Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Дүниетану пәнінен "Дәрілік өсімдіктер" тақырыбына сабақ жоспары

Дүниетану пәнінен "Дәрілік өсімдіктер" тақырыбына сабақ жоспары



Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы:Дәрілік өсімдіктер 
Саба
қтың мақсаты:Оқушылардың дәрілік өсімдіктер туралы білімдерін кеңейту;оқушыларды табиғатта өздерін дұрыс ұстауға үйрету. 
Д
әрілік өсімдіктерді өмірде пайдалана білуге,өз ауласына мәдени өсімдіктерді өсіріп күтіп-баптауға бағыт беру. 
К
өрнекілігі:дәрілік өсімдіктердің суреті,слайд ,фито-шай 
Саба
қтың барысы: 1.Психологиялық дайындық. 
2.
Үй тапсырмасын тексеру 
1)Топыра
қтың құрамын ата 
-топыра
қтың құнарлығы азаймау үшін қандай жұмыстар жүргізіледі? 
-
құнарлы топырақ не үшін қажет? 
2)
Өсімдіктер тіршілігі үшін қажетті жағдайлар 
3)Адам
өсімдіксіз өмір сүре ала ма?Егер жер бетінде өсімдіктер болмаса,не болар еді? 
4)жемістер
құрғақ және шырынды болып бөлінеді.Құрғақ жемістерді атаңдар,шырынды жемістер қайсысы? 
3.Жа
ңа материалмен жұмыс. 
М
ұғалімнің кіріспе әңгімесі: Қазақстанның өсімдік әлемі әр түрлі пайдалы өсімдіктерге бай, оның ішінде дәрілік өсімдіктердің алатын орны ерекше. Дәрілік препараттардың 40 пайызынан астамы дәрілік өсімдіктерден жасалған. . 
Қазақстанның дәрілік өсімдіктері 
Республика тереториясынан 6000-
ға жуық өсімдік түрлерін кездестіруге болады. Олардың түрлерінің көптігі жөнінен Қазақстан одақ көлемінде бірінші тұр. Өсімдіктер дүниесінің осындай молдығына байланысты олардың ішіндегі дәрілік өсімдіктің зерттеудің маңыздылығы айтапаса да түсінікті. 
Мал ба
ғумен ерте заманнан айналысқан қазақ халқы шөптерің, жалпы өсімдіктердің емдік, дәрілік қасиеттерін ертеден білген. Сөйтіп ел арасында ауруға шалдыққан адамдарды дәрілік өсімдіктермен емдеу ілгеріден-ақ кеңінен таралған. 
Ертеде
өмір сүрген әл-Фараби, Әбу Әли Ибн Сина, Баруни әл-Джуржани және орта ғасырларда өмір сүрген тағы да басқа Шығыс ғалымдарының қазақ халық медицинасының дамуына әсіресе дәрілік өсімдіктерді танып пайдалануына еткен ықпалдары зор болды. 
Әр обылыстың, аймақтың, халық дәрілік өсімдіктердің әр түрлі қасиеттерін өздерінше пайдалануы да мүмкін. 
Оны
ң да жөні бар. өйткені кейбір өсімдіктердің бірнеше түрлі дәрілік қасеттері бар. 
4.Слайд ар
қылы дәрілік өсімдіктермен таныстыру 

Аю
құлақ – биіктігі 0,4-1,2 см, қалың қабығы түктеніп тұратын екі жылдық өсімдік. Жапырағы ұзынша, кезектесіп орналасқан. Гүлі ашық сары түсті, өсімдік сабағының басында масақ тәріздене орналасқан, маусым-тамыз айларында гүлдейді. 
Елімізді
ң Европалық бөлігінде орталық және Оңтүстік аудандарында, көбінесе шабындық, тоғайлы құмды жеррлерде өседі 
Алтын тамыр- ірі
әрі жуан тамыры бар, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Кейбір тамырының салмағы 900г дейін жетеді. Тамрының сырт жағы алтын түстес сары да, ішкі жағы ақ түсті кепкен кезде тамырының 
сын
ған жері ашық қызыл түстес болады. Сары түсті гүлдері өсімдіктердің жоғары жағында шоғырланып тұрады. Маусым-шілде айларында гүлдейді. 

Шашырат
қы – биіктігі 1,5 метірге дейін жететін, шөп тектес өсімдік. Тамыры-жуан, ұзындығы 1метрден асады. Гүлдері көгілдір түсті, жапырақтарының арасында 2-3 тен орналасқан. Шілде-қыркүйек айларында гүлдейді. Қазақстанның Оңтүстік Батысында көптеп тараған. 
Жалбыз- биіктігі 20-60сантиметрдей, тік
өсетін төрт қырлы сабағы бар көпжылдық өсімдік. Тамыры көлбей тарамдалып, ұзын болып өседі. Гүлдері уақ, қызыл жасыл түсті, бәрі жиналып масақ тәрізді сабақ барысында орналасқан. Маусым айында қыркүйекке дейін гүлдейді. 
Елімізде Украйна, Малдова, Краснадар
өлкеінде Қйыр Шығыс, Беларуссия, Прибалтика, Қазақстанда өседі. 
Жанта
қ – тікенекті көпжылдық дәрілік шөп өсімдігі. 
Саба
қтарында кезектесе орналасқан тікенектері бар. Сол тікенектері түбінде кішкене жабырақтары орналасқан. Уақ, қызыл түсті гүлдері болады. Мамыр айында және тамызда гүлдейді. 
Елімізді
ң барлық Оңтүстік аудандарында, Орта Азия, Кавказ. Негізінен далада, құрғақшылық аймақта өседі. 
Жанта
қтың жас шөбінде, әсіресе С витамині өте көп болады. Дәрілікке жантақтың шөбі және тамыры пайдалы. 
Тасш
өп- биіктігі 3-10 сантиметр дәрілік шөп. Сабағы қысқа түктер басқан, жер бетінде жабыса өседі. Жапырақтары қарама –қарсы орналасқан 
уа
қ, ұзындығы15мм, ені 7мм, хош иісті. Гүлдері қызғылт түсті, шашыранқы гүл шоғын құрайды. Мамыр қыркүйек айларында гүлдейді. 
Елімізді
ң барлық жерінде таралған. Құмды, қарағай, тоғайлы жерлерде өседі. 
Д
әрілікке шөбін пайдаланады. Онда эфир майы , С витамині емдік заттары бар. 

Б
үлдірген – тамырланып жайыла өсетін көпжылдық өсімдік. Гүлдері ірі, ақ түсті. Жемісі ашық қызыл түсті, әдеммі иісті болады. Мамыр –шілде айларында гүлдейді. Жемістері маусым – шілде айларында піседі. 
Елімізді
ң барлық жерлерінде таралған ылғал жеткілікті тоғайлы жерлерде өседі. 
Д
әрілік мақсатта бүлдіргеннің жапырағы жемісі пайдаланады. 
Ба
қбақ – биіктігі 5 сантиметр сындырғанда сүт сияқты ақ түсті. Латек сөлі шығатын көпжылдық шөп. 
Жапыра
ғы ұзынша келеді, гүлі ашық сары түсті. Сәуір-қыркүйек айларында гүлдейді. 
Елімізді
ң солтүстігінде Ылғалды шөп шабындық жерлерде, ашық аландарда, тау бөліктерінде өзен жағалауларында өседі. 
Д
әрілік өсімдік деп қандай өсімдікті атаймыз? 

Қазақстанда 6000-нан астам өсімдіктің түрлері болса, оның 500 түрі дәрілік өсімдіктерге жатады. Дәрілік өсімдіктермен емдеуді фитотерапия деп атайды. 
Д
әрілік өсімдіктерді қолданылуына қарай мынадай топтарға бөлуге болады. 
Қолданылуы Дәрілік шөптер 
І ж
үрек, қантамыр Долана, сасық шөп, қазоты, шүйін-шөп (валериана), жалбыз 
ІІ тері ауруы Жалбыз, т
үймедақ, жөке, қырықбуын, арша, жолжелкен, мыңжапырақ 
ІІІ з
әр айдайтын Қырықбуын, бидайық, арша, бақ-бақ, қайың, зығыр 
IV
өтке арналған Шашыратқы, қырықбуын, шайқурай, мыңжапырақ, итмұрын, бидайық, қалақай, жалбыз 
V бауыр мен б
үйректегі тас түсіретін Лобия, шоңайна, шашыратқы, қалақай, андыз 
VI
қақырық түсіретін Емен, жөке, тал, өгейшөп, қызылмия, жолжелкен 
VII паразит
құрттардан емдейтін Дәрмене, сарымсақ 
VIII
қант ауруын емдейтін Топинамбур (желал 
2)Ж
ұмбақтар шешіледі. 
1.
Өзіне шап-шақ, 2.Саздауыт жерде өседі, 
Киген
қалпағы аппақ, хош иісі аңқыған, 
Балалар т
ұр қаптап.(бақ-бақ) Шипа өсімдік деседі.(жалбыз) 
3.Б
ұтаға ілген үлпершек, 
Іші н
әрлі қызыл сөл, 
Теріп алып
үлгерсек.(бүлдірген) 
-Осы
өсімдіктер туралы не білесіңдер? 
ұл өсімдіктерді қандай ауруларды басу үшін қолданады? 
4.О
қулықпен жұмыс. 
1.М
әтінді оқу. 
А)
Қандай өсімдіктерді дәрілік өсімдіктер деп атайды? 
Ә)тағы басқа қандай дәрілік өсімдіктерді білесіңдер? 
Б)Олар
қайда өседі? 
5. «Мен
өсімдікпін» дидактикалық ойыны 
(
Қайың,емен,қызғалдақ,шырша,қарағай) кез келген өсімдікті таңдап ,сол туралы әңгімелейді. 
6.Ба
қылау күнделігімен жұмыс. 
7.
Қорытынды әңгіме. 
Таби
ғат аясында өзін ұстай білу ережелерін пысықтау және есте сақтау: 
1.Г
үлшоқтары үшін өсімдіктерді жұлуға болмайды. 
2.Д
әрілік өсімдіктерді олар қалың өскен жерден жинау керек. 
3.Орманда шал
ғында, жалпы табиғатта соқпақ жолмен жүр,өсімдіктерді таптама. 
4.Сирек кездесетін д
әрілік өсімдіктерді жинауға болмайды. 
5.Жерді
ң байлығы мен сұлулығы адамның қолында екенін ұмытпа. 
8.Саба
қты қорытындылау. 
-Егер
өсімдіктер сөйлей алса ,онда олар не айтар еді? 
«Сен білесі
ң бе?» айдарымен оқушыларға дәрілік өсімдіктер туралы қысқаша мәліметтер беріледі. 
Фито-шай туралы айту
 
1.Ж
ұпаргүл асқортуды жақсартады. 
2.Т
үймедағы ,өгейшөптің қайнатпалары ,бал қосылған қарашомырдың шырыны,сүт қосылған сәбіздің шырыны жөтелге көмектеседі. 
3.
Қайыңның шырыны организмді шынықтырады. 
С
ұрақ: 
өмендегі дәрілік өсімдіктер қандай ауруларды емдейді? 
1.И тм
ұрынның жемісінен жасалған шай; 
2.Алоэ жапыра
ғынан жасалған шай; 
3.Т
үймедақ гүлі 
4,Жалбыз,ш
әйқурай шөбі; 
5.Шыр
ғанақ шөбі; 
Үйге тапсырма беру. 
«Д
әрілік өсімдікті сақтаңдар»атты кітапша құрастыру



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 65% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG


Общая информация

Номер материала: ДВ-510045

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>