Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Презентации / Презентация на тему "Саха сылгыта" выполнила ученица 3 класса Потапова Иванна, руководитель: Васильева Елена Александровна
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Презентация на тему "Саха сылгыта" выполнила ученица 3 класса Потапова Иванна, руководитель: Васильева Елена Александровна

библиотека
материалов
Сылгы – саха тыына, культурата Үлэни толордо: Иванна Потапова Көбөкөн орто ос...
Үлэ сыала – соруга: Биһиги сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чо...
Алта тыһыынча сыл кэринэ анараа өттугэр өбүгэлэрбит көҥул мэччийэ сылдьар ай...
Саха сылгыта туспа боруода быһыытынан 1987 сыллаахха бигэргэтиллибитэ. Сылгы...
Онон билигин Республикаҕа саха сылгытын 3 боруодатын иитэллэр: Саха боруодаты...
Сылгы боруодаларын үөскэтии уонна ууһатан тэнитии үлэтэ 6 сылгы собуотугар уо...
Саха Республикатыгар сылгы ахсаана Дальнай Востоктааҕы Федеральнай уокурукка...
Төрүт сылгы генетическай кыаҕа атыыра - 430-490 киилэ, биэтэ 415-470 киилэ. Д...
Биһиги Сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чочуллан үөскээбит. А...
 Бол5омто5ут иьин махтал!
14 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Сылгы – саха тыына, культурата Үлэни толордо: Иванна Потапова Көбөкөн орто ос
Описание слайда:

Сылгы – саха тыына, культурата Үлэни толордо: Иванна Потапова Көбөкөн орто оскуолатын 3 кылааһын үөрэнээччитэ.

№ слайда 2 Үлэ сыала – соруга: Биһиги сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чо
Описание слайда:

Үлэ сыала – соруга: Биһиги сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чочуллан үөскээбит. Саха сирин усулуобуйатыгар сылгыны иитии – хаһаайыстыба барыыстаах салаата. Хаһан аһыыр атын боруодаларга тэннээтэххэ, этэ – сыата элбэҕинэн саха сылгыта оһуобай миэстэҕэ турар. онон сиэттэрэн: Саха сылгытын үөрэтэн билиини чиҥэтии, сылгыга сыһыаннаах тыллары үөрэтии, Өбүгэ үөрэҕин ытыктааһын. саха сылыгытын сөпкө иитии. 4. Сылгыга сыһыаннаах сиэри-туому үөрэтии. 5. Сылгы иитиитин хаҥатыы.

№ слайда 3 Алта тыһыынча сыл кэринэ анараа өттугэр өбүгэлэрбит көҥул мэччийэ сылдьар ай
Описание слайда:

Алта тыһыынча сыл кэринэ анараа өттугэр өбүгэлэрбит көҥул мэччийэ сылдьар айаас хаҕыл сылгыны сыһыыттан, миинэр миҥэ, көлүнэр көлө оҥостубуттара. Сир үрдүнэн 430-ча сылгы боруодата баарыттан саха сылгыта уһук хоту сиргэ төгүрүк сыл устата аһаҕас халлаан анныгар үөскүүр ураты удьуор көрүҥ буолар. Аҕыс ыйдаах кыһын устата саха сылгыта хаар анныттан хаһан аһаан төрүүр-үөскүүр, тэнийэр. Аныгы наука сабаҕалыырынан, саха сылгыта – аан дойду былыргы боруодаларыттан биирдэстэрэ

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5 Саха сылгыта туспа боруода быһыытынан 1987 сыллаахха бигэргэтиллибитэ. Сылгы
Описание слайда:

Саха сылгыта туспа боруода быһыытынан 1987 сыллаахха бигэргэтиллибитэ. Сылгы уопсай ыйааһыныттан уҥуоҕа – 13-тэн тахса бырыһыаны ылар, онтон этэ – 70,5 бырыһыаны, сыата 17 кэриҥэ бырыһыаны ылар. Сылгы этин биир уратытынан кини сыа быыстааҕа, сымнаҕаһа, минньигэһэ буолар. Саха сылгыта намыһах уҥуохтаах, түүтэ олус хойуу, сиэлэ-кутуруга уһун буолар. Тыстара олус бөҕө, ол иһин кыһын халыҥ хаар анныттан хаһан аһыырыгар улахан көмөлтөлөөх.

№ слайда 6
Описание слайда:

№ слайда 7 Онон билигин Республикаҕа саха сылгытын 3 боруодатын иитэллэр: Саха боруодаты
Описание слайда:

Онон билигин Республикаҕа саха сылгытын 3 боруодатын иитэллэр: Саха боруодатын (3 көрүҥнээх-төрүт сылгы, дьааҥы уонна халыма сылгылара), Өлүөнэ эҥэринээҕи уонна мэҥэдьэк сылгыларын.

№ слайда 8 Сылгы боруодаларын үөскэтии уонна ууһатан тэнитии үлэтэ 6 сылгы собуотугар уо
Описание слайда:

Сылгы боруодаларын үөскэтии уонна ууһатан тэнитии үлэтэ 6 сылгы собуотугар уонна 27 племенной хаһаайыстыба ларга ыытыллар. Итиннэ барыта 15 тыһ. тахса племенной сылгы иитиллэр.

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10 Саха Республикатыгар сылгы ахсаана Дальнай Востоктааҕы Федеральнай уокурукка
Описание слайда:

Саха Республикатыгар сылгы ахсаана Дальнай Востоктааҕы Федеральнай уокурукка баар сылгы 91% ылар. Саха боруодата үөскүүр-ууһуур киэҥ нэлэмэн сирин тулалыыр айылҕатын уратыларыгар сөп тубэһэн 3 араас көрүннэргэ арахсар. Онуоха боруоданы төрүттээччинэн саха төрүт сылгыта буолар.

№ слайда 11 Төрүт сылгы генетическай кыаҕа атыыра - 430-490 киилэ, биэтэ 415-470 киилэ. Д
Описание слайда:

Төрүт сылгы генетическай кыаҕа атыыра - 430-490 киилэ, биэтэ 415-470 киилэ. Дьааҥы сылгыта атыыра – 450-520 киилэ, биэтэ – 420-480 киилэ. Халыма сылгыта атыыра – 440-530 киилэ, биэтэ 430-530 киилэ.

№ слайда 12
Описание слайда:

№ слайда 13 Биһиги Сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чочуллан үөскээбит. А
Описание слайда:

Биһиги Сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чочуллан үөскээбит. Аан дойду былыргы боруодаларыттан саха сылгыта төгүрүк сыл устата аһаҕас халлаан анныгар сылдьар, сиртэн-буортан аһын булунар биир дьикти боруода буолар. Кини тириитин анныгар мунньуллар халыҥ сыата, хойуу түүтэ – тымныыттан туорууругар көмөлөьөр. Тайҕа үрэхтэрин хочолоругар, күөллэр кытыыларыгар кини кэтит туйахтарынан хаары хаһыйан, күөх оту булан сиир. Саха сылгытын бу уратыта буолар. Сылгыны иитэр киһи, хаһаайыстыба Дьөьөгөй Айыыттан араҥаччыланар, ол көлүөнэттэн көлүөнэ ыччатыгар бэриллэр. Турук, чэгиэн буолар кэскиллээхтэр. Түмүктээн эттэххэ биһиги сахалар сылгылаах норуот буоламмыт күн бүгүнүгэр диэри үүнэ-сайда олоробут, инники олохпутугар кэскиллээхпит.

№ слайда 14  Бол5омто5ут иьин махтал!
Описание слайда:

Бол5омто5ут иьин махтал!

Краткое описание документа:

Киирии тыл

      Былыр-былыргыттан сылгы иитиитинэн дьарыгырбыт саха дьоно Дьөһөгөйтөн төрүттээх айыы о5отун – сылгыны атын дьиэ сүөһүтүттэн ойуччу туталлара, кинини ытыктыыллара, киниэхэ сүгүрүйэллэрэ.

     Сылгы культурата сахаларга ураты суолталааҕын чинчийээччилэр бигэргэтэллэр. Саха киһитин олоҕор-дьаһаҕар сылгы  суөһу былыр былыргыттан тыын суолталааҕа. Ол курдук саха норуотун былыргы итэҕэлэ, араас бырааһынньыктара, туомнара эмиэ сылгы иитиитин кытта быстыспат ситимнээхтэр, киниэхэ олоҕуран сайдаллар. Самаан сайын салаллан кэлиитин, киһи-сүөьү, көтөр–сүүрэр төрүүр-уһуур, үүнээйи чэчириир кэмин уруйдуур-айхаллыыр саха улуу бырааһынньыга-ыһыах эмиэ сылгы иитиитин культуратыгар олоҕуран тэриллэн, уруйданар. Сэргэ, баҕах туруоруута , сэлэ, салама тардыыта, ытык аты ыытыы эбэтэр кэрэх бэлэхтээһин, ат сүүрдүүтэ, кулун  оонньуута, чэчир  анньыыта, кымыстааһынбука барыта сылгы баайдаах норуоттар итэҕэллэрэ, оонньуулара, туомнара, тэриллэрэ.

    Сахалар – аттаах  норуот.  Ат сэриигэ  бойобуой  доҕор, айаҥҥа  миинэр миҥэ, курэхтэһиигэ- дьүккүрдээх  күөн  көрсөөччү, үлэҕэ- буулаҕа бухатыыр, идэһэлэннэххэ-эмис этэ (хаана, субайа, хаһата, иһэ), ыан истэххэ – уохтаах кымыс, таҥыннахха – талба таҥас быа-туһах гыннахха – бигэ тэрил.

     Улэ сыала – соруга: Биһиги сахабыт сирин айылҕатыгар оһуобай боруода сылгы чочуллан үөскээбит. Саха сирин усулуобуйатыгар сылгыны иитии – хаһаайыстыба барыыстаах салаата. Хаһан аһыыр атын боруодаларга тэҥнээтэххэ, этэ – сыата элбэҕинэн саха сылгыта оһуобай миэстэҕэ турар. Онон сиэттэрэн саха сылыгытын сөпкө иитиигэ сыал – сорук турар.

Автор
Дата добавления 10.02.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Презентации
Просмотров1357
Номер материала 377007
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх