1042518
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеДругие методич. материалыӘдәби кичә "Туган телем - иркә гөлем"

Әдәби кичә "Туган телем - иркә гөлем"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

6
















Туган телем-иркә гөлем













Минзәлә районы

Матвеевка урта

мәктәбенең татар теле

һәм әдәбияты укытучысы

Мингалимова Хәлимә

Хәниф кызы әзерләгән

әдәби-музыкаль кичә.












Туган телем-иркә гөлем.


(1 укучы)

Татар теле – туган телем,

Ул минем горурлыгым

Тоям анда гөлләр назын

Әнием сабырлыгын.


(2 укучы)

Озак еллар тыйнак кына

Бәйсезлеген яклаган.

Татар моңын, үз аһәңен

Бөтен килеш саклаган.


(3 укучы)

Зур тарихи чорлар үтеп,

Безнең заманга җиткән,

Төзекләнә, үсә барып,

Камилләшеп үк беткән.


(4 укучы)

Болгар бабаларыбыздан

Калган кадерле мирас:

Насыйри, Тукайлар теле

Һичкайчан төсен җуймас.



1 а.б. Кадерле кунаклар, хөрмәтле укытучылар һәм укучылар! Без бүген бу залга барыбыз өчен дә кадерле һәм газиз булган ана телебезгә багышланган “Туган телем – иркә гөлем” исемле әдәби-музыкаль кичәгә җыелдык. Сез монда ана теленең бөеклегенә тагын бер кат сокланып, аны ихтирам итәргә, сакларга һәм үстерергә кирәклегенә кабат инанырсыз дип ышанып калабыз.


2 а.б. Без татарлар, туган телебез – татар теле. Татар теле... Тугач та иң газиз кешеңнән ишетә башлаган, күп гасырлык тарихы булган, дөньядагы иң дәрәҗәле 14 тел исәбенә кергән, чит илләрдә дә өйрәнелә торган, җитлеккән, камилләшкән, теләсә нинди катлаулы фәнне өйрәнергә мөмкинлеге булган, бөтен дөньяга яңгыраган, утларга-суларга “салсалар” да, “чукындырсалар” да, “ассалар-киссәләр” дә исән калган, иң-иң авыр кимсетүләргә дә түзгән, баш имәгән горур татар теле!


1 а.б.

И минем җандай кадерле,

И җылы, тере телем!

Кайгылар теле түгел син,

Шатлыгым теле бүген.


2 а.б.

Тик синең ярдәм белән мин,

Тик синең сүзләр белән.

Уйларын йөрәккәемнең

Дөньяга әйтә беләм.


Ә хәзер сүзне нәфис сүз осталарына бирәбез.


1 а.б. Бары тик туган телен яхшы белгән, үз халкына ана телендә хезмәт күрсәтә алырлык хәзерлеге булган кешене генә югары культуралы дип әйтергә мөмкин. Безнең мәктәпләрдә менә шундый кешеләр тәрбияләнергә тиеш. Моның өчен туган телебезнең бөтен мөмкинлекләре дә бар.


2 а.б. Туган тел. Һәркем өчен дә газиз... Чөнки иң кадерле, бернәрсә белән дә алыштырылмый торган “әти”, “әни”, “әби”, “бабай” сүзләрен башлап туган телдә әйтәбез. Туган-үскән ил-җирнең якынлыгын, Ватанның газизлеген без әүвәл туган тел ярдәмендә тойганбыз. Сәнгать әһелләренең матур-матур шигырьләрен ятлап әле дә куанабыз. Шуларның кайберләрен бергәләп тыңлап үтәрбез.


1нче укучы

Балам, балам”, - диеп туган телдә эндәшә миңа әткәм.

Әнкәем”, - дип әниемә мин туган телдә дәшәм.


2 нче укучы

  • Туган телемдә сөйләшеп яшим мин туган илдә

Туган ил” дигән сүзне дә әйтәм мин туган телдә.


3 нче укучы

  • Иң изге хисләремне мин туган телдә аңлатам

Шуңа күрә телне хөрмәтлим мин, яратам.


4 нче укучы

- Халкым теле – хаклык теле, аннан башка минем илем юк;

Илен сөймәс кенә телен сөймәс,

Иле юкның гына теле юк.


5 нче укучы

  • Туган тел – иң татлы тел,

Туган тел – иң тәмле тел.

Тәмле диеп телең йотма -

Туган телне онытма!



1 а.б.

Телгә игътибарсыз-илгә игътибарсыз” дигән әйтем бер халыкта. Хәзерге вакытта татар халкының күпчелеге саф татар телендә сөйләшә. Тик татарча сөйләгәндә, рус сүзләре кушып сөйләүчеләр, шулай ук татар кешеләренең үзара рус телендә аралашу күренешләре дә еш очрый әле.


(Тормыштагы күренешне сәхнәләштерү).


2 а.б. Татар исемнәрен бозу, татарларның үзара урысча сөйләшүе бик күңелсез. Мондый гадәтләрне бетерик, әбинең киңәшләрен тотыйк, әти-әниләребезне рәнҗетмик, телебезне бозмыйк, аны хөрмәт итик.

Ә хәзер халык мәкальләрен тыңлагыз. Без мәкальнең башын әйтәбез, сез ахырын табыгыз.


1 а.б. Теле барның - иле бар.


2 а.б. Туган телем – иркә гөлем.


1 а.б. Иң татлы тел – туган тел.


2 а.б. Теле татлының - дусты күп.


1 а.б. Телләр белгән - илләр белгән.


2 а.б. Ә хәзер мәкальләрне 1 нче сыйныф укучыларыннан әйттерик әле.

1 укучы: Тел – күңелнең көзгесе.


2 укучы: Яхшы сүз җанга дару.


3 укучы: Теле чибәрнең үзе чибәр.


4 укучы: Әйткән сүз – аткан ук.


5 укучы: Авыз күрке – тел, тел күрке - сүз.


6 укучы: Сөйдергән дә тел, көйдергән дә тел.


7 укучы: Аз сөйлә - күп эшлә.


8 укучы: Теле барның - юлы бар.


1 а.б.

Ана телем, сине өзелеп яратканга, очам дисәк, безгә булдың канатлар да:

Дошман белән көрәшкәндә - үткен кылыч

Балдай татлы – дуслар белән сайрашканда.

Җырларның да иң татлысы синдә генә,

Уйларның да иң яктысы синдә генә.

Туган илнең, туган телнең матурлыгын

Якты илһам бирми икән кемгә генә?


2 а.б. Татар җыры ерак тарихлардан

Алып килә халык хәтерен.

Оялчан ул, инсаф, ягымлы ул,

Теле назлы салмак, әкерен.

-Сезнең өчен 10 нчы сыйныф укучысы Хадиев А. җырлый.


1а.б. “Тел – ананың теләге,

Тел – ананың баласына иң кадерле бүләге”- диелә, халык мәкалендә.

  • Әйе, бу чыннан да, шулай. Туган телгә мәхәббәт, хөрмәт балада гаиләдә тәрбияләнә. Чөнки ул иң беренче бу телне әнисеннән ишетә, шушы телдә тәүге сүзләрне әйтергә аны әнисе өйрәтә.


2 а.б. Тәрбиянең нигезе гаиләдә салына. Ул моңлы, назлы туган телебездә халкыбызның борынгыдан ук яшәп килгән күркәм гадәт-йолалары аша балага сеңдерелә.Кызганычка каршы кайбер гаиләләрдә әти-әниләр үзләре дә татарча белмиләр яисә белеп тә сөйләшмиләр. Шул сәбәпле сабый бала туган телен өйрәнә алмый, аның иң кирәкле газиз тел булуын аңламый кала.

Моннан күренгәнчә, туган телебезнең яшәве һәм киләчәктә тагын да үсеп китүе үзебездән тора. Кадерле дуслар! Шуңа күрә, әйдәгез, гаиләдә дә, мәктәптә дә һәм башка урыннарда да үзара саф татар телендә дә аралашыйк!


1 а.б. Иң җылы хисләр, иң матур тойгылар безнең күңелләргә иң элек татар теле, татар җырлары, татар биюләре аша үтеп керә.

Сезнең алдыгызда татар биюе башкарыла.


2 а.б. Тел – гомерлек юлдашыбыз. Кешенең бөтен тормышы тел белән бәйле. Әгәр тарихка күз салсак, шундый кызыклы фактка тап булабыз. 16-17 гасырларда татар теле Россиядә рус теле белән беррәттән халыкара әһәмияткә ия булган.


1 а.б. Соңгы елларда милли телләргә, шул исәптән татар телен саклау һәм үстерүгә дә игътибар арта. Дәүләт теле буларак, ул барлык укучыларга да укытыла.Чөнки укучыларыбыз ике телне дә бертигез дәрәҗәдә яхшы белергә тиешләр.Татар теле – зур үсешкә ирешкән әдәби тел.

Бүгенге көндә мәгариф,мәдәният һәм матбугат өлкәләрендә туган телебезнең кулланылыш сферасы киңәя бара. Татар театрларының үсеше, татарча гәҗит- журналларның саны арта баруы шуны күрсәтә.

- Укучылар, сез республикабызда чыга торган нинди татарча гәҗит- журналлар беләсез? (Укучылардан әйттерә)

- Ә шәһәребездә? (Укучылардан әйттерә)


2 а.б. Халык борын-борыннан кайгысын да, шатлыгын да үзенең туган телендә җырга салган. Җыр – аның гомерлек юлдашы. (Җыр)

1 а.б. Дәүләте булган халыкның гына киләчәге бар. Татарны яклаучы дәүләт Татарстан. Төп максат – Татарстан чәчәк атсын, ныгысын.


2 а.б. Республикадан читтә яшәүче кардәшләребезнең активлашуы, хәтта Америка, Австралия, Финляндиядә гомер итүче милләтәшләребезнең туган телдә аралашуга, татар халкының гореф-гадәтен, сәнгатен,җырларын күңелгә сеңдерергә ашкынып, сагынып татар конгрессына күрешергә килүләре моның ачык мисалы.


1 а.б. Туган тел - акыл үсешенең нигезе һәм белем хәзинәсе ул. Шунлыктан аны халык педагогы дип тә атарга була.


2 а.б. Һәр халыкның туган теле

Аның тарих көзгесе,

Югары мәдәнияте

Һәм дә яшәү өлгесе.


1 а.б. Шуңа да телебезнең сафлыгы, матурлыгы, аһәңлелеге өчен барыбызга да бергәләп армый-талмый эшләргә кирәк.


2 а.б. Туган телне, күңел гөле итеп,

Саф көенчә сакла гомергә.

Рухи кыйблаң булсын –Тукай моңы

Илең йөрсен уйда гел бергә.


1 а.б. Туган тел төшенчәсенә зур мәгънә салынган. Ул – Ватан, туган җир, ата-ана сүзләре белән бер үк дәрәҗәдә торучы бөек, изге, кадерле сүз.

Туган илкәй...

Бу исемдә язгы таңнар...

Бу исемдә җанга рәхәт татлы моң бар.

Бу исемдә киләчәгем һәм үткәнем,

Туган халкым, туган илем,

Туган телем.

И туган тел, и матур тел” – дигән Тукай һәм шунда ук аның матурлыгын сиздереп “Әткәм-әнкәмнең теле” дип тә өстәгән. Бу сүзләрдән күңелләргә җылылык иңә, үз телеңә хөрмәт арта.


Г.Тукай сүзләренә, халык көенә язылган “Туган тел” җыры белән тәмамлана.


Общая информация

Номер материала: ДБ-229585

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Логистика»
Курс «Администратор гостиницы»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: организация реабилитационной работы в социальной сфере»
Курс повышения квалификации «Основы построения коммуникаций в организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
Курс профессиональной переподготовки «Управление информационной средой на основе инноваций»
Курс профессиональной переподготовки «Риск-менеджмент организации: организация эффективной работы системы управления рисками»
Курс профессиональной переподготовки «Организация системы менеджмента транспортных услуг в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.