339795
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокФизикаДругие методич. материалыФизика пәнінен сабақ жоспары "Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау"

Физика пәнінен сабақ жоспары "Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Сабақтың тақырыбы: §41. Реостат және резистор. Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау.

Сынып: 8

Сабақтың мақсаты:

  1. Білімділік мақсаты: тізбек және параллель ұғымдарын түсіндіру. Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғауды үйрету.

  2. Дамытушылық мақсаты: Ойлау қабілетін, танымын, өткізгіштердің тізбектей және параллель жалғауын күнделікті өмірмен байланыстыра отырып оқушыларға жеткізу.

  3. Тәрбиелік мақсаты: Оқушының ғылымға деген қызығушылығын арттыру; еңбекке, ұжымшылдыққа, халық дәстүрін дәріптеуге тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас сабақ;

Сабақтың әдіс-тәсілдері: суреттерге қарап тізбек құрастыру, есептер шығару;

Сабақтың көрнекіліктері: құралдар, суреттер,плакаттар.

Сабақтың барысы:

  1. Ұйымдастыру кезеңі: оқушылармен сәлемдесу, оқушылардың сабаққа қатысымын тексеру. Оқушылардың көңілін сабаққа аудару.

  2. Үй тапсырмасын тексеру. Төмендегі сұрақтар бойынша:

Кедергі қандай физикалық шамаларға тәуелді?

Меншікті кедергі дегеніміз не?

Кедергі температураға қалай тәуелді?

Асқын өткізгіштік дегеніміз?

  1. Жаңа сабаққа дайындық.

Өткізгіштерді жалғаудың тәсілдерін қарастырайық.

1-жағдай. Егер бірінші өткізгіштің соңы екінші өткізгіштің басымен, екіншінің соңы үшіншінің басымен жалғанса, онда мұндай қосуды тізбектей жалғау деп атайды.

hello_html_38ca6775.jpg

Бір секундта өткізгіштің көлденең қимасы арқылы бірдей мөлшердегі еркін заряд тасушылар өтсе, өткізгіштерді тізбектей жалғағанда, өткізгіштердегі ток күшінің шамасы І бірдей болады. Алайда өткізгіштің ұштарындағы U1 және U2 кернеулері әр түрлі.

Тізбектің әрбір бөлігіне Ом заңын қолданамыз.

Демек, U=IR. U1=IR1; U2=IR2; U=U1+U2 екенін ескере отырып: U=IR1+IR2=I·(R1+R2) аламыз.

Егер R арқылы өткізгіштерді жалпы кедергісін белгілесек, онда

R= R1+R2.

Тізбектей жалғанған бірнеше өткізгіштен тұратын тізбектің кедергісі жеке өткізгіштер кедергілерінің қосындысына тең.

Өткізгіштерді тізбектей жалғағанда ток күштері тең, ал тізбектегі жалпы кернеу оның бөліктеріндегі кернеулердің қосындысына тең болады, ал жалпы кедергі әрбір өткізгіштің кедергілерінің қосындысынан тұрады:

I=I1=I2=…=In;

U=U1+U2+…+Un;

R=R1+R2+…+Rn.



Өткізгіштерді тізбектей жалғаудың өзіндік ерекшеліктері бар. Тізбектегі өткізгіштердің ең болмағанда біреуі жұмыс істемесе, онда бүкіл тізбек бойында ток жүрмейді. Егер 1-суретте көрсетілген тізбектегі шамның біреуін бұрап алсақ, онда екінші шамда жанбай қалады. Бұған өздерің де тізбектей жалғанған шырша шырақтарынң бір шамшырағын бұрап алып, көз жеткізулеріңе болады.

2-жағдай. Егер өткізгіштердің басын бір ғана А нүктесінде, ал ұштарын екінші бір В нүктесінде жалғасақ, онда мұндай жалғауды өткізгіштерді параллель жалғау деп атайды. 3-суретте кедергілері және болатын екі өткізгішті параллель жалғаудың сызба-нұсқасы кескінделген.

hello_html_m74a48d94.jpg

Электр тізбегінің екі өткізгіштен артық өткізгіштер түйісетін нүктесін түйін деп атайды.

Тізбектегі параллель жалғағанда, екі параллель арнаға тармақталған су ағыны тәрізді, ток өткізгіштер бойымен тармақталады. І1 және І2 тармақталған ток күштерінің қосындысы тармақталған бөлігіндегі І токтың шамасына тең, яғни I= І1 + І2.

Ом заңының негізінде бірінші өткізгіштің ұшындағы кернеу: U1=I1·R1, ал екінші өткізгіштің ұшындағы кернеу: U2=I2·R2 болады.

U1 және U2 бір –біріне тең, себебі, олар А және В бір ғана нүктелердің (түйіндердің) арасындағы кернеу болып табылады, осыдан U1=U2=U екендігі шығады.

Жоғарыдағыны ескеріп және жалпы кедергіні R арқылы белгілей отырып, формулаларын аламыз.

Бұл формулалардың оң және сол жақ бөліктерін қосамыз, сонда

немесе

Демек,

немесе

Өткізгіштерді параллель жалғағанда, тізбектің барлвқ бөліктерінде кернеу бірдей, ал жалпы ток күші әрбір өткізгіштегі ток күштерінің қосындысына тең, жалпы кедергі әрбір өткізгіштің кедергісінен кем болады.

I=I1+I2+…+In;

U=U1=U2=…=Un;



Тізбекті параллель жалғағанда, өткізгіштердің саны артқан сайын тізбектегі жалпы кедергі кемиді, оның себебі парелель жалғанған өткізгіштердің көлденең қимасының жалпы ауданы артады, яғни өткізгіштердің көлденең қимасының ауданы артқан сайын оның кедергісі кеми түседі.

Практикалық жұмыс:

20-жаттығу.

  1. Суретте тізбектей жалғанған үш өткізгіштің сұлбасы берілген. Кедергісі R1=36Ом өткізгіштегі кернеудің төмендеуі U1=9B. Кедергісі R2=64Ом болатын өткізгіштің кернеуін және олардың ұштарындағы кернеу 120В болғандағы өткізгіштің R3 кедергісін анықтаңдар.



Бер:

R1=36 Ом

U1=9B

R2=64 Ом

U3=120В

hello_html_14c196c1.jpg

I=I1=I2= I3


R3-?

U2-?

  1. Ж: 480 Ом; 16В.

  1. Жаңа сабақты бекіту.

  2. Үй тапсырмасы: §41. 20 жаттығу. №2 - №3 есептер.

  3. Бағалау.



  1. Суретте параллель жалғанған екі өткізгіштің сұлбасы берілген. Кедергісі R1=44 Ом өткізгіш арқылы I1=5А ток өтеді. I2=0,8А ток өткендегі өткізгіштің R2 кедергісін анықтаңдар.

Бер:

R1=44 Ом

І1=

І2=0,8А

Шешуі:

U=U1=U2

І1· R1= І2· R2


R2-?




  1. Кедергілері 20 Ом және 30 Ом болатын екі резистор кернеуі 24 В электр тізбегіне жалғанған. Тізбекке екі резисторды тізбектей және параллель жалғағандағы ток күші қандай?

Бер:

R1=20 Ом

R2=30Ом

U1=24В

Шешуі: тізбектей жалған кездегі ток күші

I=I1=I2A

R= R1+R2=20+30=50 Ом

Параллель жалғаған кездегі ток күші

I=I1+I2

IT-?

IП-?








Общая информация

Номер материала: ДБ-023638

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Информационные технологии в деятельности учителя физики»
Курс профессиональной переподготовки «Физика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Маркетинг: теория и методика обучения в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Формирование компетенций межкультурной коммуникации в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Организация менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «Основы менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «ЕГЭ по физике: методика решения задач»
Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
Курс профессиональной переподготовки «Организация системы менеджмента транспортных услуг в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление службой рекламы и PR»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление процессом по предоставлению услуг по кредитному брокериджу»
Курс профессиональной переподготовки «Технический контроль и техническая подготовка сварочного процесса»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.