Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / География / Другие методич. материалы / "Физикалық географияда тірек-сызбаларды пайдалану жолдары" тақырыбындағы кітапша жинағы

"Физикалық географияда тірек-сызбаларды пайдалану жолдары" тақырыбындағы кітапша жинағы

  • География

Поделитесь материалом с коллегами:

МАҢҒЫСТАУ ОБЛЫСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ МАҢҒЫСТАУ ОБЛЫСТЫҚ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ЖӘНЕ ҚОСЫМША БІЛІМ БЕРУ ОРТАЛЫҒЫ


Ақтау қалалық білім бөлімі










ФИЗИКАЛЫҚ ГЕОГРАФИЯ КУРСЫ БОЙЫНША ТІРЕК-СЫЗБАЛАР


















Ақтау-2015ж.




Мақұлданды: ООӘжҚББО кеңесі

Хаттама№__

«__»_______2015ж.












Құрастырған: «Мектепке дейінгі шағын орталығы мен лицей сыныптары бар №23 жалпы білім беру орта мектебі.».

Мемлекеттік Мекемесінің география пәні мұғалімі Қорғанбай Айдарсұлу Өтеуліқызы.














Ұсынылды:

Аудандық/ қалалық БҮО кеңесі

Хаттама№___

«_» _______2015ж.






Алғы сөз


Бұл тірек-сызбанұсқа физикалық география курсының «Литосфера», «Гидросфера»,«Атмосфера» тараулары бойынша жасалынды.

Географиядан білім дағдыларын меңгерту, ойлау, қызықтыра жетелеу, жеткізіп айту, есте сақтау қабілеттерін дамыту үшін әртүрлі әдіс тәсілдерді қолдануға болады. Соның ішінде тірек-сызба арқылы сабақ өткізу география сабағын көп жеңілдетіп, оқушылардың көз алдында ,ойында сақтау,нақты ойын жеткізуге өте қолайлы екенін өз тәжірибемде көзімді жеткіздім.Мәселен жалпы білім беретін мектептегі 6 сыныптарға арналған».География пәнін оқытуда әртүрлі дәрежедегі тірек-сызбаларын құрастыру арқылы оқушының пәнге деген қызығушылығын және ойлау қабілетін дамыту маңызы зор.Оқушылар тірек-сызбанұсқа арқылы жаңа тақырыпты тез меңгереді,терең түсінуіне көмектеседі.Әр сабақта тірек-сызбанұсқа дәптерге сызылып,жаңа тақырыпты бекітуде,үй тапсырмасын сұрағанда пайдаланылады .Тірек-сызбанұсқаны пайдаланғанда оқушылар мұғалімнің қойған сұрақтарына тез жауап бере алады,кейде тірек-сызбанұсқа географиялық карталар қызметін де атқарады.

Егер тірек-сызбанұсқалар географиялық карталар сияқты жинақталған түрде басылып шықса,онда келесі сыныптарда да осы тарауларды өткенде пайдаланып отыруға болады. Бұл мұғалімнің де,оқушының толық түсінуіне және уақытын үнемдеуге көмектеседі.

География сабақтарында тірек-сызбанұсқаларды пайдалану тиімді деп санаймын.

















3


Сабақта тірек сызбаның тиімділігі.


Бүгінде  қоғамдық  формацияның  ауысуы – білім  беру жүйесіне  айтулы  өзгерістер  мен  реформалар енгізгені белгілі. Бұған  жаңа  білім  стандартының  жасалынуы, төл оқулықтарымыздың  жазылуы, жаппай  компьютерлендіру т. б.  игі істер дәлел бола  алады.  Осының  бәрі  - ХХІ ғасыр табалдырығынан  аттаған жас ұрпақты ұлттық  құндылықтарды, ұлттық  мәдениетті  танитын, оны өзгеге таныта алатын білімді, жан – жақты қалыптасқан, әлемдік өркениетке қол соза алатын, бәсекеге қабілетті дербес тұлға тәрбиелеу қажеттілігінен туындайды. Осыған орай,  Елбасының  «Елдің ертеңін ойлау керек. ХХІ ғасырда білімсіз өмір сүру мүмкін емес. Халықты салауатты да, сауатты өмірге бағыттауымыз керек.» деуі де тікелей ұстаздар қауымына  жүктелер зор міндет. Ол үшін оқушы сұранысын  қанағаттандыратын оқытудың үлгілерін ұтымды қолдану, қажеттілігіне қарай өзгерістер мен толықтырулар  енгізу  ұстаздан  кәсіби шеберлікті талап етеді

Педагогикалық  әдістемелік  процестерде В.Ф. Шаталов  әдісі деген  атпен енген  тірек – сызба  белгілерін (сигналдарын) сабақта  қолдану мұғалімдердің  көпшілігінен  үлкен қолдау  тауып отыр,  оқыту  процесінде  кеңінен  қолданылуда.

В.Ф. Шаталов  технологиясының  ерекшелігіне тоқталсақ: Бірінші  ерекшелігі – нақты  дәл есептелген оқу процесін құра  білу.

 Екінші ерекшелігі – уақыт үнемділігі. Мысалы, белгілі бір тақырыпты түсіндіру барысында бірнеше тақырыпты жинақтап, ықшамдап бір-екі тірек сигналына сыйдыруға болады. 

 Бұл әдістеме қазіргі күнге дейін құндылығын жойған жоқ.

Тірек сызба  белгілері  сабақтың  негізгі құрам  бөлігі  ретінде  қолданылады. Мұнда  негізінен  мына  мәселелерге  назар аударған жөн.

1. Тірек – сызба  белгілерін пәнді жүргізудің басынан бастаған жөн.

2. Мүмкіндігінше  барлық  сабақтарда  пайдалану керек.

3. Сызбанұсқаға оқушылармен  бірге  талдау  жүргізіп отыру. Сызбанұсқаларды  (схемаларды) оқушылардың  қатысуымен  талдау керек.

4. Оқушылардың  белгілі  тақырыпқа  сай  сызба  белгі  даярлауға  негізделген  өзіндік  жұмыс  жасауына  мүмкіндік  беру.

5. Оқушының  топпен  және  екі – екіден  жұмыс  жасауына  мүмкіндік беру.

 Тірек сызбаның  артықшылықтары  мынада:

а) оқушыға  оқу  материалы  жинақы, қысқаша  беріледі;

б) оқушы  оқу материалының  ішінен  ең  негізгісін  таңдай  білуді  үйренеді;

в)  оқушы  таңдап  алған  танымдылық -  білімдік  түсініктерін  бір – бірімен  байланыстырып,  қарапайым  жүйе  жасауды  үйренеді;

г)  оқушы оқулықпен  және қосымша  әдебиеттермен  жұмыс  жасауға  дағдыланады;

д)  Оқушы өзінің танымдық  деңгейін  біледі. Өзін - өзі  бағалауды  үйренеді.

Тірек  сигналдары арқылы оқыту өзінің нәтижесін береді. Атап айтсақ:  

Мұғалім:  - оқушы білімін тексеруде дидактикалық құрал ретінде пайдаланады                    

- мағыналық, логикалық белгілерді нақты, қысқа түсіндіреді.

- баға қоры молаяды; 

- оқушы білімі әділ бағаланады. 

         Оқушы:

берік білім негізі қаланады; 

сөйлеу қабілеті дамиды; 

тұжырымдап, топшылау дағдылары қалыптасады; 

танымдық процесі нығаяды; 

қарым – қатынас қажеттілігі қанағаттандырылады; 

пәнге деген қызығушылығы артады; 

шығармашылығы шыңдалады. 


Қазіргі заманның даму қарқыны мұғалімдерден шығармашылығын жаңаша,ғылыми-зерттеу бағытында дамытуды талап етеді.Оқушыларға білім берумен қатар оларды жан-жақты дамыған парасатты азамат ретінде қалыптастыру,тиісті мамандыққа бағдарлау оқу-тәрбие үрдісіндегі мақсат.Оқушыларға берілетін барлық оқу-тәрбие жұмыстары сабақ процесінде жүзеге асырылатын болғандықтан,мұғалімнің сабақ барысында алға қоятын негізгі мақсаты-оқушыларға терең де тиянақты білім беру.Бұл мүғалімнен үнемі ізденіп,озық тәжірибені үнемі пайдалануды талап етеді.Өзім сабақ беретін сыныптарда география пәнін оқытуда тірек сызба,кесте мен графиктер қолдана отырып,оқушылардың өздігінен ізденіп білім алу дағдысын толықтыруға көңіл бөлемін.

«Қазақстанның физикалық географиясы» сабағында тірек-сызбалар пайдалана отырып сабақ өтемін.Осыған орай әріптестеріме «Қазақстан климаты»тақырыбын үлгі ретінде ұсынып отырмын. Сабақтың білім беру мақсаты: Қазақстанның климат ерекшеліктері жөнінде білімді қалыптастыру.Қазақстан климатының қалыптасуына әсер етуші факторлардың әсерін түсіндіру. Дамытушылық мақсаты :Климат туралы білімдерін тереңдету,оқушылардың өз ойларын еркін жеткізуге,ой өрісін,есте сақтау қабілеттерін дамыту.

Экологиялық тәрбие:Қоршаған ортаны,табиғатты қорғауға тәрбиелеу.

Сабақ көрнектілігі:Қазақстан физикалық картасы,климат картасы,тірек-сызбалар.

Сабақ барысы 1.Ұйымдастыру бөлімі.

2.Жаңа сабақ.

Бұл кезеңде оқушыларға жеке және жаппай сұрақтар қою арқылы климат,ауа райы,климатты сипаттайтын элементтерді сұрақтар қою арқылы өткен сыныптардағы материалдар сұралады.

3.Мақсат қою кезеңі:Оқушыларды жаңа сабақ мақсаты мен таныстырылады.

4.Жаңа білімді меңгерту кезеңі:

Оқушыларға климатты сипаттайтын элементтерді сызба түрінде сызуды тапсырылады.Кейбір оқушыларымыз тым жақсы сыза қояды.

Кhello_html_2f2eeee5.gifhello_html_43c9c4ab.gifhello_html_m4edf1676.gifhello_html_m4edf1676.gifлиматтың элементтері

hello_html_160f8d5c.gifhello_html_160f8d5c.gif

Атмосфералық қысым температура ылғалдылық жауын-шашын 5


Жер бетінің климаты алуан түрлі.Қазақстан климаты шұғыл континентті.

Кhello_html_m77627340.gifhello_html_m77627340.gifhello_html_160f8d5c.gifhello_html_160f8d5c.gifлиматтың континентігінің ерекшеліктері;қыс пен жаздағы ауа температурасының үлкен айырмашылық жасауы,ауаның құрғақтығы республиканың көп жерінде атмосфералық жауын-шашынның әркелкі түсуі,қыстың ұзақтығы,әрі аязды, оңтүстікте қысқа әрі жұмсақ болуы . Қазақстан климатының шұғыл континентті болу себебі қандай?-оқушылардан сұралады және тірек-сызба түрінде көрсету тапсырылады.Ол төмендегідей сызылады.

Қазақстан климатының шұғыл континненттілігі екі фактормен анықталады


  Еуразия құрлығының ортасында орналасуы Дүниежүзілік мұхиттардан алыс жатуы.

Қазақстан қоңыржай климаттық белдеудің оңтүстігінде жатыр.Сондықтан жылдың 4 мезгілі айқын байқалады.Қыста –сібірдің суығы,жаздаОрта Азияның ыстық ауасының әсері жақсы байқалады.Климаттың қалыптасуы,оның себептеріне байланысты.Оларды климат құрушы факторлар деп аталады.

hello_html_2fdb3148.gifhello_html_m19c3fe06.gifhello_html_78ac47b9.gifҚазақстанның климат құрушы факторлары.



Күн радиациясы. Атмосфераның алмасуы. Жер бетінің төсеніш беті



1.Күн радиациясы дегеніміз-күннен шығатын сәулелі энергия.

hello_html_3fa657ff.gifhello_html_2fdb3148.gifhello_html_m450f9f9b.gifhello_html_1430e4e5.gifКүн радиациясы

Тура Шашыранды радиация Жұтылған радиация Шағылысқан радиация

2hello_html_1266064a.gifhello_html_m4913a2c5.gifhello_html_3407b574.gif.Қазақстан климатының қалыптасуына әсер етуші ауа массаларының түрлері. 6



hello_html_160f8d5c.gifhello_html_160f8d5c.gifhello_html_160f8d5c.gifАрктикалық тропиктік қоңыржай

Солтүстік мұзды мұхиттан Орта Азия елдері Атлант мұхитынан келеді. (суық) келеді. (ыссы,құрғақ) (жазда салқын,ылғалды.қыста жылы)

3.Жер бетінің төсеніш беттері ,жер бедері,қар, топырақ,өсімдіктердің климат қалыптасуына әсері қандай? Оқушылардан сұралады.

3.Бекіту сұрақтары кезінде оқушылар жауабы тез,жинақы болады.

4.Үйге тапсырма беріледі.Қазақстан климаты.

























7



Жер туралы географиялық білімнің дамуы

дамуы

hello_html_m7c2e06a4.gifhello_html_mab2c781.gifhello_html_32dc1374.gifhello_html_m6f8ae651.gifhello_html_25048341.gifhello_html_4e0faae2.gifhello_html_18e8f33a.gifhello_html_m54e136e9.gifhello_html_6e97ed6c.gifhello_html_72035bbd.gifhello_html_3c443345.gifhello_html_m42d9d601.gif



hello_html_m742a8b0e.gifАлғашқы адамдар-жеміс жинау жолдарын салған.

hello_html_6820dc64.gifӘскери жорықтар,сауда-сызбаға түсірген.

hello_html_m2b2a329e.gif2 мың жолдан бұрын дәлелдеген-шар тәрізді.

hello_html_m4b00610.gifЭротосфен-жердің өлшемін дәл есептеп,карта

hello_html_677213be.gifПтолемей (XIV ғ.)-градус торы

hello_html_m4c2233e.gifhello_html_2de31b73.gifhello_html_65b1af82.gifБехайм- (XV ғ.)-глобус

hello_html_2808a89b.gifhello_html_m14104ae5.gifХ. Колумб (1492 ж.) — Жаңа жер

hello_html_1cb7f226.gifФ.Магеллан (1519-1522 ж.)-Дүниежүзін айналды.

hello_html_m2c26a562.gifТынық мұхит.

hello_html_m5a8ee7c0.gifГолландықтар (XVII ғ.)-Австралия.

hello_html_6ac59c09.gifФ.Беллинсгаузен-М.Лазарев (1820 ж.)-Антарктида.


hello_html_2be51f0e.gifТабиғат-физикалық

hello_html_m733d9f48.gifГеография (грек)-жазамын, сипаттау

Шаруашылық-экономикалық



1.Антарктида-материк (мұз-4 км)

2.Мұхит-тереңдігі,жер бедері,пайдалы қазбалары.

3.Атмосфера-ауа райы,бақылау.

4.Материктер-таулар,ішкі құрылысы.





8



Жердің сыртқы құрылысы

hello_html_m270c8b5.gifhello_html_m65a971f9.gifhello_html_m270c8b5.gif


Атмосфера Биосфера



Гидросфера

























9


Жер қыртысының қозғалуы



дамуы




hello_html_49a87502.gifhello_html_49a87502.gifhello_html_49a87502.gif


Жер сілкіну

Баяу тербелу

Вулкандар


hello_html_m250cd9a8.gifhello_html_m70fc4668.gifhello_html_m48788858.gifhello_html_6a3fe976.gifhello_html_3ea0e10d.gifhello_html_48e4884c.gifhello_html_6135555e.gif

Сөнбеген


Сөнген


Құрлық көлемінің ұлғаюы

hello_html_3a49f973.gif

hello_html_12d60404.gif

Ключев шоқысы Эльбрус

вулкандық бомба

hello_html_3803f0ba.gifhello_html_m16b85c22.gifкратер

hello_html_7154775f.gifЭпицентр

Мұхит көлемінің ұлғаюы

hello_html_m551ed0fe.gifhello_html_m551ed0fe.gifhello_html_m3af17f0d.gifhello_html_4d936bb7.gifhello_html_5951fc3b.gif

hello_html_m3da8ea4f.gifhello_html_177dd48f.gif

hello_html_506e31c5.gif

hello_html_248d9f17.gifhello_html_57c17659.gifлава көмей

hello_html_7ff4c6bc.gif

ң

Сейсмология

hello_html_m311f0002.gifhello_html_m340b3006.gif

hello_html_abc50b0.gif

Вулкандық аудандар

Вулканология


hello_html_m610bd9f1.gif

hello_html_m6115ea7b.gifhello_html_33ff5620.gif


Ыстық бұлақтар



Гейзерлер







Тау + Жазық + Мұхит қазан шұңқыры = Жердің жер бедері




Алғашқы материктер

hello_html_2a7ca2cb.gif



hello_html_5dfdc332.gifhello_html_m1478ec2f.gif

hello_html_mef502a3.gifhello_html_6fe642e3.gif

hello_html_14e1f382.gifhello_html_14e1f382.gif


hello_html_70394239.gifhello_html_49471790.gif









Жердің ішкі құрылысы.

hello_html_m617e57e0.png



12

hello_html_m605cdd27.pnghello_html_m4edf0a1a.gifhello_html_2e75b066.gif



13

44% 56%


5hello_html_290c6f12.gifhello_html_6d84554.gifhello_html_m2f42a16c.gif-80 км Жер қыртысы


hello_html_mdf3911.gifhello_html_m15d3b21d.gif

Мохо қабаты

3hello_html_m7b515ff9.gif50 км

900 км

hello_html_m6d21a566.gifhello_html_m6755064c.gifАстеносфера


hello_html_m6219112d.gifЖоғарғы мантия

67% масса

83% көлем Төменгі мантия

hello_html_11cacc8a.gif


hello_html_1168a6c9.gif

2900-5000 км Сыртқы ядро


hello_html_77c97b7c.gif


5hello_html_m6e365fd8.gif000-6370 км Ішкі ядро

hello_html_m7299d34.pnghello_html_m5e4d57c5.gifhello_html_2483806.gifhello_html_m6082ff4d.gifhello_html_1015b415.gifhello_html_140933da.gifhello_html_m2efbc526.gif

hello_html_4b3fbf80.pnghello_html_1967f421.gifhello_html_m7189a837.gifhello_html_m4c5e0d63.gifhello_html_1eb35b82.gifhello_html_250ad567.gifhello_html_m76f987aa.gifhello_html_m71a43fe.gifhello_html_5e58993a.gifhello_html_m6a1668f3.gifhello_html_3586577a.gifhello_html_m77e136b5.gifhello_html_m2da3763.gifhello_html_m3c4f9ee1.gifhello_html_m1f0620de.gifhello_html_4067de45.gifhello_html_m5a271aa1.gif

15

hello_html_m311ae269.pnghello_html_7c32e092.gifhello_html_m41ac233f.gifhello_html_m67d14abe.gifhello_html_m4e5eaf7b.gifhello_html_m22c29fc2.gifhello_html_m559835ec.gifhello_html_58b7316c.gifhello_html_5138d715.gifhello_html_m6f69c1a9.gifhello_html_6049c0ee.gifhello_html_51ca61f3.gifhello_html_m79a291e9.gifhello_html_m305cb106.gifhello_html_5e2da351.gifhello_html_m4387b58d.gifhello_html_1967f421.gif




16




Жер бедерінің пішіндері






hello_html_740c22b1.gifhello_html_m6edcd891.gif



Таулар




Жазықтар




hello_html_4e34e37e.gif

hello_html_maa087b9.gif




Қатпарлы белдеулар




Платформалар





hello_html_m216d9ca9.gifhello_html_m78e5455f.gif






Жер қыртысының бөліктері









17















«Атмосфера» - грекше «атмос»-бу, «сфера» - шар деген мағынаны білдіреді.


















18

Атмосфера және оның құрылысы







Атмосфераның жоғарғы бөлігі


  1. Тіршілік- 1 адам- 11мың км³


Стратосфера

  1. Метеориттер



Тропосфера

  1. Күн сәулесінің қызуынан, салқыннан


hello_html_4b808d36.gif

Атмосфера


Құрамы:


hello_html_m51973648.gif

О2 – 21%


N -78%


С О2 - 1%

ЖЕР


hello_html_m174cf7a0.gifhello_html_78eac3d0.gif




Қорғау

Зерттеу

Мұхит




hello_html_529d6bbe.gifhello_html_m791c69e3.gifhello_html_m4ce69fb1.gifhello_html_m1c1fed9c.gif

Қазіргі:

Радиозонд

Метеостанция

Жасанды спутник

ЭЕМ

Халық болжамы:

Өсімдік, жануар, күн, айы, жұлдыз


Газ тазалағыш қондырғы



Орман, ағаш егу



19

hello_html_43eae56a.gif



hello_html_793b6439.gifhello_html_1dbb21f7.gifhello_html_m311e6541.gifhello_html_m226d0f39.gifhello_html_6de871a4.gif



Стратосфера

Тропосфера

Экзосфера

Мезоосфера

Термосфера





hello_html_m5b93c1dc.gifhello_html_m5b93c1dc.gifhello_html_m5b93c1dc.gifhello_html_m5b93c1dc.gif

Тропосфераның жоғарғы шегіндегі T-55˚C дейін төмендейді. Грекше «торпос»-бұрылыс, өзгеріс



Грекше «стратум» -қабатталған. Ауа қабаты өте құрғақ болуымен ерекшеленеді.

80-85 шқ. Биіктікке дейінгі аралықта жатыр.

Ең жоғарғы қабатында өте жоғары t-1000-1500˚C дейін байқалады



















20

Күн сәулелерін шашыратып жатйып тарататындықтан, күндіз жер беті қатты тозып кетпейді



Түнде ауа қабаты жылуды қымтап, ұстап тұрады, жер беті қатты салқындаудан сақтайды



Төмендегі қабатында бұлт үйіріліп, жауын-шашын жауады.



Оттегімен адам мен жануарлар тыныс алады



Өсімдіктің өсуі үшін де ауа керек












hello_html_m2d63a10b.gifhello_html_77dfc8be.gifhello_html_m25d5cf9d.gifhello_html_2155e53b.gifhello_html_mdebb46d.gif

hello_html_m1fc8a45a.gif



Атмосфера



hello_html_79f0d4ea.gifhello_html_621bee27.gifhello_html_m7d98020d.gifhello_html_m6434a0f8.gif





hello_html_m471d89fd.gif

XIX ғасырдың бас кезінен аэростаттардың көмегімен

Жер бетінен ондаған шқ. Биік қабаттары туралы шар-зонд арқылы французша зонд- «байқау»

Радизонд

Жоғары қабаттарын зерттеуге жердің жасанды серіктері кеңінен қолданылуда

Әлемдік кеңісттікке ғарыш кемелері




Изосызықтар





hello_html_3ec0654b.gifhello_html_m70a5c13b.gifhello_html_m6edcd891.gif




Изотерма «термос»-жылу



Изобара «барос» -қысым



Изогиета «гиотос» -жаңбыр











Климат элементтері





hello_html_3ec0654b.gifhello_html_m4f63d5f8.gifhello_html_m6edcd891.gif




Атмосфералық қысым




Температура




Ылғалдылық












22


hello_html_7c388b6b.gif




hello_html_48b6ab16.gif


hello_html_160daf2a.gif


hello_html_m35058b9.gifhello_html_m9c6d9a1.gif

hello_html_74289f38.gifhello_html_21ddf7e3.gif

hello_html_1b9f0da7.gif


hello_html_303ab226.gif






hello_html_m31c6cf14.gif



hello_html_me0bee18.gif









23


hello_html_336f340.gif






hello_html_7b50e6cd.gif



hello_html_m116bc96d.gifhello_html_m766461d4.gif



hello_html_m29ee7d7a.gifhello_html_m29ee7d7a.gif

Теңіздік климат

Ауа температурасының тәулік және жылдық амплитудасы аз, ылғалды, жауын-шашынды, бұлтты және тұманды ауа райының басым болуымен ерекшеленеді

Континенттік климат

Ауа температурасының тәулік және амплитудасы үлкен. Қысы суық, жазы ыстық. Жауын-шашын аз түседі

















24


hello_html_7349c3b7.gif



Қазақстанға осы екеуінің қайсысы тән деп ойлайсыңдар?








hello_html_7ee8399a.gif






hello_html_29aa1331.gifhello_html_29aa1331.gif




Биіктеген сайын таулардағы ауа температурасы қалай өзгереді?

Біздің жеріміздің климатының қалыптасуына нелер әсер етеді?







25


hello_html_7dc833a3.gif




hello_html_2006a987.gifhello_html_afd6c94.gif



hello_html_573ae6c.gifhello_html_573ae6c.gifhello_html_573ae6c.gif




hello_html_5d988aa4.gifhello_html_m2b36157b.gif

Жоғарғы қысым белдеулері

Төменгі қысым белдеулері



hello_html_5adb1319.gifhello_html_5adb1319.gif


hello_html_m29ee7d7a.gifhello_html_m29ee7d7a.gif

Солтүстік тропик Оңтүстік тропик Арктикалық Антарктикалық


Экваторлық

Солтүстік қоңыржай

Оңтүстік қоңыржай













26


Климаттық белдеулер






hello_html_11709ba.gifhello_html_m39525e4d.gif



Өтпелі


Негізгі

Түрлері


hello_html_m49977bea.gifhello_html_m3158c1a0.gif

hello_html_m46c4c89.gifhello_html_2e1db3c0.gifhello_html_210ab22.gifhello_html_4d62fc84.gifhello_html_5ee1ed22.gifhello_html_m3ea94daf.gifhello_html_11227f04.gifhello_html_1fe1ab78.gif

hello_html_m6cbf9efc.gifhello_html_m7db44209.gifhello_html_5242dd9.gifhello_html_m4fd7bf21.gifhello_html_m701ea66a.gifhello_html_m7ef0b72a.gifhello_html_ebcd2d.gifhello_html_50b2607b.gif

















27



Гидросфера құрамы

hello_html_1d479b5d.gifhello_html_663af3ea.gifhello_html_5bb5e709.gifhello_html_m736b3522.gifhello_html_297ebaf.gifhello_html_m71f33bfb.gifhello_html_706a6cee.gif


мұхиттар теңіздер көлдер өзендер


мұздықтар батпақтар







жер асты сулар




28





Көлдер

hello_html_m50490386.gifhello_html_39d1a590.gif

hello_html_8e02cef.gifhello_html_54483bb4.gif Ауданы жөнінен Тереңдігі жөнінен

hello_html_m1868629f.gifhello_html_m7ce46ae7.gif

hello_html_md95422e.gifҰсақ Ірі Тайыз Терең

hello_html_md95422e.gif

Каспий Байкал


Қазақстанның ірі көлдері


hello_html_m77e7fd4b.gifhello_html_m2f12e37c.gifhello_html_m2f12e37c.gifhello_html_m2f12e37c.gif

Каспий Арал Балқаш

hello_html_m2f12e37c.gifhello_html_m2f12e37c.gifhello_html_m2f12e37c.gif


Ірі көл, солтүстіктен оңтүс- 2-ші орында, тартылып 3-ші орында, батысы тікке 1000 шқ. Созылған, ең бара жатыр, жағасын тұщы, шығысы ащы терең 1025м, балық тұз бен құм басқан жері

ауланды, мұнай, газ мол

29







Көлдер пайда болуына қарай


hello_html_560f0f79.gifhello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gif


Тектоникалық Бөген Қалдық Жанартаулық Ескі арна

hello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gif(карасулар)


Байқал, Зайсан Үлкен Каспий, Камчатка түбегі,

Алматы Арал Курил аралы



Көлдер

hello_html_mb68c214.gifhello_html_m6fbee009.gif

Ағынды Ағынсыз

hello_html_358c8f03.gifhello_html_358c8f03.gif

Тұщы Байқал Ащы Каспий

(Ангара өзені)


Батпақ – құрлықтың ұзақ уақыт артық ылғанданатын, шымтезек

басатын және ерекше ылғал сүйгіш өсімдіктер өсетін алқабы.


30


Өзендер

hello_html_7b220af4.gifhello_html_m79cf0e56.gif

Тау өзені Жазықтағы өзендер

hello_html_m783be27d.gifhello_html_m783be27d.gif


Өзен бастауымен Бастауымен сағасының

сағасының арасындағы арасында биіктігі

үлкен биіктік айырмасы аз

hello_html_m783be27d.gifhello_html_m783be27d.gif


Өзен ағысы қатты Өзен ағысы жәй

hello_html_m783be27d.gifhello_html_m783be27d.gif


Өзен аңғары тар, терең Өзен ағыстары кең,

hello_html_3fffb0dc.gif терең емес

hello_html_m783be27d.gif


Тіке ағады Баяу ағады




31







Мұздықтар

(құрлықтың 11% алып жатқан құрлықтар)





hello_html_65e8fbad.gifhello_html_30663a46.gif





Жамылғы мұздықтар



Тау ммұмұзды



hello_html_m64ccc82c.gif

hello_html_m527eb785.gif



Тау басында

Антарактида мұздық



Айсбергтер



hello_html_880cdc7.gif







32





hello_html_m17b2735c.gif





hello_html_m31e43400.gif

hello_html_39ed07d6.gif





Канал-жасанды өзен

Бөген-жасанды су қойма







hello_html_m2c852a11.gifhello_html_m5b93c1dc.gif



Ертіс-Қарағанды каналы

Бұқтырма, Шардара,Қапшағай











33



hello_html_m4a41b39a.gifhello_html_5632bd72.gifhello_html_m70a5faf1.gif







Су арнасының ені биіктігінен артық сарқырама

Құлау биіктігі енінен жоғары сарқырама





hello_html_46c7e3aa.gif

Ең биік сарқырама

hello_html_mc6c903f.gif



hello_html_m58006936.gif






1.Анхель - 1054м - Оңтүстік Америка

2.Тугела – 933м – Африка

3.Иосемит – 727,5м – Оңтүстік Америка

4.Кукенан – 610м – Оңтүстік Америка



34

hello_html_m22f5a4a2.gif

Толқынның қуаты



hello_html_m7a58969c.gifhello_html_m5a1d9dba.gifhello_html_m543e01a4.gif



Мұхит ағысы

Толысу құбылысы

Цунами





hello_html_278b2a19.gifhello_html_659ee2f0.gif







Жылы

Суық



hello_html_mc2c5aa2.gifhello_html_mc2c5aa2.gif



Гольфстрим Курасио Бразилия т.б

Перуан Лабрадро Сомали т.б.









35









«Биосфера» - грекше «био» - тіршілік, «сфера» - шар деген

мағынаны білдіреді.











36

hello_html_60de4b12.png


37

Биологиялық қор



hello_html_19b722b9.gif

Минералды қор



Арзан көлік жолы



hello_html_40071c13.gifhello_html_3f0cd9c2.gif

hello_html_351c21.gif





Демалу және денсаулық түзеу орындары

Мұхит суының толысуымен қайтуының қуаты (энергия)



hello_html_m2a24eb4c.gifhello_html_m2f5d6f32.gif



hello_html_mcd79aeb.gif





Толқынның қуаты











38.

Мазмұны.


1 .Алғы сөз.

2..Тірек-сызбамен оқытудың тиімділігі.3-7бет

3 .Жер туралы білімнің дамуы 8бет.

4.Жер қыртысы.Литосфера 9-17бет. 5.Атмосфера 18-27бет 6.Гидросфера 28-35бет 7.Биосфера 36-37бет.



























40.







Пайдаланылған  әдебиеттер

 

1. Шаталов В.Ф. Педагогическая проза М., Просвещение, 1980.

2. Шаталов В.Ф. Точка опоры. М., Педагогика, 1987.

3. Шаталов В.Ф. Эксперимент продолжается. М., Педагогика, 1989.

4. Щуркова Н.В. Педагогическая технология как учебная дисциплина //Педагогика, 1993, N 2, с.66-70.

5. Щуркова Н. В. и др. Новые технологии воспитательного процесса. М.1994

6.Никитина Н.А.Поурочные разработка по география.Москва 2004

















39

Автор
Дата добавления 12.11.2015
Раздел География
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров221
Номер материала ДВ-150281
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх