970065
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокНачальные классыДругие методич. материалыДүниетану пәнінен қосымша материалдар "Терминдер"

Дүниетану пәнінен қосымша материалдар "Терминдер"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.



Түсінік хат.

Дүниетану пәні бойынша терминологиялық сөздік оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандарт негізінде жасалды.

Жұмыс оқыту үрдісі орыс тілінде жүргізілетін топтарында қолдануға арналған.

Сөзддік 4 сынып бағдарламасына сәйкес құрылған, мына тақырыптар қамтылған:

- табиғат;

- өсімдіктер мен жануарлар;

- жер – ғарыш денесі ;

- қоғам.

Сөздік материалдарын құру және нақтылауда оқушылардың құзырлылығын дамыту үшін дүниетану теориясын білуге және игеруге, оны өмірде қолдана білуге ерекше мән берілген. Коммуникативтік бағыт бере отырып алған білімін сабақ барысында пайдалана білуді көздейді.

Мақсаты: Оқушылардың дүниетанудан алған білімідерін жетілдіре отырып, тіл байлықтарын, сөздік қорларын, танымдық, шығармашылық қабілеттерін дамыту.









Терминологиялық сөздік

Табиғат

Карта –жер бетінің кішірейтіліп, жинақы түрде жазықтықта шартты белгілермен бейнеленуі.

Масштаб – жер көлемінің бірнеше есе кішірейтіліп берілуі.

Глобус – жер шарының кішірейтілген моделі.

Құрлықжер қабығының дүниежүзүзілік мұхит деңгейінен көтеріңкі ірі бөлігі.

Мұхит (Әлемдік мұхит) - гидросфераның негізгі бөлігі.

Бастапқы меридиан – (лат. меридиан – түскілік) – Жер шарындағы бойлық есебі басталатын меридиан.

Жердің білігі – Жер шарының кіндігі арқылы солтүстік және оңтүстік полюстерді қосып жататын жорамал түзу сызық.

Тау – жер беті жазықтықтарының ерекше биік, қатпарлы тұстары.

Таудың шыңы – таудың ең биік жері.

Тау жотасы – ұзыннан созылып жатқан, бір-біріне қарама-қарсы беткейлермен шектелген қырлы жер бедері.

Өзен – құрлық бетіндегі табиғи арнамен тұрақты немесе жыл маусымдарының көпшілік уақыттарында ағатын су ағыны.

Негізгі өзен – тікелей мұхиттарға,теңіздерге, көлдерге құятын немесе құмға, батпаққа сіңетін өзендер.

Өзен саласы – өзенге құйылатын кішігірім, ұсақ өзендер, яғни, өзеннің суын толықтыратын сулар.

Көл – көлемі жағынан ауқымды, жер бетіндегі суға толған табиғи ойыстар.

Су қоймасысуды тоқтатуға, жинақтауға және сақтауға арналған, өзендер алаптарында түзілген, су тірегіш ғимараттармен бекемделген, едәуір сыйымдылықтағы жасанды судың қоймалары.

Ауа –жер атмосферасын құрайтын табиғи газдардың қоспасы.

Жер атмосферасы (грекше: atmos — бу және sphaira шар) – Жерді қоршап тұрған газды қабықша.

Ауаның ластануы (грек. атмос-ауа) – әр түрлі газдардың, қатты және сұйық заттардың немесе табиғи булар мен қалдықтардың ұсақ түйіршіктердің ауаға қосылуы.



Өсімдіктер мен жануарлар

Көгалдандыру– қала, ауыл, тағы басқа елді мекендерде ауаны тазарту, көлеңкелеу үшін ағаш, бұта, гүл, көгал өсіру.

Дала – Жер бетіндегі шөптесін өсетін ормансыз жазық алқап.

Табиғи бірлестік – қай жерде, қандай үлескіде таралса да тірі ағзалардың өзара және өлі табиғатпен бірлесіп тіршілік етуі.

Көгал – шөптекті өсімдіктер жаз бойы жайқалып өсетін ылғалы жеткілікті шағын үлескі.

Шөл – жер бетінің суға тапшы аймақтары.

Орманжер бетіндегі табиғи қорлардың, оның ішінде өсімдіктер жамылғысының басты бір типі.

Тоғай – шөл және шөлейт аймақтардың жайылма сулы өзен алаптарында өсетін орман.



Жер – ғарыш денесі

Ғарыш немесе Әлем – Жерді қоршаған бүкіл дүние.

Галактика – ғаламды құрайтын, өлшемдері өте үлкен жұлдыздар жүйесі.

Ғаламшарлар– өзінен жарық шығармайтын, жұлдызды айнала қозғалатын аспан салқын денелері.

Метеорит – (грекше метеор – аспан құбылысы) планетааралық кеңістіктен Жерге келіп түсетін темір және тас дене.

Күнжүйесі - Күн және оны айналып жүретін ғаламшарлар мен олардың серкітері.

Тәулік – Жердің өз білігінен айналып шығуына кететін уақыт.

Жыл – Жердің Күнді 1 рет айналып шығуына кеткен уақыт.

Жер орбитасы – Жердің Күн төңірегіндегі басып өтетін жолы.





Қоғам

Отбасы - бірлесіп күн көретін туыстық қатынаста тұратын адамдар тобы.

Неке – отбасын құрудың негізі.

Денсаулық – адам организмінің қалыпты жағдайы.

Дене шынықтыру тәрбиесі – адам денсаулығын сақтау мен нығайту және денені дұрыс дамып қалыптасуына жеткізу.

Дене шынықтыру тәрбиесінің максаты – салауатты өмір сүру негіздерін білу және ұстану, өз еркімен дене шынықтыру және спорт пен шұғылдану дағдыларын қалыптастыру. 
Егіншілік ауыл шаруашылық дақылдарынан тұрақты, сапалы, мол өнім алу үшін жерді өңдеп баптау тәсілдерінің жүйесі.

Ауыл шаруашылығы — ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысатын материалдық өндірістің маңызды түрі.

Мал шаруашылығы — ауыл шаруашылығының мал өнімдерін өндіру үшін мал өсірумен айналысатын саласы.

Отан – адамның туып өскен, кіндік қаны тамған жері.

Ұлтжандылық – өз ұлтын сүю және өз халқы үшін аянбай еңбек ету, ұлттық мүддені қорғау, қайда жүрсе де өз ұлтының баласы екендігін ұмытпау, сонымен қатар басқа ұлттың өкілдеріне құрметпен қарап, өз халқының мүддесіне сай саяси, экономикалық, әлеуметтік-мәдени мәселелерді шешуге атсалысу.

Отансүйгіштік – өз жеріне, өз халқына деген сүйіспеншілік қана емес, сонымен қатар өз Отанына анам, жаным, жүрегім, өмірім, қаным деп қарап, өмірін қиюға даяр бола алу.

Батыр - әскериөнерді жақсы меңгерген, жау түсірер ерлігімен аты шыққан, қаһарман адамға берілетін құрметті атақ. 

Кен орындары – пайдалы қазбалардың жер қойнауының белгілі бір аумақтарындағы шоғырлары.

Қорық – табиғи жағдайын өзгеріссіз сақтау үшін ұйымдастырылған, ерекше қорғауға алынған аумақ.

Бейбітшілікадамдар мен мемлекеттер арасындағы достық қарым-қатынас, соғысушы мемлекеттер арасындағы Қарулы қақтығыстың тоқтатылуы.









Общая информация

Номер материала: ДВ-352594

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Возрастные особенности детей младшего школьного возраста»
Курс повышения квалификации «Использование мини-проектов в школьном: начальном, основном и среднем общем и среднем профессиональном естественнонаучном образовании в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Актуальные проблемы обучения детей с нарушением слуха в образовательных организациях общего и среднего профессионального образования»
Курс повышения квалификации «Профессиональная компетентность педагогов в условиях внедрения ФГОС»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты инклюзивного образования в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты профессиональной компетентности педагогических работников в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Методика обучения игре детей с особенностями развития в рамках реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Тьюторское сопровождение обучающихся в системе инклюзивного образования»
Курс повышения квалификации «Система работы учителя-дефектолога при обучении и воспитании детей с особыми образовательными потребностями (ООП) в общеобразовательном учреждении»
Курс повышения квалификации «Организация и проведение культурно-досуговых мероприятий в соответствии с ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) в соответствии с ФГОС»
Курс повышения квалификации «Сурдопедагогика: организация обучения, воспитания, коррекция нарушений развития и социальной адаптации глухих, слабослышащих, позднооглохших обучающихся в условиях реализации программы Ф
Курс повышения квалификации «Новые методы и технологии преподавания в начальной школе по ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Инклюзивное образование в начальной школе»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере начального общего, основного общего, среднего общего образования»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.