын арттыру болады.

Қоғамдағы өзгерістерге сәйкес оқушыларға бүгінгі таңда тиянақты білім беру үшін олардың танымдық қабілетін дамыту басты мақсат болып отыр. Оқушылардың белсенділігін арттыру жолында олардың әр пәнге қызығуын, өздігінен даму дағдыларын қалыптастыру ізденімпаздыққа, шығармашылыққа тәрбиелеу-әр мектептің міндеті.

Оқушылардың танымдық белсенділігін, ізденімпаздығын арттыру үшін оқу үрдісі оларды қанағаттандыратындай ұйымдастырылуы қажет.

Жүз рет естігенше, бір рет көрген артық”деп бекер айтылмаған. Соңғы кезде теледидардан беріліп жүрген “Не, қашан, қайда?”, “Брейн-ринг”,

ХХІ ғасыр көшбасшысы”, “Интелектуалдық казино”, “Жұлдызды сағат”, т.б. бағдарламаларды әр пән бойынша қолдану әдістемелері баспасөз бетінен орын алып отыр. Осы озық тәжірбелерді әр мұғалім қолдана білсе, оқушыларды өз пәніне деген қызығуын тудырады және танымдық қабілеттерін дамытады.

Танымдық қабілет -әркімге тән. Танымдық әрекеттің дамуы барлық оқушыларда бірдей болмайды, бұл оқушылардың психологиясына, тұлғалық қасиетіне, қызығушылығына байланысты, әр мұғалім оқушыны өз пәніне тартып өз шеберлігі арқылы осы қасиетті дамытуға көп жұмыс істейді. Тек оны дамыта білу - әр ұстаздың міндеті. Сондықтан, дайын ақпараттық фактілерді, заңдар мен ережелерді беріп қоймай, оқушыларды өз бетінше іздендіретін, алған білімдерін тұжырымда алатын оқу материалдарын беру қажет. Сонымен бірге мұғалім мен оқушының арасында ұжымдық қарым-қатынас, бір-біріне деген сыйластық болған жағдайда ғана оқыту өз нәтижесін береді.

Қазіргі заманда биологияны оқыту үшін мектептің мақсаты әлеуметтік тапсырысқа сай болу керек: оқушыларды терең және берік біліммен қамту, ғылыми көзқарастарын және өз ойын іске асыра алатын жеке тұлға қалыптастыру. Мектеп алдына қойылатын мақсаттары бойынша оқу-тәрбие үрдісінің негізгі ұйымдастыру формасы – сабақ.

Сондықтан оған көптеген талаптар қойылады. Сабақтың қойылған мақсаттарына қарай мұғалім оқу материалын сапалы әрі саналы игеруге жол ашады. Биологияны оқыту үрдісінде ең маңыздысы оқушылардың репродуктивті мен қатар шығармашылық танымдық әрекетін қамту қажет. Сабақтың ұтымдылығы мұғалімнің әр түрлі әдіс-тәсілдерді қолдануына байланысты. Әр бір технология өзіндік әдіс-тәсілдерімен ерекшеленеді, әдіс тәсілдер мұғалім ізденісі арқылы оқушы қабілетіне, қабылдау деңгейіне қарай іріктеліп, қолданылады. Оқушылардың танымдық әрекеті сабақтың типіне байланысты. Сабақта оқыту үрдісті ұйымдастырудың тиімділігінің бірі -оқушылардың оқулықпен жұмыс істеу дағдысы жатады. Өйткені, оқулық дегеніміз білім кілті. Оқулықпен жұмыс істеп үйренген оқушы әрі қарай өз білімін жетілдіріп, үйде, сабақта, өздігінен жұмыс істей алады. Оқулықпен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру уақытты үнемдеуге ықпал етеді. Оқулықпен жұмыс істеуді оқушы жүйелі түрде сабақта қолданып, ішіндегі ақпаратымен танысып, негізгі түсініктерді бөліп алып, мәтінді оқып, жоспар бойынша мазмұнын айтып бере алады. Оқулықтағы суреттермен, кестелермен жұмыс істейді, биологиялық терминологияны меңгереді.

Танымдық іс әрекеттің нәтижесі оқушылардың мотивациясына байланысты. Мотивацияның екі түрі болады: ішкі және сыртқы. Сыртқы мотивацияны тудыру үшін мұғалім оқытудың әр түрлі әдіс-тәсілдерін қолданады. Ішкі мотивацияны тудыру қиындық туғызады. Қазіргі кезде оқушылардың танымдық белсенділік деңгейлері төмендеп барады, оқушылардың сабақта жұмыс істегілері және оқығылары келмейді.

Мұғалімнің ең бірінші мақсаты оқыту материалды дұрыс іріктеп беру, әр түрлі формаларды ойлап табу және оқушыны көмек көрсетіп, оқуға итермелеу.

Оқушының ойлау қабілетін дамытуға оқыту үрдістің көптеген мүмкіндіктері бар. Оқушыны оқыту және тәрбиелеу үшін мұғалім баланы өзіне бейімдеп және оның оқуға деген құштарлығын ояту керек.

Оқу үрдісімен шұғылданған бала өз нәтижесін көргісі келеді. Сондықтан оқу үрдісінің ең бірінші және негізгі формасы бұл сабақ.

Қазіргі сабақ қандай болу керек?

Осы сұраққа жауап беру үшін әр түрлі жағдайларды қарастырайық.


ЗАМАНАУИ САБАҚ – ОЛ ҚАНДАЙ?

j0178186j0283742 1 тапсырма

Сабақ мінездемелерінің тізімін таңдаңыз!

  1. Мұғалім – сабақта білімнің тасымалдаушысы

  2. оқушы барынша еңбек етеді

  3. Мұғалім сабақта сұрайды, әсер етеді, анықтайды

  4. Мұғалім қызметі – үрдісті оқушының білімді өзі алу мүмкіндігі болатындай етіп ұйымдастыру

  5. Сыныпта тыныштық болуы керек – қатаң тәртіп болуы керек

  6. Мұғалім мен оқушы - әріптестер

  7. Мұғалімнің қызметі – білім беру

  8. Мұғалім психопедагогиканың жетістіктеріне ие

  9. Жақсы мұғалім бәрін үйретуі мүмкін

  10. Сабақ болды – оқушы өзінің қасиеттері шегінде барынша белсенді әрекет етті және өзі үшін пайдалы да маңызды бірдеңе алды.

1 тапсырмадағы мәліметтерді «сызба-балықпен» салыстыра отырып, Сіз биология бойынша Заманауи сабақты жүзеге асыруға дайындығыңызды анықтауыңызға болады

hello_html_m37c272a9.png

Танымдық әрекетерді белсендіру әдістері мен қағидалары


Сабақ нәтижелі және қызықты болу үшін танымдық қызығушылықты дамыту әдістерін қолданамын:

1) жаңа материалды игеруге дайындалуды қалыптастыру (тапсырмаларды орындау)

2) қызықты танымдық материалды қолдану.

Танымдық әрекетерді белсендіру әдістері мен қағидалары-оқытудың бір түрі,онда оқушылар белсенді жұмыс істеп, өз білімдерін кеңейтеді, «маған оқу не үшін керек?» деген сұраққа саналы түрде ойланады.

Оқушылардың танымдық әрекетін белсендіру бұл маңызды педагогикалық мәселенің бір түрі.

Қазіргі заманда білім беру жүйесінде құзыретті іскерлік, жағдайды модельдеуге қабілеті, диалогты жүргізу тәжірибе, шығармашылық әрекетке қатыстыру ерекше маңызды болып түр.

Сонымен бірге оқуға деген қызығушылықтары төмендеп барады, инттеллектуалды енжарлық байқалады. Мұғалім белсенді ойлау әрекетін тудыратын әр түрлі әдіс-тәсілдерді қолданып, оқушылардың салыстыру, шешім табу, талдау, жалпылау іскерліктерін қалыптастырады.

Танымдық белсенділіктің ерекшелігі:

1.Эмоционалды еріктік, сенсорлық және когнитивті

2.Оқытудың нәтижелігі оқушылардың танымдық белсенділігіне байланысты

3.Оқуға деген мотивациялық әрекет

4.Қазіргі педагогикалық технологияларды қолдану


Оқушылардың танымдық әрекеттерін белсендіру қағидалары:

-оқушылардың өздік белсенділік қағидасы;

-саналы танымдық қағидасы;

-барлық және орташа оқитын оқушылардың дамуына мақсатты және жүйелі түрде бағыталған қағида;


Оқушылардың танымдық әрекеттерін белсендіру әдістері:

-оқушылар жұппен, топпен оқытылады;

-мұғалім керекті ақпаратты табуға жетелейді;

-оқушылар көп жұмысты өздігінен орындайды;

-оқушыларды шығармашылық әрекетке итеру;

-эвристикалық әдіс-тәсілдер, шығармашылық ойлаудың әр түрлі операциялары:

- эвристикалық сұрақтар қою, оқушылардың ойын ынталандыру

- дәстүрлі емес сабақ беру (аукцион сабағы, сынақ, саяхат сабағы, турнир, эстафета т.б Ерекше қызуғышылық көрсететін оқулықпен жұмыс істеу түрлері ( жоспар құру, сызба, конспект құрастыру), салыстырмалы-талдау (кесте, суреттер) және шығармашылық (тест, сөзжұмбақ құрастыру)

-Қызықты фактілер арқылы ( биологиялық, тарихи ақпараттар, өмірден алынған мысалдар)

-Демонстрациялық материалдар (роликтер, электронды оқулықтар)

-топтық, жеке жұмыстарды өткізу

-ойындарды өткізу


АҚТ-оқушылардың танымдық әрекеттерін белсіндіретін құрал

Қазіргі білім беру процестің АҚТ технологиясы өте маңызды түрдің бірі. АҚТ технология арнайы техникалық құралдарды қолдану (аудио, видео, кино,презентация, ролик т.б).

Биология сабақтарында оқушылардың танымдық әрекеттерін белсендіру тәсілдері


Дидактиканың ең маңызды проблемасы сабақта оқушылардың танымдық әрекетті белсендіру. Ол дегеніміз оқушыларды жүйелі түрде оқу процесіне ынталандыру. Сабақта белсенді ойлау жұмысы, өздік танымдылық көрсету –нәтижелі оқытудың жемісі. Оқытылатын материалға қызығушылықты тудыру үшін белсенді және енжарлы әдістер түрлерін қосу, жас ерекшеліктерін, қабілеттерін ескеру керек.

Оқушылардың танымдық әрекеттерін дамытуға арналған нұсқалар:

дидактикалық ойындар. Оқыту ойын бірнеше қызмет атқарады:

-ойлау қабілетін дамытады, оқытылатын тұлғаға әсер етеді, ой-өрісін кеңейтеді;

-нақты жағдайда бағдарлауға үйретеді;

-танымдық әрекетін ынталандырып, мотивациясын күшейтеді, қызуғышылықты дамытады.


Мысалы: а) «Үшіншісі артық» ойыны- тақтада бағанмен ағзалар, құбылыстар, нақты бір белгі бойынша сөздер жазылады. 1. жидек 2. бұршаққап 3. дәнек (артығы 1 сөз-шырынды жеміс)

б) «Тізбек»

в) «фоторобот» бір объектіні тауып алу

г) «танымдық ойындар-саяхаттар» -Ішекқуыстылар еліне саяхат, т.б


Проблемалық жағдайлар


Проблемалық сұрақтарды тақырыпты оқыған кезде әр кезеңінде қоюға болады:

-жаңа тақырыпты түсіндіргенде «сабақтың басында), бұл қызуғышылықты тудырады;

-алған білімдерін бекіткенде, материалды жалпылауға көмектеседі және оқушылар өздігінен қорытынды жасай алады;

-білімдерін тексергенде;


Танымдық әрекеттерін белсендіруге проблемалық жағдай туғызу қажет:

1) «Ішін ауырса, ауызыңды тый» мәтел арқылы асқорыту тақырыбын өткенде айтуға болады.

2) «Айтбас жерде ауызынды тый, қышынбас жерде қолыңды тый»

3) «Ғалым мен жақын болсан, қолын жетер. Залыммен жақын болсаң, басын кетер»

4) «Сақтықты соқырдан үйрен, кішілікті түйеден үйрен» т.б

Биология сабағында танымдық қызуғышылықтарын дамыту үшін биологиялық есептер қолданамын. Есептерді шешкенде оқушылар әр түрлі пікірлерін айтады, дәлелдеуге тырысады, ойлайды, логикалық ойлау әрекеттері дамиды.


Биология сабақтарында мынадай мақсаттарды қолданамын:

а) оқушылардың логикалық ойлауын дамытуға қалыптастыратын есептерді қолданамын

б) табиғи нақ пішіндерін анықтау тапсырмалар

в) іскерліктерін қалыптастыру және болжам арқылы дәлелдеу

г) зерттеу іскерлігін дамытуға арналған тапсырмалар

д) практикамен байланысқан теориялық білімдерін анықтауға арналған тапсырмалар.

е) бақылауға арналған тапсырмалар

ж) жаңа ақпарат беретін тапсырмалар


1.Мысалы, жалпылауға арналған тапсырмалардың бірін ойын ретінде өткізуге болады.

«Түсіндір» деген тапсырмада оқушылар мына өсімдік қай тұқымдасқа жатады? Жауабын шешу үшін мына сұрақтарға ең бірінші жауап беру керек.


а) Шие туралы айтылатын болса:

1. Бұл өсімдік ағаш немесе бұта

2.Жапырақтары жай, тор жүйкелі

3.жемісі қызыл, сүйекті

4.Гүлдері иіссіз, дұрыс, 5 күлтесі және тостағаны бар, аталығы көп,

аналығы 1

5. гүлшоғыры-қалқан


б) «қайсысы артық» деген тапсырма:

сұлы, бидай, қарабидай, тары, алмұрт

шие, алма, алмұрт, долана, сұлы


в) «Орама» деген танымдық ойын түріндегі тапсырма. Оқушылар бірін-бірінің артына отырып бір оралған қағаз береді. Әр топ бір тұқымдастың белгілерін қағазға жазады және олар оқып, қағазда дұрыс сызылмаған көп белгілер қалса сол топ жеңді.

ВОКАНСОНА және ГЁТЕ-нің үйрегі

«Егер де үйрекке бір нәрсе ұқсаған болса және сол сияқты жүзіп жүрсе, онда ол үйрек»- ағылшын мақалы бар

https://sites.google.com/site/167bio2010/_/rsrc/1334170452932/zanimatelnye-zadania-po-botanikke/utkavokansona/72408665_1300774022_Goethekleinjpg.jpg?height=320&width=238https://sites.google.com/site/167bio2010/_/rsrc/1334170452984/zanimatelnye-zadania-po-botanikke/utkavokansona/%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%B0.jpg


      Суретте 1739 жылы француз Жак Вакансонның жасаған механикалық роботы –үйрегі көрсетілген.  Үйрек жүретін, дыбыс шығарып, құстың қимылын жасайтын Ең қызықтысы, ол қоректеніп, жегенің бөліп шығаратын. Көргендер роботтың тамағы қортылмайтынын анықтаған.Оның ауызына тамағы барып, ішінде қалса да , мүмкін механикалық үйректі артқы жағынан экскременттермен толтырған. 1805 жылы осы үйректі Иоганн Вольфганг Гёте көрген. Поэттің айтуы бойынша « үйрек қаңқаға ұқсайды және ас қорыту жүйесінде проблемасы бар»

Қалай деп ойлайсыңдар Вакансонның роботын үйрек деп санауға бола ма? Жауаптарыңды логика және биология көзқарасы арқылы беріңдер.


7 сыныптарда жануартану тақырыбын өткенде мына сұрақтарды қолдануға болады:

1.Краб таяқшалары, шпрот консервлері-гастрономиялық деликатестер. Оларды неден дайындайды?

2. Балға балық деп неге аталған? (тұмсығының пішіні балғаға ұқсайды)

3.Оптикалық құрал және аквариум балығының аты (телескоп-балығы)

4. «Фугу жегін келсе, ең алдымен мұраңды біреуге жазып кет» жапондықтардың мақалы бар. Осылай неге айтылады?


5. «Мен, әлі қолы шықпаған, балалары бар, сегіз ананың басын кесіп тастадым.Содан кейін біреуін төрт рет кесіп тастадым ....». А.Трамбле бұл қандай жануар туралы айтылған?


https://sites.google.com/site/167bio2010/_/rsrc/1319395609765/zanimatelnye-zadania-po-botanikke/etoneveroatno/%D0%A2%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5.JPG


6 .

F:\бака\пелика.jpgФантастикалық жануардың бейнесі қандай құстардың денесінен құралған?

7. «Өркен» тақырыбының танымдық сұрақтары


1. Қандай орман шуылдайды және қандай орманда ағаштардың жапырақтары жай желге ақырын селбесіп тұрады. Неліктен?

2. Емен, аққайың және терек, самырсын, пихта шаған. Осы ағаштардың арасында қайсысы артық? Неліктен.

3. Біздің маңайымызда өсетін ағаштардың қандай қорғаныс ерекшеліктері бар?

4. Аққайың және қиянкөлең ағаштарының жапырақтарының шеттері тілше тәріздес, қиянкөленнің, жапырағы қолды кесіп жібереді, аққайыңның жапырағы жоқ. Неліктен?

5. Осы өсімдіктердің қайсысы өзінің жапырақтарына көп шаң тартады? Терек немесе шегіршін бе? Неліктен?


8.Тақырып «Тамыр»


1. Мұғалім оқушыға «Тамыр» бөлімін нашар менгергенсіңдер,-деді. Оқушының жауабы: «Тамыр жүйесі жөнінде білім міндетті емес, өйткені тамырдың практикалық маңызы жоқ»-деп жауап берді. Оқушының жауабы дұрыс па? Неге?

2.Оқушы биологиялық турнирде былай дәлелдеді. Қосжарнақты өсімдіктер кіндік тамыр жүйесін құрайды. Оқушы қандай қате жіберді.

3. Бөрібұршақ, қарабидай, сұлы, бидай осылардың тобында, бөрібұршақ неліктен артық?

4. Ағаштың тамырынң диаметрі мен бөрікбасының диаметрі бірдей бола ма? Неге?

5. Желдің әсерінен қатты зиян шегетін қарайғай ма, шыршы ма? Неге?

9. Бұл қызықты фактілер!

1.1 см2 теріде 200-400 сезгіш рецепторлар бар, ал бүкіл теріде 8 млн.

2.Іздейтін иттер жарты млн иіс айыра алады. Осындай иттер 1 см3 ауаның құрамынан заттың иісін 1 молекуласынан сезеді. Бірақта иттер бүкіл әлемді тек ақ-қара түсті түрінде көреді. Осыны қалай түсіндіруге болады?

3.Дегустатор-шараптың бір тамшысынан 70 түрін сезеді, кейбірлері шайдың сортын, қайдан әкелгенін, қашан қорапқа салынғанын біледі.

4.Сезу рецепторлар барлық денеде біркелкі орналаспаған. Мысалы, 1 см2 тізеде 10, ал үлкен саусақта 111-135 рецепторлар бар.

5. Температураның ауытқуын терінің әр түрлі үлескілері әр түрлі сезеді, өйткені саусақта, мұрын ұшында суықты сезетін нүктелер болады.


10.Логикалық тізбек


1.Аминқышқыл, глюкоза, ас тұзы (ас тұзы-бейорганикалық зат)

2.АТФ, РНҚ, ДНҚ (АТФ-энергия аккумуляторы)

3.Транкрипция, гликолиз, трансляция (гликолиз-глюкозаның тотығуы)

4.Крахмал, каталаза, целлюлоза (каталаз-ақуыз, фермент)

5.Аденин, тимин, хлорофилл (хлорофилл-жасыл пигмент)


Биологиялық жұмбақтар шешу:


1.Ат басты,

Арқар мүйізді,

Бөрі кеуделі,

Бөкен санды (шегіртке) т.б


Осындай үнемі ауыспалы материалдар сынып бұрышында болады, ол да танымдықты тудырады.









Дельфиндер-табиғаттың өте бір қызық құпиясы



hello_html_3f629d12.gif

Дельфиндердің ақылдығы


Дельфин жайындағы жұмбақтар ғалымдардардың назарын ертеден аударуда. Зерттеулерге қарағанда, дельфиннің миы бізге белгілі жануарлар дүниесіндегі аңдардың миының бәрінен жақсы жетілген. Салмағы жағынан адам миымен шамалас, ал ми қыртысының дамуы, ондағы шым-шытырық тамырлардың саны және ішкі құрылысы жағынан адам миынан да асып түседі. Дельфин миында, қандай қызмет атқаратындығы түсініксіз, адамда жоқ нерв орталықтары бар екендігі байқалады.

Дельфиндар қолға тез үйренеді. Ғалымдар “ақылдық дәрежесін” салыстырмалы түрде зерттегенде дельфин-афалиннің “ақылдық дәрежесі” 190 балға жеткен. Бұл қасиет адамға ұқсас маймыл “ ақылдығынан” да асып түскен. Адам тәрізді маймыл “ақылдығы” 150 балл.

Дельфиндер өз ара “сөйлесіп”, адам сөзіне де еліктейді. Әсіресе лабораториядағы адамдардың істеген жұмысына қызыға қарап, бақылайтындығы таңырқатады. Ол өзінің гидролокациялық аппаратымен 3 км жердегі балықтардың түрін 98-100 % -ке дейін дәл ажырата алады.

Дельфиндер-адамның теңіздегі сенімді көмекшісінің бірі.



1.Бактерияның вирусы ... (бактериофаг)

2.Түссіз пластид .... (лейкопласт)

3.Жасушаның органикалық заттар ірі молекулаларын сіңіру процесі....(фагоцитоз)

4.Құрамында центриольдар бар органоид .... (жасуша орталығы)

5.Катаболизмнің синонимі ....(диссимиляция, энергиялық алмасу)

6. «Фермент» терминін түсіндір.... (биокатализатор)

7.Рибосомадағы ақуыз синтезі ...(трансляция)

8.Крахмалдың мономері.....(глюкоза)

9.Ақуыз жинақталатын органоид.....(рибосома)

10.Ядросыз бір жасушалы ағзалар....(прокариоттар)



А .тобы

1.Столбняк таяқшасы 6.Бұғымүк

2.Пеницилл 7.Стрептококк

3.Ағашқұлақ 8.Гепатит вирусы

4.Холера вибрионы 9.Диатомды балдырлар

5.Спирогира 10.амеба

А. (ст. таяқшасы, холера вибрионы, стрепококк)

1 есеп

ДНҚ молекуланың фрагменті 268 нуклеотидтерден тұрады. Осы фрагменттің ұзындығын табыңыздар. Шешуі:

1.Нуклеотидтердің ұзындығы 0,34 нм, ДНҚ молекула фрагментінің ұзындығын анықтаймыз 268*0,34═101,14 (нм)

2 есеп

ДНҚ молекуланың үлескісі 3680 нуклеоитдтен тұрады. Үлескінің ұзындығын табыңыздар (6256 нм)



F:\био презент\микро.jpg


Қорытынды


Танымдық әрекеттерді белсендіру жұмыстары осындай нәтижелерге келтіреді:

-танымдық әрекеттері белсенді болады;

-пәнге деген қызуғышылықтары дамиды;

-шығармашылық ойлау әрекеттері қалыптасады;

-құзыреттілік қабілеттері дамиды;

-зерттеуге арналған жұмыстары орындалады;

-алған білімдерін өз өмірінде қолданады;

-қосымша әдебиетпен жұмыс істейді


Сонымен, танымдық әрекеттерін ынталандыру үшін нашар оқитын оқушылармен бірге жұмыс істеу керек, оларды оқуға итермелеу керек.

1.Танымдық әрекетке оқушыларды жетелегенде ғана нәтиже болады

2.Оқыту барысында жақсы үлгеретін оқушыларды ғана емес, сонымен бірге орташа және нашар оқитындармен жұмыс істеу керек.

3.Оқыту процесінде осындай әдіс-тәсілдерді қолданғанда оқушылардың ой-өрістері кеңейіп, пәнді тереңдетіп оқуға жол ашады.

4.Оқушы осы пәннің өз болашақ өмірінде керек пе екенің сезіну керек.

Бірақта осы идеяны орындау мұғалімге қиындық туғызады. Неге? Қазіргі заманда не көп? Әрине ақпарат көп! Әр мұғалім өз пәнін бірінші орынға қояды, әр қайсысы бір оқушыны жан-жаққа тартып, «ғалым» қылып шығарғысы келеді. Бірақта адамның физиологиялық процесіне байланысты есте сақтау қабілеті әр түрлі.

ХХ ғасырдың екінші жартысында Кибернетика ақпараттық әлемде екі көтеріліс жасады:

1.адамзатқа радио мен телевидение арқылы ақпарат көшкінін ұсынды

2. компьютерлік ғасырды ашты және Жердегі барлық адамзатты «ақпараттық тайфунмен» жапты

3.Негізгі мектептегі оқу уақытында балалар тек математика бойынша ғана есте сақтауы қажет:

- 270 түсінік,
-
137 анықтама,
-
154 ережелер, нышандар, формулалар, диаграммалар, аксиомалар, белгілер,
-
82 математикалық есептер типі,
-
89 теорема (және 45 дәлелдемелер),
- ол үшін олар шамамен
8544 есеп шығару керек
- Мұғалімдер кейбір пәндер бойынша бір сабақ ішінде
18 (!) түсінікті есте сақтайды деп пайымдайды...

Сонымен бірге әр оқушының қолында ұялы телефондар, көпшілігінде компьютер бар, интернет-ресурстарды қолдануға мүмкіншілік бар. Бірақта оқушылардың қызығушылықтары басқада, яғни телефонда. Сондықтан әр ата-ана, мұғалімдер дұрыс түсіндіріп, оның болашағына қажеттілігін көрсету керек, бұл ата-ананың бақылауына, қадағалауына және мұғалімнің шеберлігіне байланысты

Қолданылған әдебиеттер:

1.Выдрина М.К. Активизация познавательной деятельности учащихся на уроке

2.Н.А.Лозовая Лабораторные работы и познавательные задачи по биологии Алмата «Мектеп» 1986

3. Щукина Г.И. Проблема познавательного интереса в педагогике 1971.

4.С.С.Молис С.А. Молис Активные формы и методы обучения биологии Москва «просвещение» 1988

5. Биология және салауаттылық негізі (журналдар)

6 интернет-ресурстар




Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 65% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG


Краткое описание документа:

                    Бұл қызықты фактілер!

1.1 см2 теріде 200-400 сезгіш рецепторлар бар, ал бүкіл теріде 8 млн.

2.Іздейтін иттер жарты млн иіс айыра алады. Осындай иттер 1 см3 ауаның құрамынан заттың иісін 1 молекуласынан сезеді. Бірақта иттер бүкіл әлемді тек ақ-қара түсті түрінде көреді. Осыны қалай түсіндіруге болады?

3.Дегустатор-шараптың  бір тамшысынан 70 түрін сезеді, кейбірлері шайдың сортын, қайдан әкелгенін, қашан қорапқа салынғанын біледі.

4.Сезу рецепторлар барлық денеде біркелкі орналаспаған. Мысалы, 1 см2 тізеде 10, ал үлкен саусақта 111-135 рецепторлар бар.

5. Температураның ауытқуын терінің әр түрлі үлескілері әр түрлі сезеді, өйткені саусақта, мұрын ұшында суықты сезетін нүктелер болады. 

                   Логикалық тізбек 

1.Аминқышқыл, глюкоза, ас тұзы (ас тұзы-бейорганикалық зат)

2.АТФ, РНҚ, ДНҚ  (АТФ-энергия аккумуляторы)

3.Транкрипция, гликолиз, трансляция (гликолиз-глюкозаның тотығуы)

4.Крахмал, каталаза, целлюлоза (каталаз-ақуыз, фермент) 

 

5.Аденин, тимин, хлорофилл  (хлорофилл-жасыл пигмент)

Общая информация

Номер материала: 383265

Похожие материалы