Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Презентации / Генетика және селекция негіздері (10 сынып)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Биология

Генетика және селекция негіздері (10 сынып)

библиотека
материалов
Г Е Н Е Т И К А Тұқымқуалаушылық Өзгергіштік Сипаттама Сипаттама
Генетика — бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зертт...
Генетика дамуының 3 кезеңі: 1.Пайда болуы 2. Қалыптасуы 3. Молекулалық генети...
Томас Хант Морган 1866-1945 Грегор Иоганн Мендель (1822-1884)
Үш елдің ғалымы К. Корренс Чермак‑Зейзенегг  Хуго Де Фриз
Грегор Иоганн Мендель
Мендельдің бірінші заңы. Бірінші ұрпақтың біркелкі болуы. Мендельдің бірінші...
Моногибридті будандастыру. Тұқым қуалаушылықты зерттегенде Мендель ең қарапай...
Гибридологиялық әдіс. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтарын зерттеудің ғылыми не...
Қазақстан ғалымдары мал шаруашылығын дамытуда, малдың жаңа тұқымын шығаруда...
Генетика
Генетикаға үлесін қосқан ғалымдар Хуго Де Фриз Чермак‑ Зейзенегг  К. Корренс...
1.Ішкі және сыртқы белгілер жиынтығы 		Генотип 2.Генетика терминін ұсынған:...
1.Генетика ғылымы нені зерттейді? Пысықтау 2.Тұқымқуалаушылық дегеніміз не? 3...
р/с Ғалымдардыңаты Ашқанжаңалықтары 1. Грегор Иоганн Мендель 2. Томас Хант Мо...
Генетика
19 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Г Е Н Е Т И К А Тұқымқуалаушылық Өзгергіштік Сипаттама Сипаттама
Описание слайда:

Г Е Н Е Т И К А Тұқымқуалаушылық Өзгергіштік Сипаттама Сипаттама

№ слайда 2 Генетика — бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зертт
Описание слайда:

Генетика — бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Ағзалардың тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше “genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон ұсынды. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады. Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен қатар жүріп отырады. Тіршілік организмдердің көбеюімен тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен қасиеттер ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады. Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны тұқым қуалаушылық дейді. Көпшілік жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері өзгермей біршама тұрақты түрде берілетіндіктен, ұрпағы ата-аналарына ұқсас болып келеді. Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан тарайтын ұрпақтың бір-бірінен қандай да бір белгісі жөнінен айырмашылығы болады.Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының әсерінен үнемі өзгеріп отырады. Оны — өзгергіштік дейді. Көбею барысында организмнің белгілі бір қасиеттерінің тұрақты сақталуымен қатар, екінші біреуі өзгеріске ұшырайды. Осыған байланысты олар жаңарып, түрлене түседі.Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік — бірімен-бірі қатар жүретін, бір жағынан бір-біріне қарама-қарсы, өзара тығыз байланысты процестер. Генетиканың дамуы

№ слайда 3 Генетика дамуының 3 кезеңі: 1.Пайда болуы 2. Қалыптасуы 3. Молекулалық генети
Описание слайда:

Генетика дамуының 3 кезеңі: 1.Пайда болуы 2. Қалыптасуы 3. Молекулалық генетиканың пайда болуы

№ слайда 4 Томас Хант Морган 1866-1945 Грегор Иоганн Мендель (1822-1884)
Описание слайда:

Томас Хант Морган 1866-1945 Грегор Иоганн Мендель (1822-1884)

№ слайда 5 Үш елдің ғалымы К. Корренс Чермак‑Зейзенегг  Хуго Де Фриз
Описание слайда:

Үш елдің ғалымы К. Корренс Чермак‑Зейзенегг  Хуго Де Фриз

№ слайда 6 Грегор Иоганн Мендель
Описание слайда:

Грегор Иоганн Мендель

№ слайда 7 Мендельдің бірінші заңы. Бірінші ұрпақтың біркелкі болуы. Мендельдің бірінші
Описание слайда:

Мендельдің бірінші заңы. Бірінші ұрпақтың біркелкі болуы. Мендельдің бірінші заңы. Ата-аналары бір-бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дарақтарды будандастыруды моногибридті деп атайды. Мендель өз тәжірибелерінің бірінде асбұршақтың тұқымдары сары және жасыл түсті екі сортын алып будандастырған. Сонда бірінші ұрпақтан алынған будандардың барлығы сары тұқымды болып, жасыл түс көрінбеген 7Дәл осындай нәтиже, асбұршақтың қызыл гүлді және ақ гүлді формаларын алып будандастырғанда да көрініс берді. Яғни, қызыл гүлді және ақ гүлді асбұршақты будандастырғанда бірінші  будандық ұрпақтың барлығы қызыл гүлді болып, ақ түс байқалмады. Осы зерттеулердің нәтижесінде Мендельдің бірінші заңы — бірінші будандық ұрпақтың белгілерінің біркелкі болу заңы қалыптасты. Мұны бірінші ұрпақ будандарының біркелкілік заңы немесе толық доминанттылық заңы деп те атайды.

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10 Моногибридті будандастыру. Тұқым қуалаушылықты зерттегенде Мендель ең қарапай
Описание слайда:

Моногибридті будандастыру. Тұқым қуалаушылықты зерттегенде Мендель ең қарапайым моногибридті будандастырудан бастап, әрі қарай біртіндеп күрделендіре түскен. Мендельдің ұсынысы бойынша гендер латын әріптерімен белгіленеді. Бір аллельді жұптың гендерін бірдей әріппен, яғни доминантты (басым) генді үлкен әріппен, рецессивті (басылыңқы) генді кіші әріппен белгілеу ұсынылған. Олай болса доминантты қасиет көрсететін асбұршақтың гүлінің қызыл түсі мен тұқымының сары түсін — А, рецессивті — гүлдің ақ түсі мен тұқымының жасыл түсін — а деп, тұқымының доминантты тегіс пішінін — В, рецессивті кедір- бұдырлы пішінін — b деп белгілейді. Ата-аналық формалар Р әріпімен белгіленеді (латынша “parents” — ата-ана). Аналықты            белгісімен, аталықты               белгісімен, будандастыруды  Х, ұрпақтарын Ғ әрпімен (латынша “Fіlіus” — ұрпақ), гаметаларды Г, ал бірінші, екінші және үшінші ұрпақтарын Ғ1, Ғ2, Ғ3 және т.б. деп белгілейді. Моногибридті будандастыру.

№ слайда 11 Гибридологиялық әдіс. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтарын зерттеудің ғылыми не
Описание слайда:

Гибридологиялық әдіс. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтарын зерттеудің ғылыми негізін Грегор Мендель қалады. Ол өз тәжірибелеріне қолайлы объект ретінде асбұршақты (Pіsum satіvum) алды. Себебі, басқа өсімдіктермен салыстырғанда асбұршақтың мынадай айрықша қасиеттері бар: 1) бірнеше белгілері бойынша бір-бірінен айқын ажыратылатын көптеген сорттары бар; 2) өсіруге қолайлы; 3) гүліндегі жыныс мүшелері күлтежапырақшаларымен толық қалқаланып тұратындықтан, өсімдік өздігінен тозаңданады. Сондықтан, әр сорт өзінше таза дамып жетілетіндіктен, белгілері ұрпақтан-ұрпаққа өзгеріссіз беріледі; 4) бұл өсімдіктің сорттарын қолдан тозаңдандыру арқылы өсімтал будандар алуға болады. Гибридологиялық әдіс.

№ слайда 12 Қазақстан ғалымдары мал шаруашылығын дамытуда, малдың жаңа тұқымын шығаруда
Описание слайда:

Қазақстан ғалымдары мал шаруашылығын дамытуда, малдың жаңа тұқымын шығаруда көрнекті нәтижелерге жетті. Малдың 10 жаңа, атап айтқанда: қойдың - 4: сиырдың 3, жылқының - 2, шошқаның - 1 қолтұқымдары шығарылды. Мал санын көбейтуде зоотехник, профессор, ВАСХНИЛ академигі, В. А. Бальмонт (1901- 1971) алғашқы отандық етті-жүнді қой тұқымы - қазақтың биязы жүнді қойын шығарды (1946). М. С. Бутарин, Е. А. Большакова, Ә. Е. Есенжолов және А. Ы. Жандеркиндердің басшылығымен отандық етті-биязы жүнді қой тұқымы қазақтың арқар-меринос қолтұқымы өмірге келді (1950). Қазақтың оңтүстік мериносын шығарған бір топ ғалымдар: А. И. Петров, О. Есалисн, Н. А. Маллицкий, Л. И. Цой, A. М. Якушкинаны атауға болады. Республикамызға кең таралған сиырдың етті - тұқымы қазақтың ақбас сиырының авторлары: Б. М. Мусин, Н. 3. Ғалиакберов, М. Ф. Гордиенко, К. А. Акопян: С. Я. Дудин. Қазақстандық ғалымдар

№ слайда 13
Описание слайда:

№ слайда 14 Генетика
Описание слайда:

Генетика

№ слайда 15 Генетикаға үлесін қосқан ғалымдар Хуго Де Фриз Чермак‑ Зейзенегг  К. Корренс
Описание слайда:

Генетикаға үлесін қосқан ғалымдар Хуго Де Фриз Чермак‑ Зейзенегг  К. Корренс Грегор Иоганн Мендель Томас Хант Морган Ф.Крик

№ слайда 16 1.Ішкі және сыртқы белгілер жиынтығы 		Генотип 2.Генетика терминін ұсынған:
Описание слайда:

1.Ішкі және сыртқы белгілер жиынтығы Генотип 2.Генетика терминін ұсынған: Вейсман 3.Ұрық плазмасы туралы болжам ұсынған: Мендель 4.Хромосома теориясын қалыптаспай тұрып-ақ мейоздық бөлінудің механизмі мен гендердің әрекеті туралы болжам жасаған: Бэтсон 5.Ата-аналардан алынатын гендердің толық жиынтығы: Фенотип 6.Қарама-қарсы белгілерді анықтайтын гендердің атауы: 2 7.Тригибридті будандастыруда қанша түрлі фенатип түзіледі: 4 8.Дрозофилия шыбыны хромосомаларының гаплоидты жиынтығы: Аллелді 9.Моногибридті будандастыруда қанша генотип түзіледі: 8 Сәйкестікті табу.

№ слайда 17 1.Генетика ғылымы нені зерттейді? Пысықтау 2.Тұқымқуалаушылық дегеніміз не? 3
Описание слайда:

1.Генетика ғылымы нені зерттейді? Пысықтау 2.Тұқымқуалаушылық дегеніміз не? 3.Мендельдің 1-ші заңы 4.Мендельдің 2-ші заңы

№ слайда 18 р/с Ғалымдардыңаты Ашқанжаңалықтары 1. Грегор Иоганн Мендель 2. Томас Хант Мо
Описание слайда:

р/с Ғалымдардыңаты Ашқанжаңалықтары 1. Грегор Иоганн Мендель 2. Томас Хант Морган 3. ХугоДеФриз 4. В.Иогансен 5. Н.И.Вавилов 6. О.Эври 7. Ф.Крик

№ слайда 19 Генетика
Описание слайда:

Генетика

Краткое описание документа:

Сыныбы: 8 сынып

Cабақтытың тақырыбы: §32 Сутектің химиялық қасиеттері, қолданылуы.

Сабақтың мақсаты:

А)Білімділігі - оқушыларға сутектің химиялық қасиеттерін,қолданылуын кеңінен түсіндіру.

 Б)Дамытушылығы - оқушылардың ғылыми – дүниетанымдық көзқарастарын қалыптастыру.

В) Тәрбиелілігі - оқушыларды ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа сабақ

Сабақтың әдіс – тәсілдері: сұрақ-жауап

Пәнаралық байланыс: физика

Сабақ барысы:

І.Ұйымдастыру: а) амандасу.

                      ә) оқушыларды түгендеу.

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

1.Магний мен тұз  қышқылының  арасындағы химиялық теңдеуін жаз. Суды  ығыстыру арқылы сутегіні жина.

2.Мырыш пен күкірт қышқылын әрекеттестіріп, сутегі алындар.  Химиялық реакция  тендеуін жаз.

3.Ауаны ығыстыру арқылы сутегіні жина.

4.Сутегіні екі түрлі  жолмен алып,   реакция тендеулерін жаз.

5.Хлорсутегіндегі   сутегінің  массалық үлесін есепте.

ІІІ.Жаңа сабақты түсіндіру:

Сутегінің  қолданылуын түсіргенде  мына рекция  оқушылардың  есіне түсіреді: 

                      2Н2+О2= 2Н2О+ 571,6кДж

Сутегі  жанғанда көп энегргия беріледі, осы қасиеті неге байланысты? Сутегін  таза отын  ретінде  қолдануға болады. Сутегінің  қолданылуы оның  қасиетіне  байланысты  екенін ескере  отырып, мынадай  кестені  ұсынуға болады.

                  Сутегінің қолданылуы  мен қасиетінің арасындағы

                                        байланыстық

 

             Сутегінің қасиеті

       Сутегінің қолданылуы

 

1.Өте жеңіл газ

 

 

2.Оттегінде жануы /жалынның температурасы  2500°C/

 

 

3.Бейметалдармен  қосылуы /мысалы, хлор, азот/

 

 

4.Металдарды  тотықсыздандыру: WO3+3Н2=W+3Н2О

 

Атмосфераны  зерттеу үшін шарзондтар толтырылады

 

Металдарды қосу, отын  ретінде  ерекше  құрылысты  іштен жану  двигательдерінде  қолданылады

 

Қышқылдарды алу  /мысалы, тұз  қышқылы/, аммиакты  /NH2/ және азот  тыңайтқыштарын  алу үшін 

 

Кейбір  металдарды алу үшін

 

 

 

 

ІҮ. Жаңа сабақты бекіту:

1.Сендерге қандай жай заттар белгілі?

2.Қандай күрделі заттармен таныстыңдар?

3.Төмендегі  заттар қандай кластарға жатады?

     Na2O, CaO, AL2O3, H2O, CO2

4.Мына заттардың  қайсысымен  сутегі әрекеттесед:

     О2, Н2О, СІ2, СиО, СО2, РвО?

Рекция теңдеуін жаз,  реакцияның  қай типіне жатқызасыздар?

 5.Мырыш пен тұз  қышқылын  әрекеттескенде  алынған  газды  қатты  қыздырған  марганец  /ІV/ оксиді  арқылы  өткіземіз.  Қандай  заттар  түзіледі? Реакция  тендеулерін  жаз,  реакцияның  қай  типіне  жататынын  көрсет. 

№4          Бер: v(PbO)=2 моль             Шешуі:      PbO  + H2 → Pb +  H2O                                 

                 Т/к:   mCl)=  ?                        M(Pb) = 207г/моль

                                                                M(PbO) = 225г/моль                                  

                                                    2 моль   ----   х

                                                     1 моль   ---- 1моль    х   =  2 моль  

№5  H2O → H2 → HCl → ZnCl2

  2H2O → 2H2 +  O2                H2 + Cl2 → 2HCl       2HCl + ZnO  → ZnCl2 +H2O

6           Бер: m(CuO)=  8г                 Шешуі:  CuO + Н2Cu + Н2O         

                Т/к:   m(Cu)=  ?                        M(Cu) = 64г/моль

                         m(H2O)=  ?                     M(CuO) = 80г/моль       M(H2O) = 18г/моль

                                                       8г    ----   х

                                               80г/моль ---- 64г/моль    х   =6,4г  (Cu)

                                                          8г    ----   х

                                               80г/моль ---- 18 г/моль    х   =1,8г  (H2O)

                                               Жауабы:  m(Cu)=6,4г     m(H2O)=1,8г 

7            FeO + Н2Fe + Н2O                 

8            WO3 + 3Н2W + 3Н2O               HgO + Н2Hg + Н2O     

                 Cu2O + Н22Cu + Н2O                 PbO  + H2Pb +  H2O    

9           Бер: m(Na)= 460г                 Шешуі:  2Na + 2Н2O2NaOH + Н2         

                Т/к:   m(PbO)=  ?                         460г    ----   х

                                                                46г/моль ---- 2г/моль    х   =20г  (Н2)

                                                                    PbO  + H2Pb +  H2O                                 

                                                                     20 г    ----   х

                                                                 2 г/моль ---- 225г/моль    х   =2250г  (PbO)                  

Ү. Қорытындылау:оқушылар осымен біз сутектің химиялық қасиеттері, қолданылуы тақырыбын қорытындылаймыз.

ҮІ. Бағалау:

ҮІІ. Үйге тапсырма: §32     №10

 

 

 

Автор
Дата добавления 10.02.2015
Раздел Биология
Подраздел Презентации
Просмотров1721
Номер материала 377844
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх