Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Иностранные языки / Другие методич. материалы / Доклад на тему "Оқушылардың коммуникативті қабілеттерін дамыту"

Доклад на тему "Оқушылардың коммуникативті қабілеттерін дамыту"


  • Иностранные языки

Поделитесь материалом с коллегами:

1 кешкі орта мектебі




hello_html_ff556bd.gif


















баяндама








Дайындаған : Аманова С. С.







Қостанай қаласы 2014 жыл

Оқушылардың коммуникативті қабілеттерін дамыту


«Қазақстан Республикасының тілдер туралы» жаңа заңының қабылдануы конституциялық ережелердің ең бастысын нығайтып, қазақ тілінің мәртебесін көтеру және дамытуға орай заң негізін жүзеге асырды.

Біздің қоғам өміріндегі әлеуметтік – саяси және экономикалық тұрғыдағы қомақты өзгерістер – осындай қажеттілікті туғызады.

Егерде біз, кешегі күнімізде – қазақ тілінің екінші деңгейде тұруымен келісетін елде өмір сүрсек, бүгінгі шынайы өмірде- Қазақстанның халықаралық мәртебесі – республикаға ат берген ұлт тілін өз деңгейіне көтеруді талап етеді.Тарихи ақиқат осындай.

Ал, мемлекеттік тілден дәріс берушілердің басты тапсырмасы – тілді оқытудың жаңа технологиясын пайдалана отырып, балаларға қазақ тілін үйрету.

Тіл- адам мен адамды,ұлт пен ұлтты жақындастыратын өзгеше қатынас құралы. Тілмен сөйлесу – адмзат баласы үшін тысқары бір дүние емес, ол ішкі құбылыс. Сөйлесу тек адамға ғана тән. «Адам тіл арқылы нені жеткізетінін білмегенмен, тілді және сөйлеу процесін өзіне бағңындыра алмайды. Сөйлесім әрекеті, адамның сөйлеутілі өзіне бағынышты емес, ол- жаратылыстан пайда болған ерекшк құбылыс». Адам баласы бірнеше тілде сөйлеседі.Жер бетінде бар адамзат тілдерін күнделікті өмірдегі қарым қатынас барысында үнемі қолданады.

Қатысымдық (коммуникативтік) бағыттылықты ұстанған әдіскерлер Е.И.Пассов, А.А.Леонтьев, В.Г.Костомаров, А.Н.Щукин, Г.В.Рогова, В.А.Скалкин, Э.П.Шубин т.б. бұл әдістін ғылыми – теориялық және әдістемелік тұрғыдан ең тиімді екендігін дәлелдеген.

Қазақстан Республикасының «Тілдерді дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдармаларының негізгі талабы – мемлекеттік тілді оқытудың саны мен сапасына көңіл бөлу керек».

Осы мақсатты алға қоя отырып, коммуникативтік технологияны қолдануды жөн көрдім.

Менің проблемалық тақырыбым «Қазақ тілі мен әдебиет сабағында оқушылардың коммуникативтік қабілеттерін дамыту».


Алға қойған мақсаттарым:

1.Коммуникативтік технологияны оқып үйрену.

2.Тәжірибеге енгізу.

3.Мұғалімдер қауымына тәжірибеден кейінгі қорытындылар бойынша ұсыныстар беру.


Қарым – қатынастың түрлері көп. Тілдік қатынас- тіл арқылы байланыс, сөйлеу арқылы адамдардың бір- бірімен қарым-қатынас жасауы, қоғамдық, ұлттық тіл арқылы ұғынысу, түсіну, яғни адамзаттың тіл арқылы қатынысқа түсуі тілдік қатынас дегенді білдіреді.

Ең алдымен, ерекше орын алатын тілдік қатынастың негізгі мазмұны, мәні, мағынасы болып табылатын хабарды іс жүзінде асырушылар – хабарға тікілей қатысушылар. Олар мынандай құрамнан тұрады:


  1. Белгілі бір ақпаратты, деректі жабарлайтын – Баяншы.

  2. Ақпаратты жеткізетін – Тұлғалар.

  3. Ақпаратты не деректі – Қабылдаушы.

Тілдікқатынас жүзеге асу үшін Баяншыдан (Б) шыққан Хабар (Х) Тұлғалар (Т) арқылы Қабылдаушыға (Қ) келіп одан ары қарай қайтадан байланысқа түсіп, тілдік айналымда жұмсалады.

Мұны өрнек түрінде былай көрсетуге болады:



hello_html_558b07ef.gif


Тілді зерттеуші ғалымдар тілдік қатынас құбылысына байланысты үш кезеңді атап өтеді, олар мыналар:


  1. Хабардың дұрыс айтылуы, шығуы. Мұнда синтаксистік заңдылықтар, яғни грамматикалық бірліктердің айтылуы, дыбысталуы ерекше көзге түседі.

  2. Айтылуға тиісті мағынаның дұрыс жеткізілуі, айтылар ой мен айтылған тілдік құралдың тепе –теңдігі. Мұнда семантикалық заңдылықтар басым рөл атқарады.

  3. Әңгімелесуші – екінші адамның хабарды дұрыс қабылдауы.


  • Хабардың пайда болуы.

  • Хабардың сыртқа шығуы.

  • Хабардың жеткізілуі.

  • Хабардың қабылдануы.

  • Хабардың жауабы.

Қазіргі таңда коммуникативті технологияны пайдалану оқыту практикасында қажеттілікті тудыруда.

Оның себебі қазірде технология тереңтетіле меңгеріліп зерттелініп, жан- жақты дамып, практик- ұстаздардың жиі пайдалануына әсер етіп отыр.Профессор Ефим Израилевич Пасовтың еңбегін зерттей келе мынадай қорытындыға келдім: технология – орыс мектептерінде қазақ тілінен беретін мұғалімдер алдында тұрған (мақсат) оқушының тілдік қорын молайту, дамыту, грмматикалық құрылымын мен шақтарды мақсатты пайдалана білу, оқушылардың шығармашылық қызығушылығын тудыру проблемаларын шешуге көмектесетін жол.

Тілдік қарым- қатынас тудыру негізінде және байланыстыра оқытуда сөйлету, естіп қабылдау, оқу, жазу тілдерін пайдалану- оқытудың негізгі жолынын бірі болып табылады.Оқытудың негізгі мәні, ерекшелігі тілдік байланыс тудыруда жүйелілік түрін ( сөйлесу- диалог, әңгімелеу – монолог, диалогпен, диалоктағы монолог, полилог) сақтау болса, сөйлесу барысында цикл, кезең, микродиалог) сөйлетудегі ауызекі жанры бойынша (монолог- сөйлесу, талдау, дәлелдеу, пікірталасу т.б.) сонымен бірге бөліп сөйлетудегі әрекет әсері және түрлі жағдай мен тақырыптар пайдалану оқытудағы түрлі өзгерістерді байқатады.

Коммуникативті дағдыны қалыптастыру – бұл оқушы мен ұстаздың шыдамдылығын, шығармашылықты және аса көңіл бөлуді қажет ететін ұзақ процесс.

Қазақ тілі сабағында тілдік қарым- қатынас жасау үшін топтық жұмыс беріледі, бұл дұрыс сөйлеуге үйретеді, оқудағы қызығушылықты арттырады, өзара қатынасты нығайтады, бір-бірін түсінуге, ұжымды қылыптастыруға, топ алдында оқушы беделін көтереді. Бұл технология мұғалім іскерлігінің жемісін беріп, оқушыларды күштеп оқыту орнына басты мақсат тек қана қатысып, басқаны ғана бағаламай, оқушы өзін де нақты бағалай білуіне тез көмектеседі.Жұмыстың бұл түрі мұғалімнің мынадай әрекетінен туады:

  1. Ұйымдастыру.

  2. Білімді бөлу(бағыттау)

  3. Оқушылар құрылымы.

  4. Жұмысқа бақылау.

  5. Жұмыс нәтежесіне баға.

  6. Жұмысты аяқтау.

Оқытуда коммуникативті технологияны пайдалану- тілде қарым-қатынас тудыру арқылы оқыту.Барлық жылдам оқыту технологияларының негізгі тілдік қарым- қатынас тудыру арқылы оқыту болып табылады.

Сөйлеу – бұл адамдардың тіл арқылы байланыс жасау процесі.

Сөйлеуді оқыту

Сөйлей білу оқушының қарым-қатынас жасауды қарапайым жетістігі, күнделікті өмірде түрлі жағдайда:


  • байланысқа түсіп, сөйлесуіне;

  • ақпаратты сұрап және хабарлауға;

  • өзінің көзқарасын білдіріп,кеңеске шақыруға қарсы жауап беруіне және т.б.


Сөйлеу- қызуғу-ситуация(сөйлеудің мәні) .

Ситуация- белгілі бір оқиғада сөйлеушінің сөйлеуіне қажеттілігін тудыратын жағдай.


hello_html_63b9fd81.gif



















Автор
Дата добавления 08.02.2016
Раздел Иностранные языки
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров157
Номер материала ДВ-429359
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх