1050460
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеКонспектыДәрес планы "Иярченле кушма җөмләләр"

Дәрес планы "Иярченле кушма җөмләләр"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Татар теле



Тема: Иярченле кушма җөмләләрнең мәгънә ягыннан төрләре.

Дәреснең тибы: яңа материалны өйрәнү, ныгыту;

Форма

Методлар: фикер алышу, әңгәмә;

Максат:

дидактик - иярченле кушма җөмләләрнең мәгънә ягыннан төрләрен өйрәнү, алган белемнәрне ныгыту, аны гамәлдә куллана белергә өйрәтү;

үстереш – укучыларның иҗади сәләтләрен, сөйләм телен үстерү, аларны фәнни-гамәли эшкә дәртләндерү, материалны үзләштерү өчен уңайлы шартлар тудыру;

тәрбияви – Р.Фәхреддин нәсыйхәтләре аша әхлак тәрбиясе бирү, укуга аңлы караш формалаштыру.

Җиһазлауһәм материал:

  1. Татар теле дәреслеге, 8нче сыйныф (автор М.З.Зәкиев), 2007.

  2. Аналитик иярчен җөмлә”, “Синтетик иярчен җөмлә” таблицалары.

  3. Һәр укучыга тарату өчен “Иярченле кушма җөмләләр” темасына тестлар, биремнәр язылган карточкалар.

  4. Компьютер, укытучы әзерләгән презентация.

  5. Р.Фәхреддиннең “Тәрбияле бала”, “Тәрбиялеана” хезмәтләре.

  6. Татар халык мәкальләре.

  7. Татар теле” (Тестлар) Р.Р.Шәмсетдинова











Дәрес планы:

1. Кереш.

  1. а) сыйныфта уңай психологик халәт тудыру; б) эпиграфны аңлату

  1. актуальләштерү; (блиц-сораулар ярәмендә);



2. Төп өлеш.

  1. кушма җөмләләрне искә төшерү;

  2. иярченле кушма җөмләләрнең төзелеше (синтетик һәм аналитик җөмләләр)

  3. Иярченле кушма җөмләләрнең мәгънә ягыннан төрләре (иярчен ия, иярчен хәбәр, иярчен аергыч, иярчен тәмамлык, иярчен аныклагыч, иярчен хәл җөмләләр) .



3.Ныгыту.

1.Төркемнәрдә эш;

2..тестларэшләү;

3.физкультминут;

4.Дәреслек белән эш.

4. Йомгаклау.(Р.Фәхреддиннәсыйхәтләребелән)

Укучыларның белемен, хезмәтен бәяләү, билгеләр кую.

5. Өйгә эш бирү.

Иҗади бирем. (2 вариантта)

Дәрес барышы.

Кереш.

Укытучы. 1. Хәерле көн, укучылар! Барыбызга да яхшы кәеф, нәтиҗәле эш теләп, дәресебезне башлыйбыз. Бүген без иярченле кушма җөмләләр темасын өйрәнүне дәвам итәрбез. Дәрес барышында белемнәребезне системалаштырырбыз, уңышларыбызга куанырбыз, кимчелекләребезне бетерү өстендә эшләрбез. Бүгенге дәресебезнең максаты: иярченле кушма җөмләләрнең мәгънә ягыннан төрләрен өйрәнү, алган белемнәрне ныгыту, аны гамәлдә куллана белергә өйрәнү; сөйләм телен үстерү; Р.Фәхреддин нәсыйхәтләре аша әхлак тәрбиясе бирү, укуга аңлы караш формалаштыру.



Дәресебезгә Ризаэддин Фәхреддиннеңгыйбрәтлесүзләрен эпиграф итеп алабыз:

Кеше булыр өчен гәүдә буллу гына җитми, гыйлем булу да шарттыр. Гыйлем вә тәрбия орлыкларын хәзер ихлас вә мәхәббәт илә чәчсәгез, киләчәктәфайдалыҗимешләрендәүзегезҗыярсыз”. (РизаэддинФәхреддин)

Дәреснең эпиграфы буенчаәңгәмәүткәрелә.



2. Актуальләштерү.

Укытучы. Мин сезгәхәзерөчҗөмләукыйм, сезшулҗөмләләрнеңтөренәйтергәтиеш.

  • Мин үземнең районым белән горурланам.

  • Кояшелмая, тамчылартама, кешеләрнеңйөзләрендәелмаюкүренә.

  • Укугателәкбулса, нәтиҗәседәкүренер.

Укучылар җавабытыңлана.

Төпөлеш.

  1. Укытучы. Сезбөтенҗөмләләрнеңдәтөрендөресбилгеләдегез. Гадиһәмтезмәкушмаҗөмләләрне без индебеләбез. Ә хәзербелемнәребезнетикшерүһәмныгытуөчениярченлекушмаҗөмләләргәтукталабыз. Сезнеңалда “Кушмаҗөмлә”таблицасы:



Кушмаҗөмлә

hello_html_m6a880e11.gifhello_html_47fc5cc2.gif

тезмә иярченле



(Укытучы сөйләп чыга, аңлата, бергәләпискә төшерү оештырыла).

Укучылараңлатмабирәләр.

Укытучы. Ә хәзерәйдәгез иярченлекушмаҗөмләләрнең синтетик һәм аналитик төрләрен искәтөшерик.

Укучыларҗавабы.

  • Төзелешләребуенча, ягъни баш җөмләгәбәйләүчечараларныңхәбәрсоставында тору-тормавынакарап, иярченҗөмләләр синтетик һәманалитик булалар.

  • Баш җөмләгәүзенеңхәбәресоставындагычараларярдәмендәияргән, шунлыктанаңакерешепкиткәнҗөмлә синтетик иярченҗөмлә дипйөртелә.

  • Баш җөмләгәүзенеңхәбәресоставындатормыйторганчараларярдәмендәияргәнҗөмлә аналитик иярченҗөмлә дипйөртелә.



Укытучы сыйныфны 2 төркемгәбүлә. Белемнәрентикшерүуенформасында үткәрелә.1 төркем - синтетик , 2 төркем – аналитик җөмләләрязылгантаблицанытутыра. Җөмләләрязылган. Схемаларбутапбирелә. Тизарададөрессхемасынҗөмләкырыенаберкетепкуярга. (Схемаларныукытучыпартагатезә, яки тактагамагнитларбеләнберкетәала).

1 төркемгә - Синтетик иярченлекушмаҗөмләләр

Эшкәтеләкбулса, беләкчыдар

( ... -са), [ ]

Кырдагыпечәнгә, биккөчле буран булгангакүрә, бүгенбергенәмәртәбәбардылар.

[...(-га күрә).... ]

Кар бетүбелән, җирастыннанумырзаяларкалкыпчыга.

( ... –ү белән), [ ]

Яңгыряуганбулугакарамастан, юлдатузанбасылмаган.

( ... –гакарамастан), [ ]

Җире аз кешеләрбатраклыккаялланаиделәр.

( ) [ ]



2 төркемгә - Аналитик иярченлекушмаҗөмләләр

Кайданыклытәртипурнаштырыла, шундаэшвакытындабашкарыла.

(кайда...), [ шунда...]

Быел кар күпяуды, шуңакүрәязгыташубиккөчлебулды.

( ), [ шуңакүрә... ]

Һәркемгәмәгълүмки, илнехуҗасызлыктарката.

[...ки ], ( )

Мәктәпучастогыннанкүпуңышалынды, чөнкиукучыларфәннигезендәэшләделәр.

[ ], ( чөнки... )

Мин беләм: сезүзегезнегенәкайгыртаторганкешетүгел.

[ ] : ( )



Соңыннан 2 төркемнәндә 1 укучыбәйләүчечараларныатапчыга.

1 төркемҗавабы (синтетик)

  1. төркемҗавабы (аналитик)

* Кушымчалар.

* Бәйлекһәмбәйлексүзләр.

* Янәшә тору чарасы.

* Парлыһәмялгызакмөнәсәбәтлесүзләр.

* Теркәчечһәмтеркәгечсүз.

* Көттерүпаузасы.

Аннан соңтактада “Синтетик иярченлекушмаҗөмлә”, “Аналитик иярченлекушмаҗөмлә” таблицалары карала.

Яңатеманыаңлату.

2. Укытучы. Ә хәзер, укучылар, иярченҗөмләләрнеңмәгънәягыннантөрләренкарапүтәбез.

Иярченҗөмләләрнеңмәгънәягыннантөрләре гадиҗөмләкисәкләренбелүгәнигезләнә. Аларныбилгеләүшулуккагыйдәләргәтаяныпэшләнә, шулукисемнәрбеләнатапйөртелә.

Менәмондый схема сезгәтаныш: (слайдларда)





Иярченҗөмләләр





  1. Иярченияһәмхәбәрҗөмләләр – бутөрҗөмләләркүпчелекочракта аналитик төрдәбулалар. Шуңакүрә баш җөмләдәгемөнәсәбәтлесүзнетабабыз. Баш к. мөнәсәбәтлесүзнеачыклапкилгәнҗөмлә иярченияҗөмләбула.

Кемнеңитәгенәуткапса, шул яна. (Мәкаль)



  1. Хәбәритепкилгәнмөнәсәбәтлесүзнеачыклаучыҗөмлә хәбәрҗөмләбула.

Ялкаукайда, сүзшунда. (Мәкаль)



  1. Иярченаергычҗөмлә – төпбилгесе – исембеләнбелдерелгәнсүзнеачыклау. Бәйләүчечараларытөрле.

Бер сүз бар: үзеегылганеламас. (Мәкаль)

Кемнең эшеюк, шуның ашыюк. (Мәкаль)



  1. Иярчентәмамлыкҗөмлә – бәйләүчечараларберничә.

Кулымнан ни килсә, шуны эшләрмен.

Сүзкранчыларҗитәкчесехакындабарганны Фәезтизтөшенде.



  1. Иярченхәлҗөмләләр. Татар телендәиярченхәлҗөмләләрсигезтөргәбүленә.

ИярченвакытҗөмләАларсөйләшепторган арада, ашкилде.

Исхак, укубетүгә, колхоз эшенәйөрибашлый.

ИярченурынҗөмләКайсы яктаяшәрҗай бар, яшьләр шунда җыела.

Иярченсәбәпҗөмлә. Сәгатьдүрттулу сәбәпле, шәкертләргәтаралырга да вакытҗиткәниде.

ИярченрәвешҗөмләБасудагыһәрэшне агроном кушканча эшлибез.



Иярченкүләмҗөмлә. Кояш шулкадәр мул, еракта, ерактаәлләничәофыкясалган.

Иярченшартҗөмлә. Ярдәмкирәкбулса, мин әзер.

Иярченкиреҗөмлә. Гәрчәсәламәтлегеначарбулса да, рухыкөчлеаның.



(Укучылардәфтәргә число, тема языпкуялар).

Укытучы. Мин сезгә татар халыкмәкальләреәзерләдем. Хәзер 2 төркемдәмәкальләрнеязып куя һәмсоңыннанһәртөркемнән 1 укучыбермәкальнеңмәгънәсенаңлата, төркемчәсеначыклый.





  1. төркемгә

2 төркемгә

  1. Телеңозынбулса, гомереңкыскабулыр. (иярченшартҗөмлә)

  2. Иле барның теле бар. (иярченаергычҗөмлә)

  3. Теле авызынасыймаганкешедәбәла бар. (иярченаергычҗөмлә)

  4. Кем сабыр, шулэшнеңҗаентабыр. (иярченияҗөмлә)

  1. Туры телентыяалмаган, туганынасыяалмаган. (иярченаергычҗөмлә)

  2. Тел кечкенәбулса да, аныңсүзедөньягасыймый. (иярченкиреҗөмлә)

  3. Телең ни әйтсә, колагыңшуныишетер. (иярченияҗөмлә)

  4. Теле бар сөйләр. (иярченияҗөмлә)



4. Укытучы. Менәберҗөмләтыңлагыз: “Әгәр без үзвактында ял итмәсәк, сәламәтлегебезкакшаячак”. Мин ниндиһәм ни өченбуҗөмләнеәйттем. (укучыларҗавабы) Дөрес. Димәк, безнең ял вакытыҗитте. (Талгын музыка астындаукучыларгакүзләрөченкүнегүләрэшләтелә).

5.Укытучы. Күренеклемәгърифәтче,тәрбияче, Р.Фәхреддиннең“Тәрбияле бала”, “Тәрбиялеана”хезмәтләреннәниярченлекушмаҗөмләләрукыйбызһәм тикшерепкитәбез. Җөмләләрнеңэчтәлегебуенчафикералышырбыз.

Укучыларәзерләгәнҗөмләләр. Укыйларһәмҗөмләнеңтөренәйтәбаралар.

  • Гаиләкагыйдәсезбулса, аныңямантәэсиребөтенмилләткәтаралыр.

  • Көчләреҗитешерлекбулганда, балаларыгызгаүзэшләрегезневәһөнәрләрегезнеөйрәтегез.

  • Әгәрдәдөресдусларыгызбулса, аларнычынкүңелдәняратыгыз.

  • Тәрбияле бала шуннан билгеле: эшләгән эшләре тәрбиясен күрсәтеп, белдереп торыр.

  • Тәрбияле аналар балаларын үзләре тәрбияләрләр, чөнки баланы үз анасы кадәр һичкем тәрбияли алмас.

  • Ни чәчсәң, шуны урырсың.

  • Гыйлеме күп булган кешеләргә карап, аз белемле булудан оялмагыз, белми калудан оялыгыз.

6.Укытучы. Будәрестәһәманнаналдаалганбелемнәрегезнетикшерү, йомгаклау, гомумиләштерүөчен тест эшлибез. (Слайдларда.)



Укучыларүзэшләрентикшерәләрһәмничә балл җыюларынакарап, узләренәбилгекуялар. Укытучыһәркемнеңбилгекуелышынтикшерепчыга.

Ныгыту.

Укучыларбеләндәрестурындаәңгәмә.

Өйгә эш бирү.

А) Гыйлемлелек турында иярченле кушма җөмләләр кулланып кыскы сочинение язып килергә.

Б) Гыйлем турында мәкальләр туплап килергә







 

 

 





Общая информация

Номер материала: ДВ-405922

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Логистика»
Курс «Бухгалтерский учет»
Курс повышения квалификации «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Методика написания учебной и научно-исследовательской работы в школе (доклад, реферат, эссе, статья) в процессе реализации метапредметных задач ФГОС ОО»
Курс повышения квалификации «Педагогическая риторика в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и предоставление туристских услуг»
Курс повышения квалификации «Формирование компетенций межкультурной коммуникации в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: организация реабилитационной работы в социальной сфере»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс повышения квалификации «Основы построения коммуникаций в организации»
Курс повышения квалификации «Управление финансами: как уйти от банкротства»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс повышения квалификации «Экономика: инструменты контроллинга»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.