Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Филологик профиль буенча эшләүче 10 нчы сыйныфтататар телен укыту авторлык программасы
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Филологик профиль буенча эшләүче 10 нчы сыйныфтататар телен укыту авторлык программасы

библиотека
материалов

Татарстан Республикасы Чистай муниципаль районы

Татар Талкышы урта гомуми белем бирү мәктәбе” муниципаль казна белем учреждениесе







Филологик профиль буенча эшләүче

10 нчы сыйныфта

татар телен укыту

авторлык программасы


(102 сәгать)




Югары квалификацион категорияле татар


теле һәм әдәбияты укытучысы Шәйхетдинова

Гөлчәчәк Рәмдис кызы


Аңлатма язуы

(10 нчы сыйныф өчен)

Программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды:


  1. Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел, 1 июль).

  2. 2004-2013 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт программасы” (2004 ел, 11 октябрь).

  3. Татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. - ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Казан, 2008.

  4. Татар телендә урта гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теленнән программа (5-11 нче сыйныфлар). – Казан: “Мәгариф” нәшрияты, 2010.

  5. Дәреслек: Татарстан Республикасының Мәгариф министрлыгы тарафыннан расланып тәкъдим ителгән 10-11 нче сыйныфлар өчен татар теле дәреслеге (М.З.Зәкиев, Н.В.Максимов.- Татар теле: Татар урта гомуми белем мәкт. 10-11 нче сыйныфлар өчен дәреслек.-Казан: Мәгариф,2008, Ф.С.Сафиуллина, М.З.Зәкиев –Хәзерге татар әдәби теле.-Казан: Мәгариф,2006., Ф.С.Сафиуллина- Хәзере татар әдәби теле.-Казан : Мәгариф,2002.


Программа 10 нчы профильле (филологик) сыйныфта татар телен тирәнтен өйрәнүне күздә тота. Татар телен өйрәнүгә атнага 3 сәгать исәбеннән 35 атнага 105 сәгать вакыт бирелә.


Эш программасы структурасы.

Татар теленнән эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.

Эш программасының эчтәлеге.

Профиль сыйныфы буларак, программа фонетика һәм орфоэпияне, графика һәм орфографияне, морфологияне, лексикологияне тирәнтен үзләштерүне күздә тота. 10 нчы сыйныф өчен әзерләнгән тематик планның эчтәлеген шулай ук мәктәптә үзләштерелергә, камилләштерелергә тиешле гомумкүнекмәләр, татар теле курсы буенча махсус белем-күнекмәләр тәшкил итә. Балаларның бәйләнешле сөйләмен үстерүгә игътибарын юнәлтү максатында, программада бәйләнешле сөйләм үстерү сәгатьләре аерым күрсәтелә. .

10 нчы сыйныфта ана теле дәресләрендә белемнәр тагын да тирәнәйтелергә, шуның белән бергә ана телен гамәли куллану күнекмәләре дә бирелергә тиеш. Милли төбәк компоненты да тематик планлаштыруда күрсәтелде. Татарстан Республикасының Мәгариф министрлыгы тарафыннан расланып тәкъдим ителгән 10-11 нче сыйныф өчен татар теле дәреслеге (М.З.Зәкиев, Н.В.Максимов.- Татар теле, 10-11 нче сыйныф.-Казан: Мәгариф,2008, Ф.С.Сафиуллина, М.З.Зәкиев –Хәзерге татар әдәби теле.-Казан: Мәгариф,2006., Ф.С.Сафиуллина- Хәзере татар әдәби теле.-Казан : Мәгариф,2002., нигезләнеп төзелгән тематик план фән нигезләре буенча мәҗбүри нәтиҗәлелеккә ирешүне күздә тотып әзерләнде.

. 10-11 нче сыйныфларда татар теленнән белем бирүнең максатлары

  • Телне тулы бер система буларак күзаллау.

  • Татар халкының этник төркемнәре һәм диалектлары, төрки телләр, татар теле, татар язуы, татар халкының рухи, әхлакый, мәдәни мирасы турында мәгълүмат бирү.

  • Татар телен иҗтимагый күренеш буларак аңлау, тел нормаларын саклап, тормышның төрле ситуацияләренә бәйле рәвештә тел чараларын дөрес кулланып, үзара аралаша һәм аңлаша белү.

  • Тел берәмлекләрен танып, аларны тикшерә, чагыштыра алу һәм аралашуда урынлы куллану күнекмәләрен камилләштерү.

  • Текст һәм башка мәгълүмати чаралар белән эшләү, аннан кирәкле мәгълүматны ала белү һәм аны тиешенчә үзгәртә алу күнекмәләрен үстерү.

  • Укучыларның орфографик һәм пунктуацион грамоталылыгын камилләштерү.

10 нчы сыйныфта бирелә торган белем, осталык һәм күнекмәләрнең күләме җәмгыятебезнең иҗтимагый функцияләренә туры китереп билгеләнә. Төп идеясе-укытуның фәнни һәм гамәли нигездә оештырылуы, телне тирән белү, туган тел ярдәмендә үзара иркен аңлашу, уй-фикерләреңне һәм хис –тойгыларыңны дөрес һәм төгәл итеп белдерү

Ана телен өйрәнүнең максатлары шулай ук түбәндәгеләр:

  • укучыларның сүзлек байлыгын арттыру, сөйләмә һәм язма телен үстерү белән беррәттән, рухи дөньясын баету, реаль чынбарлыкка дөрес караш формалаштыру, тормыш вакыйгаларына хәбәрдарлыгын тәэмин итү;

  • татар теленнән алынган теоретик материалны (тел системасын) аңлап үзләштерүне һәм тел фәнен яхшы белүне тәэмин итү.


Төп бурычлар

  1. Татар теленең фонетика һәм орфоэпияне, графика һәм орфография, морфология, лексикология тармаклары буенча тирәнтен белем бирү.

  2. Сөйләм эшчәнлеге төрләре буенча ныклы күнекмәләр булдыру.

  3. Телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү.


Коммуникатив компетенция буенча:


  1. Сөйләмдә аралашу өлкәләре һәм ситуацияләрен белү. Аралашу ситуацияләренә бәйле тел һәм сөйләм берәмлекләрен белү.

  2. Сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләрен (тыңлап аңлау, сөйләү, уку һәм язу) камилләштерүне дәвам итү

  3. Аралашуның төрле өлкәсенә караган диалогик һәм монологик сөйләм күнекмәләрен үстерү

  4. Төрле характердагы текстларны төренә карап, аны төрлечә уку күнекмәләрен камилләштерү,укып аңлау,төп мәгълүматны дөрес кабул итү

  5. Тәкъдим ителгән текстны мәгълүмати әһәмияте ягыннан үзгәртү.

  6. Төрле стиль һәм жанрларга караган текстлар төзү.

  7. Функциональ стильләр( фәнни, рәсми эш, публицистик, сөйләм һәм матур әдәбият стильләре), аларның үзенчәлекләре.

  8. Фәнни һәм рәсми аралашуның телдән һәм язма формаларын куллану.доклад, реферат, тезис., бәяләмә, алу кәгазе, ышаныч кәгазе, резюме

кебек төрле жанрдагы зш кәгазләрен язу күнекмәләрен камилләштерү.


Лингвистик компетенция буенча:


  1. Телнең кеше тормышында һәм җөмгыятьтә тоткан урыны. Татар теле – Татарстан Республикасының дәүләт теле. Татар теле – татар халкының милли теле.

  2. Матур әдәбият һәм аның нормалары турында төшенчә.

  3. Татар теленең үсештә булуы.Соңгы елларда татар теле лексикасындагы үзгәрешләр.

  4. Тел белеменә караган сүзлекләр һәм алардан файдалану.

Тел турында гомуми мүлгълүматы буенча:


1. Телнең иҗтимагыый күренеш һәм тамгалар системасы булуы. Аның төп функцияләре.

2. Төрки телләр һәм татар теле. Татар әдәби телнең барлыкка килүе һәм үсеше.

3. Татар диалектлары. Татар әдәби теле, аның нормалары һәм сөйләмдә алардан урынлы файдалану. Икетеллек һәм күптеллелек.

4. Төрле жанрда язылган текстларга лингвистик анализ ясау.


Уку елы ахырына укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләр:


  1. Фонетика һәм орфоэпиядән.


Әдәби телдә дөрес сөйләү кагыйдәләрен үзләштерү; беренче иҗекләрдә (|а| -авазын шулай ук татар теленең үзенчәлекле авазларын (|къ|, |гъ|, |w |, |җ|, |ң|, |һ|) дөрес әйтү, басымсыз иҗекләрдә һәм ике сүз арасында сузыклар кыскару очракларын, ике сузык арасында |къ|, |гъ| һәм |п| - тартыкларының яңгыраулашуын норма буларак гамәли үзләштерү. Сингармонизм законын дөрес файдалану. Төрле телләрдән кергән алынма сүзләрне дөрес итеп әйтү. Дөрес интонация белән сөйләү; сүз басымын, логик басымны һәм фраза басымын дөрес кую. Кыскасы шул: укучылардан әдәби тел нормалары нигезендә дөрес сөйләү таләп ителә.

Графика һәм орфографиядән.

Алфавитны истә калдыру. Хәреф белән авазны бер-берсеннән аера белү; хәрефләрнең исемен белү һәм аларны дөрес язу, сүздәге орфограммаларны аеру.

Орфографик принцип үзенчәлекләрен белү; шуларга нигезләнеп, сүзләрне дөрес язу, бигрәк тә кушма, ясалма, парлы, тезмә һәм кыскартылма сүзләрнең дөрес язылышын аңлата алу; төрле сүзлекләрдән, беренче чиратта, орфографик сүзлектән кирәген файдалана белү; үз хаталарын төзәтү күнекмәләренә ия булу.

Лексика һәм фразеологиядән.

Сүзлек составында татар теленең үз сүзләрен, башка телләрдән кергән алынма сүзләрне; төрле тармакка караган сүзләрне аера белү, алардан урынлы файдалану. Синоним, антоним һәм омонимнарның үзенчәлекләрен белү,

Аңлатмалы сүзлек. Фразеология һәм синонимнар, омонимнар һәм антонимнар сүзлекләреннән нәтиҗәле файдалану.

Укучының үз сөйләмен һәм чит кеше сөйләгәннәрне сүз һәм фразеологик

берәмлекләрне төгәл, стилистик яктан урынлы кулланылуы ягыннан бәяли алуы.


Морфологиядән.

Сүзләрне төркемләү принципларын аңлата алу; һәр сүз төркеменең төп билгеләрен, төрләнешен, төркемчәләрен (сыйфатта – дәрәҗәләре) ясалышы һәм дөрес язылышын, җөмләдәге хезмәтен белү. Фигыльнең аеруча катлаулы сүз төркеме булуын аңлау, затланышлы һәм затланышсыз фигыльләргә хас үзенчәлекләрне аңлата алу. Морфологик
яктан сүзләрне иркен тикшерә алу күнекмәләренә ия булу. Сөйләмдә сүз төркемнәрен дөрес куллану


Лексикологиядән

Лексикология фәне, аның тармаклары.Семасиология Сүз һәм төшенчә. Сүзнең лексик мәгънәсе. Мәгънә типлар. Омонимнар. Антонимнар. Синонимнар. Хәзерге татар телендә рус һәм рус теле аша башка телләрдән кергән лексика. Кулланылыш мохите ягыннан татар теленең сүзлек составы. Хәзерге татар телендә төрле стильләрдә кулланыла торган сүзләр. Кулланылыш дәрәҗәсе ягыннан татар теленең сүзлек составы. Этимология. Татар ономастикасы.Татар теле фразеологиясе.

Телнең үсеше, яшәешеннән.


Телнең үсеше, яшәеше. Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте.Милли телне саклау, үстерү

Татар халкында язу тарихы. Борынгы төрки әдәби тел. Рун язуы турында төшенчә.

Иске татар әдәби теле барлыкка килү, үсү.

Гарәп графикасы. Гарәп графикасында язу үрнәкләре. Иске имля алфавиты.

Латин графикасы


Укыту – методик комплекты

Дәреслек:

Зәкиев М.З., Максимов Н.В. Татар теле: татар урта гомуми белем бирү мәктәпләренең 10-11 нче сыйныфлары өчен дәреслек. – Казан: “Мәгариф”, 2008. ,Сафиуллина Ф.С., Зәкиев М.З.–Хәзерге татар әдәби теле.-Казан: Мәгариф,2006.

Сафиуллина Ф.С.–Хәзерге татар әдәби теле:Күнегүләр:Югары һәм урта уку йортлары өчен -Казан: Мәгариф, 2002;


Программа: Казан, “Мәгариф”, 2010. Татар урта мәктәпләре өчен татар теленнән программма

Өстәмәләр:

  1. Абдрәхимова Я.Х. Татар теленнән бәйләнешле сөйләм үстерү дәресләре. 8-11 сыйныфлар. – Казан: “Мәгариф”, 2005.

  2. Бердәм руспублика имтиханына әзерләнәбез. Татар теле. – Казан: РИЦ “Школа”, 2007.

  3. Галиуллина Г.Р. Татар теле. Лексикология. - Казан: “Мәгариф”, 2007.

  4. Диктантлар җыентыгы: Татар урта гомуми белем бирү мәкт. 5-11 нче с-флары өчен: Укытучылар өчен кулланма/З.Н.Хабибуллина, Г.Ш.Нәбиуллина.-Казан: Мәгариф,2006

  5. Максимов Н.В. Татар теленнән тестлар: Уку-укыту ярдәмлеге. – Казан: “Мәгариф”, 2008

  6. Максимов Н.В. Бердәм Республика имтиханы. Татар теленнән зачёт үткәрү өчен биремнәр. - Казан, 2007.

  7. Нәбиуллина Г.Ә., Гади җөмлә синтаксисы. Теория, күнегүләр, тестлар, методик күрсәтмәләр— Казан, 2009. — 119 б. ; Нәбиуллина Г.Ә.,

  8. Кушма җөмлә синтаксисы: теоретик мәгълүматлар, күнегүләр, контроль эшләр, тестлар. Методик кулланма. — Казан: КГУ, 2006. — 91б

  9. Сафиуллина Ф.С., Ибраһимов С.М. Синтаксистан күнегүләр җыентыгы. - Казан: 1982

  10. Харисова Ч.М. Татар теле. Теория, күнегүләр, тестлар. – Казан: “Мәгариф”, 2006.

  11. Татар теленнән диктантлар һәм изложениеләр җыентыгы: Татар урта гомуми белем бирү мәкт. 5-11 с-флары өчен Укытучылар өчен кулланма/Н.В.Максимов, С.М.Трофимова, М.З.Хамидуллина.-Казан:Мәгариф,2005

  12. Татар теленнән диктантлар һәм изложениеләр җыентыгы. 5-11 класслар - Казан: “Мәгариф”, 1998.

  13. 5-11 нче сыйныфлар өчен диктантлар җыентыгы. - Казан: “Мәгариф”, 2001.

  14. Хисамова Ф.М. Татар теле морфологиясе. - Казан: “Мәгариф”, 2006.

  15. Мәктәптә татар телен укыту методикасы. – Казан: Мәгариф, 2004.

  16. Шәмсетдинова Р.Р. Татар теле: Күнегүләр. Анализ үрнәкләре. Тестлар. – Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2005.

  17. Шакирҗанова Ә.Б.Татар теленнән диктантлар һәм изложениеләр җыентыгы. Казан: РИЦ “Школа”, 2008.

  18. http://gzalilova.narod.ru/tattele.html

  19. http://gimnazia-menz.edusite.ru/DswMedia/programma11klass.docx


Программаның төп эчтәлеге.

3 сәгать исәбеннән -(35 атна – 105 сәгать)

Тема өйрәнү- 69 сәгать

Диктант – 4(2) сәгать

Изложение – 7(1) сәгать

Сочинение – 7(1) сәгать

Язма эшләрдәге типик хаталар өстендә эш-4 сәгать

Тестлар ярдәмендә татар теленнән (А,В ,Сөлешләре буенча) белем сыйфатын тикшерү-10 сәгать

Эш кәгазьләре- 4 сәгать



Төп темалар

105

Белем һәм күнекмәләр


1

Үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.


4

Телнең үсеше, яшәеше. Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте.

2

Татар милли әдәби теленең язма тамырлары

5

Борынгы төрки әдәби тел, иске төрки әдәби тел, иске татар әдәби теле

3

Татар халкы кулланган язу төрләре

9

Гарәп, латин, кириллицага нигезләнгән язу

4

Татар әдәби теленең фонетик, орфоэпик,орфографик,грамма

тик,стилистик,пунктуацион нормалары

12

Сөйләм авазлары турында төшенчә. Фонетиканың өйрәнү объекты.

Сөйләм авазларын акустик яктан өйрәнү.

Сөйләм авазларын биологик аспекттан чыгып өйрәнү. Сөйләм аппараты. Аваз
артикуляциясе. ,

Авазларны төркемләү. Сузык һәм тартык авазлар. Сузыкларны төркемләү.
Тартыкларны төркемләү.

Сөйләмнең фонетик кисәкләргә бүленеше. Иҗек. Басым. Интонация.

Сөйләм агышында аваз үзгәрешләре. Авазларның позицион үзгәрешләре. Авазларның комбинатор үзгәрешләре. Авазларның чиратлашуы.
Аваз һәм хәреф. Транскрипция турында төшенчә.

Орфография. _

Орфоэпия.


5

Морфемика Морфонология Сүз ясалышы Сүз төзелеше.

6

Морфемика Морфонология Сүз ясалышы Сүз төзелеше.

6

Морфология

13

Мөстәкыйль, ярдәмлек һәм модаль сүз төркемнәренең татарча әдәби сөйләм оештырудагы роле. Грамматик категория, грамматик мәгънә һәм грамматик формалар. Грамматик мәгънәләрне белдерүче чаралар.
Сүзләрне
төркемләү принциплары.
Мөстәкыйль сүз төркемнәре.
Бәйләгеч сүз төркемнәре.
Модаль сүз төркемнәре.

7

Лексикология

6

Лексикологиянең тармаклары..Сүз турында төшенчә. Сүз һәм предмет. Сүз һәм төшенчә.

Сүзнең лексик мәгънәсе. Күчерелмә мәгънә. Омонимнар.Синонимнар.Антонимнар. Терминнар һәм терминологи Телнең сүзлек составы турыңда төшенчә. Телнең сүзлек оставындаүзгәрешләр.

Искергән сүзләр. Яңа сүзләрнең барлыкка килүе. Алынмалар. Интернациональ сүзләр. Фразеология. Фразеологизмнар турында төшенчә. Фразеологизмнарны төркемләү.Этимология.. Лексикография. Сүзлекләрнең төрләре.


8

Гади һәм кушма җөмлә синтаксисы

4

Мәктәп прграммасы күләмендә тулы грамматик анализ ясый белү( сүз төзелеше, ясалышы ягыннан, фонетик , морфологик, синтаксик, лексик пунктацион анализ бирә белү.)

9

Татар теленең сүзлек составы.

10


10

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(С өлеше буенча) белем сыйфатларын тикшерү

5



Тестлар ярдәмендә татар теленнән (А,В өлешләре буенча) белем сыйфатын тикшерү

5


11

Эш кәгазьләре

4

Хат , белешмә, мәкалә, расписка, акт, гариза һәм беркетмәләрне мөст. рәвештә яза алу.

12

Диктант

4(2)


13

Бәйләнешле сөйләм үстерү

( изложение һәм сочинение)

7(1)+7(1)=14


14

Язма эшләрдәге типик хаталар өстендә эш.

4



Программаны төзегәндә файдаланган әдәбият:

1. Зәкиев М.З., Максимов Н.В. Татар теле: татар урта гомуми белем бирү мәктәпләренең 10-11 нче сыйныфлары өчен дәреслек. – Казан: “Мәгариф”, 2008.

2. Нәбиуллина. Г.Ә Гади җөмлә синтаксисы. Теория, күнегүләр, тестлар, методик күрсәтмәләр— Казан, 2009. — 119 б.

3. Нәбиуллина. . Г.Ә. Кушма җөмлә синтаксисы: теоретик мәгълүматлар, күнегүләр, контроль эшләр, тестлар. Методик кулланма. — Казан: КГУ, 2009

4. Программа: Казан, “Мәгариф”, 2010. Татар урта мәктәпләре өчен татар теленнән программма

5. Сафиуллина Ф.С.–Хәзерге татар әдәби теле:Күнегүләр:Югары һәм урта уку йортлары өчен -Казан: Мәгариф, 2002;

6. Сафиуллина Ф.С., Зәкиев М.З.–Хәзерге татар әдәби теле.-Казан: Мәгариф,2006.

7. http://gzalilova.narod.ru/tattele.html

8 http://gimnazia-menz.edusite.ru/DswMedia/programma11klass.docx


КУШЫМТА


Программа эчтәлеге


Дәреснең темасы, эчтәлеге

Сәг. саны

Дәрес

Тибы

Укыту эшчәнлеге төрләре

Контроль төре

Эчтәлек элементлары

Якынча өй эше

Календарь срок

факт

Үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау 4

1

Тел- иҗтимагый күренеш һәм тамгалар системасы Телнең төп функцияләре. Телнең үсеше, яшәеше, үле телләр..

1


Кереш дәрес

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Тел һэм мәдәниятнең үзара бәйләнеше. Татар халкының матди һәм рухи дөньясы чагылышы буларак тел. Сүз мәгънәсендә милли-мәдәни үзенчәлек чагылышы.

Татар теленең төрле милләтләр мәдәнияты белән бәйләнеше.

Аралашуның төрле өлкәләренә караган сөйләм этикеты нормалары һәм аларны урынлы куллану. Тел- иҗтимагый күренеш һәм тамгалар системасы Телнең төп функцияләре. Телнең үсеше , яшәеше турында мәгълумат алу

1 ,3 нче күнегүләрдә бирелгән сорауларга кыска гына җаваплар язу тәртибендә 1 нче параграфның аңлатма текстын конспектлаштырырга


3.09


2

Милли телне саклау, үстерү – милли мәдәниятне, милләтнең үзен саклау, үстерү дигән сүз. Җанлы һәм үле телләр

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Җанлы һәм үле телләр турында мәгълумат алу

2 нче параграфның аңлатма текстын конспектлаштырырга, 7 нче күнегү.

5.09


3

Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.

Конспектны тикшерү, сорауларга җаваплар алу.

Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте.Фикер йөртергә өйрәтү

6 нчы күнегүдә бирелгән сорауларга кыска гына җаваплар язу тәртибендә

3 нче параграфның аңлатма текстын конспектлаштырырга




6.09












4

Татарстан Республикасында татар телен һәм башка халыкларның телен ассимиляциядән саклау һәм үстерү чаралары.(МТК)

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.

сорауларга җаваплар алу.

Фикер йөртергә өйрәтү.Татарстан Республикасында татар телен һәм башка халыкларның телен ассимиляциядән саклау һәм үстерү чаралары.

9 нчы күнегүдә бирелгән сорауларга кыска гына җаваплар язу тәртибендә 4 нче параграфның аңлатма текстын конспектлаштырырга

13 күнегү ( язма эшләргә)


10.09


5

Контроль диктант."Матурлык алиһәсе"

1

Тикшерү



диктант Орфография һәм пунктуация кагыйдәләрен белүне тикшерү.

Үтелгән материалның тулысынча үзләштерелүе. Орфография һәм тыныш билгеләре кагыйдәләрен дөрес кулланып мөстәкыйль язу күнекмәләре булу


12.09


Татар милли әдәби теленең язма тамырлары 5

6

Төрки телләр һәм татар теле.Татар милли әдәби теленең барлыкка килүе һәм үсеше,аның нормалары һәм сөйләмдә алардан урынлы файдалану. Икетеллелек һәм күптеллелек.

1

Ныгыту

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу


Әдәби тел нормаларының үсешен халык үсешенә бәйләп аңлата алу. Татар милли әдәби теленең барлыкка килүе һәм үсеше,аның нормалары һәм сөйләмдә алардан урынлы файдалану. Икетеллелек һәм күптеллелек.

5 нче параграфның аңлатма текстын конспектлаштырырга, 18 нче күнегү

13.09


7

Татар халкының язу тарихы. Борынгы төрки әдәби тел. Рун язуы( алфавиты) турында төшенчә.Уйгыр язуы ( алфавиты) турында төшенчә.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.

сорауларга җаваплар алу.

Рун язуы турында

мәгълумат алу

6нчы параграфны өйрәнергә.

21 нче күнегү

17.09


8-

БСҮ Изложениегә әзерлек


Кешеләр нәрсә белән язганнар?”

1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

Сочинение элементлары белән изложение язу күнекмәләре булдыру.

Караламага язарга




19.09



9

БСҮ Изложение

Кешеләр нәрсә белән язганнар?”

1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

Фикерләү тирәнлеген, язу күнекмәләрен тикшерү Дөрес язу күнекмәләрен тикшерү

Язма эшне төгәлләргә

20.09


10

Иске төрки әдәби тел.

1

төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Иске төрки әдәби тел,гарәп язуы турында мәгълумат алу Иске –татар әдәби теленең кулланылышы турында мәгълумат

алу, күренекле язучыларыбызның,дәүләт эшлеклеләренең шушы чордагы хезмәтләре белән танышу

29 нчы күнегү

34 нче күнегү


24.09


11

Иске татар әдәби теле

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Әдәби тел нормаларының үсешен халык үсешенә бәйләп аңлата алу.

39 нчы күнегү

26.09


12

Иске татар әдәби теле Гарәп язуының керүе.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Әдәби тел нормаларының үсешен халык үсешенә бәйләп аңлата алу.

42нче күнегү

27.09


13

БСҮ Сочинениегә әзерлек. «Гасырлар авазы»

1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Виртуаль экскурсия.

Төркемнәрдә махсус биремнәрне тикшерү

Сөйләм һәм язма телен, хәтер һәм фикерләү сәләтен үстерү, рухи дөньяңны баету өстендә эшли белү.



Караламага язарга



1.10



14

БСҮ Сочинение язу. «Гасырлар авазы»

1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.


Төркемнәрдә махсус биремнәрне тикшерү

Орфография һәм тыныш билгеләре кагыйдәләрен дөрес кулланып мөстәкыйль язу күнекмәләре булу.

Язма эшне төгәлләргә

3.10


Татар халкы кулланган язу төрләре-9

15

Гарәп графикасы.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Индивидуаль эш.

Күнегүләрне тикшерү

Гарәп графикасының кулланылышы турында мәгълумат алу, үзенчәлекләре белән танышу Күнегүләр эшләү барышында укырга-язарга өйрәнү

Гарәп графикасы.

(алфавитны өйрәнергә) Гарәпчә ай исемнәрен, фарсыча көн исемнәрен истә калдырырга. Гарәп графикасын өйрәнү ни өчен кирәк?- сорауга җавап әзерләргә.

Төркемнәрдә махсус биремнәр буенча эш.

04.10


16

Гарәп графикасында язу үрнәкләре.

1

Белемнәрне ныгыту

Индивидуаль эш.

Төркемнәрдә махсус биремнәрне тикшерү

Гарәп графикасының кулланылышы турында мәгълумат алу, үзенчәлекләре белән танышу Күнегүләр эшләү барышында укырга-язарга өйрәнү

46 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

08.10


17

Иске имля алфавиты.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Гарәп язуын уку, ул язуның башлангыч күнекмәләрен алу.

Иске имля алфавитын өйрәнергә

10.10


18

Сочинениегә әзерлек

Ата-бабам язуы” (Гарәп графикасының милли сәнгатебездә тоткан урыны). (МТК)

1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Виртуаль экскурсия.

Төркемнәрдә махсус биремнәрне тикшерү

Сөйләм һәм язма телен, хәтер һәм фикерләү сәләтен үстерү, рухи дөньяңны баету өстендә эшли белү


Караламага язарга


11.10



19

Сочинение язу.

Ата-бабам язуы” (Гарәп графикасының милли сәнгатебездә тоткан урыны). (МТК)

1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.


Төркемнәрдә махсус биремнәрне тикшерү

. Орфография һәм тыныш билгеләре кагыйдәләрен дөрес кулланып мөстәкыйль язу күнекмәләре булу.



Язма эшне төгәлләргә

15.10


20

Язма эшләрдәге типик хаталар өстендә эш.

1

Белемнәрне ныгыту

Гарәп-фарсы алынмаларының дөрес язылышы өстендә эшләү.


Хаталар өстендә эш

Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә.

17.10


21

Гарәп графикасында укырга һәм язарга өйрәнү.

1

Белемнәрне ныгыту

Гарәп алынмаларының дөрес язылышы өстендә эшләү.


Гарәп графикасының кулланылышы турында мәгълумат алу, үзенчәлекләре белән танышу Күнегүләр эшләү барышында укырга-язарга өйрәнү

49,50 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

18.10


22

Гарәп графикасында укырга һәм язарга өйрәнү.

1

Белемнәрне ныгыту

Гарәп алынмаларының дөрес язылышы өстендә эшләү.


Гарәп графикасының кулланылышы турында мәгълумат алу, үзенчәлекләре белән танышу Күнегүләр эшләү барышында укырга-язарга өйрәнү

55,56 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

22.10


23

Контроль диктант.

«Халкыбызның моң иясе»

1

контроль

тикшерү



Орфография һәм пунктуация кагыйдәләрен белүне тикшерү.

Әйтеп яздыруны камилләштерү,

белемнәрне ныгыту

Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә.

24.10


24

Язма эшләрдәге типик хаталар өстендә эш.Төрле жанрда язылган текстларга лингвистик анализ ясау.

1

Белемнәрне ныгыту



Хаталар өстендә эш

Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә.

25.10

29.10

25

Латин графикасы..

1

Белемнәрне ныгыту

Семинар-дәрес.


Латин графикасында яңалифтә һәм 2000 нче елда кабул ителгән орфографиядә язылган текстлар белән танышу. Үзенчәлекле авазларны бирү юллары.

68 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

29.10


26

Латин графикасында ана теленең орфоэпиясен саклау мәсьәләсе

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Латин графикасында яңалифтә һәм 2000 нче елда кабул ителгән орфографиядә язылган текстлар белән танышу. Үзенчәлекле авазларны бирү юллары.

75 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

31.10


27

Татар язуында рус графикасы.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.

Сүзлек диктанты

Кириллицаны кабул итү, анда татар теленең үзенчәлекле авазларының бирелешен төшенү. Кирилл орфографиясенең төп үзенчәлекләрен белү, аның татар орфоэпиясенә һәм орфографиясенә тәэсирен аңлата алу.Кириллицага нигезләнгән рус графи

76 нче күнегү (сорауларга җавап бирергә)., әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

1.11


28

Кириллицага нигезләнеп язу

1


Күчермә ысул: укытучы сөйләме, конспект язу.


Кириллицага нигезләнгән рус графикасына күчү, татар телендә Кирилл орфографиясенең төп принциплары, кириллицада татар теленең үзенчәлекле авазларын бирү, орфографиянең орфоэпиягә тәэсире турында мәгълүмат бирү


85 нче күнегү (сорауларга җавап бирергә).

12.11


Татар әдәби теленең фонетик, орфоэпик, орфографик, грамма

тик, стилистик, пунктуацион нормалары – 12

29

Татар әдәби теленең фонетик, орфоэпик, орфографик, грамма

тик, стилистик, пунктуацион нормалары. Кереш. Фонетиканың өйрәнү обекты.

.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш

сорауларга җаваплар алу.

Тел гыйлеменең фонетика һәм орфоэпия бүлекләре турында мәгълүматлы булу. Авазлар һәм хәрефләрне аера белү. Дөрес сөйләү, уку , язу нормаларын үзләштерү.Тулы фонетик анализ ясау күнекмәләренә ия булу.Татар әдәби теленең фонетик нормалары,фонетиканың өйрәнү обекты турында мәгълүмат бирү булган белемнәрне ныгыту

Карточкалардагы биремнәрне үтәргә

14.11


30

Сузык авазларга характеристика.


1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Татар әдәби теленең фонетик, орфоэпик, орфографик, грамма

тик, стилистик, пунктуацион нормалары. Сүзнең вертикаль юнәлештәге хәрәкәтенә карап, сүзнең горизонталь юнәлештәге хәрәкәте буенча, иреннәрнең катнашу-катнашмавына карап сузык авазларныҗ төркемләнүен белү.
Сузык авазларга характеристика бирергә өйрәтү

15нче күнегү

15.11


31

Тартык авазларга характеристика

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Ясалу урыннары буенча, ясалу ысулы буенча, артикуляцион яктан, акустик яктан тартык авазларның төркемләнүен белү. Тартык авазларга характеристика бирергә өйрәтү булган белемнәрне ныгыту

Презентация «Сузык һәм тартык авазлар»

19.11


32

Сузык һәм тартык авазлар.Проект эше

1

Белемнәрне ныгыту ,тикшерү

Презентация яклау


Татар телендәге сингармонизм күренешенең асылына төшенү: рәт гармониясе һәм ирен гармониясе турында мәгълүматлы булу. Редукция күренешенен белү. Сузыкларга хас фонетик закончалыкларны өлешчә фонетик анализда күрсәтә алу.Ассимиляция күренеше,уңай һәм кире ассимиляцияне аңлата, дөрес билгели алу

Иҗек ,басым ,интонация тур

ында мәгълүмат тупларга

21.11


33

Иҗек ,басым ,интонация

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Иҗек йтелешнең иң кечкенә берәмлеге булуын ,иҗек калыпларын
(С,СТ,СТТ, ТСТ , ТСТТ,ТС),төрләрен
(ачык иҗек ,
ябык иҗек
) белү. Фраза басымы (мәгънә ягыннан бәйләнгән берничә сүзнең бер басым белән әйтелүе).
Логик басым (сөйләмдәге бер сүзнең башкалардан аерылып торуы).
Сүз басымы (бер иҗекнең башкалардан аерылып торуы):
- экспиратор (динамик) – көче белән аерылып тора;
- микъдари (квантитатив) – озынлыгы белән аерылып тора;
- музыкаль (тоник) – тон югарылыгы белән аерылып тор
уы турында мәгълүматлы булу.

46,56 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

22.11


34

Контроль сочинение “Мин нинди булырга теләмим”


1

Сөйләм үстерү


Сочинение,эзлекле рәвештә эчтәлекне бирү

План нигезендә сочинение язу

Язма эшне төгәлләргә

26.11


35

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(С өлеше буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү

1

тикшерү

БРИның С тибындагы биремнәрен эшләү.

Тест эшләү

Тексттагы проблемаларны формалаштыру, текстта күтәрелгән проблемаларны үз дәлилләреңне китереп аңлата белү.

Шәхси биремнәр А,В өлешләре

Тест биремнәрен башкару

28.11


36

Авазларның позицион үзгәрешләре

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Авазларның позицион үзгәрешләре (аккомадация ,
ассимиляция ,
диссимиляция ,
ассимиляция) һәм диссимиляция җирлегендә барлыкка килгән аваз үзгәрешләре(
диэреза,
метатеза,
элизия
апокопия,
гаплология
субституция ,синкопия ) турында мәгълүмат бирү, булган белемнәрне ныгыту

27,29нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

29.11


37

Авазларның комбинотор үзгәрешләре

1

Белемнәрне ныгыту



Авазларның комбинотор үзгәрешләре :протеза – янәшә тартыклар алдына сузык өстәлү; эпентеза – янәшә тартыклар арасына сузык өстәлү, редукция – басымсыз иҗектә килгәндә, [ы, е, о, ө] сузыкларының кыскарып килүе турында мәгълүмат бирү ,булган белемнәрне ныгыту

39нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

30.12


38

Авазларның комбинотор үзгәрешләре .Күнегүләр эшләү.

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Авазларның комбинотор үзгәрешләре турында мәгълүмат бирү булган белемнәрне ныгыту

41нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

3.12


39

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(А,В өлешләре буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү

1

Белемнәрне ныгыту ,тикшерү

Контроль тест эшләү


Тестлар ярдәмендә татар теленнән(А,В,С өлешләре буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү

Презентация «Сөйләм агышында аваз үзгәрешләре»

5.12


40

Сөйләм агышында аваз үзгәрешләре. Йомгак.

1

тикшерү

Презентация яклау


Сөйләм агышында аваз үзгәрешләре буенча белемнәрне барлау


6.12


41

Татар орфоэпиясе. Әйтелеш белән язылыш арасында аерма булган очраклар,әдәби әйтелешне бозу очраклары һәм сәбәпләре.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Нормага салынган әдәби әйтелеш кагыйдәләренең җыелмасы турында мәгълүмат бирү ,булган белемнәрне ныгыту .Әйтелеш белән язылыш арасында аерма булган очраклар,әдәби әйтелешне бозу очраклары һәм сәбәпләре турында белү.

67нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

10.12


42

Графика

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Графика турында мәгълүмат бирү булган белемнәрне ныгыту

73 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

12.12


43

Орфография. Орфографик принциплар,орфографиянең кыен очраклары.

1


Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Телдәге сүзләрне дөрес язуның гомуми кабул ителгән кагыйдәләр системасы.
Орфографик принциплар:
Фонетик принцип – сүздәге һәр авазны билгеле бер хәреф белән төгәл теркәп бару
ы
Морфологик принцип – морфемаларның бөтенлеген саклап язу.
Тарихи-традицион принцип – сүзләрнең элекке язылышын саклап язу.
График принцип – рус алынмаларын һәм интернациональ сүзләрне чыганак телдәгечә язу.
Дифференцияләнгән язылыш
турында белү

72 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

13.12


44




Контроль диктант."Тайга хуҗасы.


1




Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

Сочинение элементлары белән изложение язу күнекмәләре булдыру.



Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә



17.12







45



Язма эшләрдәге типик хаталар өстендә эш.



1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.



Фикерләү тирәнлеген, язу күнекмәләрен тикшерү Дөрес язу күнекмәләрен тикшерү


Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә



19.12


Морфемика Морфонология Сүз төзелеше. Сүз ясалышы-6

46

Морфемика турында төшенчә. Морфемика һәм аның тел белемендә тоткан урыны.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


М о р ф е м и ка, аның тел белеменең с ү з т ө з е л е ш е н өйрәнә торган бүлеге булуын ачыклау. Морфологиянең өйрәнү предметы – телнең иң кечкенә мәгънәле кисәкләре – м о р ф е м а л а р, шулай ук с ү з л ә р һәм с ү з ф о р м а л а р ы (с ү з ф о р м а л а р )икәнлеген белү.

Конспектны өйрәнергә

20.12


47

Морфема һәм аның төрләре

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Морфема һәм аның төрләре турында мәгълүмат бирү. Сүзләр үзләренең төзелешләре буенча морфемалардан торуын ачыклау.

М о р ф е м аның сүзнең иң кечкенә мәгънәле кисәге булуын белү. Сүз эчендәге бер морфеманың гадәттә, лексик мәгънә белдерүе һәм т а м ы р дип аталуы; калган морфемалар, лексик-грамматик яки саф грамматик мәгънәләрне белдерүләре һәм к у ш ы м ч а л а р яки а ф ф и к с л а р булуларын белү.


Конспектны өйрәнергә

24.12


48

Морфема һәм морфонемалар

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Морфонология турында мәгълүмат бирү, булган белемнәрне ныгыту

конспект

26.12


49

Аңлатмалы диктант

1

тикшерү



диктант Орфография һәм пунктуация кагыйдәләрен белүне тикшерү.

Әйтеп яздыруны камилләштерү

белемнәрне ныгыту

Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә

27.12


50

Сүз төзелеше. Сүзнең мәгънәле кисәкләре.Кушымчалар.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Сүз төзелеше турында, сүз тамыры һәм аның үзенчәлекләре Кушымчалар һәм аларны төркемләү, кушымчаларның төзелеше һәм вариантлары, кушымчаларның ялгану тәртибе , кушымчаларның кулланылу дәрәҗәсе(продуктив кушымчалар , п р о д у к т и в л ы г ы н ю г а л т к а н кушымчалар), сүз нигезе һәм аның төрләре турында мәгълүмат бирү ,булган белемнәрне ныгыту

396 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

14.01


51

Сүз ясалыш ысуллары.Сүз һәм форма ясалышын аеру. Сүз ясалыш структурасы

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Сүз ясалышы һәм аның тел белемендәге урынын, сүз ясалыш ысуллары (Ф о н е т и к ы с у л е к с и к-с е м а н т и к ысул ,г р а м м а т и к :м о р ф о л о г и к, с и н т а к с и к һәм м о р ф о л о г и к-с и н т а к с и к ысуллар) турында белү Сүз ясалыш структурасы(сүз ясалыш мәгънәсе, сүз ясалыш тибы, сүз ясалыш моделе (калыбы), сүз ясалыш оясы ,сүз ясалыш чылбыры турында белү

385 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

16.01



52

Сүз составы үз ясалышы буенча анализ .Контроль тест

1

тикшерү

Сүз составы буенча анализ


Сүз составы буенча анализ җөмләдәге сүзне морфемаларга бүлү, һәр морфемага грамматик яктан аңлатма бирүне күздә тотун төшенү.үз ясалышы буенча морфологик анализ ясый белү.

Бер м о р ф о л о г и к – с и н т а к с и к ю л б е л ә н я с а л г а н (конверсия) сүзне, 1м о р ф о л о г и к, ягъни кушымчалау ысулы белән ясалган ясалма сүзне анализларга




17.01


Морфология 13


53

Татар телендә сүзләрне төркемләү принциплары. Сүз төркемнәренең үзара мөнәсәбәте. Мөстәкыйль сүз төркемнәре .Исем .

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Татар телендә сүз төркемнәре үз төркемнәренең үзара мөнәсәбәте (исем-сыйфат мөнәсәбәте, сыйфат-рәвеш мөнәсәбәте) турында белү.,Исем турында, исемнең лексик-грамматик төркемнәре турында, исемнең грамматик категорияләре турында мәгълүмат бирү, булган белемнәрне ныгыту. Изофа турында төшенчә

413 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

21.01



54

Сыйфат Сыйфатларның лексик-грамматик , лексик-семантик төркемчәләре

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Сыйфат турында мәгълүмат бирү булган белемнәрне ныгыту Сыйфатларның исемләшүе, сыйфатларның лексик-грамматик , лексик-семантик төркемчәләре, сыйфат дәрәҗәләре,сыйфатларның ясалышы турында белү.

447 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

23.01


55

Сан . Сан төркемчәләре

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Сан турында мәгълүмат бирү. Мәгънәләре һәм грамматик билгеләре буенча саннарның лексик-грамматик төркемчәләргә : м и к ъ д а р с а н ы, т ә р т и п с а н ы , б ү л е м с а н ы , ч а м а с а н ы, җ ы ю с а н ына бүленүләрен , санның башка сүз төркемнәренә мөнәсәбәтен белү, булган белемнәрне ныгыту

455 нче күнегү , әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

24.01


56

БСҮ Изложение язуга әзерлек “Язгы чәчәкләр”



1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

Сочинение элементлары белән изложение язу күнекмәләре булдыру. Фикерләү тирәнлеген, язу күнекмәләрен тикшерү Дөрес язу күнекмәләрен тикшерү

Акка күчерергә




28.01



57

БСҮ Изложение язу “Язгы чәчәкләр”



1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

күнекмәләрен тикшерү Дөрес язу күнекмәләрен тикшерү




Язма эшне төгәлләргә

30.01


58

Алмашлык Алмашлыкларның мәгънә буенча төркемчәләре. Рәвеш. Рәвешләрнең мәгънә буенча төркемчәләре.Аваз ияртемнәре.

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Алмашлыкларның н и н д и с ү з т ө р к е м е н а л ы ш т ы р у л а р ы н а к а р а п с е м алмашлыклары, с ы й ф а т алмашлыклары а н алмашлыклары ә в е ш алмашлыкларына бүленүен белү. Алмашлыкларның мәгънә буенча төркемчәләрен(зат, күрсәтү, сорау, билгеләү, билгесезлек, юклык, тартым)белү.,рәвеш турында мәгълүмат бирү ,булган белемнәрне ныгыту

462 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

31.01


59










Фигыль. Фигыльнең грамматик категорияләре








1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Фигыльнең башлангыч формасы (нигезе), фигыльнең лексик-грамматик һәм лексик-семантик төркемнәре, мөстәкыйль мәгънәле һәм ярдәмче фигыльләр турында белү. Фигыльнең грамматик категорияләреигыльнең барлык-юклык формасы, зат категориясе , наклонение категориясе , заман категориясе ) турында күзаллау.

489 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

4.02



60

Фигыль .Затланышлы фигыльләр

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Затланышлы фигыль формалары:хикәя фигыль(хикәяләү наклонениесе), Хикәя фигыль.Хәзерге заман хикәя фигыль.Хикәя фигыльнең үткән заман формалары, Категорик үткән заман хикәя фигыль. Нәтиҗәле үткән заман хикәя фигыль. Тәмамланмаган үткән заман хикәя фигыль. Күптән үткән заман хикәя фигыль.Кабатлаулы үткән заман хикәя фигыль.Киләчәк заман хикәя фигыльләр.Билгесез киләчәк заман хикәя фигыль.Катгый киләчәк заман хикәя фигыль.Киләчәк-үткән заман хикәя фигыль.Башка фигыль формаларының заман мәгънәсендә кулланылышы Тасвирлама фигыль формалары.Кыек наклонениеләр.Боеру наклонениесе (боерык фигыль).Боерык фигыльнең кулланылыш үзенчәлекләре.Боерык фигыльнең функциональ-семантик кыры.Шарт наклонениесе (шарт фигыль).Шарт фигыльнең кулланылыш үзенчәлекләре.Шарт фигыльнең функциональ-семантик кыры.Теләк наклонениесе.Шартлы теләк наклонениесе. Модаль мәгънә белдерә торган аналитик фигыль формалары.Юнәлеш категориясе.Гомуми төшенчә.Төп юнәлеш. Төшем юнәлеш.Кайтым юнәлеше. Уртаклык юнлеше.Йөкләтү юнәлеше.Дәрәҗә категориясе (аспектуальлек).Югарыда билгеләп үтелгәннәр турында мәгълүматлы булу.

516 нчы күнегү.



6.02



61









































Затланышсыз фигыльләр . Сыйфат фигыль.




































1

Белемнәрне ныгыту








































Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш




































Сыйфат фигыль.Үткән заман сыйфат фигыльләр.Ясалышы һәм төп функцияләре.–ган кушымчалы сыйфат фигыльдә заман белдерү үзенчәлекләре.Үткән заман сыйфат фигыльдә башкаручы затның белдерелүе.Сыйфат фигыльле әйләнмәләр һәм икенчел формалар.Киләчәк заман сыйфат фигыльләр.–ыр/-ер (-ар/-әр) формасы. Ясалышы һәм мәгънәләре..-ыр/-ер кушымчалы сыйфат фигыльнең заман белдерү үзенчәлекләре. –ыр/-ер кушымчалы киләчәк заман сыйфат фигыльдә эш башкаручы субъектның белдерелүе.. –р кушымчалы сыйфат фигыльнең исемләшүе һәм исем фигыль мәгънәсендә кулланылуы. –р кушымчалы сыйфат фигыльдән ясалган икенчел формалар. –асы/-әсе, -ыйсы/-исе кушымчалы сыйфат фигыль.–асы кушымчалы сыйфат фигылҗнең исемләшүе һәм исем фигыль мәгънәсендә кулланылуы. –асы формасының мөстәкыйль җөмләнең хәбәре функциясендә кулланылуы. –асы формасы нигезендә ясалган модаль әйләнмәләр. –ачак/-әчәк, -ячак/-ячәк кушымчалы сыйфат фигыльХәзерге заман сыйфат фигыльләр. –учы/үче формасы. –учы формасының заман белдерү үзенчәлекләре.–учы формасында эш башкаручы субъектның белдерелүе. –учы формасының исемләшүе һәм исемгә күчүе.–а торган формалы сыйфат фигыль.–а торган формасында заман мәгънәсенең белдерелүе. –а торган формасында эш башкаручы затның белдерелүе. Югарыда билгеләп үтелгәннәр турында мәгълүматлы булу.

517 нче күнегү.









































7.02



62

Затланышсыз фигыльләр Хәл фигыль. Исем фигыль. Инфинитив.









Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Хәл фигыль –ып/-еп кушымчалы хәл фигыль. –а/-ә,-ый/-и кушымчалы хәл фигыль. –гач/-гәч, -кач/-кәч кушымчалы хәл фигыль. –ганчы/-гәнче кушымчалы хәл фигыль. Хәл фигыльләрнең башка фигыль формалары белән мөнәсәбәте.Исем фигыль. Исем фигыльләрнең килеш белән төрләнү үзенчәлекләре.Исем фигыльләрнең тартым белән төрләнеше.Инфинитив. Ясалышы, семантикасы, кулланылыш үзенчәлекләре.Фигыльләрнең ясалышы. Морфологик ысул белән фигыль ясалышы.Синтаксик ысул белән фигыль ясалышы. Югарыда билгеләп үтелгәннәр турында мәгълүматлы булу.

520 нче күнегү


11.02


63

Бәйләгеч сүз төркемнәре:бәйлек,теркәгеч. Кушымчаларның, теркәгечләрнең кисәкчәләрнең, бәйлек һәм бәйлек сүзләрнең язылышы

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Бәйләгеч сүз төркемнәре турында мәгълүмат бирү, булган белемнәрне ныгыту. Бәйлек. Гомуми төшенчә. Бәйлекләрне төркемләү.Бәйлекләрнең мәгънәләре.Бәйлек сүзләр һзм бәйлек ролендә йөрүче ярдәмче исемнәр.Теркәгеч. Гомуми төшенчә.Теркәгечләрне төркемләү. Тезүче теркәгечләр. Ияртүче теркәгечләр. Югарыда билгеләп үтелгәннәр турында мәгълүматлы булу. Кушымчаларның, теркәгечләрнең кисәкчәләрнең, бәйлек һәм бәйлек сүзләрнең язылышы. Югарыда билгеләп үтелгәннәр турында мәгълүматлы булу.






541 нче күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

13.02


64-

Модаль сүз төркемнәре :ымлык,кисәкчә,модаль сүзләр. Сүз төркемнәренең үзара мөнәсәбәте.

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Модаль сүз төркемнәре турында мәгълүмат бирү. Кисәкчәләр.




549 нчы күнегү,


14.02





65

Кисәкчәләр. Кисәкчәләрнең язылышы

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Кисәкчәләрнең язылышы., Гомуми төшенчә.Кисәкчәләрнең мәгънәләре .Югарыда билгеләп үтелгәннәр турында мәгълүматлы булу.

Әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

18.02


66

Мөстәкыйль, ярдәмлек һәм модаль сүзләрнең татарча әдәби сөйләм оештырудагы роле. Татар әдәби теленең сүз байлыгы. Тамыр, ясалма, кушма, парлы, тезмә, кыскартылма сүзләр .Контроль тест

1

тикшерү



Мөстәкыйль, ярдәмлек һәм модаль сүзләрнең татарча әдәби сөйләм оештырудагы роле. Татар әдәби теленең сүз байлыгы. Тамыр, ясалма, кушма, парлы, тезмә, кыскартылма сүзләр турында мәгълүмат бирү.

Презентация «Татар теле морфологиясе»

20.02


67

Татар теле морфологиясе. Кабатлау, ныгыту.

1

Белемнәрне ныгыту

Презентация яклау


Татар теле морфологиясен кабатлау.

Сочинениегә әзерлек

21.02


68

БСҮ Сочинение язуга әзерлек язу.Сүз”

1

Сөйләм үстерү



Сөйләм һәм язма телен, хәтер һәм фикерләү сәләтен үстерү, рухи дөньяңны баету өстендә эшли белү.

Акка күчерергә




25.02



69

БСҮ Сочинение язуга әзерлек язу.Сүз”

1

Сөйләм үстерү



Орфография һәм тыныш билгеләре кагыйдәләрен дөрес кулланып мөстәкыйль язу күнекмәләре булу.

Язма эшне төгәлләргә

27.02


Лексикология 6

70

Лексикология фәне, аның тармаклары турында мәгълүмат.Сүз,аның мәгънәсе.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Лексикология фәне , аның бурычлары(сүзне, аның мәгънәсен, мәгънә үсешен-үзгәрешен тикшерү; лексик һәм фразеологик берәмлекләрне, аларның охшаш һәм аермалы якларын билгеләү;

сүзләрнең үзара мөнәсәбәтләрен өйрәнү;

телнең лексик составы тарихын, килеп чыгышын өйрәнү;

сүзләрнең һәм гыйбарәләрнең кулланылыш дәрәҗәсен һәм даирәсен билгеләү), лексикология фәненең

төрләре һәм өйрәнү объектлары, лексикология фәненең тармаклары турында(. семасиология , ономасиология,

этимология,

фразеология,

лексикография,

ономастика)

мәгълүматлы булу

Конспект. Лексикология фәне, аның тармаклары турында доклад.

28.02


71

Семасиология .Күчерелмә мәгънә төрләре

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Сүзнең мәгънәсен, мәгънә үсешен, үзгәрешен өйрәнә торган лексикология тармагы- семасиология турында мәгълүматлы булу.Күчерелмә мәгънә төрләрен белү.

Конспектны өйрәнергә.

4.03


72

Омонимнар

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Бертөрле язылыш, әйтелеш, гамматик формага ия булган, әмма мәгънәләре ягыннан аерыла торган сүзләр- омонимнар турында мәгълүмат бирү
Төрләре:
Саф лексик омонимнар – теләсә нинди фонетик һәм грамматик шартларда аваз составы бер-берсенә охшаш кала торган берәмлекләр. Омофоннар – язылышлары төрле, әмма әйтелешләре бертөрле булган сүзләр.Омографлар – язылышлары бер булып, әйтелешләрендә аерма булган сүзләр. Омоформалар – билгеле бер грамматик формада гына омоним булган сүзләр
турында белү, булган белемнәрне ныгыту

158, 159 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

6.03


73

Синонимнар Антонимнар

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Мәгънәләре ягыннан тәңгәл килгән яки якын торган сүзләр- синонимнар турында белү
Синонимик оя
,.
доминанта сүз турында мәгълүматлы булу
Синонимнарның төрләре:
-Идеографик синонимнар
- Стилистик синонимнар
-Эмоциональ-экспрессив синонимнар
-Абсолют синонимнар турында белү

214 нче күнегү,

7.03


74

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(А,В,С өлешләре буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү

1

Белемнәрне ныгыту

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Мәгънәләре буенча капма-каршы сүзләрнтонимнар турында мәгълүмат бирү.
Мәгънәләренә карап:
әйбер-күренешәләрнең сыйфатын белдерә торган,
вакыт төшенчәсен белдерә торган,
процессларны каршы куя торган,
әйбер, күренешләрнең күләмен белдерә торган антонимнарга бүленүен белү.Бер-берсеннән аера торган билгеләренә карап,
тел антонимнары
на,
контекстуаль антонимнар
га бүленүен белү.

Презентация «Татар теле семасиологиясе »

11.03


75

Татар теле семасиологиясе .Йомгак

1

тикшерү

Презентация яклау



Индивидуаль биремле эшләр.

13.03


Татар теленең сүзлек составы-10

76

Татар теленең сүзлек составы һәм андагы үзгәрешләр. Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш , күнегүләр эшләү, иҗади эш


Килеп чыгышы ягыннан хәзерге татар әдәби теленең сүзлек составы турында мәгълүмат бирү,булган белемнәрне ныгыту

323 нчы күнегү, әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

14.03


77

Тестлар ярдәмендә татар теленнән (С өлеше буенча) белем сыйфатын тикшерү, белемнәрне балларда бәяләү.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш , күнегүләр эшләү, иҗади эш


Тексттагы проблемаларны формалаштыру, текстта күтәрелгән проблемаларны үз дәлилләреңне китереп аңлата белү.

Индивидуаль биремле эшләр.

18.03


78

Кулланылыш даирәсе ягыннан татар теленең сүзлек составы.


1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш , күнегүләр эшләү, иҗади эш


Кулланылыш сферасы ягыннан хәзерге таар әдәби теленең сүзлек составы

турында мәгълүмат бирү,булган белемнәрне ныгыту

Кулланылыш даирәсе ягыннан татар теленең сүзлек составы буенча реферат.


21.03


79

Төрле типтагы сүзлекләр,алардан файдалану.

1

Яңа төшенчәләр бирү Белемнәрне ныгыту



Энциклопедик / күпкырлы
1. Универсаль
2. Махсус
II. Филологик
1. Тәрҗемәи сүзлекләр
2. Бер тел сүзлекләре:
1) аңлатмалы сүзлекләр
2) алынмалар сүзлеге
3) синонимнар сүзлеге
4) этимологик сүзлек
5) диалектологик сүзлек
6) фразеологик сүзлек
7) орфографик сүзлек
8) терминнар сүзлеге
9) ономастик сүзлек
ләр турында мәгълүматлы булу.


1.04


80

Татар диалектлары.Диалекталь сүзләр. Һөнәрчелек лексикасы.

1

Яңа төшенчәләр бирү Белемнәрне ныгыту



Телнең билгеле бер төбәктә генә таралаган төре - диалекталь сүзләр турында мәгълүматлы булу.
Урта диалект,
- тау ягы сөйләше (Татарстанда Иделнең уң ягында);
- казан арты сөйләше (Мамадыш, Балтач, Арча, Дөбьяз, Әтнә районнарында);
- минзәлә сөйләше (Татарстанның һәм Башкортстанның Ык буена урнашкан районнарында);
- бөре сөйләше (Башкортстанда);
- нократ-глазов сөйләше (Киров өлкәсендә, Удмуртиядә);
- бәрәңге сөйләше (Марий Элда);
- гайнә сөйләше (Пермь һәм Свердловск өлкәләрендә);
- камышлы сөйләше (Самара өлкәсендә);
- абдуллин сөйләше (Оренбург өлкәсендә);
- касыйм сөйләше (Рязань өлкәсендә);
- ногайбәк сөйләше (Чиләбе өлкәсендә);
- эчкен сөйләше (Чиләбе һәм Курган өлкәләрендә);
- сафакүл сөйләше ((Чиләбе һәм Курган өлкәләрендә);
- златоуст сөйләше (Башкортстанда);
- каргалы сөйләше (Оренбург өлкәсендә).
көнчыгыш диалекты(көнбатыш себер татарлары диалекты.) 1) Тубыл-иртыш төркеме:
- төмән сөйләше;
- тубыл сөйләше;
- саз ягы сөйләше;
- тәвриз сөйләше;
- тара сөйләше.
2) Бараба төркеме.
3) Том (Томск) төркеме:
- калмак сөйләше;
- юеште-чат сөйләше.

Көнбатыш диалекты ( мишәр диалекты) турында мәгълүматлы булу.
- сергач сөйләше (Түбән Новгород өлкәсендә);
- чистай сөйләше (Татарстанда һәм Самара өлкәсендә);
- чүпрәле сөйләше (Татарстанда һәм Чувашиядә);
- мәләкәс сөйләше (Ульяновск өлкәсендә);
- хвалын сөйләше (Ульяновск өлкәсендә);
- темников (Төмән) сөйләше (Мордовиянең көньяк-көнбатышында);
- ләмбрә сөйләше (Мордовиянең көньяк-көнчыгышында);
- кузнецк сөйләше (Пенза, Сарытау, Волгоград өлкәләрендә);
- байкибаш сөйләше (Башкортстанда);
- шарлык сөйләше (Оренбург өлкәсендә);
- эстәрлетамак сөйләше (Башкортстанда).


Презентация» Татар диалектлары»

3.04


81

Кулланылыш активлыгы ягыннан хәзерге татар әдәби теленең сүзлек составы. Актив һәм пассив сүзләр.


1

Яңа төшенчәләр бирү Белемнәрне ныгыту



Телдә еш очрый торган, сөйләшүчеләрнең барысына да аңлашыла һәм көндәлек кулланылышта булган сүзләр һәм Көндәлек тормышта даими кулланылмый торган, татар теле лексикасының хәзерге хәлен билгеләүдә төп күрсәткеч булмаган, төшенчәсе әһәмиятен югалтып, телдән төшеп калган яисә яңа гына туып, телдә урнашырга өлгермәгән сүзләр (искергән сүзләр, неологизмнар) турында мәгълүматлы булу..

Үткәннәрне кабатларга.

4.04


82

БСҮ Изложение язуга әзерлек.. "Әбиемнең куллары"



1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

Сочинение элементлары белән изложение язу күнекмәләре булдыру.

Караламага язып бетерергә.




8.04



83

БСҮ Изложение язу. "Әбиемнең куллары"



1

Сөйләм үстерү

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Изложениене мөстәкыйль язу.

Фикерләү тирәнлеген, язу күнекмәләрен тикшерү Дөрес язу күнекмәләрен тикшерү

Язма эшне төгәлләргә

10.04


84

Искергән сүзләр. Яңа сүзләр барлыкка килү.

1

Яңа төшенчәләр бирү Белемнәрне ныгыту



Телнең сүзлек составының үзгәреп торуын аңлау. Тарихи сүзләрнең кулланылыштан төшеп калган предмет, күренешләрнең исемнәре булуы, ә хәзерге көндә дә булган предмет, күренешләрнең искергән атамалары архаизм булуын аңлата алу. Искергән сүзләрне тарихи сүзләр һәм архаизмнарга бүлә белү. Телдә барлыкка килә торган яңа сүзләрнең неологизмнар булуын белү.Кулланырга өйрәнү. Резюме язу

Резюме язарга

11.04


85

Хәзерге татар әдәби теле сүзлек хәзинәсенең экспрессив –стилистик катламнары. Стильара лексика. Көнкүреш сүзләре. Китапча сүзләр.

1

Яңа төшенчәләр бирү



Хәзерге татар әдәби теле сүзлек хәзинәсенең экспрессив –стилистик катламнары турында мәгълүмат бирү Стильара лексика. Көнкүреш сүзләре. Китапча сүзләр. тур белү,булган белемнәрне ныгыту Хәзерге татар әдәби теленең төп үзенчәлекләрен, сүзлек составы киңәя баруын аңлау.Экспрессив ,битараф сүзләр.Гадәти аралашуда кулланылган көнкүреш сүзләре.


.

Конспект

15.04


86

Тестлар ярдәмендә татар теленнән (А,В өлешләре буенча) белем сыйфатын тикшерү, белемнәрне балларда бәяләү.

1

Контроль дәрес.

БРИның А һәм В тибындагы биремнәр эшләү.


Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү күнекмәләре булу.

Индивидуаль биремле карточкалар буенча эш.

17.04


87

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(С өлеше буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү

1

Контроль дәрес.

БРИның С тибындагы биремнәрен эшләү.


Тексттагы проблемаларны формалаштыру, текстта күтәрелгән проблемаларны үз дәлилләреңне китереп аңлата белү.

Индивидуаль биремле карточкалар буенча эш.

18.04


88

Тестлар ярдәмендә татар теленнән (А,В өлешләре буенча) белем сыйфатын тикшерү, белемнәрне балларда бәяләү.

1

Контроль дәрес.

БРИның А һәм В тибындагы биремнәр эшләү.


Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү күнекмәләре булу.


22.04


89

Тестлар ярдәмендә татар теленнән (А,В өлешләре буенча) белем сыйфатын тикшерү, белемнәрне балларда бәяләү.

1

Контроль дәрес.

БРИның А һәм В тибындагы биремнәр эшләү.


Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү күнекмәләре булу.

Фразеолоизмнар-искә төшерергә.

24. 04


90

Фразеологик әйтелмәләр,аларның лексик мәгънәсе. Фразеолоизмнарны төркемләү

1

Контроль дәрес.

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Билгеле бер телдәге сүзләр һәм әйтелмәләр җыелмасының шул телнең лексикасы дип, телнең лексикасын өйрәнүче фәннең лексикология дип аталуын белү. Сүзнең лексик мәгънәсен ачыклау юлларын белү.

339,340,341 нчы күнегү,

25. 04


91

Фразеоологик әйтелмәләрнең төрле стильләрдә кулланылышы һәм сөйләмдәге вазифалары.

1

Контроль дәрес.

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Фразеоологик әйтелмәләрнең төрле стильләрдә кулланылышы һәм сөйләмдәге вазифаларын белү.

Фразеоологик әйтелмәләр темаларына доклад

29.04


92

Этимология Ономастика Лексикография

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Этимология-сүзнең иң борынгы мәгнәләрен һәм формаларын,сүзнең килеп чыгышын өйрәнүче бүлек.Ономастика-ялгызлык исемнәрен өйрәнүче бүлек.Лексикография-сүзлекләр төзү теориясен һәм практикасын өйрәнүче бүлек

Татар теле этимологиясе, ономастикасы лексикографиясе темаларына реферат язарга.

1.05


93

Тестлар ярдәмендә татар теленнән (А,В өлешләре буенча) белем сыйфатын тикшерү, белемнәрне балларда бәяләү.

1

Контроль дәрес

БРИның А,Б тибындагы биремнәрен эшләү.Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү күнекмәләре булу.

Презентация «Татар теле лексикология се »

2.05


Гади һәм кушма җөмлә синтаксисы 4

94

Сүзләр һәм җөмләләр арасында мәгънә мөнәсәбәтләре. Сүзләр һәм җөмләләр арасында тезүле һәм ияртүле бәйләнешне тәэмин итүче чаралар.

1

Яңа төшенчәләр бирү

Укытучы сөйләме, төркемнәрдә эш,конспект язу, күнегүләр эшләү, иҗади эш


Сүзләр һәм җөмләләр арасында ияртүле һәм тезүле бәйләнешне тәэмин итүче чаралар турында мәгълүматлы булу. Кушымча, теркәгеч, кисәкчәләрнең, бәйлек һәм бәйлек сүзләрнең дөрес язылыш нормаларын

565 нче күнегү әдәби әсәр өстендә эш,

иҗади эш

6..05


95

Сүзләр һәм җөмләләр арасында тезүле һәм ияртүле бәйләнешне тәэмин итүче чаралар

1

Контроль дәрес.



Җөмләдә сүзләрнең төрле грамматик чаралар ярдәмендә ( килеш кушымчалары, бәйлек яки бәйлек сүз, теркәгеч һәм санау интонациясе, сүзләрнең урнашу тәртибе, ия белән хәбәрнең бер үк зат-санда килүе турыда белем һәм күнекмәләр бирү.

617 нче күнегү

8.05


96

Составында тиңдәш кисәкләре, гомумиләштерүче сүз, кереш яки эндәш сүзе, өстәлмәсе булган гади һәм кушма җөмләләр, аларда тыныш билгеләр.

1

Белемнәрне ныгыту

Күнегүләр эшләү

Шәхси биремнәр


Җөмләнең аерымланган кисәкләре, аныклагыч, тиңдәш кисәкләр, гомумиләштерүче сүзләр, кереш һәм эндәш сүзләр, өстәлмәләр турында мәгълүматлы булу, алар янында тыныш билгеләре.Алган белемнәрне күнегүләр өстендә ныгыту.

Мөстәкыйль биремнәр

А,В өлешләре

Тест биремнәрен башкару

9.05


97

Составында аерымланган кисәге, аныклагычы булган гади һәм кушма җөмләләр, аларда тыныш билгеләр

1

Белемнәрне ныгыту

Күнегүләр эшләү

Мөстәкыйль биремнәр


Алган белемнәрне күнегүләр өстендә ныгыту

Җөмләнең аерымланган кисәкләре, аныклагыч, тиңдәш кисәкләр, гомумиләштерүче сүзләр, кереш һәм эндәш сүзләр, өстәлмәләр турында мәгълүматлы булу, алар янында тыныш билгеләре..

Мөстәкыйль биремнәр

А,В өлешләре

Тест биремнәрен башкару

13.05


Эш кәгазьләре язу –4

98

Функциональ стильләр һәм аларның үзенчәлекләре . Эш кәгазьләре язу.

Ышанычнамә , акт, бәяләмә язу.

1

Яңа төшенчәләр бирү,

белемнәрне ныгыту

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

Күчермә ысул: укытучы сөйләме.


Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү.

Мөстәкыйль рәвештә ышанычнамә , акт, бәяләмә язу, тикшерү һәм редакцияләү.

Васыятьнамә турында белгәннәрне искә төшерергә, гаиләдә бу темага әңгәмә оештырырга.

15.05


99

Эш кәгазьләре язу.

Васыятьнамә язу.

Беркетмә язу.

Резюме язу.Ышаныч кәгазе язу

1

Яңа төшенчәләр бирү,

белемнәрне ныгыту

Күчермә ысул: укытучы сөйләме.

Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү.

Мөстәкыйль рәвештә васыятьнамә , беркетмә язу.

резюме язу, тикшерү һәм редакцияләү.

Белешмә,тезис язу формасын кабатлап килергә.

16.05


100

Эш кәгазьләре язу .

Белешмә,тезис язу, бергәләп тикшерү, редакцияләү.

1

Яңа төшенчәләр бирү,

белемнәрне ныгыту

Күнегүләр эшләү

Шәхси биремнәр


Мөстәкыйль рәвештә белешмә,тезис язу, бергәләп язу, тикшерү һәм редакцияләү.

Барлык төр эш кәгазьләрен язарга өйрәнергә

20.05



101

Эш кәгазьләре язу, бергәләп тикшерү, редакцияләү.Доклад,реферат кебек төрле жанрлардагы эш кәгазьләрен язу күнекмәләрен камилләштерү

1

Яңа төшенчәләр бирү,

белемнәрне ныгыту

Күчермә ысул: укытучы сөйләме.

Үзеңне бәяләү һәм башкаларга бәя бирү.

Эш кәгазьләре яза, редакцияли белү.

Барлык төр эш кәгазьләрен язарга өйрәнергә

22.05



102

Контроль изложение.

1

Бәйләнешле сөйләм үстерү.

План буенча эзлекле рәвештә текст язу

эзлекле рәвештә текст язу

Сөйләм һәм язма телен, хәтер һәм фикерләү сәләтен үстерү, рухи дөньяңны баету өстендә эшли белү. Орфография һәм тыныш билгеләре кагыйдәләрен дөрес кулланып мөстәкыйль язу күнекмәләре булу.

Авыр язылышлы сүзләр һәм пунктуация өстендә эшләргә.

23.05


103

Язма эшләрдәге типик хаталар өстендә эш.

1

Белемнәрне ныгыту


Шәхси биремнәр


Дөрес язу күнекмәләрен камилләштерә алу.


27.05



104

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(С өлеше буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү

1

Контроль дәрес

БРИның С тибындагы биремнәрен эшләү.

Шәхси биремнәр


Тексттагы проблемаларны формалаштыру, текстта күтәрелгән проблемаларны үз дәлилләреңне китереп аңлата белү.


29.05


105

Тестлар ярдәмендә татар теленнән(С өлеше буенча) белем сыйфатларын тикшерү,балларда бәяләү. Йомгаклау.

1

Контроль дәрес

БРИның С тибындагы биремнәрен эшләү.

Шәхси биремнәр


Тексттагы проблемаларны формалаштыру, текстта күтәрелгән проблемаларны үз дәлилләреңне китереп аңлата белү.


30.05





Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

Татарстан Республикасы Чистай  муниципаль районы

“Татар Талкышы урта гомуми белем бирү мәктәбе” муниципаль казна белем  учреждениесе

 

 

 

 

Татарстан Республикасы Чистай  муниципаль районы

 

“Татар Талкышы урта гомуми белем бирү мәктәбе” муниципаль казна белем  учреждениесе

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Филологик профиль буенча эшләүче

 

10 нчы сыйныфта

 

татар телен укыту

 

 авторлык  программасы

 

 

 

(102 сәгать)

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                      Югары квалификацион  категорияле татар                       

 

 

 

                                                                                                                           теле һәм әдәбияты укытучысы Шәйхетдинова   

 

                                                                           

 

                                                                             Гөлчәчәк Рәмдис  кызы

 

                       

 

 

 

Аңлатма язуы

 

 (10 нчы сыйныф өчен)

 

Программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды:

 

 

 

  1. “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел, 1 июль).

  2. “2004-2013 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт программасы” (2004 ел, 11 октябрь).

  3. Татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. - ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Казан, 2008.

  4. Татар телендә урта гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теленнән программа (5-11 нче сыйныфлар). – Казан: “Мәгариф” нәшрияты, 2010.

  5. Дәреслек: Татарстан Республикасының Мәгариф министрлыгы тарафыннан расланып тәкъдим ителгән 10-11 нче сыйныфлар өчен татар теле дәреслеге (М.З.Зәкиев, Н.В.Максимов.- Татар теле: Татар урта гомуми белем мәкт. 10-11 нче  сыйныфлар өчен дәреслек.-Казан: Мәгариф,2008, Ф.С.Сафиуллина, М.З.Зәкиев –Хәзерге татар әдәби теле.-Казан: Мәгариф,2006., Ф.С.Сафиуллина-  Хәзере татар әдәби теле.-Казан : Мәгариф,2002.

     

    Программа 10 нчы профильле (филологик) сыйныфта татар телен тирәнтен өйрәнүне күздә тота.  Татар телен  өйрәнүгә атнага 3 сәгать исәбеннән 35 атнага 105 сәгать вакыт бирелә.

     

                Эш программасы структурасы.

                Татар теленнән эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.

    Эш программасының эчтәлеге.  

                Профиль сыйныфы буларак, программа фонетика һәм орфоэпияне, графика  һәм  орфографияне,  морфологияне, лексикологияне тирәнтен үзләштерүне күздә тота. 10 нчы сыйныф өчен әзерләнгән тематик планның эчтәлеген  шулай ук мәктәптә үзләштерелергә, камилләштерелергә тиешле гомумкүнекмәләр, татар теле курсы буенча махсус белем-күнекмәләр тәшкил итә. Балаларның бәйләнешле сөйләмен үстерүгә игътибарын юнәлтү максатында, программада бәйләнешле сөйләм үстерү сәгатьләре аерым күрсәтелә. .

    10  нчы сыйныфта ана теле дәресләрендә белемнәр тагын да тирәнәйтелергә, шуның белән бергә ана телен гамәли куллану күнекмәләре дә бирелергә тиеш. Милли төбәк компоненты да тематик планлаштыруда күрсәтелде. Татарстан Республикасының Мәгариф министрлыгы тарафыннан расланып тәкъдим ителгән 10-11 нче сыйныф өчен татар теле дәреслеге (М.З.Зәкиев, Н.В.Максимов.- Татар теле, 10-11 нче  сыйныф.-Казан: Мәгариф,2008, Ф.С.Сафиуллина, М.З.Зәкиев –Хәзерге татар әдәби теле.-Казан: Мәгариф,2006., Ф.С.Сафиуллина-  Хәзере татар әдәби теле.-Казан : Мәгариф,2002., нигезләнеп төзелгән тематик план фән нигезләре буенча мәҗбүри нәтиҗәлелеккә ирешүне күздә тотып әзерләнде.

     

         

    . 10-11 нче сыйныфларда татар теленнән белем бирүнең максатлары

 

  • Телне тулы бер система буларак күзаллау.

  • Татар халкының этник төркемнәре һәм диалектлары, төрки телләр, татар теле, татар язуы, татар халкының рухи, әхлакый, мәдәни мирасы турында мәгълүмат бирү.

  • Татар телен иҗтимагый күренеш буларак аңлау, тел нормаларын саклап, тормышның төрле ситуацияләренә бәйле рәвештә тел чараларын дөрес кулланып, үзара аралаша һәм аңлаша белү.

  • Тел берәмлекләрен танып, аларны тикшерә, чагыштыра алу һәм аралашуда урынлы куллану күнекмәләрен камилләштерү.

  • Текст һәм башка мәгълүмати чаралар белән эшләү, аннан кирәкле мәгълүматны ала белү һәм аны тиешенчә үзгәртә алу күнекмәләрен үстерү.

  • Укучыларның орфографик һәм пунктуацион грамоталылыгын камилләштерү.

 

            10 нчы сыйныфта бирелә торган белем, осталык һәм күнекмәләрнең күләме җәмгыятебезнең иҗтимагый  функцияләренә туры китереп билгеләнә. Төп идеясе-укытуның фәнни һәм гамәли нигездә оештырылуы, телне тирән белү, туган тел ярдәмендә үзара иркен аңлашу, уй-фикерләреңне һәм хис –тойгыларыңны дөрес һәм төгәл итеп белдерү

 

Ана телен өйрәнүнең максатлары  шулай ук түбәндәгеләр:

 

  • укучыларның сүзлек байлыгын арттыру, сөйләмә һәм язма телен үстерү белән беррәттән, рухи дөньясын баету, реаль чынбарлыкка дөрес караш формалаштыру, тормыш вакыйгаларына хәбәрдарлыгын тәэмин итү;

  •  татар теленнән алынган теоретик материалны (тел системасын) аңлап үзләштерүне һәм тел фәнен яхшы белүне тәэмин итү.

     

    Төп бурычлар

 

  1. Татар теленең фонетика һәм орфоэпияне, графика  һәм  орфография,  морфология, лексикология тармаклары буенча тирәнтен  белем бирү.
  2. Сөйләм эшчәнлеге төрләре буенча ныклы күнекмәләр булдыру.
  3. Телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү.           

 

 

 

Коммуникатив компетенция буенча:

 

 

 

  1.  Сөйләмдә аралашу өлкәләре һәм ситуацияләрен белү. Аралашу  ситуацияләренә бәйле тел һәм сөйләм берәмлекләрен белү.

  2. Сөйләм эшчәнлегенең барлык  төрләрен (тыңлап аңлау, сөйләү, уку һәм язу) камилләштерүне дәвам итү

  3. Аралашуның төрле өлкәсенә караган диалогик һәм монологик сөйләм күнекмәләрен үстерү

  4. Төрле характердагы текстларны төренә карап, аны төрлечә уку күнекмәләрен камилләштерү,укып аңлау,төп мәгълүматны дөрес кабул итү

  5. Тәкъдим ителгән текстны мәгълүмати әһәмияте ягыннан үзгәртү.

  6. Төрле стиль һәм жанрларга караган текстлар төзү.

  7. Функциональ стильләр( фәнни, рәсми эш, публицистик, сөйләм һәм матур әдәбият стильләре), аларның үзенчәлекләре.

  8. Фәнни һәм  рәсми аралашуның телдән һәм язма формаларын куллану.доклад, реферат, тезис., бәяләмә, алу кәгазе, ышаныч кәгазе, резюме  

        кебек төрле жанрдагы зш кәгазләрен язу күнекмәләрен камилләштерү.

 

 

 

Лингвистик компетенция буенча:

 

 

 

  1. Телнең кеше тормышында һәм җөмгыятьтә тоткан урыны. Татар теле – Татарстан Республикасының дәүләт теле. Татар теле – татар халкының милли теле.

  2. Матур әдәбият һәм аның нормалары турында төшенчә.

  3. Татар теленең үсештә булуы.Соңгы елларда татар теле лексикасындагы үзгәрешләр.

  4. Тел белеменә караган сүзлекләр һәм алардан файдалану.

 

    

 

 Тел турында гомуми мүлгълүматы буенча:

 

 

 

     1.  Телнең иҗтимагыый күренеш һәм тамгалар системасы булуы. Аның төп функцияләре.

 

     2.  Төрки телләр һәм татар теле. Татар әдәби телнең барлыкка килүе һәм үсеше.

Автор
Дата добавления 02.03.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Конспекты
Просмотров550
Номер материала 418596
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх