Доклад "Ибрагьим Гьуьсейнован драматургия"
Предпросмотр материала:
Доклад
тема:
«Ибрагьим Гьуьсейнован драматургия»
Гьазурайди : Алкьвадрин юкьван мектебдин
лезги чlаланни литературадин муаллим:
Ахмедова М. А.
2026-йис
Драма вуч я? Литературадин (чIалан яратмишунрин) са хел яз, и жуьредин эсерри чи уьмуьрда кьетIен чка кьазва. Литературадин терминрин словарда «драма» эсеррин игитрин рахунрикай ибарат, вичихъ са тайин сюжет (гьерекатар кьиле фин) авай эсер тирди къейднава.
Драматургияни, шииратни, гьикаятни, публицистикани, сегьнедин искусствони, амай хилерни зайифвилерай экъечIда… Лугьудайвал, яд хьайи вирериз, яд хкведа.
Драматургия, драмадин эсерар ахтармишзавай илим хьунихъ галаз сад хьиз, санлай драмадин вири эсерризни (яратмишунризни) лугьузва.
Чахъ, лезгийрихъни, жуван милли театр ва милли драматургияни ава. И кардал чна дамахни ийизва, гьейранвални.
Театр авачирдаз вири патарихъай чранвай, руьгьдиз къуватлу ва вичин кьилдинвал авай халкь, миллет бажагьат лугьуз жеда.
Мад са кар ава: драматургия литературадин жуьрейрикай халкьдиз виридалайни артух мукьва ва хушни я. Хуш ятIа, гьамиша, багьа мугьман хьиз, вилив хуьзвайдини я.
Истемишунарни адавай гзаф ийизва. Гьар акатай шей, драмадин эсер я лагьана, майдандиз акъудуналди (газетда, журналда, ктабда чап авуна ва я сегьнеда эцигна), халкьди абур сад хьиз кьабулни ийидач.
Лезгийрин милли драматургия вахтунихъ, тарихдихъ, чи халкьдин вилик акъвазнавай важиблу месэлайрихъ галаз санал виликди фейидал шак алач.
Ватандин ЧIехи дяведин йисара, вири хилер хьиз, театрни, драматургияни зайиф хьана. Къуватар дяведи къакъудна.
Амма алатай асирдин 50-йисарилай гатIунна, чи драматургияди къачур камар кьетIенбур я. Москвада 1960-йисуз кьиле фейи Дагъустандин литературадинни искусстводин декадади санлай чи вири искусство виликди финиз аквадай хьтин къуватар артухарна. А чlавуз Москвадин Кремлдин залда «Ашукь Саид» тамаша къалурун ва адаз критикри гайи еке къимет себеб яз, майдандиз драматургрин еке десте экъечlна. Тамашачийриз Гьа са вахтунда Ибрагьим Гьуьсейнован «Етим Эмин» ва маса пьесайрин тlварар чир хьана. Тамашайрин метлеб гилани агъуз аватнач. Гуьгъуьнин йисара тамашачийрал Ибрагьим Гьуьсейнован «Яру пайдах», «Саяд» пьесаяр агакьна.
Чи драматургияда жуьреба-жуьре темайрин, жанрайрин (къемеда, фантасмагория, драма, трагедия ва икI мад) хейлин цIийи эсерар арадал атана лагьай чIал я. Куьрелди, къенин аямдин чи милли драматургиядихъ дерин дувулар, къуватлу тан, хилер-путар ава…
Бес чун куь дарихарзава? “Перестройка” лугьудайда гзаф крарилай, къадагъайрилай сергьятар алуднатIани, XXI асирдин эвел кьилера, уьмуьрдин вири хилера хьиз, драматургиядани, иллаки милли театрда кризисдин, яни акьалтIай къуватсузвилин, виликди физ, цIийи эсерар сегьнедал гъиз тахьунин, авторар чеб руьгьдай аватунин гьалар арадал атана.
Куьрелди, лезги драматургиядал машгъулбур авачиз туш.
Дуьньядин винел ч1алар кхьизвайбурун кьадар гзаф ят1ани, амма халисан шаирар т1имил я. Чи халкьдин шаиррикай сад Ибрагьим Гьуьсейнов халисан хъсан шаир, таржумачи хьиз, хъсан драматургни тир. Адан гъиликай хейлин пьесаяр хкатнава. Абурукай вад пьеса Лезги театрдин сегьнедал эцигна, абур халкьдин арада раиж авуна.
И.Гьуьсейнован драмадин эсерар: "Етим Эмин", "Саяд", "Яру пайдах", "Муьгьуьббатдикай риваят" ва «Юг» пьесаяр) Лезги театрди сегьнеламишна.
И пьесайрин бинедаллаз эцигай тамашаяр халкьди гьамиша дерин разивилин гьиссералди кьабулнай. Абуру лезги театрдин тарихда кьет1ен чка кьазва. Ибрагьим Гьуьсейнован драматургия шиирратдин, яни поэтический драматургия я. Вичин пьесаяр шиирралди кхьейбурукай сад лагьай кас Ибрагьим Гьуьсейнов я. Ибрагьим Гьуьсейновахъ театрдин сегьнедал эциг тавунвай пьесаярни амазма. Абуруз мисал яз, чавай "Багъдаддин халифдин визир", "Са шиирдин тарих", "Лотереядин билет", "Лукьман ибн Аюби", "Са рушни пуд езне", "Тамаша" ва масабур къалуриз жеда. Адан пьесайра тарихда кьиле фейи вакъиаяр, тарихда хьайи инсанрин кьисметар, къаматар ачухарзава. Ибрагьим Гьуьсейнова халкьдин риваятрикай, мисалрикайни менфят къачуна, к1елзавайдан, яб гузвайдан фикир желбзава, эсеррал сад ва мад сеферда ашукьар хъийизва. И к1валахди чаз мадни а кар субутзава хьи, гьуьрметдин т1варар, къуллугъар, орденар, медалар вири маса къачуз жеда. Амма халисан шаирвилин бажарагъ санайни къачуз жедач, ам анжах Аллагьди, т1ебиатди гузвай пай я.
Ибрагьим Гьуьсейнов вичин хайи халкьдихъ, лезги чилихъ галаз алакъада авай шаир я.
Тlвар-ван авай, машгьур шаирар хьайи Хайяма, Хафиза Эмина, Туманяна ва масабуру хьиз, Ибрагьим Гьуьсейновани инсандин кьадар-кьисметдикай, дуьньядиз атун-хъфиникай веревирдер ийизва. Ада абурукай садан фикирарни тикрарзавач, анжах вичиз хас къайдада и тема ачухарзава.
Ибрагьим Гьуьсейнова аяларни рикlелай ракъурзавач. «Шарвили» поэмади, «Бахтар пайзава», «Шагь дагъларин ранг» кlватlалра гьатнавай «Игит», «Зи Ватан», «Аврора» ва маса чlалари аялриз хуьр, дере, Ватан кlанарзава, инсанрин арада дуствилин алакъаяр мягькемаруниз, аьурук ватанпересвилин, игитвилин руьгь кутаз куьмекзава.
Ибрагьим Гьуьсейнова вич халкьдин векил яз гьиссзава, гьавиляй ам халкьдин тlвал-квал алай месэлайрикай датlана рахунни дуьшуьшдин кар туш.
Миллионни авач зи халкь –лезгияр
Залай аслу я цур хьун, я къизил хьун-
Жуван хивез къачуз чилин дердияр,
Зи буржни я жуван халкьдин векил хьун.
И гафар гьахълубур тирди Ибрагьим Гьуьсейнова лезги халкьдин эпосдин игит, къагьриман хва Шарвилидикай яратмишай поэмади, гзаф йисара вичин тlварни кьун къадагъа тир, мюризмдин учение арадал гъайи ХlХ лагьай асирдин сад лагьай паюна дагъвийрин азадвилин женгерин кьиле акъвазай Ярагъ Мегьамедакай Теснифай «Узден» поэмади, риваятрал бинеламиш хьана кхьей балладайри ва маса эсерри тестикьардай мумкинвал гузва. Шаирди чи халкьдик къалабулух кутазвай, лезги чил кьве патал паюнин месэладикай вичин гаф гьеле 70- йисара лагьанай. Акунрай, адаз гьа вахтара чи чилелай сергьятар тухудайди аян хьанвай.
Доклад "Ибрагьим Гьуьсейнован драматургия"
Что Вы хотите изменить?
Например: обновить оформление, добавить задания, изменить класс, сократить текст или адаптировать материал.
Что Вы хотите изменить?
Например: обновить оформление, добавить задания, изменить класс, сократить текст или адаптировать материал.
Найдите подходящий для Вас курс
В каталоге 7 827 курсов по разным направлениям
Другие материалы
Вам будут интересны эти курсы:
- Курс повышения квалификации «Использование элементов театрализации на уроках литературного чтения в начальной школе»
- Курс повышения квалификации «История русской литературы конца 20–начала 21 вв., особенности ее преподавания в новой школе»
- Курс повышения квалификации «Методические аспекты при изучении русской литературы последней трети XIX века в современной школе»
- Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
- Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС юридических направлений подготовки»
- Курс повышения квалификации «Подростковый возраст - важнейшая фаза становления личности»
- Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
- Курс повышения квалификации «Финансы: управление структурой капитала»
- Курс профессиональной переподготовки «Маркетинг: теория и методика обучения в образовательной организации»
- Курс профессиональной переподготовки «Организация логистической деятельности на транспорте»
- Курс профессиональной переподготовки «Русский язык как иностранный: теория и методика преподавания в образовательной организации»