Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Логопедия / Статьи / "Фонетико - фонематикалық тіл кемістігі бар оқушылардың сөздік қорын молайту"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Логопедия

"Фонетико - фонематикалық тіл кемістігі бар оқушылардың сөздік қорын молайту"

библиотека
материалов

Фонетикалық – фонематикалық тілдік дамымаушылық – бұл әртүрлі сөйлеу бұзылыстарының салдарынан баланың ана тілінде дыбыстау жүйесінің қалыптасуының бұзылысы. Фонетикалық – фонематикалық тілдік дамымаушылығы бар баланың сөйлеу тіліндегі негізгі көрінетін белгі дыбыстарының қалыптаспауы. Бұл балаға тән фонетикалық қабылдау қабілетінің қалыптасуының жеткіліксіздігі болып табылады. Лексикалық – грамматикалық дамуы да кешеуілдейді.

Сөйлеу тілінің фонетикалық – фонематикалық дамымауы – бұл сөйлеу жүйесіндегі дыбыс айту үрдістерінің қалыптасуындағы бұзылыс, ол әртүрлі сөйлеу бұзылыстары бар балаларда дыбыс айту мен қабылдаудың бұзылуы салдарынан болады. Сөйлеу тілінің дыбыстық қатарының қалыптасуындағы ауытқушылықтардың барлық түрі екі категорияда біріктіріледі: фонетикалық және фонематикалық бұзылыстар. Сөйлеу тілінің фонетикалық бұзылысы моторлы механизмдермен, ал фонематикалық – сөздің дыбыстық қатарының тілдік бағдарлану операцияларының толық болмауымен байланысты деп саналады. Сөйлеу тілінің дыбыстық қатарының қалыптасуындағы бұзылыстарға себепші механизмдердің 5 түрін қарастыру қабылданған:

  1. Артикуляциялық мүшелердің бұзылысы

  2. Сенсорлы бұзылыстар(көбіне есту)

  3. Артикуляциялық мүшелер мен тіс, жақ аппаратының анатомиялық аномалиясы

  4. Ақыл – ой дамымаушылығы.

  5. Аралас сенсомоторлы механизмдер.

Дыбыс айту мен фонетикалық қабылдаудың қарастырылған ерекшеліктерімен қатар, фонетикалық – фонематикалық дамымаушылығы бар балаларда сөздің түсініктілігі мен айқындылығының дамымаушылығы байқалады.

Фонетикалық қабылдауды қалыптастыру бойынша жұмыстар ең алдымен сөздік емес дыбыстар материалында жүзеге асады. Арнайы ойындар мен жаттығулар үрдісінде балаларда сөздік емес дыбыстарды тану мен ажырату қабілеттілігі дамиды. Балалар ойын кезінде дыбыстық тіркестерді, сөздерді естіп, дауыстың тембрін, күшін және биіктігін ажыратуды үйрене білуі қажет. Осыдан кейін олар дыбыстық құрамы жағынан жақын дыбыстарды, кейінірек – буындарды ажыратуды үйренеді. Баланың сөйлеу тіліндегі дамымаушылықтың қатарына дыбыстарды дұрыс айтпау, сөздік қорының жетіспеуі, мәнерлеп айту тәсілдерін дұрыс қолданбауы, сондай – ақ «шамадан тыс бос сөйлеу» жатады. Осыған байланысты сөйлеу тілінің құрылымы мен оларды балалардың ақылмен қолдануына аса назар аудару керек. Ойын – баланың негізгі іс-әрекет түрі. Н.И. Крупская бала үшін ойынның алатын орны ерекше деп жазған: олар үшін ойын, оқу, еңбек, тәрбиелеудің бір түрі. Сөйлеу тіліндегі ақаулықтар еріксіз ойынға да әсер етеді. Мұндай балаларды ойынға қосу қиындайды. Олар әлсіз, ойында алдына мақсат қоя алмайды, көбіне көрермен болады немесе оындаушы рөлін атқарады. Бұндай балаларға дидактикалық, қимылдық, шығармашылық құрастыру, рөлдік мағыналық ойындар ойнатылганы жөн.

«Кім солай сөйлейді?» ойыны

Мақсаты: жануарлардың дауысын айыра білуге және дауыстарын еліктеуге үйрету.

Ойын барысы: ойынға 4-5 бала қатысады. Мұғалім балаларға допты лақтырып бір жануарды атайды, бала аталған жануардың дыбыстауын еске түсіруі керек.

«Суретті тап» ойыны

Мақсаты: оқушының ойлау жылдамдығын арттыру.

Ойын барысы: оқушыларға әр түрлі суреттер беріледі, мұғалім бір әріпті атайды. Оқушылар суреттердің арасынан сол әріптен басталатын суретті тауып көрсетуі керек.

«Қайтала» ойыны

Мақсаты: оқушылырдың есту зейінділігін, фонематикалық есту қабілеттерін дамыту.

Ойын барысы: ойынды топпен де, жеке де ойнауға болады. Балалар көздерін жұмады, мұғалім ритмді соғады. Оқушылар шапалақпен сол дыбысты қайталауы қажет.




























Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 07.11.2016
Раздел Логопедия
Подраздел Статьи
Просмотров107
Номер материала ДБ-328104
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх