Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Дәрес эшкәртмәсе. "Аергыч һәм аның белдерелүе"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Дәрес эшкәртмәсе. "Аергыч һәм аның белдерелүе"

библиотека
материалов

Тема: Аергыч һәм аның белдерелүе.

Максат: аергычлар һәм аларның белдерелүен аңлату, укучыларның сөйләм телен үстерү, туган якның күренекле шәхесләре белән горурлану хисе тәрбияләү.

Җиһазлау: дәреслекләр, “Җөмләнең иярчен кисәкләре” таблицасы; якташларыбыз әсәрләреннән китерелгән өзекләр; чигелгән сөлге, тест сораулары, карточкалар.


Дәрес барышы


I. Оештыру эшләре.

Укучыларның белемен актуальләштерү.

- Тест сорауларына җавап алу.

1.Тәмамланган интонация белән әйтелеп, уй-фикерне хәбәр итә торган сүз яки сүзләр тезмәсе:

А) сүзтезмә;

Б) җөмлә;

В) тезмә сүз.

2. Үзара бәйләнешкә кереп, аерым бер төшенчәгә төгәллек бирә торган ике яки берничә сүздән торган төзелмә:

А) сүзтезмә;

Б) җөмлә;

В) тезмә сүз.

3. Кушыл син дә, җырлыйк бергә,

Яңа матур җыр тулсын.

Бу – нинди җөмлә?

А) сорау җөмлә;

Б) боерык җөмлә;

В) хикәя җөмлә.

4. Җөмләдә бер-берсенә буйсынып килгән сүзләр арасында бәйләнеш төре.

А) тезүле;

Б) ияртүле.

5. Җөмләдә баш килештәге исем яки зат алмашлыгы белән белдерелгән җөмлә кисәге:

А) хәбәр;

Б) ия.

Нәтиҗә ясау, билге кую.

Җөмләнең баш кисәкләре” таблицасын файдаланып кабатлау.

- Нинди сүзләр җөмлә кисәкләре дип атала?

- Җөмләдә мөстәкыйль мәгънә белдереп һәм аерым сорауга җавап бирә торган сүз җөмлә кисәге дип атала.

- Нинди кисәкләр баш кисәкләр дип атала?

- Ия, хәбәр.

- Нинди җөмлә кисәге ия була?

- Баш килештә килеп, җөмләдә башка сүзләргә буйсынмыйча, кем? нәрсә? Соравына җавап бирә торган җөмлә кисәге ия дип атала. (мисаллар китерә)

- Ия турында нәрсәдер хәбәр итә торган җөмләнең баш кисәге хәбәр дип атала. Хәбәр гади һәм кушма була. (мисаллар китерелә)

- Ия белән хәбәр арасында кайсы очракта сызык куела?

- Җөмләнең хәбәре исем, исем фигыль, сан һәм исем урынында килгән башка сүз төркемнәре белән белдерелгәндә, ия белән хәбәр арасында сызык куела. (мисаллар китерелә)

- Укучылар, җөмләдә сүзләрнең бер-берсенә бәйләнүе ни өчен кирәк?

- Сөйләм барлыкка килү өчен, җөмләләр төзү өчен, фикер төгәл, аңлаешлы булсын өчен.

- Искә төшереп үтик: җөмләнең нинди кисәкләре иярчен кисәкләр дип атала?

- Баш кисәкләрне ачыклап, аңа ияреп килә торган кисәкләр иярчен кисәк дип атала.


Җөмлә кисәкләре язылган таблица белән эш. Иярчен кисәкләрне табу.


II. Яңа теманы аңлату.

1. 62 нче күнегү. Басма хәрефләр белән бирелгән сүзләрнең җөмләдә кайсы кисәк булуын ачыклау; нинди сорауга җавап бирәләр, нинди сүз төркемен ачыклыйлар?

(Алар нинди? кайсы? кемнең? нәрсәнең? сорауларына җавап бирәләр, исемне ачыклыйлар.)


2. Татарстанда туып үскән шагыйрьләр һәм язучыларыбыз иҗатыннан алынган җөмләләрне тикшерү, исемнәрне ачыклаган җөмлә кисәкләрен табу.

Әти, яшькелт-зәңгәр күзләрен кыса төшеп, тавышсыз гына көлә. (Г.Бәширов.)

Кайнар коймагым өстәл өстендә. (Т. Миңнуллин.)

Ул зур күзләрен тутырып миңа карады, таныды, дымлы борын тишекләрен кыймылдатып куйды, нәзек тавыш белән ыңгырашып сәлам бирде. (А. Гыйләҗев.)

Нәтиҗә ясау.

- Нинди җөмлә кисәге аергыч дип атала?

(Җөмләдә исемне ачыклап, нинди? кайсы? Соравына җавап бирә торган җөмлә кисәге аергыч дип атала.)

Аергыч ачыклап килгән исем аныкламыш була.


3. Язма эш. Физкультминут.

63 нче күнегү.

Бирем.

Аергычның астына сызарга һәм сүз төркемнәрен билгеләргә.

(Аергыч, сыйфат, сан, рәвеш, фигыль, алмашлык, ягъни барлык мөстәкыйль сүз төркемнәре белән белдерелә.)


Тактада бирелгән сүзләрне парлап язарга.

hello_html_cb3c42e.gifзәңгәр яулыгы

hello_html_m3e2cfa46.gifҗиденче чәчәк

hello_html_m36d2df2a.gifкүп хезмәт кую

hello_html_244ab942.gifәниемнең тизлеге

hello_html_56b76667.gifhello_html_4b38916c.gifкилгән шкафы

йөзү кунак

hello_html_56b76667.gifкием сыйныф


4. Тактада язылган җөмләләрне бергәләп тикшерү.

Без “Яшел Үзән” газетасын яратып укыйбыз.

Шагыйрь Г. Тукай – безнең горурлыгыбыз.

Васильево бистәсе Идел елгасы янына урнашкан.


5. Аергычларны табу. Нәтиҗә ясау.

Газета-журнал, аерым һөнәр, авыл, елга, күл, район исемнәре, илләрнең тулы исеме аергыч була. Аергыч, рус теленнән үзгә буларак, һәрвакытта да аерылмыштан алда килә. Аерымланган очракта гына аерылмыштвн артта килергә мөмкин.


6. 64 нче күнегүне күчереп язу. Аергыч астына сызу һәм өстенә сүз төркемнәрен билгеләү.


7. Карточкалар белән эш. Рәсемнәр буенча аергычлар кергән җөмләләр төзү.

Физкультминут.


III. Яңа теманы ныгыту.

1. Иҗади эш.

Җәй” (1 нче рәт), “Карлыган тәлгәшләре” (2 нче рәт), “Чигелгән сөлге” (3 нче рәт) темаларына кыска сочинение язу.

2. Иҗади эшкә анализ, бәяләү.

3. Аергычның җөмләдәге әһәмиятен ачыклау. Җөмләдә аергычларны куллану ни өчен кирәк?

- Аергычлар җөмләне матурлыйлар, сүзләрне төрле яклап ачыклыйлар. Әдәби әсәрләрдә алар бик еш кулланыла. Мәсәлән, шаян җил, ярсу елга. Мондый аергычларны сурәтләү чарасы буларак ничек атыйлар?

- Эпитет.

- Әйе, без Татарстанда туып үскән якташларыбыз әсәрләреннән алынган мисалларда да аергычларны күп очраттык. Димәк, алар кешенең күңел кылларын тибрәндерерлек әсәрләр иҗат иткәннәр.


IV. Дәресне йомгаклау.

- Укучылар, без бүген нинди җөмлә кисәге турында сөйләштек?

- Аергыч һәм аның белдерелүе.

- Нинди җөмлә кисәге аергыч дип атала?

(Укучыларның җаваплары тыңлана.)


Өй эше: кагыйдә, әниегезнең портретын тасвирлап, аергычлар кертеп язарга.

Билгеләр кую.













Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 10.11.2015
Раздел Другое
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров243
Номер материала ДВ-142272
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх