Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Дидактический материал на тему "Азбука калмыцкого фольклора"

Дидактический материал на тему "Азбука калмыцкого фольклора"


  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Амн үгин зөөрин үзглл
Амн үгин билг - əмтнə чилн -чилшго зөөр. Олн əмтнə цецн ухан, шинҗллһн, мергн...
Үлгүр – мана өвкнрин үлдəсн үнтə зөөр, сəəхн эрдни! Күүнə кеерүл – келн, Келн...
Сурһмҗ əмтнəс авдг, ухаг үлгүрмүдəс авдг. Залу күн зөрсəн эс күцəхлə – нерəн...
Алдрсн заһсн – тул мет. Нарна нилчиг тоолҗ болшго, һазрин оруг барҗ болшго.
Шинҗлсн хамган бүтүһəр дүңцүлҗ келəд, тəəлвртə туульс тогтадг бəəсмн, үлгүрнь...
Шарлҗн дотр – шар тосн. Бавһр өвгн шовһр җидтə.
Йөрəлмүд – җирһлд учрсн йовдлмудт байрлҗ келсн олмһа, тевчңгү, һольшг үгмүд....
Хаврин йөрəл Цасн шулун хəəлҗ, Цандг-усн элвгдҗ, Нарн-герл дуладҗ, Ноһан өвсн...
Кемəлһн – олнд эңкр соньн үүдəвр. Əмтнə цецн уха, мергн сурһмҗ, отг-нутгин ту...
«Далн хойр худл» – урн билг-эрдмəс тогтсн амн үгин зөөр, олн əмтнə ухан-седкл...
Далн хойр худлин негнь: унтҗ кевтсн туулан кичгиг үргəҗ босхад, ардаснь нидни...
Хальмг туульс – элдү сəəхн чимлһтə, уха орулгч, сурһмҗарн мергн сəəхн урн зок...
Хаана шинҗллт:
«Җаңһр»-хальмг улсин амн урн үгин үүдəлтин хамгин сəн бумбнь. «Җаңһр»-баатрм...
Хошун Улан,Хар Җилһн, Аля Шоңхр һурвна бөлг Бумбин орна тулг болсн баатрмудын...
Амн үгин билгин үүдəврмүд – хальмг келнə буслсн сəəхн булгуд. Олн эмтнə нəрн...
Шүүвр сурврмуд : Хальмг олн əмтнə амн үгин зөөрəр кесн ахр харвллһн таднд таа...
1 из 18

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Амн үгин зөөрин үзглл
Описание слайда:

Амн үгин зөөрин үзглл

№ слайда 2 Амн үгин билг - əмтнə чилн -чилшго зөөр. Олн əмтнə цецн ухан, шинҗллһн, мергн
Описание слайда:

Амн үгин билг - əмтнə чилн -чилшго зөөр. Олн əмтнə цецн ухан, шинҗллһн, мергн, хурц келн амн үгин зөөрт келгдсмн. Эдниг олн əмтн зун җилмүдин туршарт үүдəҗ йовсмн, үйнр болһн эн урн үгиг улм-улм ясад, сəəхрүлəд йовсмн.

№ слайда 3 Үлгүр – мана өвкнрин үлдəсн үнтə зөөр, сəəхн эрдни! Күүнə кеерүл – келн, Келн
Описание слайда:

Үлгүр – мана өвкнрин үлдəсн үнтə зөөр, сəəхн эрдни! Күүнə кеерүл – келн, Келнə кеерүл – үлгүр.

№ слайда 4 Сурһмҗ əмтнəс авдг, ухаг үлгүрмүдəс авдг. Залу күн зөрсəн эс күцəхлə – нерəн
Описание слайда:

Сурһмҗ əмтнəс авдг, ухаг үлгүрмүдəс авдг. Залу күн зөрсəн эс күцəхлə – нерəн геедг, чон бəрсəн алдхла – харһнад үкдг. Өөкəр оравчн – ноха идшго, Өвсəр оравчн – үкр идшго. Үнн үгин үзүр хурц. Үннəс - тус, үкрəс – тосн. Үннд үкл уга.

№ слайда 5 Алдрсн заһсн – тул мет. Нарна нилчиг тоолҗ болшго, һазрин оруг барҗ болшго.
Описание слайда:

Алдрсн заһсн – тул мет. Нарна нилчиг тоолҗ болшго, һазрин оруг барҗ болшго.

№ слайда 6 Шинҗлсн хамган бүтүһəр дүңцүлҗ келəд, тəəлвртə туульс тогтадг бəəсмн, үлгүрнь
Описание слайда:

Шинҗлсн хамган бүтүһəр дүңцүлҗ келəд, тəəлвртə туульс тогтадг бəəсмн, үлгүрнь: - Көл һар уга юмн киилг сурҗ. Хүүрə һолын көвəд хөн хурһд мəəлҗ. Хар мөриг хазарлҗ эс болҗ. Туг-туг сүүлтə, туһл нооста, хатрхнь хальһн, довтлһнь дольгн.

№ слайда 7 Шарлҗн дотр – шар тосн. Бавһр өвгн шовһр җидтə.
Описание слайда:

Шарлҗн дотр – шар тосн. Бавһр өвгн шовһр җидтə.

№ слайда 8 Йөрəлмүд – җирһлд учрсн йовдлмудт байрлҗ келсн олмһа, тевчңгү, һольшг үгмүд.
Описание слайда:

Йөрəлмүд – җирһлд учрсн йовдлмудт байрлҗ келсн олмһа, тевчңгү, һольшг үгмүд. Цаһана йөрəл Идəн-чигəн элвг болҗ, эзн мөңк нас зүүҗ, җил болһн җил өөн хаһцҗ, эсрң эн өдртəн эн цаһаһан кеҗ, Окн-теңгрин аршанд олн əмтн күртҗ, амр, аңхун бəəҗ, амулң эдлх болтха!

№ слайда 9 Хаврин йөрəл Цасн шулун хəəлҗ, Цандг-усн элвгдҗ, Нарн-герл дуладҗ, Ноһан өвсн
Описание слайда:

Хаврин йөрəл Цасн шулун хəəлҗ, Цандг-усн элвгдҗ, Нарн-герл дуладҗ, Ноһан өвсн нəəхлəд, Хуцин өвр хуһрл уга, Хурһна шиир кемтрл уга, То күцц, толһа бүрн, Хулха-худлын аюл уга, Хов-хуҗин шилтəн уга, Əмтн-делкə цуһарн Амулң менд бəəтхə!

№ слайда 10 Кемəлһн – олнд эңкр соньн үүдəвр. Əмтнə цецн уха, мергн сурһмҗ, отг-нутгин ту
Описание слайда:

Кемəлһн – олнд эңкр соньн үүдəвр. Əмтнə цецн уха, мергн сурһмҗ, отг-нутгин тууҗ меддгиг зүткҗ сөрлһн. Хөн гидг малын хөрн дөрвн нурһна хөөт бийднь урһсн, хөврцг цаһан ясна өмн бийднь урһсн, йисн шинҗ бүрдəсн яр харһа ясн.

№ слайда 11 «Далн хойр худл» – урн билг-эрдмəс тогтсн амн үгин зөөр, олн əмтнə ухан-седкл
Описание слайда:

«Далн хойр худл» – урн билг-эрдмəс тогтсн амн үгин зөөр, олн əмтнə ухан-седклəс, у чееҗəс һарсн үүдəвр. Кезəнə нег хан кенз күүктə бəəҗ… Нег дəкҗ хан нертə зар тəвҗ: Дараһар далн хойр даранднь худл келҗ…даңһдл уга келəд, эрдмəн үзүлснднь күүкəн өгнəв болҗ… Далн хойр худл угатя көвүн келв. Дегд үүср уга худлч бəəҗч гиһəд, хан күүкəн өгсн уга.

№ слайда 12 Далн хойр худлин негнь: унтҗ кевтсн туулан кичгиг үргəҗ босхад, ардаснь нидни
Описание слайда:

Далн хойр худлин негнь: унтҗ кевтсн туулан кичгиг үргəҗ босхад, ардаснь ниднин җил үксн һалзу ик баргар көөлгүв…

№ слайда 13 Хальмг туульс – элдү сəəхн чимлһтə, уха орулгч, сурһмҗарн мергн сəəхн урн зок
Описание слайда:

Хальмг туульс – элдү сəəхн чимлһтə, уха орулгч, сурһмҗарн мергн сəəхн урн зокьялмуд болн олна бахмҗта байр. Үлгүрнь, «Һурвн му» - гидг тууль. Хаана заквр түшмлмүдтəн: һурвн му олад авч ирх: күүнə му, өвснə му, хотын му. Теднə авч ирсн һурвн му: хаһрха хар җолмта, халаста хар бүшмүдтə залу, үмкə шарлҗн, хар һуйрас болһсн көөтə тоһш.

№ слайда 14 Хаана шинҗллт:
Описание слайда:

Хаана шинҗллт:

№ слайда 15 «Җаңһр»-хальмг улсин амн урн үгин үүдəлтин хамгин сəн бумбнь. «Җаңһр»-баатрм
Описание слайда:

«Җаңһр»-хальмг улсин амн урн үгин үүдəлтин хамгин сəн бумбнь. «Җаңһр»-баатрмудын то-томҗ уга хортна ү-түмн церглə сул, үлмə уга бəəлһнə төлə ноолдвр кеҗ йовсна тускар келгдҗəх поэмсин дуһрг.

№ слайда 16 Хошун Улан,Хар Җилһн, Аля Шоңхр һурвна бөлг Бумбин орна тулг болсн баатрмудын
Описание слайда:

Хошун Улан,Хар Җилһн, Аля Шоңхр һурвна бөлг Бумбин орна тулг болсн баатрмудын шин үйин селгəн өсҗ йовхиг эн бөлг үзүлнə.Тегəд чигн Бумбин орн үкл уга мөңк.

№ слайда 17 Амн үгин билгин үүдəврмүд – хальмг келнə буслсн сəəхн булгуд. Олн эмтнə нəрн
Описание слайда:

Амн үгин билгин үүдəврмүд – хальмг келнə буслсн сəəхн булгуд. Олн эмтнə нəрн ухан, шинҗллһн, даршлһта, олмһа келн.

№ слайда 18 Шүүвр сурврмуд : Хальмг олн əмтнə амн үгин зөөрəр кесн ахр харвллһн таднд таа
Описание слайда:

Шүүвр сурврмуд : Хальмг олн əмтнə амн үгин зөөрəр кесн ахр харвллһн таднд таасгдв? Амн үгин зөөр ямаран жанрмудар хувагдна? Күүнə җирһлд амн үгин зөөр ямаран орм эзлҗ йовсмн?


Автор
Дата добавления 03.10.2015
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров161
Номер материала ДВ-028150
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх