425613
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5 480 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1 400 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до 28 февраля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

Инфоурок / Другое / Статьи / Доклад "Дойду ахтыл5аннаах, алаас ааттаах"

Доклад "Дойду ахтыл5аннаах, алаас ааттаах"


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Мэҥэ-Хаҥалас үөрэҕин управленията

МБОУ “С.З.Борисов аатынан Тыыллыма орто оскуолата»









«Дойду ахтыл5аннаах,алаас ааттаах»

( Улуу дьон олохторун холобуругар оло5уран «Сардаҥа»драматическай куруһуок нөҥүө иитии-үөрэтии дьарыга )

доклад



Суруйда:Эбии үөрэхтээьин иитээччитэ,

Сардаҥа”драматическай куруһуок

салайааччыта Чичахова Елена Василевна









Ломтука 2016 сыл

Оҕо саас,аан маҥнай сайдарыгар,мин санаабар,төрөөбүт сир, тулалыыр эйгэ улахан оруолу ылар.

Төрөөбүт дойду-кимиэхэ барытыгар,төһө да үөрэҕиттэн үөрэҕэ суоҕуттан,ханна да сылдьарыттан,олороруттан тутулуга суох,наьаа ахтылҕаннаах уонна күндү буолар.

ОҔону иитэр-үөрэтэр киьи өйдөөн-дьүүлээн көрдөххө төрөөбүт-үөскээбит нэьилиэкпит историятыттан,онно үөскээн-төрөөн, олорон ааспыт уонна билигин олорор,үлэлии сылдьар Сүдү,Улуу дьоннорбут тустарынан үчүгэйдик билбэт эбиппит.Оччоҕо оҕолорбут хайдах өйдөбүллээх иитиллэн тахсыахтарай?Бу боппуруос миигин ордук долгутан,уьун-киэҥ санааҕа киллэрэн,үлэбэр төрүөт буолбута.

Төрөөбүт дойду,түөлбэ чулуу дьонун холобуругар оҕону иитиигэ-үөрэтиигэ куруьуок сыала-соруга:

-нэһилиэк историятын билии,үөрэтии

-Киһи Саха саарына буолбут холобурун, дьарык ситимигэр киллэрии

-кыраттан саҕалаан,уһаан иһэр кэрчиктэри өйгө үөрэтии,ырытыы

-Дьиҥ өйтөн-сүрэхтэн тахсар санааны сааһылаан,истээччигэ итэҕэтэрдии,уустаан-ураннаан кэпсиир дьоҕуру сайыннарыы

-патриотизм-бэриниилээх,Ийэ дойдуну көмүскүүр тыыныгар иитии

-оҕоҕо удьуор тыынын,киһи -аймах олоҕун тыынын, олохсутуу.

Историяттан кыратык ахтан ыллахха 1822с.Бастакы Тыыллыма нэһилиэгэ диэн баар буолбут.Бэйэтэ туспа баай историялаах,араас көлүөнэ дьон төрөөн-үөскээн,улэлээн,олорон ааспыт сирдэрэ буолар.Нэһилиэккэ сис баайынан,Саха сиригэр биир биллэр киһитэ,Никифоров Василий Сергеевич-Манньыаттаах буолар.Уола Гаврил Васильевич бастакы гильдиялаах атыыһыт 1916с. “Аһыыкайга”бэйэтин дьиэтигэр оскуола астаран,тулаайах,кыаммат дьон оҕолорун үөрэтэн нэһилиэк оҕолоруттан республикаҕа уонна улууска биллэр үлэһиттэр,салайааччылар үүнэн тахсыбыттара.Холобура:Борисов Семен Захарович,Васильев Николай Гаврильевич,Васильев Роман Гаврильевич,Заболоцкай Климент Дмитриевич,Капитонов Афанасий Васильевич,Степанов Афанасий Филиппович о.д.а.Көстөрүн курдук,биһиги нэһилиэкпит Манньыаттаахтары кытта силлибэт силистээх,быстыбат остуоруйалаах.Манна олоҕуран драматург В.Васильев-Харысхал суруйуутугар “Эргиллиэм хайаан да...” (роман-пьеса)бастакы чааһын(атыыһыттар кэпсэтиилэрин)уолаттарга кэпсэттэрэн,ырыттаран,толкуйдатан туруорбутум.(2007.,2008сс.) Онтон салгыы атын үлэлэр тахсан истилэр.Аан дойду наукатыгар сахатын норуотун ааттаппыт, Россия наукаларын Академиятын академига,ирбэт тоҥноох Сахабыт сиригэр наука модун ситиһиилэрин олоххо киллэриигэ дьулуһан үлэлээбит,киэн туттар биир дойдулаахпытыгар Владимир Петрович Ларионовка аналлаах”Тапталлаах дьоннорум дорооболорун» Володя Москва куоракка «Ленин уонна Үлэ Кыһыл знамята”орденнаах Николай Эрнестович Бауман аатынан үрдүкү техническай училищеҕа үөрэнэ сылдьан,төрөөбүт дойдутугар төрөппүттэригэр,дьонугар-сэргэтигэр суруйбут суруктарынан- дьүһүйүү(“Туос мааскы»улуустаа5ы театральнай көрүүгэ «Гран – при» 2009с.)

-С.Данилов”Олоҥхо оҕото”литературнай композиция(Боотур из Ломтуки 2010-2012г.)

-Раиса Егорова суруйуутугар «Төлкө төрдө»-айымньы(57-с культура уонна спорт эстафетатыгар «Уруйдан Улуу Олоҥхо,Манчаары дойдутугар!»-лауреат 2013с.)

Владимир Петрович төрөөбүт норуотун тыынын күүскэ иҥэриммит,кинилиин өрүү бииргэ буолбут,кини туһугар ис сүрэҕиттэн ыалдьыбыт,туруулаһан элбэҕи оҥорбут,улахан куттаах,уйаара-кэйээрэ биллибэт киэҥ,сылаас дууһалаах,истиҥ аһаҕас сүрэхтээх,майгылаах, көстөр дьүһүннүүн Кэрэ, дьиҥнээх Улуу киһи этэ. (В.П.Ларионов ст.131ссылка).

Бөдөҥ государственнай деятель өр сыл Саха сирин салайан олорбут,(19 сыл) биир дойдулаахпыт Семен Захарович Борисов олоҕуттан “О5о сааҺын лоскуйдара”инсценировка 2011 сыл икки варианынан дьон дьүүлүгэр тахсыбыта.

Онтон билигин үлэлии сылдьар дьоннортон:Попова Галина Семеновна-Санаайа этнопедагог,культуролог,к.п.н.,ХИФУ профессор,оскуола научнай салайааччыта Санаайа о5о сааьа “Улуу То5ойго»ааспыта бу туьунан «Айылгы»айымньы турбута.(“Синяя птица”республиканскай фестивальга –лауреат 2010с.)

О5о кутун туппут, 8 кинигэ автора, РФ суруйааччыларын союһун чилиэнэ,поэт,оҕо суруйааччыта Константин Ильич Сосин айымньыларынан:

-Сырдык санаа ута5а –инсценировка.

-“О5о куттаах буолуохха”-туруоруу,

-“Хаачыал-маачыал”-уус-уран аа5ыы сценка та5ыстылар.

Бу турбут айымньыларга үксүн уолаттар “оонньоон» кыттыбыттарын бэлиэтиир тоҕоостоох.

Сүдү дьон ситиһиитэ, нэһилиэк дьонун-сэргэтин санаатын кынаттаабыта,үөрэххэ-сырдыкка тардыһыыта күүһүрбүтэ.Оҕо маннык быһыы-майгы дьиҥ олоххо буоларын итэҕэйэн,толкуйдуурун ситиһэр түгэннэрин таба тайаныы улахан суолталаах.Дьиҥ олох түгэннэригэр сыһыаран, оҕо өйгө ойуулаан көрүүнэн уус-уран айымньыны тургэнник,дөбөҥнүк ылсыһар.Айымньыны билсиһиигэ:

-ырытыы өйгө биирдиилээн хартыыналарынан,мэтириэттэринэн ойууланар.

-өйгө оҥорон көрүү улам тыыннанан,ситэн-хотон барар.

-тыыннаах образтарынан барар.

Оҕо уус-ураннык ааҕарыгар көрөрүн кэпсиир буолан,тыла истээччигэ ордук тиийимтиэ.Айымньыны иэйэн, ылынан,бэйэтэ билбит-көрбүт олоҕун эйгэтигэр киллэрэн,истээччини (көрөөччүнү) кэпсииринэн долгутар,ылыннарар кыахтанар.

Түмүккэ:Педагог бу ньыманан өссө кэҥэтэн,аттаран туһаныан сөп дии саныыбын.Холобура академик Ларионов В.П.,государственнай салайааччылар Борисов С.З.,Васильев Р.Г.,народнай ,самодеятельнай композитар Алексеев А.М.,график-худуоһунньук Васильев В.Р.,олорбут олохторун,үлэлэрин...

Маннык үлэ сүрүн суолтата туохханый?

1.Педагог теманы быһаарыыта (нэһилиэк олоҕуттан) оҕолор өйдөрүгэр ордук тиийимтиэ, тэтимнээх буолар.

2.Оҕо айымнньылаахтык ааҕар,саҥарар,толкуйдуур,айар дьоҕура сайдыытын көҥүлүүр,сайдар.

3.Оҕо “оонньообут оруолун»умнубакка өйдүү сылдьар дьоҕурун,кыаҕын сайыннарар.

4.Сүдү дьон олохторун холобур, идеал оҥостон, кинилэр курдук буолуохтарын баҕа санаалара күүһүрэр.

5.Дьону-сэргэни ытыктыыр, хантан хааннааҕын,кимтэн кииннээҕин билинэр киьи буолуута.

Дьарыкка сылдьыбыт, үөрэппит, билбит билиилэрэ олоххо туһалаах, киэҥ көрүүлээх КИҺИ киһитэ буоллуннар.

КИҺИЛЭЭХ буолуох тустаахпыт.



Туһаныллыбыт литература

1.Апросимова Н.П. Владимир Петрович Ларионов.Статьи,выступления,интервью,воспоминания- ООО “Интрейд” 2006г.

2.Апросимова Н.П. Тапталлаах дьоннорум,дорооболоруҥ.Письма Володи Ларионова-Новосибирск.2008г.

3.Ларионова Л.Ф.,Егорова Р.З.Дойдубут Тыыллыма дьонноро.Дьокуускай 2004с.

4.Поликарпова Е.М.Хоһоонноохтук ааҕыы .Дьокуускай 1992с.

5.Попова Г.С.- Санаайа.Киьитийии сэһэнэ.Дьокуускай 2006с.

6.Попова Г.С.- Санаайа.Ис хоһоон.Дьокуускай 2004с.

Общая информация

Номер материала: ДБ-311212



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Подростковый возраст - важнейшая фаза становления личности»
Курс «Менеджер по продажам»
Курс «Мерчендайзинг»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: организация реабилитационной работы в социальной сфере»
Курс профессиональной переподготовки «Организация логистической деятельности на транспорте»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания конституционного права с учетом реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности экономиста-аналитика производственно-хозяйственной деятельности организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Актуальные вопросы банковской деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Риск-менеджмент организации: организация эффективной работы системы управления рисками»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности специалиста оценщика-эксперта по оценке имущества»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»
Курс профессиональной переподготовки «Гражданско-правовые дисциплины: Теория и методика преподавания в образовательной организации»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.