Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Начальные классы / Другие методич. материалы / Доклад учащегося на тему "Хоту сир усулуобуйатыгар кууруссаны иитии"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Доклад учащегося на тему "Хоту сир усулуобуйатыгар кууруссаны иитии"

библиотека
материалов

Хотугу сир усулуобуйатыгар кууруссаны иитии.

Кууруссаны иитии олус табыгастаах. Мин билэрбинэн биьиги боьуолэкпитигэр кууруссаны ииттэр дьон олус а5ыйахтар. Ол курдук Винокуров Василий Константинович дьиэ кэргэттэрэ 25 кууруссаны ииттэллэр. Винокурова Марианна Николаевна дьиэ кэргэнэ 10- ча кууруссалаах. Биьиги оскуолабыт эмиэ былырыынныттан чоппуускалары ииттэргэ санаммыттара. Ол курдук завхоьунан улэлиир Винокуров Иннокентий Николаевич Орто - Халыма олохтоо5уттан Александр Николаевичтан 16 чоппуусканы ( икки нэдиэлэлээх) атыыласпыттара. Муус устар 16 кунугэр оскуола массыынатынан ( суоппар Ноговицын Василий Васильевич) а5албыттара. Бары этэннэ айаннаан кэлбиттэрэ. Аара суолга иккитэ буспут сымыытынан аьаппыттара. Чоппуускалары биьиги улэьиппит Винокурова Капиталина Константиновна харайар. Куннэ 3 аьаталлар.Аьылыктарыгар инэмтэлээх бэтэмииннэри булкуйаллар. Ол курдук Здравур ЦЫП -ЦЫП. 5 балыгы кытты биир киилэ комбикорму холбоон илдьи буьараллар уонна сарсыардааны аьылыкка аьаталлар. Кунус оскуола остолобуойугар орпут отходу биэрэллэр. Киэьээнни аьылыкка сарсыардааны астарын тобо5ун аьаталлар.1,5 ыйдарыгар ботууктэр тараахтара дьэ биллибитэ. Онон 8 ботуук, 8 куурусса этилэр. Билинни туругунан 2 ботуук, 7 куурусса баар. Чоппуускалар улаатан от ыйын 1 кунугэр бастакы сымыыттарын ылбыттара. Бу кууруссаларга сылга тоьо ороскуоту таьааралларын, тоьо бородууксуйа ылалларын кэтээн кордум.Мин ону таблицанан кордордум.

Сыллаа5ы ороскуот - 49.050 солк.

9 куурусса


Комбикорм

Балык

1 куннэ


1 кг.

2 кг.


1 сылга


365 кг.

730 кг.

Толобурэ

5.250 кг.


43.800 кг.



Сыллаа5ы дохуот.

Куурусса ахсаана


1 куннэ

1 ыйга

1 сылга

7 куурусса


7 сымыыт

210 сымыыт

2520 сымыыт

1 сымыыт сыаната

25 солк.

175 солк.

5250 солк.

63.000 солк.

Ороскуот

49.050 солк.

Дохуот

63.000 солк.

Барыыс

13.950 солк.




Кууруссаны сылаас, ичигэс сиргэ туспа килиэккэ5э, сырдык, кураанах сиргэ иитэллэр. Салгын температурата -2 кыраадыстан + 27 кыраадыска диэри буолуохтаах. Аьара тымныыга кууруссалар тараахтарын тонороллор, сымыыттаабат буолаллар, 1,5 тогул аьылыктара улаатар. Аьара итиигэ куурусса аппетита молтуур, аьыыра а5ыйыыр , сымыытын ха5а чараас буолуон соп эбэтэр олох ха5а да суох буолуон соп. Кууруссаны тутар сир кинилэр тоьо элбэхтэриттэн уонна хайдах тутуллуохтаахтарыттан тутулуктаах. Кинилэри маьынан тутуллубут сиргэ харайаллара ордук. Урдугэ 1.8 м урдук буолуо суохтаах, кыьынны оттугэр итиини кыайан туппат. Салгыннаах буоллун диэн кыракый форточка оноьуллар. Кууруссаларга эмиэ сибиэьэй салгын наадалаах, ол гынан баран сквозняк буолара сатаммат. Кууруссаны иитэр сир иьэ 60- 70% сииктээх буолара ирдэнэр.Туннугун иэнэ сирин иэнинээ5эр 10% буолуохтаах. Туннугэ итии гына икки раамалаах буолуохтаах. Ол гынан баран туннугэ да суох электрическай лаампа5а да куьа5ана суох тумугу ылыахха соп. Таьырдьа сылдьалларыгар сиэккэннэн олбуор оноруохха соп. Урдугэ 1,5- 1,8 м буолара ордук. Ыт уонна улахан котортон сэрэхтээх гына оноьуллуохтаах . Кууруссалар дьиэлэригэр муоста5а оту, эпиилкэни, кураанах сэбирдэхтэри, торф тэлгиэххэ соп. Ол инчэ5эйи учугэйдик оборор. Учугэй миэстэ5э биэс алта куурусса5а уйа онороллор. Уйа онороллоругар мас дьааьыгынан оноруохха соп. Уйа размера: урдугэ 35 см, кэтитэ уонна диринэ 30 см. Уйа5а киирэр оттун кэтитэ 20-25 см., оттон урдугэ 25 см. Онно оту тэлгиэххэ соп. Сотору -сотору уларытыахха наада. Сайын бутуутэ муосталарын учугэйдик ыраастыыллар, дезинфекциялыыллар. 5% итии кальцинированнай содалаах растворунан, 2 % формальдегид растворунан сууйаллар- сотоллор.Онтон хатараллар, 1 квадратнай метргэ 0,5 кг исбиэскэни куталлар. Ол кэнниттэн 15 см сибиэьэй тэллэ5и тэлгиииллэр. Бириэмэтинэн корон тэллэ5ин уларытан иьэллэр. Аьатар иьиттэрэ тоьо элбэхтэриттэн тутулуктаах. 10-15 см хас биирдии куурусса5а. Иьиттэрин мастан оноьуллар, сыынкабай тимиртэн онороллоро оссо ордук, то5о диэтэххэ сууйарга учугэй. Куурусса 4,5 -5 ыйыттан сымыыттыыр. Сорох кууруссалар уйаларыгар буолбакка , ханна тубэьиэх сымыыттыыр. Оннук сымыыттаабат наадаттан уйатыгар сымыыкка маарынныыр миэли,гипсэни, угаллар. Олор ыйааьыннара 53- 60 г. тэннэьиэхтээх. Куурусса ыстаадатыгар ботуук баар буолара булгуччу буолбатах. Ботууугэ да суох сымыыты ылыахха соп. Ол гынан баран ботуук кууруссалар ыстаадаларын киэргэтэр, кинилэр олохторо интэриэьинэй. Кууруссалары аьатарга маннык аьылык группатыгар араарыахха соп: углевод, белок, минераллар, витаминнар уонна араас добавкалар. Углеводтаах аска киирсэллэр кукуруза, пшено, просо, ячмень, эбиэс, уонна да атыттар. Белоктаах астарга киирсэллэр балык арааьа, уут, творог. Бэтэмииннээх астарга уут, бурдук, о5уруот уунээйилэрэ моркуоп, куох от киирсэр. Минеральнай аьылыкка ракушка, миэл, исбиэскэ, фосфат, туус киирсэллэр. Оссо кинилэргэ ветеринар анааьынынан эмтээх препараттары аныыллар.Куурусса аьылыга маннык: о5уруот астарын, курупалары илдьи буьаран куннэ 2-тэ аьаталлар. Маннык аьылык 2 -3 эрэ чаас туруохтаах, итии куннэ астара тургэнник буортутуйар. Котордор куртахтара ыалдьыан соп. Уута туспа иьиккэ куруук баар буолуохтаах. Кууруссаны наар биир аьылыгынан аьатар табыллыбат, араас инэмтэлээх аьы аьатар ордук. Хортуосканы илдьи буьаран атын аьы кытта булкуйан бэриллэр. Сымыытын ха5а кытаанах буоларыгар суоьу унуо5ун уокка уматан баран, ултурутэн биэриэххэ соп. Учугэй харалта5а эрэ куурусса элбэх сымыыты биэрэр.

Сымыыттыыр , эти биэрэр куурусса куннээ5и рациона маннык буолуон соп. ( 1 тобо5о, г )

Куры - несушки

Яичных линий.

Куры - несушки

Мясных линий

Цыплята- бройлеры

Лето

Зима

Лето

Зима

Лето

Зерно злаков

45

55

50

60

50

Зерно бобовых

5

5

5

6

5

Мучнистые корма

20

20

25

20

10

Дрожжи

7

6

8

7

16

Животные корма

5

5

6

6

5

Зелёные корма,

корнеклубнеплоды

55

20

60

20

10

Мука травяная, хвойная, сенная


5


10

5

Минеральные

Соль поваренная

7

0,7

7

0,5

8

0,5

8

0,5

2

0,3



Куурусса сылын ахсын туутэ туьэр. Ол сайын бутуутэ, куьун са5аланыыта буолар. Биричиинэтэ кун сырдыга кылгыырыттан. Сана туу 2- 4 ыйга уунэр. Куурусса туутэ сайын тустэ5инэ бу кууруссаны сал5ыы хаалларар табыллыбат, ол аата киниттэн учугэй кордобулу ылбаккын. Туутэ туьэр бириэмэтигэр аьын кичэйэллэр, эбии элбэх битэмииннээх аьы аьаталлар.

Уксугэр кууруссаны иитээччилэр бэйэлэрэ дьиэ инкубаторын оностоллор. Инкубация иннинэ сымыыты 10 хонукка хаьааналлар. Сымыыты уьуктаах оттунэн уураллар. Чааьынай хаьаайыстыба5а кууруссаны, хааьы, куьу 5 сыл эрэ ииттэллэр. То5о диэтэххэ сымыыттыыр кэмэ куччуур. Кырдьа5ас куурусса сымыыта а5ыйах буолар.Ол иьин кууруссаны 2-3 эрэ сылга тутуллуохтаах. Сана эдэр кууруссаларынан солбуллан иьиэхтээх. Куурусса ыалдьыан соп собо суох сиргэ турарыттан эбэтэр аьыыр аьыттан. Ыалдьыбыт кууруссаны бириэмэтигэр таба коруохтээххин. Ыалдьыбыт куурусса хайдах буоларый? Аьаабат буолар, хара5ын симэр, тыынара ыарахан, хаамарыгар до5олоннуур эбэтэр букатын хаампат буолар. Аьылыгар а5ыйах бэтэмииннээх эбэтэр букатын да суох буолла5ына манныкка тиийэр. Аьылыгар а5ыйах бэтэмииннээх буолла5ына куурусса атын кууруссалартан унуо5унан кыра буолар, ырар, аьаабат буолар. В группалаах бэтэмиинэ а5ыйах буолла5ына хаамара атын буолар, тартарар, тоботун кэтэ5ин диэки быра5ар. Сибиэьэй салгынна сылдьыбат буолла5ына унуохтара сайдыбат, куьа5аннык хаамар, куруук сыта сылдьар буолар. Кууруссалар уонна чоппуускалар бэйэ- бэйэлэрин тонсуйар буолаллар. Маннык тубэлтэ5э рационугар куох аьылыгы,от бурдугун эбэллэр. Куруук тыытыллар кууруссаны атыттартан тэйитэр наада. Куьа5ан хаачыстыбалаах аьылыктан куурусса атараабаланар: субу-субу тахсан киирэр, иьэ ыалдьар. Онтон олорго тиийэр. Кыьын сабыылаах миэстэ5э турар кууруссаларга саамай сэрэхтээх крыса.Крыса кыаммат, молтох кууруссаларга саба туьэр. Астарын аьыыр, инфекцияны а5алар.

Биир кууруссаттан сылга ортотунан 230- 250 сымыыты ылахха соп. Холобура киьи сылга 20 кууруссаны ииттэр буолла5ына 4 тыьыынча5а тиийэ сымыыты ылыахха соп. Ол сымыыккын атыыга таьаара5ын, сиэххин да соп.

Билинни бириэмэ5э 1 сымыыт сыаната 25 солкуобайга тэннэьэр. 4 тыьыынча сымыытын анарын атыылыыр буоллаххына, сылга 50 тыьыынча барыыстана5ын. Маннык учугэй дохуоту ылыаххын ба5арар буоллаххына, кууруссаларгын учугэйдик коруохтээххин, аьатыахтааххын. Ол гынан баран куурусса тогурук сылы быьа сымыыттаабат, сынньанар кэмнээх.

Мин куурусса сымыытын 2 корунун билэбин. Урун уонна ара5ас онноох. Сымыыт ыйааьына ортотунан 55- 62 грамна тэннэьэр.

Элбэх сымыыты биэриэх кууруссаны хайдах эрдэтинэ билиэххэ собуй? Транше диэн биллиилээх ветеринарнай врач маннык субэлиир: " Эдэр куурусса5а тараа5а уонна бытыга тоьоннон кыьыл да, соччонон элбэхтик сымыыттыыр буолуо. Куьа5аннык сымыыттыыр куурусса тараа5а уонна бытыга кубархай оруосабай онноох буолар. Иккис бэлиэтинэн - кутуруга анныгар баар туутэ тоьоннон хойуу да, соччоннон бу куурусса элбэх сымыыты биэриэ".

Сорох кууруссалар сымыыттарын сиир адьынааттаахтар. Ону суох гынарга маннык усулуобуйа наада: 1. Кууруссалар конуллук сылдьыахтаахтар, биир кэм уйаларыгар хаайыллыа суохтаахтар: 2. Аьылыктарыгар эт, бытарытыллыбыт унуох, испиэскэлээх кумах бэриллиэхтээх.

Сымыыт ха5а веществолар атастаьыыларын тупсарар, аллергияттан, тымныйыыттан харыстыыр, элбэх кальцейдаах буолан, унуохтары, сиьи, тиистэри, батта5ы уонна тынырахтары бо5орготор. Маны таьынан сымыыт ха5ар суурбэ сэттэ араас микроэлемент баар. Онон сорохтор аска куталлара туьалаа5а биллибит. Сымыыт ха5а организмна олус наадаалаах кальцийы биэрэрин быьыытынан, куннэ иккитэ алта грамм тиийэ туьаныахха соп.Сымыыты сылаас ууга учугэйдик сууйан баран, ха5ын ылан бытарытан, мээккэлээн бороьуок онорон аска кутуллар. Сымыыт ха5а туох да буортута суох, о5о5о 1 сааьыттан са5алаан биэриэххэ соп. Ити о5о рахиттаабатын туьугар бэртээхэй ньыма буолар. Сымыыт ха5а, атын туох да эмп - томп суох тугэнигэр, уокка бустахха эбэтэр уоьурдэххинэ комолоьор. Сымыыт ха5а дьиннээх кальций. Араас ыарыыларга сымыыты уонна сымыыты ха5ын хайдах туьаналларын билсиьиннэриэм.

1. Сотол киирдэ5инэ. 2 ост.ньуоска учугэй хаачыстыбалаах ынах арыытыгар, бутэйдии буспут икки сымыыттан уоьа5ын арааран ылан былыыгын. Ол урдугэр оссо 1 ч. ньуоска сэлиэьинэй бурдугу уонна 2ч.ньуоска муоту кутан булкуйа5ын. Эмин бэлэм буолла5а ол. Онтон биирдии 1 ч. ньуосканан баьан, куннэ 3 -4 тэ сиигин.

Ууга, уокка бустахха, сиэттэххэ 2 -3 куурусса сымыытын тогуруктуу буьарыллар. Эмиэ уоьахтарын ороон ылан, илдьиритэн баран хобордооххо, туох да арыыта, уута - тойо суох, харана оннонуор диэри ыьааран ылыллар. Ол сойбутун кэннэ итиигэ буспут тириини биьиллэр. Маннык дбикти " мааьы" халадьыынныкка уура сылдьан тутталлар.

2. Бронхиттаах, аастымалаах дьонно. Ардыгар боруонха ыарыыта буулаан баран, ааьан - ара5ан биэрбэккэ эрэйдээччи. Оннук тугэннэ эбэтэр аастымалаах буоллахха, бу биир дьикти ньыманы туьанан коруоххэ соп.

  • 10 устуука сымыыт ха5ын ылан, учугэйдик куурдан баран, хаппытын кэннэ бороьуок гына мэьийэллэр.

  • 10 лимону атыылаьан, сумэьинин ыган ылыллар. Уонна мэьиллибит сымыыт ха5ыгар булкуйуллар.

  • Ол кэннэ 10 кун устата харана, кун корбот сиригэр туруоруллар. Маарыланан сиидэлэнэр.

  • Эмиэ уон сымыыты буьаран, уоьа5ын туспа ылан, 10 ост.ньуоска саахары эбэ5ин. Ол кэнниттэн биир бытыылка ханньаакка кутан булкуйа5ын.

  • Онтугар, дьэ, били лимоннаах бороьуоккун эбэ5ин.

  • Кун аайы онтугун 1 ост.ньуосканы ылан, аьыан 30 мун. иннинэ куннэ устэ иьэ5ин.

Онтон тоьонон бутуо5ун суоттаан, эрдэттэн саналыы онорон, кэлин иьэргэр бэлэмнээн иьэ5ин.

3. Тымныйыыга уонна тумууга. Утуйуох иннинэ 500 мл сибиэьэй ууту арыыччы сылыта туьэн баран, эмиэ сибиэьэй сымыыты алдьатан, онтугар кута5ын. Эбиитин 1 ч. ньуоска муоту уонна 1 ч.ньуоска ынах арыытын эбэ5ин. Бэрт учугэйдик булкуйан баран, сылаастыы иьэн кэбиьэ5ин.

Сымыыттан араас аьы онорон таьаарыахха соп. Кууруссаттан халбаьы онороллор. 500 -600 г куурусса туоьэ эбэтэр буута, туус, биэрэс. Иьигэр угарга: 3 устуука сымыыт, 1 -2 эриэппэ луук, 50 г кытаанах сыыр, петрушка эбэтэр укроп, мас арыыта, туус, биэрэс.

Куурусса этин сууйун уонна куурдун. Эти эрийин, туустаан, биэрэстээн, фарш онорун. Сымыыттары токунуктуу буьарын, кыра гына кырбаан. Луугу кырбаан баран ыьаарылаан. Сымыыты луугу кытта булкуйун. Сыыры теркалаан. Петрушканы эмиэ кыра гына кырбаан. Остуолга 20 х 20 см туорт муннуктаах ас пленкатын тэлгэтин. Ол урдугэр фаршы тэн гына тар5атын. Урдугэр сыыры уонна петрушканы таммалатын. Сыыр урдугэр лууктаах сымыыты тэлгэтин. Сэрэнэн туурэ тардан халбаьы курдук быьыылаан. Ити курдук хас да халбаьыны оноруохха соп. Халбаьылары мас арыытыгар саьарчы буьарын. Мин саамай собулуур аспыттан биирдэстэрэ оливье салаат буолар. Оливье салааты онорорго маннык астар туттуллаллар: ынах этэ, сымыыт, хортуоппуй, горох, о5урсу, луук, майонец. Сымыыты ынах арыытыгар ыьааран эбэтэр бэйэтинэн да буьаран сиэххэ соп. Бурдук аьын сымыыта суох эмиэ буьарыллыбат.

Сорох кууруссаны уотан этин эрэ сииргэ иитэллэр. Холобур, бройлер боруода. Маннык бройлер кууруссалары уотаары куннэ 6-та аьаталлар. Куурусса этэ олус сымна5ас, инэмтэлээх. Миинин ыалдьыбыт дьонно иьэрдэллэр. Тумукпэр этиэхпин ба5арабын хотугу сир усулуобуйатыгар кууруссаны ииттиэххэ соп.

Элбэх кууруссаны ииттин уонна элбэтин.


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 24.09.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров79
Номер материала ДБ-210748
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх