Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Химия / Презентации / Фосфор және оның қосылыстары

Фосфор және оның қосылыстары

Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"

Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:

1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.

Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs

  • Химия
Сарысай орта мектебінің химия пәні мұғалімі
Сабақтың мақсаты: а)Фосфор, оның периодтық жүйедегі орнына сипаттама беру, аш...
Сабақ көрнекілігі: Интерактивті тақта, Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесі, сла...
І-деңгей 1) Азот қышқылы қайда қолданылады? 2) Нитраттар дегеніміз не? 3) Нит...
Ой қозғау «Химия» пәні нені зерттейді? Заттар нешеге бөлінеді? Периодтық жүйе...
Жаңа тақырыпты түсіндіру жоспары: 1. Фосфордың периодтық жүйедегі орны, хими...
ЖАҢА САБАҚ БАРЫСЫ:
Конференцияға қатысушылар: Химик, физик, биолог, дәрігер, агроном, тарихшы, г...
Фосфор үшінші период, V топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 15....
Гамбург алхимигі Бранд «философиялық тас» алу жолында көп жұмыс істеді. Бранд...
Фосфордың жер қыртысындағы массалық үлесі 0,12%. Фосфор табиғатта тек қосылы...
Фосфордың үш аллотропиялық түр өз- герісі бар: ақ, қызыл, қара (Р4). Ақ фосф...
 ФОСФОРДЫҢ АЛЛОТРОПИЯЛЫҚ ТҮР ӨЗГЕРІСІ
Биолог Фосфор адам және басқа тірі ағзалар тіршілігі үшін қажет элемент. Каль...
Фосфор жануар мен адам сүйегінде, бұлшықетте, ми ұлпаларында болатыны анықта...
Фосфор кездеседі Сүт тағам- дарында Асбұр- шақта Ірімшікте Балықта Нанда
Фосфор тыңайтқыштары егіс дақылдарында зерттелінді. Қаратау фосфоритінен жас...
1. Фосфордың периодтық жүйедегі орны? 2. Фосфор қандай қосылыстармен әрекетте...
Фосфор	 Са3(РО4)2	 Н3РО4	 Ag3PO4	 Р2О5	 HPO3	 K2HPO4	 NН4Н2РО4	 Р2О3 Тұздары...
Ж А У А Б Ы: Фосфор	 Са3(РО4)2	 Н3РО4	 Ag3PO4	 Р2О5	 HPO3	 K2HPO4	 NН4Н2РО4...
№1-есеп. Массасы 7,1г фосфор (У) оксиді судың артық мөлшері-мен әрекеттескен...
№2-есеп. 15,5г Са3(РО4)2 ыды-рағанда түзілетін фосфор (Ү) оксидінің массасын...
Химиялық диктант 1. Фосфорды ............жылы .................. ашты. 2. Фос...
Химиялық диктант 1. Фосфорды 1669 жылы Бранд ашты. 2. Фосфор қосылыстарда -3,...
Назарларыңызға рахмет!!!
1 из 30

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Сарысай орта мектебінің химия пәні мұғалімі
Описание слайда:

Сарысай орта мектебінің химия пәні мұғалімі

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Сабақтың мақсаты: а)Фосфор, оның периодтық жүйедегі орнына сипаттама беру, аш
Описание слайда:

Сабақтың мақсаты: а)Фосфор, оның периодтық жүйедегі орнына сипаттама беру, ашылу тарихымен таныстыру, физикалық, химиялық қасиеттері, қолданылуы жайлы айту. ә)Оқушыларды бағыт-бағдар бере отырып,өзбетінше жұмыс жүргізе білуге үйрету, сөздік қорын молайту. б)Оқушыларға салауаттылық тәрбие беру, фосфордың адам ағзасы үшін маңызын айту.

№ слайда 4 Сабақ көрнекілігі: Интерактивті тақта, Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесі, сла
Описание слайда:

Сабақ көрнекілігі: Интерактивті тақта, Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесі, слайд, үлестірме қағаздар Сабақтың түрі, типі: конференция сабақ (аралас сабақ) Сабақтың әдісі: баяндау, түсіндіру, көрнекілік, сұрақ-жауап, ізденіс, есеп шығару Пәнаралық байланыс:медицина, биология, тарих, география, математика, физика

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6 І-деңгей 1) Азот қышқылы қайда қолданылады? 2) Нитраттар дегеніміз не? 3) Нит
Описание слайда:

І-деңгей 1) Азот қышқылы қайда қолданылады? 2) Нитраттар дегеніміз не? 3) Нитраттардың фи- зикалық қасиеттері қандай? Үй тапсырмасын сұрау ІІ-деңгей 1)Азот (ІҮ) оксидінен азот қышқылын алу теңдеуін жазып бер. 2) «Патша» сұйық- тығы дегеніміз не? 3) Азот қышқылының диссоциациялану теңдеуі ІІІ-деңгей 1)Концентрлі азот қыш- қылы мен мыс ара- сындағы реакция теңдеуін жаз. 2) 176,4г азот қышқылының зат мөлшерін есепте. 3) 10кг калий селитра- сы күкірт қышқылы- мен әрекеттескенде алынған азот қышқы- лының массасы.

№ слайда 7 Ой қозғау «Химия» пәні нені зерттейді? Заттар нешеге бөлінеді? Периодтық жүйе
Описание слайда:

Ой қозғау «Химия» пәні нені зерттейді? Заттар нешеге бөлінеді? Периодтық жүйедегі бейметаллдардың орны қандай? Периодтық жүйе қай жылы ашылды? Оксид дегеніміз не?

№ слайда 8 Жаңа тақырыпты түсіндіру жоспары: 1. Фосфордың периодтық жүйедегі орны, хими
Описание слайда:

Жаңа тақырыпты түсіндіру жоспары: 1. Фосфордың периодтық жүйедегі орны, химиялық қаситеттері, қолданылуы (химик) 2.Фосфордың ашылу тарихы (тарихшы) 3. Фосфордың табиғатта таралуы (географ) 4. Физикалық қасиеттері (физик) 5. Фосфордың аллотропиялық түр өзгерістері (физик) 6. Фосфордың биологиялық маңызы (биолог) 7. Фосфордың медецинадағы орны (дәрігер) 8. Фосфордың өнеркәсіптегі маңызы (агроном) 9. Семантикалық карта 10. “Кім жылдам?” есептерді орындау 11. Химиялық диктант

№ слайда 9 ЖАҢА САБАҚ БАРЫСЫ:
Описание слайда:

ЖАҢА САБАҚ БАРЫСЫ:

№ слайда 10 Конференцияға қатысушылар: Химик, физик, биолог, дәрігер, агроном, тарихшы, г
Описание слайда:

Конференцияға қатысушылар: Химик, физик, биолог, дәрігер, агроном, тарихшы, географ

№ слайда 11 Фосфор үшінші период, V топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 15.
Описание слайда:

Фосфор үшінші период, V топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 15. Оның ядросында 15 протон, 16 нейтрон бар. Электрондардың жалпы саны да 15-ке тең. Электрондық құрылысы: Р 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3 Фосфор қосылыстарында ІІІ, V – валенттілік көрсетеді, тотығу дәрежелері -3,0,+3,+5. Алынуы: Са3(РО4)2 + SіО2 + 5С → 3СаSіО3 + 5СО↑ + 2Р Фосфор жай және күрделі заттармен әрекеттеседі. Оттегімен оксид түзеді: 4Р+5О2 – 2Р2О5 Галогендермен галогенидтер береді: 2Р+3СІ2 – 2РСІ3 Күкіртпен сульфид түзеді: 2Р+3S – Р2S3 Металмен фосфид түзеді: 3Са + 5Р –Са3Р2 Фосфор-тыңайтқыш, дәрі-дәрмек, улы химикаттар, сіріңке дайындау үшін қолданылады. Сіріңкені 1831жылы 19жасар Шарл Сориа алғаш ойлап тапқан. Бірақ ол сіріңкеге патент ала алмады, себебі ол қымбат болатын. 1832жылы неміс мұғалімі Камерер сіріңкеге патент алып, оны өндіре бастады. Бірақ оның сіріңкесі ақ фосфордан жасалғандықтан өте қауіпті болды. Қауіпсіз сіріңкені 1848жылы швед химигі Бетгер алды. Бұл өзіміздің кәдімгі сіріңкеміз, ол қызыл фосфордан жасалады.

№ слайда 12
Описание слайда:

№ слайда 13 Гамбург алхимигі Бранд «философиялық тас» алу жолында көп жұмыс істеді. Бранд
Описание слайда:

Гамбург алхимигі Бранд «философиялық тас» алу жолында көп жұмыс істеді. Брандтың ойынша бұл тас кәріні жасартатын, ауруды тез сауықтыратын, адамның өмірін ұзартатын тас болды. Бранд бұдан басқа барлық металдарды алтынға айналдырғысы келді. Бірде ол жаңа рецепті бойынша зертханада жұмыс істеді. Адам зәрін суалтып, оған көмір мен құмды араластырып ауа қатыстырмай қыздырды. Құтының ішінде жылтыраған бір нәрсенің бар екенін көрді. Бұл фосфор еді. Сөйтіп, 1669жылы фосфорды осылай кездейсоқ ашылды. Алынған фосфор жарық шығарады, осыны пайдаланып, Бранд байларға сатып ақшаға кенелді.

№ слайда 14 Фосфордың жер қыртысындағы массалық үлесі 0,12%. Фосфор табиғатта тек қосылы
Описание слайда:

Фосфордың жер қыртысындағы массалық үлесі 0,12%. Фосфор табиғатта тек қосылыс күйінде 190-дай минералдардың құрамында кездеседі. Қазақстанда фосфорға жбай кен орындары бар. ХХғ 30жылдарында Ақтөбе облысында фос- форит кені табылған. Ақтөбе кен орындарының негізгі артықшылығы – олардың қабаттары жер бетіне жақын орналасқан және пайдалы қазбаны ешқандай кедергісіз өндіруге болады. Мұнда жалпы қоры жүздеген миллион тоннаға жететін ондаған ірі кен орындары бар. 30-жылдардың аяғында (1938-1940) Қаратау бассейні ашылды. Бассейнде 26 кен орны бар. Бассейннің ең бай шикізатында 28-34% Р2О5 бар. Фосфордың табиғи қосылыстары фосфорит Са3(РО4)2 пен апатит Са5(РО4)3ОН Қаратауда кездеседі. Оңтүстік Қазақстанда, Аят және Лисаковск кен орындарындағы қоңыр тас көмірдің құрамында фосфордың едәуір қоры бар. Жаңатас, Шымкент пен Таразда фосфор зауытары жұмыс істейді. Фосфор сіріңке және улы химикаттар өндірісінде пайдаланылады.

№ слайда 15 Фосфордың үш аллотропиялық түр өз- герісі бар: ақ, қызыл, қара (Р4). Ақ фосф
Описание слайда:

Фосфордың үш аллотропиялық түр өз- герісі бар: ақ, қызыл, қара (Р4). Ақ фосфор -өте белсенді, улы зат, түнде жарықырап сәуле шығарады. Суда ерімейді, сондықтан оны су астында сақтайды. Ауасыз ортада қыздырғанда ақ фосфор қызыл фосфорға айналады, ал жоғарғы қысымда қара фосфорға айналады. Қызыл фосфор –түсі қоңыр-қызыл, улы емес, суда нашар ериді, ұшпайды, 2500С-де от алады. Қара фосфор-2000С өте жоғары қысымда қыздырғанда түзіледі. Түсі графитке ұқсас, қолға майдай сезіледі. Активтігі нашар,жартылай өткізгіш, улы емес, 5000С-де от алады.

№ слайда 16  ФОСФОРДЫҢ АЛЛОТРОПИЯЛЫҚ ТҮР ӨЗГЕРІСІ
Описание слайда:

ФОСФОРДЫҢ АЛЛОТРОПИЯЛЫҚ ТҮР ӨЗГЕРІСІ

№ слайда 17 Биолог Фосфор адам және басқа тірі ағзалар тіршілігі үшін қажет элемент. Каль
Описание слайда:

Биолог Фосфор адам және басқа тірі ағзалар тіршілігі үшін қажет элемент. Кальций ортофосфаты қаңқаға беріктік қасиет береді. Ол бұлшықет, жүйке, кемік ұлпаларының құрамына кіреді. Ол туралы атақты геохимик, ақадемик А.Е.Ферсман «фосфор-тіршілік пен ақыл-ой элементі» деген болатын. Себебі, мидың қызмет, бұлшықеттің қимылы фосфор қосылыстарының химиялық өзгерістеріне байланысты. Фосфор ет ұлпасында 56грамм кездеседі. Адам сүйегінде 600грамм фосфор бар. Адам мен жануарлар фосфорды өсімдіктен алады.

№ слайда 18 Фосфор жануар мен адам сүйегінде, бұлшықетте, ми ұлпаларында болатыны анықта
Описание слайда:

Фосфор жануар мен адам сүйегінде, бұлшықетте, ми ұлпаларында болатыны анықталды. Фосфор адамның жадын жақсартады, оны біз наннан, ас бұршақтан, балықтан, ірімшіктен аламыз. Массасы 70 кг адамның денесінде шамамен 800 г фосфор болады. Сондықnан балық пен сүт тағамдарын ас мәзіріне күнделікті кіргізіп отыру керек.

№ слайда 19 Фосфор кездеседі Сүт тағам- дарында Асбұр- шақта Ірімшікте Балықта Нанда
Описание слайда:

Фосфор кездеседі Сүт тағам- дарында Асбұр- шақта Ірімшікте Балықта Нанда

№ слайда 20 Фосфор тыңайтқыштары егіс дақылдарында зерттелінді. Қаратау фосфоритінен жас
Описание слайда:

Фосфор тыңайтқыштары егіс дақылдарында зерттелінді. Қаратау фосфоритінен жасалған поли және ортофосфаттар тұзды топырақтарға қолданғанда, тұздылық әсерін азайтатын және ауыр металдардың қозғалысын тежеп, өсімдік тамырына зиянсыз жағдайға жеткізетін механизмдерінің бары және олардың тиімді тыңайтқыштар екені дәлелденді. Фосфор элементі азоттан кейін керекті екінші элемент болғанымен, тұзды топырақта өсімдікке қорек ретінде жетіспесе, биохимиялық реакцияларға қуат беру көзі кеміп, қиындықтар туындайды. Яғни, өсу, даму процестерін жеделдету үшін жүретін реакцияларға қуат жетіспейді де, даму жағдайы күйзеліске ұшырап, өнімге өнім сапасына кері әсерін тигізеді.

№ слайда 21
Описание слайда:

№ слайда 22 1. Фосфордың периодтық жүйедегі орны? 2. Фосфор қандай қосылыстармен әрекетте
Описание слайда:

1. Фосфордың периодтық жүйедегі орны? 2. Фосфор қандай қосылыстармен әрекеттеседі? 3.Фосфордың биологиялық маңызы? 4. Аллотропиялық түр өзгергіштік дегеніміз не?

№ слайда 23 Фосфор	 Са3(РО4)2	 Н3РО4	 Ag3PO4	 Р2О5	 HPO3	 K2HPO4	 NН4Н2РО4	 Р2О3 Тұздары
Описание слайда:

Фосфор Са3(РО4)2 Н3РО4 Ag3PO4 Р2О5 HPO3 K2HPO4 NН4Н2РО4 Р2О3 Тұздары Қышқыл-дары Оксид- тері

№ слайда 24 Ж А У А Б Ы: Фосфор	 Са3(РО4)2	 Н3РО4	 Ag3PO4	 Р2О5	 HPO3	 K2HPO4	 NН4Н2РО4
Описание слайда:

Ж А У А Б Ы: Фосфор Са3(РО4)2 Н3РО4 Ag3PO4 Р2О5 HPO3 K2HPO4 NН4Н2РО4 Р2О3 Тұздары + + + + Қышқыл-дары + + Оксид- тері + +

№ слайда 25 №1-есеп. Массасы 7,1г фосфор (У) оксиді судың артық мөлшері-мен әрекеттескен
Описание слайда:

№1-есеп. Массасы 7,1г фосфор (У) оксиді судың артық мөлшері-мен әрекеттескенде түзілген фосфор қышқы-лының массасын есепте.

№ слайда 26 №2-есеп. 15,5г Са3(РО4)2 ыды-рағанда түзілетін фосфор (Ү) оксидінің массасын
Описание слайда:

№2-есеп. 15,5г Са3(РО4)2 ыды-рағанда түзілетін фосфор (Ү) оксидінің массасын есепте.

№ слайда 27 Химиялық диктант 1. Фосфорды ............жылы .................. ашты. 2. Фос
Описание слайда:

Химиялық диктант 1. Фосфорды ............жылы .................. ашты. 2. Фосфор қосылыстарда ............................ тотығу дәрежелерін көрсетеді. 3. Фосфор ядросында ....... протон, .......нейтрон болады. 4. Фосордың металдармен қосылысы ........................... деп аталады. 5. Фосфор элементі жай зат ретінде бірнеше аллотропия түзеді: ......................... , ........................... және ......................... . 6. Фосфордың жер қыртысындағы массалық үлесі ..........% 7. Фосфор ......................... ......................................... .....................................................................кездеседі. 8. Ауасыз ортада қыздырғанда ақ фосфор ......................... айналады, ал жоғарғы қысымда .................... айналады.

№ слайда 28 Химиялық диктант 1. Фосфорды 1669 жылы Бранд ашты. 2. Фосфор қосылыстарда -3,
Описание слайда:

Химиялық диктант 1. Фосфорды 1669 жылы Бранд ашты. 2. Фосфор қосылыстарда -3, 0, +3, +5 тотығу дәрежелерін көрсетеді. 3. Фосфор ядросында 15 протон, 16 нейтрон болады. 4. Фосордың металдармен қосылысы фосфидтер деп аталады. 5. Фосфор элементі жай зат ретінде бірнеше аллотропия түзеді: ақ фосфор, қызыл фосфор және қара фосфор. 6. Фосфордың жер қыртысындағы массалық үлесі 0,12% 7. Фосфор нанда, сүт тағамдарында, ірімшікте, балықта, асбұршақта кездеседі. 8. Ауасыз ортада қыздырғанда ақ фосфор қызыл фосфорға айналады, ал жоғарғы қысымда қара фосфорға айналады.

№ слайда 29
Описание слайда:

№ слайда 30 Назарларыңызға рахмет!!!
Описание слайда:

Назарларыңызға рахмет!!!

Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!

Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".

Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy

Автор
Дата добавления 02.12.2015
Раздел Химия
Подраздел Презентации
Просмотров392
Номер материала ДВ-220775
Получить свидетельство о публикации

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.

Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.

Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх