Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Физкультура / Рабочие программы / Дене шынықтыру пәнінен ашық тәрбие сабақ "Ұлттық ойын. Асық." (9 сынып)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Физкультура

Дене шынықтыру пәнінен ашық тәрбие сабақ "Ұлттық ойын. Асық." (9 сынып)

библиотека
материалов

Тақырыбы: Ұлттық ойын. Асық.

Мақсаты:

  1. Асық ойыны туралы түсініктерін кеңейту. Ойынды ережеге сай ойнату.

  2. Оқушылардың ой-өрісін, ептілік, мергендік, шапшаңдық қасиеттерін дамыту

  3. Оқушыларды ұлттық ойындарға қызықтыра отырып, ұлтжандылыққа тәрбиелеу.

Өтілу орны: спорт зал

Мерзімі: 04.02.2015 жыл

Қатысушы құрамы: 9- сыныптар

Құрал-жабдықтар: асық, проектор, ойын алаңы

Іс-шараның барысы:

  1. Қатысушылардың назарын аудару

  2. Мұғалім сөзі:

-Қой асығы демеңіз қолайыңа жақса сақа ғой,

Жасы кіші демеңіз ақылы асса аға ғой.

Ұлттық ойын, салт-ғұрыпқа бай халқымыздың көнеден келе жатқан дәстүрінің бірі-

асық ойыны. Асық ойыны – қазақ халқының ежелгі  өте кең тараған ұлттық ойын түрлерінің бірі. Оны көшпелі этномәдени өмір тудырған төлтума өнер деп танимыз. Ойынның басты объектісі де, құралы да – асық. Аталмыш ойын әсіресе балалар арасында кең тараған. Оларды ептілікке, мергендікке, ұқыптылықа, сергектікке баулыйтын тәрбиенің көзі. Тіліміздегі асығы алшысынан түсті.., бүге-шігесіне дейін анықтау… т.б. тіркестер тегін айтылмаса керек. Сондай-ақ қазақтар жақсы көрген жасты: алтын асықтай немесе киіктің асығындай шымыр деп атайтын үрдіс бар. Мұндай  тіркестер асықтың айырықша мәніне қатысты қалыптасқаны анық.

 Асықтың түрлері:

Асық – төрт түлік мал мен қоңыр аңның санының орта тұсында орналасқан асық жіліктен алынады. Оның түрлері көп. Атап айтқанда:

Сақа – асықтың үлкен әрі шымыр түрі. Бұл асық жеткен еркек қойдан  (серкеден) немесе қошқар-текеден алынады.

Кеней – көпшілік ойнауға арналған қарапайым асықтар.

Шүкейт – жас малдың асығы.

Қойлық – қойдың асығы.

Ешкімек – ешкінің асығы.

Құлжа – құлжаның асығы.

Көктабан – қорғасын құйылған салмақты сақа асық.

Топай – сиырдың асығы.

Жабай – ірі асықты айтады.

Қолқар – арқардың асығы





асык 12

Асықтың тұрысының атаулары:

Алшы – асықтың тәйкеге қарама-қарсы жағы яғни алшы тұруы.

Тәйке – асықтың алшыға қарама-қарсы жағы.

Бүге – асықтың дөңес жағының жоғары қарап түсуі.

Шіге – асықтың қуыс жағының жоғары қарап түсуі.

Омпы – асықтың ашасы немесе мұртша жағы жоғары қарап түсуі немесе тік тұрып қалуы.

Шоңқай – асықтың омпаға қарсы жағымен тік түсуі.


Асықтың оңқай не солақай екенін ажырату


http://ulttyqsport.kz/wp-content/uploads/2014/01/448986_html_59fc7d90.png


Асықтың құрылысы


https://encrypted-tbn3.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcS37LeS5BtSJgrZg_fHbmiwRjOB1-4XtUh816aUIMf1We57l3Wa

Асық ойын түрлері

Асық ойынының түрлері өте көп. Ол әр өлкеде әртүрлі атауларға ие және ойнау әдіс-тәсілдері де өзгеше. Сөйте тұра аталмыш ойын түрі осы барлық ерекшеліктерін сақтай отырып дамыған. Осының барлығын салыстыра отырып аталмыш ойын түрін – «үй ішілік» және «далалық» деп екіге бөліп жіктеуге болады. «Үй ішілік» — ойын түрі  қазіргі заманауи жағдайға икемделіп – «тақта ойыны» деп аталса, ал, «далалық» түрі – «алаң ойыны» делініп жүр.






асык 23

Асық ойынының «тақталық» түріне:

—         «Хан» немесе «Ханталапай», «Хан ату», «Құлжа ату»;

—         «Құмар»;

—         «Қақпақыл»;

—         «Қаржу» немесе «Қаржымақ»;

—         «Сасыр»;

—         «Төрт асық»;

—         «Бес тас»;

—         «Бес асық»;

—         «Иірмекіл» т.б. жатады.

Асық ойынының «алаңдағы» түріне:

—         «Арқаласпақ»;

—         «Алты атар»;

—         «Омпа»;

—         «Кетсін бір»;

—         «Шыр»;

—         «Бәйге»;

—         «Алшы»;

—         «Бес табан»;

—         «Көтеріспек (Атбақыл)» т.б. жатады.


Оқушыларға «Шеңбер» және «Алты атар» асық ойынын ойнату

-Құрметті қатысушылар, бүгінгі іс-шарада ұлттық ойынымыздың бірі- асық ойынымен тереңірек

танысып, ойнадыңыздар. Келешекте осы ойынды одан әрі дамытып, ұмыт қалдырмай, өздеріңнен

кейінгілерге де жеткізесіздер деп сенемін.
















































Краткое описание документа:

Тақырыбы: Ұлттық ойын. Асық.

Мақсаты:

1.     Асық ойыны туралы түсініктерін кеңейту. Ойынды ережеге сай ойнату.

2.     Оқушылардың ой-өрісін, ептілік, мергендік, шапшаңдық қасиеттерін дамыту

3.     Оқушыларды ұлттық ойындарға  қызықтыра отырып, ұлтжандылыққа тәрбиелеу.

Өтілу орны: спорт зал

Мерзімі: 04.02.2015 жыл

Қатысушы құрамы: 9- сыныптар

Құрал-жабдықтар: асық, проектор, ойын алаңы

Іс-шараның барысы:

1.     Қатысушылардың назарын аудару

2.     Мұғалім сөзі:

-Қой асығы демеңіз қолайыңа жақса сақа ғой,

Жасы кіші  демеңіз ақылы асса аға ғой.

Ұлттық ойын, салт-ғұрыпқа бай халқымыздың көнеден келе жатқан дәстүрінің бірі-

 

асық ойыны. Асық ойыны – қазақ халқының ежелгі  өте кең тараған ұлттық ойын түрлерінің бірі. Оны көшпелі этномәдени өмір тудырған төлтума өнер деп танимыз. Ойынның басты объектісі де, құралы да – асық. Аталмыш ойын әсіресе балалар арасында кең тараған. Оларды ептілікке, мергендікке, ұқыптылықа, сергектікке баулыйтын тәрбиенің көзі. Тіліміздегі асығы алшысынан түсті.., бүге-шігесіне дейін анықтау… т.б. тіркестер тегін айтылмаса керек. Сондай-ақ қазақтар жақсы көрген жасты: алтын асықтай немесе киіктің асығындай шымыр деп атайтын үрдіс бар. Мұндай  тіркестер асықтың айырықша  мәніне қатысты қалыптасқаны анық.

Автор
Дата добавления 25.02.2015
Раздел Физкультура
Подраздел Рабочие программы
Просмотров1419
Номер материала 409237
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх