Инфоурок / Информатика / Статьи / Delphi бағдарламалау ортасы Delphi-де дайындалатын программа проект (жоба) деп аталады. Форма - программаны дайындау алдында ашылатын, программаның сұхбаттық терезесi. Delphi алғашқы рет iске қосылған кезде форма Form1 атауымен (тақырыбымен) көрiнедi (1.
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

Delphi бағдарламалау ортасы Delphi-де дайындалатын программа проект (жоба) деп аталады. Форма - программаны дайындау алдында ашылатын, программаның сұхбаттық терезесi. Delphi алғашқы рет iске қосылған кезде форма Form1 атауымен (тақырыбымен) көрiнедi (1.

Такого ещё не было!
Скидка 70% на курсы повышения квалификации

Количество мест со скидкой ограничено!
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок"

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок" 20 мая 2016 г. бессрочно).


Список курсов, на которые распространяется скидка 70%:

Курсы повышения квалификации (144 часа, 1800 рублей):

Курсы повышения квалификации (108 часов, 1500 рублей):

Курсы повышения квалификации (72 часа, 1200 рублей):
библиотека
материалов

2.1 Delphi бағдарламалау ортасы


Delphi-де дайындалатын программа проект (жоба) деп аталады. Форма - программаны дайындау алдында ашылатын, программаның сұхбаттық терезесi. Delphi алғашқы рет iске қосылған кезде форма Form1 атауымен (тақырыбымен) көрiнедi (1.1-сурет). Оның жиектерiне тышқан көрсеткiшiн орналастырып, ол екi жақты нұсқама түрiне айналған кезде жылжыту және қалдыру тәсiлi бойынша форманы кеңейту не қысу қиын емес.

Құрылатын программада пайдалану үшiн формада түрлi компоненттер (форма компоненттерi) орнатылады. Негiзгi компоненттердiң кейбiрi Access берiлгендер қоры жүйесiнде пайдаланылатын элементтер панелiне енгiзiлген түймелер сияқты. Олар Delphi терезесiнiң компоненттер палитрасына орналастырылған.

Форманың және формаға енгiзiлетiн компоненттердің түрлi қасиеттерi бар. Қасиет (Сипаттама, параметр) - айнымалылардың ерекше түрi. Олар объектiнiң түрлi мүмкiндiктерiн сипаттап, ағымдық күйiн анықтайды. Мысалы, форма қасиеттерiнiң мәндерi - форма тақырыбының мәтiнi, өлшемi, экранда орналасуы, түсi т.б. Delphi iске қосылған кезде форма қасиеттерiне алғашқы сәйкес мәндер меншiктелiп қойылады.

Терезенiң екi қосымша бетi бар: Properties (Қасиеттер) және Events (Оқиғалар). Терезе ашылғанда екi бағанға енгiзiлген жазулардан тұратын оның Properties бөлiмi ашылулы тұрады (1.1-сурет). Бiрiншi бағанда көрiнетiндер – қасиет атаулары, екiншi бағанға сәйкес жазылғандар – олардың мәндерi.

Форма қасиеттерi:

Name (Атау) – формаға берiлген атау. Ол Delphi объектiлерiнiң (компоненттердiң) негiзгi қасиеттерiнiң бiрi. Delphi-дiң жұмыс iстеуi кезiнде ол объектiнi осы атау бойынша ажыратып таниды. Delphi-дiң формаға автоматты түрде алғашқы рет меншiктеген атауын (Form1) өзгертiп, басқа атау беруге болады. Форманың iс-әрекетi атауынан белгiлi болуы үшiн атауды мазмұнға жақын етiп енгiзген жөн. Мысалы, форма квадрат теңдеудi шешуге пайдаланылатын болса, Form1 орнына KvTend атауын енгiзу. Ол үшiн қасиеттер терезесiнен Name атауын таңдап, жаңа атауды клавиатура арқылы терiп алса болғаны. Терiлген атау Name жолының оң қатарына жазылып қойылады.

Оқиғалар. Программалық код терезесi.

Windows-тағы сияқты Delphi-де программалар оқиғалар арқылы басқарылады. Мысалы, пайдаланушы программаны көру үшiн алдымен форматқа компонент орнатуы, форманы не фор­мада орналастырылған компоненттi тышқан арқылы шертуi мүмкiн. Оның әр iс-әрекетi оқиға шақырады. Яғни, оқиға -программаның жұмыс iстеуi кезiнде объект жағдайының өзгеруi.

Delphi-де әр оқиғаға атау берiлiп қойылған. Мысалы, ком­поненттер палитрасының Button түймесi арқылы формада орнатылған Button1 компонентiн шерту Click (Шерту) оқиғасын шақырады.

Әр объектiге байланысты оқиғалар жеткiлiктi Мысалы, формаға байланысты оқиғалар саны – 35 (2-сурет). Олар қасиеттер терезесiнiң Events қосымша бетiне енгiзiлген. Терезеде оқиға атауларының алдына On префиксi (қосымшасы) тiркестiрiлiп жазылған. Ол - атаудың оқиға екендiгiн бiлдiретiн белгi.


hello_html_m32b16322.png








Сурет 2. Форма оқиғалары

Delphi ортасында жиi кездесетiн оқиғалар:

OnClick – тышқан түймесiн бiр рет басу;

OnDblClick – тышқан тұймесiн екi рет басу;

OnKeyDown – клавиштi басу;

OnKeyUp – басылған клавиштi босату;

OnMouseDown – тышқан түймесiн басу;

OnMouseUp – тышқан түймесiн босату;

OnMouseMove – тышқан көрсеткiшiн жылжыту;

OnCreate – форманы екi рет шерту, т.б.

Delphi-де программа (проект) екi бөлiмнен тұрады: алғашқыда автоматты түрде project1 атауы берiлетiн проект файлы (негiзгi модуль) және unit1.pas атауы берiлетiн модуль. Олар жеке терезелерде орналастырылған. Модульге оқиғаларға сәйкес iс-әрекеттердi орындайтын про­грамма мәтiнi (процедуралар) енгiзiледi. Программа мәтiнiн программалық код деп, терезенi программалық код терезесi не қысқаша редактор терезесi деп те атайды. Терезе белсендiрулi түрде ашылады да, онда процедура дайындамасы (үлгiсi) көрiнедi. Оның тақырыбы нүкте арқылы бөлiнген класс және процедура атауларынан тұрады (1.5-сурет), т.б.

Кейде модульдiң соңына инициалдау (initialization) бөлiмi енгiзiледi. Бөлiм модуль айнымалыларын инициалдап (бастапқы мәндер берiп), программаны дайындау үшiн қажет. Егер ол толтырылса, бұл бөлiм басқаруды программа денесiне беруден бұрын орындалады. Бөлiм нұсқауларын begin және end кiлттiк сөздерiнiң арасына енгiзу керек. Жоғарыда көрсетiлген сияқты, бөлiм толтырылмаса, begin сөзi жазылмай, оған тек end. Сөзi енгiзiледi. Ол - модульдiң соңын бiлдiретiн кiлттiк сөз.


Delphi ортасында тақ және жұп сандар ойынын жасақтау


2.1 Есептің қойылымы


Курстық жұмыстың тақырыбы: «Delphi ортасында Тақ және Жұп сандар ойынын жасақтау».


Есептің шарты:

Екi ойыншы, «Тақ» және «Жұп», кезекпен кезек NxN бос орындарға 0 және 1 қояды. Ойыншылардың әрқайсылары 0 немесе 1сандарын бос позицияға қоя алады.

Ойын барлық позициялар толғанға дейiн созылады. Кейін әрбір жол, баған және бас диоганаль сандары жинақталады.

ODD тақ сомалардың саны EVENның жұп сомаларының санымен теңеседi.
Егер ODD>Even болса, онда тақ, ал егер Even>ODD болса, онда Жұп ұтады. Егер ODD=EVEN болса, нәтиже иесiз болып есептеледi.

Техникалық мiнездеме.

Техникалық мiнездеменiң бөлiмi келесi iшкi бөлiмдерде болады:

1. Есептiң қойылуы.

2. Алгоритмды сипаттама.

3. Кiрiс және шығатын мәлiметтердiң ұйымы.

4. Техникалық және программалық құралдардың құрамның таңдауы.

Қойылған есептiң шешiмдерi үшiн массивтың осы типтері құрылымды пайдаланылуы керек, өйткенi шарт бойынша NxN-шы өрiс туралы айтылады. Есептiң шешiмiн шығару үшiн Delphi 6-шы программалау ортасы қолдану. If Then құрылымдық программалау For To конструкцияны пайдаланған. Бағдарлама MainMenuдiң мәзiрi арқылы жүргiзiледi.

1. NxN (6x6) кірісті дайындайды;

2. Егер позиция бос болса, 1 - ойыншы 0 немесе 1 қояды;

3. Егер позиция боя болса, 2 - ойыншы 0 немесе 1 қояды;

4. Барлық позициялар бостыққа тексеріледі, егер «иә» болса 2- пункт, ал егер «жоқ» болса, 3- пункт;

5. Жолдар бойынша, бағандар бойынша және бас диагональ бойынша 1, 2 ойыншы жинақталады;

6. Егер сома Nechet > Chet болса, 1 – ойыншы ұтады;

7. Егер сома Nechet < Chet болса, 2– ойыншы ұтады;

8. Егер сома Nechet=Chet болса, тең түседі;

9. Ойын соңы.

Есептің шешімінің алгоритмі менің өңдеуімде былай жеңілдетілген, ойын алаңымен бірге оған қатар тағы бір алаң жүргізіледі, қатар жүрген алаңда 1 – ойыншы (Nechet) және 2 – ойыншы (chet) ұқсас сандарды бір алаңға қосындылайды. Ойыншылар өз сандарын кездейсоқ сандар көмегімен қояды. Төменде блок-схемада алгоритм құрастыру 1 – алаң және қосалқы 2 – алаң көрсетіледі. Кейінгі кәдімгі квадрат матрицасы ойыншылардың позициясының нысандық белгілерін есепке алу сияқты бағаналаржәне диагональдардың жолдарының қалтасы сияқты сандарды жинақтайды. 1 – ойыншының позициясы «*» символымен белгіленген, ал 2 – ойыншының позициясы «@». Кіру мәліметтері 0 немесе 1, random – ның кездейсоқ сандарын функция арқылы істеп шығарады, 1 – ойыншы тышқанды басу арқылы позициялық санды таңдайды, 2 – ойыншы да дәл солай позициясын таңдайды. TSringGrid компоненті өріс ретінде қолданылады.

Шығатын мәліметтер: ұтқан ойыншы туралы ойыншылардың сандарының сомасы және қатынас Teditтің өрістеріне көрсетіледі.

Бұл бағдарлама Delphi 7 ортасында жасалған, себебі берілген құру орталығы керек құрал – жабдықтармен және есептің шешімдерімен жабдықталған. Delphi 7 басқа бағдарлама құру ортасы тәрізді объектті – хабарлау бағдарламалауына негізделген. Бұл прогрраммалау технологиясы Delphi 7–ның бар функцияларын жүзеге асыратын негіз болып табылады. Салуды жасау кезінде дайын компоненттердің негізіне қасиетпен, тәсілмен және алдын ала істеушілері аумақсызды программалық кодпен қарауға болады. Өңдеуші үшін бұл өз қосымшаларының қолданбалы интерфейсінің өңдеуінің жанында уақыттың түбегейлі үнемделуінің алдын алғанын білдіреді.

Осы қосымшалар жақсы жұмысы үшін келесі аппарт және бағдарламалық қамтамасыз ету болуы керек:

Ең төменгi жүйелiк талаптар:

Процессор - Pentium 400 MHz.

Жедел жад - 512 Mb.

Қатты диск - 10 Gb.

Басқару жүйесi - Windows XP Professional

Программалық қамтамасыз ету - Borland Database Engine.


2.2 Жұмыс жобасының өңдеуi

«Тақ» және «Жұп» ойындарын тегістейтін бағдарлама Object Pascalдың тiлiнде Delphi 7 орталығында жасалған. Жоба бiр терезеде болады – Form1.


hello_html_ma535372.png


Сурет 2 Ойын бағдарламасы

Бағдарлама Delphi 7-ның программалау ортасында жазылған. Негiзгi компонент - StringGrid1дiң ойын өрiсi. Менiң жобамда 1 - ойыншы-қолданушы, 2 - ойыншы - компьютер. Компьютер үшiн ұтымды стратегия осы жобада ескерiлмеген. Компьютер кездейсоқ сандар қапылыста таңдаулы еркiн позицияға функция арқылы санға шарт қояды.

Ұтымды стратегияны 1-шi санның максимал санының варианты ескере құрастыруға болады. Компьютер үшiн кездейсоқ сандардың функциясы +1 (1) random - де сияқты жазамыз;




2.3 Бағдарламалар сипаттамасы


Windows9xтың басқару жүйесiн қолдайтын компьютер керек болады. Мұндай компьютердiң техникалық мiнездемесi: Pentium 100 және одан жоғары; кемiнде жедел жадының көлемi 16 мб болатын; кемiнде қатты дискі 500 мб болуы керек. Бағдарлама үшiн қосымша құрылымдар керек болмайды.

Бағдарлама бас мәзiр арқылы жүргiзiледi. Мәзiр арқылы Жаңа Ойынды бастауға, Ойынды жабуға, бағдарлама туралы мәлiмет оқып шығуға болады, өңдеушi туралы мәлімет білуге болады. Ойыншының сандары позицияларда тұрғызылады, сәйкесiнше тышқанның нұсқағышына. Компьютер өз позициясын таңдайды және 0 немесе 1 қояды. Ойын нәтижесін білу үшін батырманы басады. Егер барлық позиция емес толтырылса, тиiстi қатынас шығып тұрады. Егер оның сан ұтқан барлық позициялар толтырылса, анықталады.

Бағдарламаны Project1.exeнiң жүктеушi файлына басумен жүктеледi.
Кiру мәлiметтерi: StringGrid1 0 немесе 1 өрiске. Шығатын мәлiметтер: ұтқан ойыншы туралы, ойыншылардың сандарының сомасы және қатынас TEdit-тiң өрiстерiне көрсетiледi.

hello_html_m53f9969.png

Сурет 2.1.Ойын ойналып болған кездегі көрінісі


hello_html_m49ffbd3f.png

Сурет 2.2.Жұп ойыншының ұтысы


Игерiлген Delphi 7-ның дербес компьюлермен жұмыс iстеу үшін ең төменгi талаптары:

Процессор - Pentium 400 MHz.,

Жедел жад - 512 Mb,

Қатты диск - 10 Gb,

Басқару жүйесi - Windows XP Professional

Программалық қамтамасыз ету - Borland Database Engine.

Қосымшаны сонымен қатар басқа да дискеттен немесе басқа ақпарат тасушыдан жіберуге болады.

Бағдарламаның басқарулары үшiн мәзiрдiң батырмаларын қолданылады. Бағдарламадан шығатын команда Файл - Выход бойынша iске асады - бас мәзiрдегi шығу немесе перденiң жоғарғы бұрышына крестке тышқанның сол батырмасымен шертіп жүзеге асыруға болады.


Егер ойын басталып толықтай толтырылмаса ойын алаңы онда мынадай терезе шығады.

hello_html_m52151917.png


Сурет 2.3.Өрісті толықтай толтыру керек


Ойын туралы ережені білгіңіз келсе мынадай командаларды орындаңыз.

Справка->Правила игры


hello_html_m186cd86.png

Сурет 2.4.Ойын туралы ереже


Бағдарламаны жасаған адам туралы мағлұмат үшін Справка->о программе командалары орындалады.


hello_html_m6c1aac19.png


Сурет 2.5. Бағдарламаны жасаған адам туралы мағлұмат


















Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДБ-113397

Похожие материалы