Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Другие методич. материалы / "Ертегілер елінде" Сабақ /3 сынып/
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

"Ертегілер елінде" Сабақ /3 сынып/

библиотека
материалов

Тақырыбы: Ертегілер елінде

Мақсаты:

Оқушыларға халық ауыз әдебиеті шығармаларының бір түрі ертегінің маңызын түсіндіріп, сол арқылы оларды кітап оқуға деген құмарлығын арттыру, ұлттық сезімін ояту, адамгершілікке, елжандылыққа, еңбек сүйгіштікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі:

« Сиқырлы сандық»

Жүргізуші:

Балалар, халқымыздың ауыз әдебиеті өте бай. Қазақ ауыз әдебиетінің ежелгі жанрлары болып саналатын түрі- өлең- жыр, ертегі, жұмбақтар, жаңылтпаштар, мақал-мэтелдер, аңыз әңгімелер.Ұрпағына өнегелі тәрбие беру мақсатында туып, халық аузында жатталып келген.

Біздің бүгінгі өткізгелі отырған ойынымыз « Ертегілер елінде» деп аталады.

Ойынның басталуы: Ортада « Ертегілер елінде» атты жазуы бар « Сиқырлы сандық» пайда болды.

Жүргізуші: « Сиқырлы сандықты» ашу үшін кілтін табуымыз керек, қане кім айтады.

(Кілттің суретіндегі сұраққа жауап беру) - Ертегі дегеніміз не?

Оқушы:

Бұл қағаз бетіне түспей, біздің ертедегі ата- бабаларымыздың ауызша айтылып келген халық шығармаларының бірі. Ертегілердегі негізгі кейіпкері адам, олардың қарсы жаулары - айдаһар, жалмауыз, дәу т.б. Ал, адам олардың бәрін жеңіп шығады, өйткені ол - ақыл иесі. Ертегілер былай басталады:

Ерте, ерте, ерте екен, Қырғауылы қызыл екен,

Ешкі жүні бөрте екен. Құйрық жүні ұзын екен.

Жургізуші:

Қандай ертегілердің түрлерін білесіңдер?

Оқушылар:

Ертегілер жанрлық ерекшеліктеріне қарай негізгі үш топқа бөлінеді:

Хайуанаттар жайлы ертегілер, қиял- ғажайып ертегілер және тұрмыс - салт ертегілер. Осылардың арасындағы ең байырғы хайуанаттар жайлы ертегілер болып табылады, бұл ертегілер мазмұнымен, поэтикасымен ерекшеленеді.

Жүргізуші: Құлыпты ашатын кілттегі сұраққа дұрыс жауап бергендіктен, «Сиқырлы сандығымыз» да ашылды. Қане, көрейік, бұл сандықтың ішінде не бар екен.? Бәрекелді, мынадай сұрақ шықты.

- Балалар қандай ертегілер білесіңдер? Берілген картинкаларды құрастырып, ертегі аттарын атаңыздар.(Қарлығаштьш кұйрығы неге айыр?, Алдар Көсе, Жыл басына таласқан хайуанаттар, Қожанасыр хикаялары).

Оқушылар ертегінің атын атайды.

Жүргізуші:

Балалар, енді өздеріңнің сүйікті ертегілеріңнің кейіпкерлері болуды калайсындар ма? Оны қалай көрсетер едіңдер?

І Шағын көрініс: бір топ окушылар қарлығаш,маса,айдаһар және түлкі больш киініп. ортаға шығады.

1.Автор: Айдос

Күндердің бір күні айдаһар жер жүзіндегі жанды мен жансыздарға мынадай арыз айтады:

Айдаһар: - Жанбота

Мені тәңірім сендердің бәріңнен кем жаратыпты. Аяқ-қолым жоқ. Басымды көтере алмай, жер бауырлап қалдым. Не жеп, не қоярымды да білмеймін, Сендердің бәрің бір бүтін тілдесіңдер, ал мен айыр тілдімін. Ойлап отырсам, жанды мен жансыздың ішіндегі сорлысы мен екенмін. Маған ешқайсыңның жәрдем еткілерің келмейді. «Сен қасіретті көп тарттың, ондайлар әрдайым әділ келеді, сен барлығымызға патша бола аласың» деп сөзбен болса да жұбатып кетпейсіңдер.

Автор: Айдос

Жанды-жансыздың барлығы айдаһарға аяныш білдіріп, өкпесін орынды көреді, «қарасың деп қақпайтын, қара қылды қақ жарған, ақ жүрек ақылшымыз болар» десіп, өздеріне патша етіп сайлайды.

Жыл артынан жыл, күн артынан күн өтіп жатады. Күндердің күнінде Айдаһарға кәрәлік жетіп,қатты ауырып қалады. Айдаһардың нөкерлері қатты сасады

Нөкерлер сасып,сабылды,

Не істерін білмей,аңырды.

Адырдың арты жар еді,

Қу түлкі сонда бар еді.

Кей дертті емдеп жазатын,

Өнері ептеп болатын.

Нөкерлер соған ағылды,

Түлкіге барып жалынды.

Ауруға түлкі келеді,

Тамырын ұстап, көреді.

Не қилы әдіс қылады,

Сан дәріні сынады.

-Тәтті қан іздеп тапсаңыз,

Жазыларсыз,-деді,-патшаға


/ Түлкі келіп айдаһардың тамырын ұстап көреді де емін айтып, кетіп қалады/

Автор: Айдос

Нөкерлері ақылдасып шағуға шебер, қан сорғыш біз тұмсық масаны шақырады.

Айдаһар: Жанбота

Жер жүзін аралап,жанды-жансыздың қанын сорып маған ең тәтті қан тауып әкел.

Маса: -Жарайды патшам

Автор: Айдос

-Маса сөзге келместен шөлмегін алып жөнеледі.

Маса өсімдік пен жандылардың ең тәттісін іздеп жүргенде бесікте

жатқан сәбиді көреді.

«Бесікте жатқан нәресте-

Жылы-жұмсақ емес пе?!»

Деген бір арам ой келді,

Не болмақ дүние, ойла енді.

Келді де шақты баланы,

Шырылдап бала қалады.

/осы кезде нәрестенің жылаған дауысы естіледі,

Автор: Айдос

Бұл кезде осы маңды мекендеп жүрген қарлығаш жылап жатқан нәрестенің қасынан ұшып бара жатқан масаны байқап қалады бір бәленің болғанын сезген қарлығаш масаны қуып жетеді де

Қарлығаш:

- Иә, маса досым, патшамызға ең тәтті тамақ іздеп кетті деп естіп едік, таптың ба?


Автор: Айдос

Маса қарлығашты менсінбей, сұрағына жауап қатпай, кетуге ыңғайланады осы кезде қарлығаш.


Қарлығаш:

- Ә, ә, түсіндім! Жолың болып, іздегеніңді тапқан екенсің, досым... Азаматсың өзің! Сенің ептілігіңді, еш нәрседен тайынбайтындай бір беттілігіңді білеміз. Осы қасиетіңді енді барлық қанаттыларға айта жүретін боламыз

Маса:

/ - Бұл мақтауға масаның есі шығып мақтанып/

- Патшамыздың тамағына кімді тапқанымды білесің бе?


Қарлығаш:

- Е, маса досым мен не білуші едім? Сізден денемнің үлкендігі болмаса, ақылым аз емес пе? Сіз патшаның ақылшысысыз. Қане, төрем, айтыңызшы, ардақты патшамыздың тамағына кімді таптыңыз?

Маса: /Маса еліре түсіп:/

- Дүниеде патшамызға лайықты ең тәтті тамақ адам қаны екен.



Автор: Айдос

Қарлығаш «Ух... Адамдар мына сілімтік жарымжанға жем болып қала ма» деп бір амал ойлайды.

Қарлығаш:

Менің ақылымның қысқалығы осы емес пе, маса төрем! Адамның қаны тәтті дегеніңізге сенер-сенбесімді білмей келем. Анамның айтуынша адамның қанын татқанның тілінде алтынның ізі қалуға тиіс, маған соны көрсетші, маса төрем! Мен ел-жұртқа айтып, мақтанып жүрейін.

Маса:

/Бұл мақтауға маса еліріп,басын шайқақтатып/

- Көрсең, көре ғой, байғұс!

/Маса тілін көрсетеді/

Қарлығаш

/ Қарлығаш шап беріп, масаның тілін жұлып алады /

Маса:

/Маса сөйлей алмай, ыз-ыз етіп, патшасы жыланға қарай ұша жөнеледі./

Қарлығаш: «Қош, тілің жұлынды. Аузыңа құм кұйылды. Адамның қанының тәттілігін енді қалай түсіндірер екенсің?»


Автор: Айдос

Қарлығаш масаның артынан қуа жөнеледі .

Ал,Маса жыланға келіп бірдеңелерді айтқысы келіп, ыз-ыз етіп зар қағады. Бірақ еш нәрсені түсіндіре алмайды.


Айдаһар:

- Мұның тілі аузынан түсіп қалған ба немесе жынданған ба?

Мынаның не деп тұрғанын түсінгендерің бар ма?

/Айдаһар тұрғандарға қарайды/

Қарлығаш:

- Өте түсінікті, патшам!

Айдаһар:

- Түн көрмей кетейін, бірдеңе ұқсам, кәне, түсінсең айтшы, не деп тұр?

Қарлығаш:

- Ызыңдап ұшып жүріп, бүкіл әлемді араладым. Бірақ неше түрлі өсімдікті өзі өсіріп шығарған топырақтан басқа еш нәрсе таппадым, -дейді патшам!

Автор: Айдос

Тілі сөйлеуге жарамаса да құлағы сау маса мұны естігенде, жаны шығып кете жаздайды. Ызыңдап кеп қарлығашқа екі-үш рет тиіседі де, айдаһардың алдына барып жылап жібереді.

Айдаһар:

..... Ә, ә, мұның тілін бір пәле қылған екенсің ғой»

/ Жылан қарлығашқа атылып кеп кетеді. Қарлығаш ұша жөнеледі.

/Айдаһар ұша жөнелген қарлығаштың құйрығын ғана тістеп қалады./

Автор:

Айдаһар болса содан былай топырақ жалап, ал маса ызылдап қалады.

Ал, қарлығаштың құйрығы айыр болып қалады.

Жүргізуші:

- Ал оқушылар, бұл ертегінің атын білесіңдер ме? «Қарлығаштың құйрығы неге айыр»

Қорытынды.

Қазақ ертегілері төзімділікке, шыдамдылыққа, тапқырлыққа, еңбекқорлыққа шақырып, қарапайымдылықты жақтайды, мақтаншақтық пен сараңдылықты табалайды, әділеттілікті қолдап, сезімтал, ұяң , мейірімді жандарды алдау мен екіжүзділіктен қорғайды. Ертегі - халық даналығының қайнар көзі және тәжірибесі, ол сіздің барлық сұрақтарыңызға ашық көркем түрмен жауап беріп, сізге осы өмірге басқа көзбен қарауға көңіл жайлығын табуға мүмкіндік береді.




Автор
Дата добавления 01.12.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров234
Номер материала ДВ-218650
Получить свидетельство о публикации

Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх