994194
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокДругоеДругие методич. материалыДара және күрделі сөздерді қолдану

Дара және күрделі сөздерді қолдану

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Қазақ тілі 6 «А»сынып

Сабақтың тақырыбы : Дара және күрделі сөздерді қолдану.

Сабақтың мақсаты: а) Білімділік: оқушылардың теориялық білімдерін тиянақтау, сауаттылықарын арттыру.

ә) Дамытушылық: оқушылардың есте сақтау қабілетін, сөйлеу мәдениетін дамыту.

а) Тәрбиелілік: оқушыларды білімділікке, еңбекқорлыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап.

Сабақ түрі: бекіту.

Сабақ көрнекілігі: дидактиклық материалдар

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен амандасу, оқушылар тізімін тексеру, оқушылар

назарын сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

- Сөздер құрамына қарай нешеге бөлінеді? Дара және күрделі .

- Дара сөздер дегеніміз не?

- Күрделі сөздер дегеніміз не?

ІІІ. Жаңа сабақ. Дара және күрделі сөздерді қолдану.

Күрделі сөздер жасалу жолына қарай төрт түрлі болады:

Біріккен сөздер: ақсақал, итмұрын,Темірқазық.

Қос сөздер: бет-аузы,кезек-кезек,тез-тез.

Қысқарған сөздер: БҰҰ,ҚХР, АҚШ.

Тіркесті сөздер: жүз он, қара ала.

Ақсақал,итмұрын,Темірқазық сөздерді жазып,әрқайысысының мағыналарын ажыратуда олардың синонимдерін табыңыздар. Ақсақал сөзі-қарт-кәрі-үлкен кісі.Итмұрын-өсімдік атауы.Темірқазық-жұлдыздың атауы. Енді осы сөздердің қалай жасалып тұрғанын аңғарып көріңіздерші, бұл сөздердің екі түбірден құралып,бір ұғымның атауы болып тұрғаны мынадай жолмен нақтылана түседі.Мысалы: ақсақал (ақ сақал),Темірқазық

( темір қазық), итмұрын (ит мұрын)деген құрамдардан бірігіп,олар бірге жазылып тұр.

Енді осы сөздерді сөз тіркесі құрамында сөйлем ішінде қолданып көрейік. Мысалы:

Ақсақалды қарияға жолықтым. Итті темірқазыққа байлап қойды. Енді осы сөйлемдер-

дегі ақ сақал –қандай? темір-қандай? деген сұрақтарға жауап береді,бұл сөздер жеке сөйлем мүшесінде жұмсалып тұрған жеке сөздер.

Біріккен сөздер кем деген екі не үш түбірлі сөздерден бірігіп,жаңа бір ұғым тудырады.

Мысалы: Мақтарал (жер аты), қырықаяқ (жәндік), Екібастұз (қала аты).

Қос сөздер күрделі сөздердің бір түрі. Қос сөздер қайталама қос сөздер,қосарлама қос

сөздер болып екіге бөлінеді. Мысалы: Ол бет-аузын екі білегімен кезек-кезек сүртіп,зеңбі-

ректі тез-тез атады. (Ғ.Мүсірепов). Бет-аузы деген қос сөз қандай сөдерден жасалып тұр?

Бет және ауыз деген екі сөздің қосарланып тұрғаны анықталады.

Ал кезек-кезек, тез-тез деген сөздер қалай жасалған? Бұл сөздер екі түбірдің екі рет қайталануы арқылы жасалып тұр.

Қысқарған сөздердің ішінен оқушыларға таныс сөздерді талдату. АҚШ,МАЙ,БҰҰ.

Тіркесті сөздер-екі я одан да көп сөздердің тіркесіп келіп, бір ұғымды білдіретін күрделі сөздер. Мысалы: жүз он, бидай өңді,қырық тоғыз.

IV. Сабақты бекіту.

-Күрделі сөздер жасалу жолына қарай нешеге бөлінеді?

( Біріккен сөздер, қос сөздер, қысқарған сөздер, тіркесті сөздер).

- Сөздер құрамы жағынан нешеге бөлінеді?

( Сөздер құрамы жағынан екіге бөлінеді дара сөздер және күрделі сөздер болып.)

V. Сабақты қорыту.

.- Қысқарған сөздер дегеніміз не?

- Біріккен сөздер дегеніміз не?

- Қос сөздер дегеніміз не?

- Тіркесті сөздер дегеніміз не ?

VI. Үйге тапсырма: ереже қайталау. Күрделі сөздерге мысал жаз.

VII.Оқушы білімін бағалау.



Общая информация

Номер материала: ДВ-384155

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Бухгалтерский учет»
Курс повышения квалификации «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Педагогическая риторика в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: организация реабилитационной работы в социальной сфере»
Курс повышения квалификации «Экономика предприятия: оценка эффективности деятельности»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс профессиональной переподготовки «Логистика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Применение MS Word, Excel в финансовых расчетах»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности секретаря руководителя со знанием английского языка»
Курс повышения квалификации «Мировая экономика и международные экономические отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Деятельность по хранению музейных предметов и музейных коллекций в музеях всех видов»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности специалиста оценщика-эксперта по оценке имущества»
Курс профессиональной переподготовки «Методика организации, руководства и координации музейной деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.