Инфоурок / Биология / Конспекты / БУЫНАЯҚТЫЛАРДЫҢ КӨБЕЮI ЖӘНЕ ДАМУЫ

БУЫНАЯҚТЫЛАРДЫҢ КӨБЕЮI ЖӘНЕ ДАМУЫ


библиотека
материалов

БУЫНАЯҚТЫЛАРДЫҢ КӨБЕЮI ЖӘНЕ ДАМУЫ

Насекомдар даражыныстылар,  жыныс диморфизмi байқалады. Жыныс диморфизм —  бұл аталық пен аналықтың көлемi, формасы, дене түсiндендегi айырмашылықтары. Айырмашылықтар өте айқын болуы мүмкiн, мысалы, аналықта аяқтар, қанаттар, айқын ерекшеленген басы болмауы  мүмкiн.

Ұрықтануы iштей.

Аналықтар ұрықтанған жұмыртқалар салады. Кейбiр насекомдарда партеногенез немесе“таза ұрықтану” құбылысы кездеседi. Мұндай түрлердiң көптеген ұрпақтары тек аналықтардан ғана тұрады: аталықтар болса — өте сирек кездесетiн құбылыс.

       

  Насекомдардың дамуы екi жолмен жүредi:

1.     Шала түрленiп даму тiкқанаттыларға, тарақандарға, дәуiттерге тән.  Шала түрленiп даму келесi схема бойынша жүредi:  жұмыртқа — дернәсiл- ересек түр (имаго). Жұмыртқадан ересек насекомға ұқсас, бiрақ кiшi көлемдi, қанаттары және жыныс жүйесi толық дамымаған дернәсiл шығады.  Дернәсiл өсiп, бiрнеше рет түлегеннен соң ересек насекомға айналады.

2.     Толық түрленiп даму  – қосқаннаттыларға, жарғаққанаттыларға, қаттықанаттыларға тән. Толық  түрленiп даму келесi схема бойынша жүредi:  жұмыртқа — дернәсiл — қуыршақ — ересек түр (имаго). Дернәсiл құрылысы мен мiнез-қылығы жағынан ересек насекомдарға ұқсамайды. Дернәсiл қарқынды қоректенедi, бiрнеше рет түлегеннен соң қозғалмайтын қуыршаққа айналады.  Қуыршақта мүшелердiң қайта құрылымы жүрген соң, оның iшiнен ересек насеком шығады.

БУЫНАЯҚТЫЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚОРҒАУ

Биосферада:

—         Гүлдi өсiмдiктердiң негiзгi тозаңдатқыштары.

—         Өсiмдiк қоректi пайдаланып, оны жануар ақуыздарына – басқа жануарлар қорегiне айналдырады.

—         Биосфераның санитарлары.

Шаруашылық  саласында:

—      Жоғары өсiмталдығы мен биосалмағы оларды қорлар үшiн күресте адамның бәсекелесiне айналдырады (олардың iшiнде көптеген зиянкестерi бар).

—         Қансорғыштар үй жануарларының өнiмдiлiгiн азайтады.

—      Адамда жұқпалы және инвазионды аурулар қоздырғыштарының тасымалдаушылары болып табылады.





Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Краткое описание документа:

БУЫНАЯҚТЫЛАРДЫҢ КӨБЕЮI ЖӘНЕ ДАМУЫ

Насекомдар даражыныстылар,  жыныс диморфизмi байқалады. Жыныс диморфизм —  бұл аталық пен аналықтың көлемi, формасы, дене түсiндендегi айырмашылықтары. Айырмашылықтар өте айқын болуы мүмкiн, мысалы, аналықта аяқтар, қанаттар, айқын ерекшеленген басы болмауы  мүмкiн.

Ұрықтануы iштей.

Аналықтар ұрықтанған жұмыртқалар салады. Кейбiр насекомдарда партеногенез немесе“таза ұрықтану” құбылысы кездеседi. Мұндай түрлердiң көптеген ұрпақтары тек аналықтардан ғана тұрады: аталықтар болса — өте сирек кездесетiн құбылыс.

       

  Насекомдардың дамуы екi жолмен жүредi:

1.     Шала түрленiп даму тiкқанаттыларға, тарақандарға, дәуiттерге тән.  Шала түрленiп даму келесi схема бойынша жүредi:  жұмыртқа — дернәсiл- ересек түр (имаго). Жұмыртқадан ересек насекомға ұқсас, бiрақ кiшi көлемдi, қанаттары және жыныс жүйесi толық дамымаған дернәсiл шығады.  Дернәсiл өсiп, бiрнеше рет түлегеннен соң ересек насекомға айналады.

2.     Толық түрленiп даму  – қосқаннаттыларға, жарғаққанаттыларға, қаттықанаттыларға тән. Толық  түрленiп даму келесi схема бойынша жүредi:  жұмыртқа — дернәсiл — қуыршақ — ересек түр (имаго). Дернәсiл құрылысы мен мiнез-қылығы жағынан ересек насекомдарға ұқсамайды. Дернәсiл қарқынды қоректенедi, бiрнеше рет түлегеннен соң қозғалмайтын қуыршаққа айналады.  Қуыршақта мүшелердiң қайта құрылымы жүрген соң, оның iшiнен ересек насеком шығады.

БУЫНАЯҚТЫЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚОРҒАУ

Биосферада:

—         Гүлдi өсiмдiктердiң негiзгi тозаңдатқыштары.

—         Өсiмдiк қоректi пайдаланып, оны жануар ақуыздарына – басқа жануарлар қорегiне айналдырады.

—         Биосфераның санитарлары.

Шаруашылық  саласында:

—      Жоғары өсiмталдығы мен биосалмағы оларды қорлар үшiн күресте адамның бәсекелесiне айналдырады (олардың iшiнде көптеген зиянкестерi бар).

—         Қансорғыштар үй жануарларының өнiмдiлiгiн азайтады.

—      Адамда жұқпалы және инвазионды аурулар қоздырғыштарының тасымалдаушылары болып табылады.

 

 

 

Общая информация

Номер материала: 528663

Похожие материалы



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG