1007029
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеДругие методич. материалыДауысты дыбыстардың жіктелуі. Еріндік және езулік дауысты дыбыстар

Дауысты дыбыстардың жіктелуі. Еріндік және езулік дауысты дыбыстар

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Сабақтың тақырыбы: Дауысты дыбыстардың жіктелуі.

Еріндік және езулік дауысты дыбыстар

 

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: оқушыларға еріндік және езулік дауысты дыбыстардың жасалу жолдарын меңгерту, ауызша және жазбаша талдау жұмыстарын жүргізіп, теориялық білімін бекіту. Оқушыларды дұрыс сөйлеп білуге, сауатты жаза білуге, іздендіре отырып нәтижеге өз беттерінше жеткізуге үйрету.
2) Дамытушылық: дыбыстарға математикалық тәсілмен мінездеме беру дағдысын қалыптастыру, дұрыс сөйлеуге машықтандыру.
3) Тәрбиелік: ана тілін қадірлеуге, білімділікке, сауаттылыққа, Отанын сүюге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың әдісі: түсіндірмелі, сұрақ - жауап, интерактивті әдіс
Пәнаралық байланыс: әдебиет, ағылшын, орыс тілі, математика,өзін-өзі тану.
Сабақтың барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылармен сәлемдесіп, түгелдеу. Сыныптағы оқушыларды сабаққа даярлау. Жағымды ахуал қалыптастыру.

Қима қағаздардағы мақал-мәтелдерді құрастыру арқылы топқа бөліп алу.
II. Үй тапсырмасын сұрау.
1. Дауысты дыбыстар дегеніміз не?
2. Ашық және қысаң дауысты дыбыстар дегеніміз не?
Жаңа сабақ
І тапсырма «Бәйге»
(Оқушылар қойылған сұрақтарға 1 минут ішінде тез жауап беруі тиіс.)
І топ «Сырнай» тобына сұрақтар
1. «Термин» қай тілдің сөзі (латын тілі)
2. Қазақ тіліндегі тыйым салуға қатысты сөздер қай терминге жатады? (табу)
3. Сөз мағынасын не зерттейді? (лексика)
4. «Фразеология» сөзінің баламасын табыңыз. (тұрақты тіркес)
5. Тілдің ең кіші бөлшегі не? (дыбыс)
6. Дыбысты немен таңбалайды? (әріп)
7. 42 әріптің жүйелі тізбегі қалай аталады? (әліпби)
8. Қазақ әліпбиінде қанша дыбыс бар? (42)
9. «Ерінбесең - емерсің» тақырыбы не? (еңбек ету)
10. Қосарлы дыбыстардың саны нешеу? (3)
ІІ топ «Домбыра» тобына сұрақтар
1.«Лексика» сөзі қай тілден енген (латын тілінен)
2.Фонетика нені зерттейді? (тіл дыбыстарын)
3.«Жаны зәр түбіне жету» мағынасы не? (қорқу)
4.Дауысты дыбыс еріннің қатысына қарай нешеге бөлінеді? (еріндік, езулік)
5.Дауыстылардың саны қанша? (12)
6.Әліпбидегі 10-шы дыбыс қандай дыбыс? (Ж)
7. «Әліпби» сөзі қай тілден енген? (араб тілі)
8. Дауысты дыбыс тілдің қатысына қарай нешеге бөлінеді? (жуан, жіңішке)
9. Дауысты дыбыс жақтың қатысына қарай нешеге бөлінеді? (ашық, қысың)
10.«Досы жоқпен сырлас, досы көппен сыйлас» тақырыбы не? (дос)
«Бәйге» сөзіне соның ішінде дауысты дыбыстарға математикалық тәсілмен дыбыстық мінездеме жасаймыз.
о - дыбыстардың белгісі
□ - дауысты дыбыс белгісі
▲- дауыссыз дыбыс белгісі
1. О,ө,у,ү,ұ дауыстыларын айтқанда, ерін сүйірленіп, ілгері қарай жылжуын еріндік дауыстылар деп атаймыз

2. А,ә,е,и,ы,і,э дауыстыларын айтқанда, ерін тартылып, екі езу кейін, құлаққа қарай жылжуын езулік дауыстылар деп атаймыз.

Сөздерді айтқанда сөздің алдыңғы буынындағы еріндік дауыстылар кейінгі буындағы езулікке әсер етеді, оны өзіне қарай бейімдеп еріндік дауысты дыбысқа айналдырады. Мысалы: жұлдыз- жұлдұз, ұлыс-ұлұс, Өткел-өткөл, ұшқыш-ұшқұш, т.б.

Кітаппен жұмыс
247 - жаттығу. Төмендегі жұмбақ өлеңдердің шешуі қай дауысты дыбыстар екенін табыңдар. Өздерің осы тәрізді жұмбақ өлең шығарып көріңдер.
248-жаттығу. Мына өтірік өлеңдегі еріндік дауыстылары бар сөздерді бір бөлек, езулік дауыстылары бар сөздерді бір бөлек,еріндік пен езулікдауыстылар аралас келген сөздерді өзінше бір бөлек топтап жазыңдар.

ІІ тапсырма. «Полиглот»
(Тиісті сөзді қойып, бірнеше тілде айту.)
Слайдта бірнеше мақал - мәтел жазылады.
1. Отанды сүю ……… басталады. /отбасы – семья- family/

2. Жаздың бір күні

……. мың күнін асырар.  /қыстың – зима – winter/

3. Жылай – жылай арық қазсаң,

Күле –күле ….. iшесің. / су – вода – water/

4. Қыз өссе елдің көркі, …. өссе жердің көркі. / гүл – цветок – flower/

Отбасы, қыстың, су, гүл – осы сөздердің ішіндегі еріндік дауыстылардың астын бір сызықпен, езулік дауыстылардың астын екі сызықпен сызыңдар.

Сабақты бекіту. «Ғажайып алаң» ойыны
1. Фонетика нені зерттейді? (тіл дыбыстарын зерттейді)

2.Қазақтың төл дауысты дыбыстары нешеу? 9(а,ә,о,ө,е,ы,і,ұ,ү)

3.Қазақ тілінде дыбыс саны нешеу? (37)

4.“Салқындау”сөзіне фонетикалық талдауды математикалық тәсіл арқылы жасаңыз. 9o=3(2а,ы)+6(с,л,қ,н,д,у).

5.Ерін мен езудің қалпына қарай дауысты дыбыстар нешеге бөлінеді? (2)

6.Жақтың қатысына қарай дауыстылар нешеге бөлінеді? ата (2-ге, ашық,қысаң)

7.Еріндік дауыстыларды ата. (о,ө,ү,ұ,у.)

8.«Әліпби» сөзі қай тілден енген? (Араб тілінен)

9.Дербес емес дауыстыларды ата. (и,у)

10. Өз құрамында үш буын, жеті әріп бар, Жалпы қарауындағы әріптері құрамындағыдан алты есе көп. Ол-не? (Әліпби)

11.Қазақ әліпбиі неше рет өзгерді? (1929 жылға дейін араб,1940 жылға дейін латын, 1940 жылдан бері кириллица)

12.Дауысты дыбыстар неден тұратындықтан, созылып айтылады? (үннен)

VIІІ. Бағалау. Оқушылар білімдеріне қарай бағаланады.

Үйге тапсырма беру. Ереже, 249-жаттығу.



Краткое описание документа:
Оқушыларға еріндік және езулік дауысты дыбыстардың жасалу жолдарын меңгерту, ауызша және жазбаша талдау жұмыстарын жүргізіп, теориялық білімін бекіту. Оқушыларды дұрыс сөйлеп білуге, сауатты жаза білуге, іздендіре отырып нәтижеге өз беттерінше жеткізуге үйрету.Дыбыстарға математикалық тәсілмен мінездеме беру дағдысын қалыптастыру, дұрыс сөйлеуге машықтандыру.



Общая информация

Номер материала: 279408

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания конституционного права с учетом реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС педагогических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «Основы менеджмента в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Основы организации рекреационной деятельности и лечебного туризма»
Курс профессиональной переподготовки «Разработка эффективной стратегии развития современного вуза»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности специалиста оценщика-эксперта по оценке имущества»
Курс профессиональной переподготовки «Уголовно-правовые дисциплины: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление процессом по предоставлению услуг по кредитному брокериджу»
Курс профессиональной переподготовки «Информационная поддержка бизнес-процессов в организации»
Курс профессиональной переподготовки «Управление корпоративной информационной безопасностью: Администрирование и эксплуатация аппаратно-программных средств защиты информации в компьютерных системах»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.