Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Презентации / «Халық даналығына баулудағы мақал – мәтелдердің тәрбиелік мәні» тақырыбындағы ғылыми жоба
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

«Халық даналығына баулудағы мақал – мәтелдердің тәрбиелік мәні» тақырыбындағы ғылыми жоба

библиотека
материалов
«Халық даналығына баулудағы мақал – мәтелдердің тәрбиелік мәні» тақырыбындағы...
Зерттеу жұмысының мақсаты – Талдау, саралау  негізінде ұтқыр, дәл айтылған ті...
Зерттеудің болжамы – Қазақ мақал-мәтелдерінің тақырыптары мен мағынасын зерд...
Зерттеу  пәні – Қазақ  халқының  мәдени  және  әдеби  мұрасы. Зерттеу  әдіст...
Мақал-мәтел – әрі  қысқа,   әрі  нұсқа  айтылған  сөз  мәйегі, ой  маржаны....
Мақал-мәтел Тура Ауыспалы «Өнер  алды  – қызыл  тіл» «Қызым,  саған  айтам, ...
      Мақалдарды  жасаудағы  көркемдік  тәсілдердің   бірі – әсірелеу.  Мысал...
Мақалдар  мен  мәтелдердің    ерекшелігі Фразеологизм   сияқты   тілдік   құб...
Мақал – мәтелдердің өзара  айырмашылығы Мақалдарда тиянақты, тұжырымды ой айт...
Мақал – мәтелдердің  тақырыптары
Отан Отан оттан да ыстық.
Туған  жер Жері байдың- елі бай.
Еңбек Ер дәулеті — еңбек.
Ерлік,  батырлық Ердің ісі — елдің мойнында, Елдің ісі — ердің мойнында.
Ынтымақ – бірлік Бірлік болмай, тірлік болмас.
Достық Жүз теңгең болғанша, жүз досың болсын.
Төрт  түлік  мал Мал – адамның бауыр еті.
Халық  даналығына  баулудағы   мақал-мәтелдердің   тәрбиелік  мәні Қазақ хал...
Қазақтың мақал – мәтелдерінің өскелең  ұрпақтың  эстетикалық  мәдениетін  да...
Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасыр...
Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасыр...
 Назарларыңызға рахмет!!!
22 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 «Халық даналығына баулудағы мақал – мәтелдердің тәрбиелік мәні» тақырыбындағы
Описание слайда:

«Халық даналығына баулудағы мақал – мәтелдердің тәрбиелік мәні» тақырыбындағы ғылыми жоба

№ слайда 2 Зерттеу жұмысының мақсаты – Талдау, саралау  негізінде ұтқыр, дәл айтылған ті
Описание слайда:

Зерттеу жұмысының мақсаты – Талдау, саралау  негізінде ұтқыр, дәл айтылған тіркестерде берілген қазақ халқының  тілінің жалпы  және  жеке  ерекшеліктерін анықтау;  ұлттық мінез-құлықтың мақал-мәтелдерде айтылған  өзіндік  ерекшеліктерін зерделеу. Зерттеу жұмысының міндеттері – Оқушылардың,  менің достарымның сөйлеу тілінде пайдалануын белсендіруге  және жеке  өмірлік тәжірибесін кеңейтуге  ықпал ететін қазақтың  тіл  шығармашылығының  бірегей  формасы,  мақал-мәтелдердің тақырыптарын зерделеп, мәнін  ашу.

№ слайда 3 Зерттеудің болжамы – Қазақ мақал-мәтелдерінің тақырыптары мен мағынасын зерд
Описание слайда:

Зерттеудің болжамы – Қазақ мақал-мәтелдерінің тақырыптары мен мағынасын зерделеу  заманауи  адамның  тілінің  мәдениетін, нақтылығын, байлығын   анықтайтындығы  жөніндегі  болжам  алынды. Зерттеу  объектісі – Сонау ықылым  заманнан  бізге өзінің тағылымдық мәнін жоғалтпай  жеткен  қазақ әдебиетінің  ажырамас  бөлігі болып табылатын мақалдары мен мәтелдері, сонымен қатар халқымыздың мақал-мәтелдерінде  айқындалған  мәдениеті.

№ слайда 4 Зерттеу  пәні – Қазақ  халқының  мәдени  және  әдеби  мұрасы. Зерттеу  әдіст
Описание слайда:

Зерттеу  пәні – Қазақ  халқының  мәдени  және  әдеби  мұрасы. Зерттеу  әдістері – Талдау,  бақылау,   іс-тәжірибеде  қолдану. Зерттеудің  жаңалығы – Зерттеу  жұмысында мақал-мәтелдер арқылы қазақ  халқының  салттары мен  дәстүрлерінің  ерекшеліктері сараланды. Жұмыстың нәтижесі  мен  қорытындылар – жастарға    тәлім-тәрбие беретін,  ұнамды үлгі қалыптастыратын мақал-мәтелдерді насихаттау;  мақал-мәтелдерді  мектеп  өмірінің  барлық  бағыттарына  /сабақта, сынып- тан тыс  өмірде және т.б. кеңінен  енгізу  керек  деген  қорытындыға  келдім. Іс-тәжірибеде  пайдалану  аясы – Мектепте  тек    қазақ  тілі  мен  әдебиеті  пәні  ғана  емес,  сонымен  қатар  басқа  да оқу  пәндерін оқыту  іс-тәжірибесінде;   әсіресе,   жастардың  сөйлеу  тілінде   пайдалану керек.

№ слайда 5 Мақал-мәтел – әрі  қысқа,   әрі  нұсқа  айтылған  сөз  мәйегі, ой  маржаны.
Описание слайда:

Мақал-мәтел – әрі  қысқа,   әрі  нұсқа  айтылған  сөз  мәйегі, ой  маржаны. Мақал-мәтел  бір  ғасырдың  ғана  жемісі  емес. Олардың  алғашқы  үлгілері  есте   қалмаған   ықылым   за манда   туып,   өзінің   қалыптасу, даму,  өсу   процесінде  талай  ғасырмен   бірге  жасасқан.  Мақал-мәтелдерден халықтың ой-санасы,  дүниеге  көзқарасы,  ақыл-өнегесі  мол  көрініс  тапқан.  Мақал-мәтелдер  ой   дәлдігімен,  мазмұн   тереңдігімен,  түр  жа ғынан   ықшамдылығымен  ерекшеленеді.  Онда   өмірдің сан  алуан  салалы  құбылыстарына  баға  беріліп,  ой түйінделіп,  халықтың  ғасырлар   бойғы   тәжірибесі   негі зінде   пікір айтылады.

№ слайда 6 Мақал-мәтел Тура Ауыспалы «Өнер  алды  – қызыл  тіл» «Қызым,  саған  айтам, 
Описание слайда:

Мақал-мәтел Тура Ауыспалы «Өнер  алды  – қызыл  тіл» «Қызым,  саған  айтам,  келінім,  сен  тыңда»

№ слайда 7       Мақалдарды  жасаудағы  көркемдік  тәсілдердің   бірі – әсірелеу.  Мысал
Описание слайда:

      Мақалдарды  жасаудағы  көркемдік  тәсілдердің   бірі – әсірелеу.  Мысалы,   «Көп   түкірсе – көл»,   «Жақсы – ай   мен   күндей,   әмбеге   бірдей». Сондай-ақ   салыстыру  әдісі  жиі  қолданылады. Мысалы,«Жақ-сы  қыз – жағадағы   құндыз,   жақсы   жігіт – аспандағы   жұлдыз».    Мақалдар  мен  мәтелдердің  үш   жақты   ерекшелігі   бар  тұлғалар   екендігіне  ғалым дар ертеден-ақ  назар  аударып  келеді. Біріншіден, мақалдар  мен  мәтелдер – фразеологизм   сияқты  тілдік   құбылыс.  Екіншіден,    пайымдау мен   ой - пікірдің   түйіні   ретінде   логикалық  тұлға. Үшінші-ден,   келелі   ой,   кең  мазмұнды  қысқа  айтып,  қорытынды  жасаудың  тамаша  үлгісі. Мақал-мәтелдердің  осындай  үш  жақты қасиеті  оларды тіл- дік   құбылыс  ретінде  және   ойлау   құбылысы   ретін-де   бөлек-бөлек   зерттеуді   қажет  етеді.

№ слайда 8 Мақалдар  мен  мәтелдердің    ерекшелігі Фразеологизм   сияқты   тілдік   құб
Описание слайда:

Мақалдар  мен  мәтелдердің    ерекшелігі Фразеологизм   сияқты   тілдік   құбылыс. Пайымдау мен   ой - пікірдің   түйіні   ретінде   логикалық  тұлға.  Келелі   ой,   кең  мазмұнды  қысқа  айтып,  қорытынды  жасаудың  тамаша  үлгісі.

№ слайда 9 Мақал – мәтелдердің өзара  айырмашылығы Мақалдарда тиянақты, тұжырымды ой айт
Описание слайда:

Мақал – мәтелдердің өзара  айырмашылығы Мақалдарда тиянақты, тұжырымды ой айтылады, құрылысы жағынан бір немесе бірнеше сөйлемнен құралып келе береді, алдыңғы ой екінші ойдың шарты түрінде көрінеді. Мысалы, «Мезгілі жетсе, мұз да ерір». Мәтелдерде аяқталған тиянақты ой айтылмайды, құрылысы жағынан олар сөйлемдік дәрежеде болмай, бірнеше сөздердің тіркесі түрінде келе береді. Мысалы, «Қой семізі қойшыдан».

№ слайда 10 Мақал – мәтелдердің  тақырыптары
Описание слайда:

Мақал – мәтелдердің  тақырыптары

№ слайда 11 Отан Отан оттан да ыстық.
Описание слайда:

Отан Отан оттан да ыстық.

№ слайда 12 Туған  жер Жері байдың- елі бай.
Описание слайда:

Туған  жер Жері байдың- елі бай.

№ слайда 13 Еңбек Ер дәулеті — еңбек.
Описание слайда:

Еңбек Ер дәулеті — еңбек.

№ слайда 14 Ерлік,  батырлық Ердің ісі — елдің мойнында, Елдің ісі — ердің мойнында.
Описание слайда:

Ерлік,  батырлық Ердің ісі — елдің мойнында, Елдің ісі — ердің мойнында.

№ слайда 15 Ынтымақ – бірлік Бірлік болмай, тірлік болмас.
Описание слайда:

Ынтымақ – бірлік Бірлік болмай, тірлік болмас.

№ слайда 16 Достық Жүз теңгең болғанша, жүз досың болсын.
Описание слайда:

Достық Жүз теңгең болғанша, жүз досың болсын.

№ слайда 17 Төрт  түлік  мал Мал – адамның бауыр еті.
Описание слайда:

Төрт  түлік  мал Мал – адамның бауыр еті.

№ слайда 18 Халық  даналығына  баулудағы   мақал-мәтелдердің   тәрбиелік  мәні Қазақ хал
Описание слайда:

Халық  даналығына  баулудағы   мақал-мәтелдердің   тәрбиелік  мәні Қазақ халқы  мақал - мәтелге өте бай. Мақал-мәтелде  халқымыздың  өніп-өсуіне,  қалыптастыруға,  тіршіліктің  қыры мен  сырын  түсінуге, оның  қайшылығын  тануға   терең  баға  беріледі.  Жастарға  өнер-білім,   тіл  үйретуге,  жан-жақты  тәрбие  беруде  мақал-мәтелдің  мән-маңызы  өте  зор. Білім   мен  өнер   еңбектің   бір түрі  болса,  аз  сөйлеп,   көп  тыңдаған,  көп  оқып,  білімін  байытқан   бала   ғана өмірден   өз   сыбағасын  алып,   өз   орнын   таба  алатыны   сөзсіз. 

№ слайда 19 Қазақтың мақал – мәтелдерінің өскелең  ұрпақтың  эстетикалық  мәдениетін  да
Описание слайда:

Қазақтың мақал – мәтелдерінің өскелең  ұрпақтың  эстетикалық  мәдениетін  дамытуда  да  маңызы  зор.   Мұндай   мақал-мәтелдердің   мазмұны  ата-бабаларымыздың  бүкіл  өмір  тәжирибесін  қамти  отырып,  жас  ұрпақ  санасын,  әсемдік  сезі- мін,  талғамын,  көзқарасын  дамытады. Осыған  орай  көптеген  ғалымдарымыздың   ғылыми   зерттеу   еңбектерінде   сөз   болған   мақал мен мәтелдердің   тәрбиелік  мәні  жөніндегі  пікірлеріне  көңіл  аударып   көрелік.   Мысалы,   Б.Адамбаев    «Халық  даналығы»   деген  еңбегінде:   «Әр  халықтың  мақалы  мен  мәтелі – сол  халықтың   өзі  жасап  алған  логикалық  формуласы,  ережесі.    Ол   кез-келген  оқиғаның,  мәселенің  тұсында  еске  түседі,  тілге  оралады.  Сөйтіп,  көп  ойлануды,  ұзақ  баяндауды  керек  ететін  қиын  нәрсеніжеп-жеңіл, оп-оңай,  бір-ақ  ауыз  сөзбен  түсіндіреді,  ұғындырады»  деп,  мақал-мәтелдердің  мінез-құлық  мәдениетіне,  өнерге,  әдебиетке,  деген  негізгі   талаптарын   тұжырымдауға  болатынына  тоқталады.   

№ слайда 20 Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасыр
Описание слайда:

Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасырлар  бойы  халқымыздың  ұқыптап  сақтап  келген  тәжірибесінің  жиынтығы,ой-пікірінің  түйіні,  аңсаған  асыл  арманының арнасы,  өмір  тіршілігінің  айнасы,  көнеден жаңаға,  атадан  балаға   қалдырып  келе жат-қан  тозбайтын,  тот  баспайтын,  өмірлік  өшпес  мұра.

№ слайда 21 Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасыр
Описание слайда:

Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасырлар  бойы  халқымыздың  ұқыптап  сақтап  келген  тәжірибесінің  жиынтығы,  ой-пікірінің  түйіні,  аңсаған  асыл  арманының  арнасы,  өмір тіршілігінің  айнасы,  көнеден  жаңаға,  атадан  балаға   қалдырып  келе  жатқан  тозбайтын,  тот  баспайтын,  өмірлікөшпес  мұра. Осы  зерттеу  жұмысының  қорытындысы  ретінде өркениетті   елдердің   өрге  тартқан   көшінде,   алға  тартқан  легінде  халқымыздың  мерейін  көтеруге, қажыр-қайрат   жұмсауға,  қасиетті  қызыл  тіліміздің  үстемдігін  көтеруге   үлес  қоссам  деген  тұжырымға  келдім. 

№ слайда 22  Назарларыңызға рахмет!!!
Описание слайда:

Назарларыңызға рахмет!!!


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 07.11.2015
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров858
Номер материала ДВ-131186
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх