1063785
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокКлассному руководителюДругие методич. материалыЭрын гурбан наадан (спорт)

Эрын гурбан наадан (спорт)

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Этнокультурная традиция «Эрын гурбан наадан»


«Эрын гурбан наадан – национальный вид спорта»


  • Һургуулинуудта бэеын тамирай хэшээлнүүдтэ «эрын гурбан нааданай» зүйлнүүдые оруулаа һаа, һайн байгаа: бүхэ барилдаан, hур харбалга, мори урилдаан.


hello_html_m4b61a16c.gif




hello_html_m31f0fb0f.gif



hello_html_m78f00eb5.gif



Буурал сагаан түүхэтэй Эрын гурбан наадан


Yнгэтэ гое буряад хубсаһатай һур харбагшад ном һуршаар тодо мэргэнээ туршалсажа, олоной анхарал татахань гайхалгүй. Элинсэгһээ заяатай эрын гурбан наааданай һур харбалганай мүрысөөндэ залуу һүрэг мэргэшүүл аха захатанайнгаа дүй дүршэлтэй танилсажа, баһал хаба шадалтай байһанаа гэршэлдэг.


Һур харбалгын заршам


Буряад гое хубсаһатай хабаадагшад бултадаа эбэр номоор ластии харбаха еһотой. Годлинуудынь модоор бүтээгдэхэ еһотой, һүүлынь шубуунай үдөөр хэгдэдэг юм.

Эбэр номодо абарга томо загаһанай- кидэй һэрбээ, мэлхэйн хату гадар хуяг болон бусад материал эбэрэй орондо хэрэглэжэ болодог.

Шүрбэһэн, модон, үйһэн заабол хэрэглэгдэхэ зэргэтэй, эбэр номын түхэл маяг ба хэм хэмжээн буряад номотой адли байха, тэрэшэлэн монгол номо (һолоо номон) хэрэглэжэ болохо.

Хүбшэргэйеынь өөһэдынгөө дураар бүтээжэ боломоор.

Хабаадагшад 30-40 метрэй зайһаа харбадаг. Зай бүхэндэ харбагша дүрбэ удаалуулан найма дахин, дүн хамта 32 дахин харбаха. Ластии тудаһанай түлөө 3 очко, тэрэнэй зүүн ба баруун талын һур тудаһанай түлөө 2 очко, бэшыень тудахадань, 1-1 очко үгтэхэ.

Хабаадагшад хоер һуршаар харбаха еһотой; үдэр бүхэндэ хоер зайда мүрысөөнэй эхиндэ хоер годлеор туршалгын харбалга хэжэ үзэдэг юм.

Эгээл олон очко тудаһаарнь хубиин түрүү һуури эзэлэгшэд тодорхойлогдодог. Адли очкотой болоо һаань, спортсменүүд иимэ шэнжэ шанарайнгаа түлөө илажа гараха:

- алдангүй харбаһанайнгаа түлөө;

- ластиида эгээл оло дахин тудаһанайнгаа түлөө;

- нэгэдэхи, хоердохи, гурбадахи ба бусад харбалгаар ластии тудаһанай түлөө;

- хубиин-командна мүрысөөн.


Нааданай хоердохи үдэр эрхим мэргэниие (абсолютный чемпион) элирүүлгын мүрысөөн үнгэргэгдэдэг.

Тиихэдэ команда бүхэн магтаа бара дуулагшадтай байха еһотой. Тэдэ буряад хубсаһатай байха юм.

Эрхим мэргэниие элирүүлгын мүрысөөн:

- 40 метрэй зайһаа хоер-хоероороо харбаха;

- 1/16 1 хуби - 30 метрэй зай;

- 1/8 1 хуби – 40 метрэй зай;

- ¼ 1 хуби, 1/2, финал, түгэсхэлэй мүрысөөн - - 30 метрэй зай.



Урдань эбэр номоор һур харбажа байхадань, сугларһан хүн зон хуу бултаараа барлажа дуулалдадаг байһан: «Бара, бара, бара даа, бараг (баатар) мэргэн байнаш даа!» Тиихэдэнь нютагай, хада уулын, дасан дуганай эзэд хүхидэг гэжэ хэлсэдэг һэн.

«Эсэгын гурбан наадан»


Эсэгын гурбан наадые

Эртэ урдын заншалаар,

Эбтэй һайхан һургалаар

Эльгэлэн байжа наадаял даа.


Хун шубуун гарбалаа,

Хориин арбан нэгэн эсэгэеэ,

Хүн түрэһэн бэеэ

Хүндэлжэ һайханаар ябаял даа.


Аялга һайтай хүбүүднай

Аглаг газарта һориһон

Ардаг хурдан гүйгөөшэдэйнгөө

Арюун солыень магтанал даа.


Бүгэдэ буряадайнгаа нааданда

Бүхэ барилдаашадайнгаа эрхимэй түлөө

Барилдажа илгарнал бүхэниинь,

Баатар бүхэнь шалгарнал даа.


Эбэр номоо харбажа,

Энэ һайхан зураахайдаа

Элирхэл даа мэргэниинь,

Энхэрэн байжа барлаял даа.



Заһамал арюун зураахаймнай

Залаатайхан ласкигаа

Залахал даа мэргэндээ

Зай, хүйхэрэм мэргэн!




Краткое описание документа:

Этнокультурная традиция «Эрын гурбан наадан»

 

«Эрын гурбан наадан – национальный вид  спорта»

 

 

         Һургуулинуудта бэеын тамирай хэшээлнүүдтэ «эрын гурбан нааданай» зүйлнүүдые оруулаа һаа, һайн байгаа:  бүхэ барилдаан, hур харбалга, мори урилдаан.  Буурал сагаан  түүхэтэй Эрын гурбан наадан

 

         Yнгэтэ гое буряад хубсаһатай һур харбагшад ном һуршаар  тодо мэргэнээ  туршалсажа,  олоной  анхарал  татахань   гайхалгүй. Элинсэгһээ заяатай  эрын гурбан наааданай һур харбалганай мүрысөөндэ залуу һүрэг  мэргэшүүл  аха захатанайнгаа дүй дүршэлтэй танилсажа, баһал хаба шадалтай байһанаа   гэршэлдэг.

 

Һур харбалгын заршам

 

Буряад гое хубсаһатай хабаадагшад бултадаа эбэр номоор ластии харбаха еһотой.  Годлинуудынь модоор бүтээгдэхэ еһотой, һүүлынь шубуунай үдөөр хэгдэдэг юм.  

Общая информация

Номер материала: 372093

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Роль педагога в реализации концепции патриотического воспитания школьников в образовательном процессе в свете ФГОС второго поколения»
Курс повышения квалификации «Организация работы с одаренными детьми в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация проектно-исследовательской деятельности учащихся в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Оказание первой помощи детям и взрослым»
Курс «Сопровождение детского отдыха. Школа вожатых»
Курс повышения квалификации «Профессиональная компетентность педагогов в условиях внедрения ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организационно-педагогическая деятельность в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Тайм-менеджмент - персональная эффективность преподавателя»
Курс повышения квалификации «Скрайбинг и веб-квест как инновационные образовательные технологии в условиях реализации ФГОС СПО»
Курс повышения квалификации «Система работы специалистов ОО по подготовке учащихся старших классов к сдаче экзаменов»
Курс повышения квалификации «Основы педагогического дизайна»
Курс повышения квалификации «Целеполагание как основа современного образования в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация и проведение культурно-досуговых мероприятий в соответствии с ФГОС ДО»
Курс повышения квалификации «Организация и проведение культурно-досуговых мероприятий в соответствии с ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Применение современных педагогических технологий в образовательном процессе в условиях реализации ФГОС»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.