Инфоурок / Биология / Рабочие программы / Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Генетикалық карталар (10 сынып)

Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Генетикалық карталар (10 сынып)


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Генетикалық карталар

Сабақ мақсаты:

1. Білімділік мақсаты: Гендердің толық және толық емес тіркесулері., Генетикалық карталар туралы білім беру.

2. Тәрбиелік мақсаты: Білімділік пен сауаттылыққа тәрбиелей отырып, бірін-бірі сыйлауға, тыңдауға үйрету. Өз ойларын ашық айтуға дағдыландыру.

3. Дамытушылық мақсаты: Тақырыптың ең негізін анықтап, талдау жасай  білуге, салыстыруға үйрету.

Сабақтың типі: Ақпараттық оқыту.

Сабақтың түрі: Жаңа тақырыпты меңгерту.

Оқыту әдісі:  сұрақ жауап, семантикалық карта толтыру, эл оқулықпен жұмыс

Көрнекіліктер:  слайдтар, кесте.

І. Үйымдастыру.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясы.
1.Г. Мендельдің 1865 жылы шыққан еңбегі қалай аталады?

2.Генетика ғылымы нені зерттейді?

3. Генетика ғылымының негізін қалаған ғалым?

4.Моногибридті будандастыруға анықтама

5. Генетика ғылымының жарыққа шыққан жылы?

6. Дигибридті будандастыру дегеніміз не?

7. Гомозигота ұғымын қалай түсінеміз?

8. Толымсыз доминанттылық мәні неде?

9. Полигибридті будандастыру мәні.

10.Мендельдің бірінші заңы

11.Дигибридті будандастырудың тәуелсіз ажырау заңдылығын түсіндір.

12. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясы дегеніміз не?

13. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясын ашқан кім?

14. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясын сипатта.

В) Суретті сөйлет. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясы


С) . Ассосация құру. « Генетикалық карталар »

ІІІ. Жаңа тақырып. Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Генетикалық карталар

Генетикалық карталар деп — хромосомада болатын тіркес гендердің орналасу сызбанұсқасын айтады. Қазіргі кезде, әсіресе, генетикалық тұрғыдан толық зерттелген объектілердің, атап айтқанда, дрозофиланың, жүгері және қызан өсімдіктерінің, тышқанның, пішен таяқшасының, т.б. генетикалық карталары жасалған. Болашақта басқа да өсімдіктер мен жануарлардың және адамның генетикалық картасын жасау міндеті тұр.

Генетикалық карталар ұқсас хромосомалардың әр жұбы бойынша жеке-жеке жасалады. Хромосомалардың жұптарын тіркестік топтар деп атайды. Олардың саны хромосомалардың гаплоидты жиынтығына тең болатындығы бұрын айтылған болатын. Мысалы, дрозофилада 8 хромосома болса, ол 4 тіркестік топты, жүгерідегі 20 хромосома 10 тіркестік топты құрайды. Тіркестік топтар рим цифрларымен І, ІІ, ІІІ, ІV және т.б. болып белгіленеді. Картаны дұрыс құрастыру үшін гендердің тұқым қуалау заңдылықтарын толық зерттеп, білу қажет. Мысалы, дрозофиланың 4 тіркестік топта шоғырланған 7000-ға жуық гені, сол сияқты жүгерінің 10 тіркестік тобында болатын 10000-ға жуық гені зерттелген және т.б. Генетикалық картаны құрастыру кезінде тіркесу тобы, гендердің толық немесе қысқартылып алынған атаулары көрсетіледі және хромосомада орналасқан гендердің ара қашықтығын көрсететін цифрлар жазылады. Гендер арасындағы ара қашықтықтың өлшем бірлігі 1% кроссинговерге тең болады.

ІҮ: Бекіту тапсырмалары. А) Сұрақтарға жауап беру.

  • Генетикалық картаның мәні неде?

  • Қандай организмдердің генетикалық картасы жасалды?

  • Организмдердің генетикалық картасын жасаудың теориялық және практикалық маңыздылығы немен түсіндіріледі?

  • Гендердің толық және толық емес тіркесулері мысал келтір.

  • Гендердің толық тірексу дегеніміз не?

  • Гендердің толық емес тіркесулері дегеніміз не?

В) Есептер шығару. №1 есеп.

Сұлы өсімдігінің биік болуы рецессивті, Егер алынған ұрпақтардың жартысы өалыпты, ал жартысы ұзын болса, олардың ата аналарының генотипі қандай. Есепті шығар.

2 есеп.

Егер ақ тауықты қара тауықпен шағылыстырса, олардан алынатын ұрпақтың қанша пайызы шұбар болады? Ақ тауық гомозиготалы доминантты, қара тауық толық емес гетерозиготалы .

3 есеп.

Шабдалыда түкті В жемісі , тегіске в қарағанда доминантты. Ал жұмсақ жемісінің ақ түсі D сарысынан d доминантты. Тегіс ақ пен түкті сарыны будандастырғанда қандай ұрпақтар дүниеге келеді?

Есептер жинағындағы тест тапсырмаларына жауап беру. № 24,25 28-30

Ү. Үйге тапсырма. Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Генетикалық карталар

ҮІ. Бағалау.



Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Гендердің толық және толық емес тіркесулері.  Генетикалық карталар 

Сабақ мақсаты:

1. Білімділік мақсаты: Гендердің толық және толық емес тіркесулері., Генетикалық карталар туралы білім беру.  

2. Тәрбиелік мақсаты: Білімділік пен  сауаттылыққа тәрбиелей отырып, бірін-бірі сыйлауға, тыңдауға үйрету. Өз ойларын ашық айтуға дағдыландыру.

3. Дамытушылық мақсаты: Тақырыптың ең негізін анықтап, талдау жасай  білуге, салыстыруға үйрету.

Сабақтың типі: Ақпараттық  оқыту.   

Сабақтың түрі: Жаңа тақырыпты меңгерту. 

Оқыту әдісі:  сұрақ жауап, семантикалық карта толтыру, эл оқулықпен жұмыс

Көрнекіліктер:  слайдтар, кесте. 

І. Үйымдастыру. 

ІІ. Үй тапсырмасын  тексеру. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясы.

1.Г. Мендельдің 1865 жылы шыққан еңбегі қалай аталады?

2.Генетика ғылымы нені зерттейді?

3. Генетика ғылымының негізін қалаған ғалым?

4.Моногибридті будандастыруға анықтама

5. Генетика ғылымының жарыққа шыққан жылы?

6. Дигибридті будандастыру дегеніміз не?

7. Гомозигота ұғымын қалай түсінеміз?

8. Толымсыз доминанттылық мәні неде?

9. Полигибридті будандастыру мәні.

10.Мендельдің бірінші заңы

11.Дигибридті будандастырудың тәуелсіз ажырау заңдылығын түсіндір.

12. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясы дегеніміз не?

13. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясын ашқан кім?

14. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясын сипатта.

 

В) Суретті сөйлет.  Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясы 

 

С) . Ассосация құру.          « Генетикалық карталар » 

ІІІ. Жаңа тақырып. Гендердің толық және толық емес тіркесулері.  Генетикалық карталар 

Генетикалық карталар деп — хромосомада болатын тіркес гендердің орналасу сызбанұсқасын айтады. Қазіргі кезде, әсіресе, генетикалық тұрғыдан толық зерттелген объектілердің, атап айтқанда, дрозофиланың, жүгері және қызан өсімдіктерінің, тышқанның, пішен таяқшасының, т.б. генетикалық карталары жасалған. Болашақта басқа да өсімдіктер мен жануарлардың және адамның генетикалық картасын жасау міндеті тұр.

Генетикалық карталар ұқсас хромосомалардың әр жұбы бойынша жеке-жеке жасалады. Хромосомалардың жұптарын тіркестік топтар деп атайды. Олардың саны хромосомалардың гаплоидты жиынтығына тең болатындығы бұрын айтылған болатын. Мысалы, дрозофилада 8 хромосома болса, ол 4 тіркестік топты, жүгерідегі 20 хромосома 10 тіркестік топты құрайды. Тіркестік топтар рим цифрларымен І, ІІ, ІІІ, ІV және т.б. болып белгіленеді. Картаны дұрыс құрастыру үшін гендердің тұқым қуалау заңдылықтарын толық зерттеп, білу қажет. Мысалы, дрозофиланың  4 тіркестік топта шоғырланған 7000-ға жуық гені, сол сияқты жүгерінің 10 тіркестік тобында болатын 10000-ға жуық гені зерттелген және т.б. Генетикалық картаны құрастыру кезінде тіркесу тобы, гендердің толық немесе қысқартылып алынған атаулары көрсетіледі және хромосомада орналасқан гендердің ара қашықтығын көрсететін цифрлар жазылады. Гендер арасындағы ара қашықтықтың өлшем бірлігі 1% кроссинговерге тең болады. 

ІҮ: Бекіту тапсырмалары. А) Сұрақтарға жауап беру. 

•Генетикалық  картаның мәні неде?

•Қандай организмдердің генетикалық  картасы жасалды?

•Организмдердің генетикалық  картасын жасаудың теориялық  және практикалық  маңыздылығы немен  түсіндіріледі?

•Гендердің толық және толық емес тіркесулері мысал келтір.

•Гендердің толық тірексу дегеніміз не?

•Гендердің  толық емес тіркесулері дегеніміз не?

В) Есептер шығару. №1  есеп.

Сұлы өсімдігінің  биік болуы рецессивті,  Егер алынған ұрпақтардың жартысы өалыпты,  ал жартысы ұзын болса, олардың  ата аналарының генотипі қандай. Есепті шығар.

№2 есеп.

Егер ақ тауықты қара тауықпен шағылыстырса, олардан алынатын  ұрпақтың   қанша пайызы шұбар болады? Ақ тауық  гомозиготалы доминантты,  қара тауық толық емес гетерозиготалы .

№3 есеп. 

Шабдалыда түкті  В жемісі , тегіске в қарағанда доминантты. Ал  жұмсақ жемісінің ақ түсі D  сарысынан d  доминантты. Тегіс ақ пен  түкті сарыны будандастырғанда қандай ұрпақтар  дүниеге келеді?

Есептер жинағындағы тест тапсырмаларына  жауап беру. № 24,25 28-30

Ү. Үйге тапсырма. Гендердің толық және толық емес тіркесулері. Генетикалық карталар 

 ҮІ. Бағалау. 

 

Общая информация

Номер материала: 506296


Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Похожие материалы

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «ФГОС общего образования: формирование универсальных учебных действий на уроке биологии»
Курс профессиональной переподготовки «Биология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Медико-биологические основы безопасности жизнедеятельности»
Курс повышения квалификации «Методические аспекты реализации элективного курса «Антропология и этнопсихология» в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Государственная итоговая аттестация как средство проверки и оценки компетенций учащихся по биологии»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс «Общее садоводство: Стилистика садов. Создание различных стилей с использованием местных и интродуцированных растений»
Курс профессиональной переподготовки «Анатомия и физиология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Общее садоводство:Травянистые растения для садов средней полосы»
Курс повышения квалификации «Гендерные особенности воспитания мальчиков и девочек в рамках образовательных организаций и семейного воспитания»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация производственно-технологической деятельности в области декоративного садоводства»
Курс повышения квалификации «Инновационные технологии обучения биологии как основа реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и выполнение работ по производству продукции растениеводства»