254537
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокРусский языкДругие методич. материалыӘдәби кичә "Муса Җәлил-үлемсез"

Әдәби кичә "Муса Җәлил-үлемсез"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Әдәби-кичә “Муса исеме үлемсез”

  1. Муса Җәлил 1906 нчы елның 15 февралендә Оренбург өлкәсенең Мостафа авылында туа. Аның әтисенең исеме Мостафа, әнисенең исеме Рәхимә. Гаиләдә алар дүрт бала үсәләр: Ибраһим, Муса, Хәдичә, Зәйнәп.



  1. Муса кечкенәдән шигырьләр яза:

Әйдә, дустым, урманга,

Бергә-бергә уйнарга.

Анда кошлар сайраша,

Күгәрченнәр гөрләшә.



  1. Муса алты яшьтән авыл мәдрәсәсендә укый. Ул бик тырыш, яхшы укучы була. Бер елда өч классны бетерә. Аннан соң Оренбургта “Хөсәения” мәдрәсәсендә укый.



  1. 1919 нчы елда Муса Җәлилнең “Бәхет” исемле беренче шигыре “Кызыл йолдыз” газетасында басылып чыга. Ул шигырь астына “Кечкенә Муса” псевдонимын куя.

Кулыма мин кызыл кылычымны алсам,

Шулай шуннан кызыл фронтка барсам,

Олуг бер дәрт белән сафка атылсам,

Кулымны уртага – дошманга салсам,

Менә шунда бәхетле мин, бәхет – шул...



  1. 1925 нче елда Җәлилнең “Барабыз” дигән беренче китабы Казанда басылып чыга.



  1. 1930 нчы елда Муса Җәлил Мәскәү Дәүләт университетының әдәбият факультеты студенты була.



  1. 1935 нче елда Муса Җәлил Мәскәүдә Татар опера театрында эшли.



  1. 1939 нчы елда Муса Җәлил Казанга кайта һәм Татар Язучылар берлеге җитәкчесе итеп сайлана.



  1. 1941 нче елда Бөек Ватан сугышы башлана. Муса Җәлил фронтка китә.

Юлбасарлар таптый илебезне,

Ватан сугышына мин китәм.

Менә – балам. Син әнкәсе аның,

Балабызны тотып ант итәм:

Синең өчен, шушы балам өчен,

Нәселем өчен, Туган ил өчен

Мылтык тотып баскан җиремнән

Бер адым да артка чигенмәм.



  1. Җыр “Солдатлар”

1.Озатып вокзаллар каршында

Маңгайдан үптеләр аналар,

Тузанлы юллардан үттеләр

Дөньяны күрмәгән балалар.



Балалар керделәр утларга,

Балалар сүз бирде тупларга.

Күпләре төренеп шинельгә

Калдылар еракта йокларга.



2. Балалар, торыгыз, балалар,

Ашыгыз суына табында.

Ничә ел тормыйлар балалар

Иделдә һәм Дунай ярында.



Уятма, йокласын син, Ана,

Айларны, елларны санап бар.

Күңелдә һаман яшь шул бала –

Кайтмаган солдатлар, солдатлар.



  1. Бу сугыш безнең ил халкы өчен азатлык сугышы иде. Бөтен халык дошманга каршы көрәште.



  1. Батыр егет китте акбүз атта

Туздырырга дошман сафларын.

Акбүз аты кайтты ялгыз гына,

Батыр егет үзе кайтмады.

Дошман уты аның гомерен кискән,

Ал кан белән юган яңагын.

Соңгы сүзе итеп үлгән чакта

Ул тапшырды безгә байрагын.



  1. Ул кабатлап лачын йөрәгенең

Изге антын сөйгән халкына,

Автоматын асты аркасына

Һәм атланды акбүз атына.



  1. Егет үткән юлда сафлар сынды,

Туплар ауды, танк ватылды.

Кайдан алды егет мондый көчне,

Кайдан алды мондый ялкынны?



  1. Байрак итеп илгә тугрылыкны,

Утны-суны кичте бу егет.

Автоматы түгел, аты түгел,

Анты белән көчле бу егет!



  1. 1942 нче елда Волхов фронтында каты яраланып, Муса Җәлил пленга эләгә.



  1. Концлагерьдә Җәлил көрәшне туктатмый, шигырьләр яза, фашистларга каршы кораллы восстание оештыручыларның берсе була.



  1. Ләкин яшерен оешманы кулга алалар. Җәлилчеләрне 1944 нче елның 25 нче августында җәзалап үтерәләр.



  1. Муса Җәлил һәм аның көрәштәшләре сатылмыйлар, Туган илгә, туган халкына тугры булып калалар.





  1. Мин тез чүкмәм, катыйль, синең алда,

Кол итсәң дә, тоткын итсәң дә.

Кирәк икән, үләм аягүрә,

Балта белән башым киссәң дә.



  1. Менә алар – соңгы сулышына кадәр Туган илгә тугры калып, дошман белән аяусыз көрәшкән батырлар:

Муса Җәлил Гайнан Курмаш Абдулла Алиш

Фуат Булатов Гариф Шабаев Әхмәт Симаев

Абдулла Баталов Зиннәт Хәсәнов Әхәт Әднашев

Сәлим Бохаров Фоат Сәйфелмөлеков



Ә хәзер каһарман җәлилчеләрне бер минутлык тынлык белән искә алыйк.



  1. Җыр “Азатлык байрагы”

  1. Туганнар, тыңлагыз, кушылып җырлагыз

Безнең җыр тынычлык турында.

Азатлык байрагы, чын хаклык байрагы

Тынычлык яклылар кулында.



  1. Палачлар , кызмагыз, без ирек куймабыз

Кешелек бәхетен буарга.

Халыклар мул яшәр, кояш гел нур чәчәр

Ватанны саклаучы булганда.



  1. Муса Җәлилнең исеме – үлемсез.



  1. Ул Ленин премиясе лауреаты, Советлар Союзы Герое.



  1. Җәлилнең исемен районнар, авыллар, урамнар йөртә.





  1. Казанда опера һәм балет театры Муса Җәлил исемендә.



  1. Чаллыда Муса Җәлил проспекты һәм бюсты бар.



  1. Татарстанда Җәлил поселогы бар.



  1. Ил өчен корбан булган батыр уллар безнең хәтердә мәңге яшь, мәңге куркусыз булып яшәр!



Җыр яңгырый: “Җырларым”

Общая информация

Номер материала: ДБ-220544

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Русский язык и литература: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Русский для иностранцев»
Курс «Инспектор по кадрам»
Курс повышения квалификации «Формирование компетенций межкультурной коммуникации в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС педагогических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Деловой русский язык»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «Основы менеджмента в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Русский язык как иностранный: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания русского языка как иностранного»
Курс повышения квалификации «Методы и инструменты современного моделирования»
Курс профессиональной переподготовки «Организация технической поддержки клиентов при установке и эксплуатации информационно-коммуникационных систем»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление процессом по предоставлению услуг по кредитному брокериджу»
Курс профессиональной переподготовки «Стратегическое управление деятельностью по дистанционному информационно-справочному обслуживанию»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.