895803
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеДругие методич. материалыИнтеллектуальной викторины " Сөз мерген"

Интеллектуальной викторины " Сөз мерген"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Шигирбаева Алтыншаш Алтайевна

Екібастұз қаласы

Екібастұз медициналық колледжінің

қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің оқытушысы



«Сөз мерген» (Алғырлар мен тапқырлар) сайысы

/9-10 сынып оқушыларына арналған/

Мұғалім сөзі:

Армысыздар алқалы жұрт, көз көрген

Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден

Тіліміздің тереңдігін, байлығын да көрсетер

Алдыңызда тіл сайысы – «Сөз мерген»

Мақсаты: Өз ана тілін дамытуға, ана тілін терең меңгеруге құштарлығын ояту, халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы – мақал-мәтелдерді жатқа білуге, ақын шығармалары арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту.

Сайыс кезеңдері:

І кезең: Мақал - сөздің мәйегі

ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр

ІІІ кезең: Блиц-турнир


І-кезең: Мақал – сөздің мәйегі

  1. Тіл” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:қазына, өнер, қызыл, байлық. Жауабы: Өнер алды – қызыл тіл.

  1. Отан” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:көл, жер, отбасы . Жауабы: Отан отбасынан басталады.

3. “Өзбек, қазақ” сөздеріне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер:там, алар, қатын, байыса, салар.

Жауабы: Өзбек байыса там салар, Қазақ байыса қатын алар.

4. “Жолға , сайла” сөздерінен мақал құрастыр.

Көмекші сөздер : жолдасыңды, тұрып, шықпай,

Жауабы: Жолға шықпай тұрып, Жолдасыңды сайла.

5. “Білерсің, қадірін, болғанда, балалы, әкенің” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Әкенің қадірін , балалы болғанда білерсің.

6. “Күлерсің, итпен, үрерсің, ойнасаң, баламен, ойнасаң” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Итпен ойнасаң -үрерсің, Баламен ойнасаң-күлерсің.

7. “Бала” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: тәрбие, өнер, бесік.

Жауабы: Бала тәрбиесі-бесіктен.

8. “Дос” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: алмайды, көпті, тау, жау, дау.

Жауабы: Досы көпті жау алмайды.

9. “Аппағым, жұмсағым” сөздеріне мақал құрастыр.

Жауабы: Қарға баласын аппағым дейді, Кірпі баласын жұмсағым дейді.


ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр.Тұрақты сөз тіркестерін толықтырып, дұрыс құрастыр және мағынасын айт.

1. Аяғы ...

а) бұлттан ә) аспаннан б) жолдан

Жауабы: Аяғы аспаннан келу.(ыңғайсыздану)

2.Бөркін аспанға ...

а) алу ә) тастау б) лақтыру

Жауабы: Бөркін аспанға лақтыру. (қуану)

3.Көзді ашып ...

а) жұмғанша ә) бергенше б) қарағанша

Жауабы: Көзді ашып жұмғанша. (жылдам)


4. Мойнынан су ...

а) құю ә) кету б) ағу

Жауабы: Мойнынан су кету.(шаршау)

5.Төбе шаш ...

а) сүрту ә) тік тұру б) жуу

Жауабы :Төбе шашы тік тұру.(қорқу)


6.Ит басына іркіт төгілді – деген не?

Жауабы: Молшылық орнау.

7. Ат тонын ала қашу – деген не?

Жауабы: Мойындамау.

8. Асығы алшысынан түсті – деген не?

Жауабы: Жолы болды.

9.Жүрегі ауызына тығылды – деген не?

Жауабы: Толқыды, қобалжыды.


3 кезең: Топ басшысыларына арналған Блиц-турнир

  1. Ғали Жамалды алып қашып, қаладағы саудагер досының үйін паналайды, досы кім? Қандай шығармадан алынған? (М.Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы, досының аты Фатихолла)

  2. Жер тану сапарымен Араб, Түрік, Еуропа елдерін аралауға шығып, Меккеде болады, Стамбұл кітапханасында отырып жұмыс істеген ақын? (Ш.Құдайбердиев)

  3. Көп тілді білетін адамды қалай атайды? (Полиглот)

  4. Астананың символы не? (Бәйтерек)

  5. «Бұл Тұрлығұл байға біздің Ғайшажанды айттыра келген шығар, қазыны бұзбай сал», - деген кімнің кімге айтқан сөзі және қандай роман, авторы кім? (Итбай Ақсұлу жұбайына С.Көбеевтің «Қалың мал» романы )

  6. «Қазақтың классик әдебиетінің атасы, қазақ поэзиясының күн шуақты асқар биігі» деп кім кімді атаған? (М.Әуезов А. Құнанбаевты)

  7. Абайдың шын есімі? (Ибраһим)

  8. Ұлы жүздің төбе биі кім болған? (Төле би)

  9. Үш жүздің басын біріктірген хан кім? (Абылай хан)

  10. Қысылған жерде Жорға Нұрымға пышақ салады. Бірақ бұл жоспарлы әрекет емес, ескі әдет-ғұрып заңы мен қоғамдық жөнсіздіктер ашындырған Ахметтің ыза үстінде көрсеткен әрекеті. Оқиға қандай романнан алынған? (С.Торайғыров «Қамар сұлу» романы)


Әділқазылар алқасы топтардың жиған балдарын санағанша біз достарымыздың өнерін тамашалайық.

Осымен бүгінгі «Сөз мерген» топтар арасындағы алғырлар мен тапқырлар тіл сайысы аяқталады. Топтардың белсенді қызығушылықпен қатысқаны үшін көп-көп рахмет!































Краткое описание документа:

Мұғалім сөзі:

Армысыздар алқалы жұрт, көз көрген

Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден

Тіліміздің тереңдігін, байлығын да көрсетер

Алдыңызда тіл сайысы – «Сөз мерген»

Мақсаты:  Өз ана тілін дамытуға, ана тілін терең меңгеруге құштарлығын ояту, халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы – мақал-мәтелдерді жатқа білуге, ақын шығармалары арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту.

Сайыс кезеңдері:

І  кезең: Мақал - сөздің мәйегі

ІІ  кезең:  Мықты болсаң, тауып көр

ІІІ кезең:  Блиц-турнир

 

І-кезең: Мақал – сөздің мәйегі

1.       “Тіл” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:қазына, өнер, қызыл, байлық.  Жауабы: Өнер алды – қызыл тіл.

2.     “Отан” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:көл, жер, отбасы .   Жауабы: Отан отбасынан басталады.

     3. “Өзбек, қазақ” сөздеріне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер:там, алар, қатын, байыса, салар.

Жауабы: Өзбек байыса там салар, Қазақ байыса қатын алар.

    4. “Жолға , сайла” сөздерінен мақал құрастыр.

Көмекші сөздер : жолдасыңды, тұрып, шықпай,

Жауабы: Жолға шықпай тұрып, Жолдасыңды сайла.

    5. “Білерсің, қадірін, болғанда, балалы, әкенің” сөздерінен мақал құрастыр.    

Жауабы: Әкенің қадірін , балалы болғанда білерсің.

    6. “Күлерсің, итпен, үрерсің, ойнасаң, баламен, ойнасаң” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Итпен ойнасаң -үрерсің, Баламен ойнасаң-күлерсің.

   7. “Бала” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: тәрбие, өнер, бесік.

Жауабы: Бала тәрбиесі-бесіктен.

   8. “Дос” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: алмайды, көпті, тау, жау, дау. 

Жауабы: Досы көпті жау алмайды.

   9. “Аппағым, жұмсағым” сөздеріне мақал құрастыр.

Жауабы: Қарға баласын аппағым дейді, Кірпі баласын жұмсағым дейді.

 

ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр.Тұрақты сөз тіркестерін толықтырып, дұрыс құрастыр және мағынасын айт.

1. Аяғы ...

а) бұлттан ә) аспаннан б) жолдан 

Жауабы: Аяғы аспаннан келу.(ыңғайсыздану)

2.Бөркін аспанға ...

а) алу ә) тастау б) лақтыру

Жауабы: Бөркін аспанға лақтыру. (қуану)

3.Көзді ашып ...

а) жұмғанша ә) бергенше б) қарағанша

Жауабы: Көзді ашып жұмғанша. (жылдам)

 

4. Мойнынан су ...

а) құю ә) кету б) ағу

Жауабы: Мойнынан су кету.(шаршау)

5.Төбе шаш ...

а) сүрту ә) тік тұру б) жуу

Жауабы :Төбе шашы тік тұру.(қорқу)

 

6.Ит басына іркіт төгілді – деген не?

Жауабы: Молшылық орнау.

7. Ат тонын ала қашу – деген не?

Жауабы: Мойындамау.

8. Асығы алшысынан түсті – деген не?

Жауабы: Жолы болды.

9.Жүрегі ауызына тығылды – деген не?

Жауабы: Толқыды, қобалжыды.

 

3 кезең:   Топ басшысыларына арналған Блиц-турнир

1.     Ғали Жамалды алып қашып, қаладағы саудагер досының үйін паналайды, досы кім? Қандай шығармадан алынған? (М.Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы, досының аты Фатихолла)

2.     Жер тану сапарымен Араб, Түрік, Еуропа елдерін аралауға шығып, Меккеде болады, Стамбұл кітапханасында отырып жұмыс істеген ақын? (Ш.Құдайбердиев)

3.     Көп тілді білетін адамды қалай атайды? (Полиглот)

4.     Астананың символы не? (Бәйтерек)

5.     «Бұл Тұрлығұл байға біздің Ғайшажанды айттыра келген шығар, қазыны бұзбай сал», - деген кімнің кімге айтқан сөзі және қандай роман, авторы кім?  (Итбай Ақсұлу жұбайына С.Көбеевтің «Қалың мал» романы )

6.     «Қазақтың классик әдебиетінің атасы, қазақ поэзиясының күн шуақты асқар биігі» деп кім  кімді атаған? (М.Әуезов А. Құнанбаевты)

7.     Абайдың шын есімі? (Ибраһим)

8.     Ұлы жүздің төбе биі кім болған? (Төле би)

9.     Үш жүздің басын біріктірген хан кім? (Абылай хан)

10.                       Қысылған жерде Жорға Нұрымға пышақ салады. Бірақ бұл жоспарлы әрекет емес, ескі әдет-ғұрып заңы мен қоғамдық жөнсіздіктер ашындырған Ахметтің ыза үстінде көрсеткен әрекеті. Оқиға қандай романнан алынған? (С.Торайғыров «Қамар сұлу» романы)

 

Әділқазылар алқасы топтардың жиған балдарын санағанша  біз  достарымыздың өнерін тамашалайық.

Осымен бүгінгі «Сөз мерген» топтар арасындағы  алғырлар мен тапқырлар тіл сайысы аяқталады. Топтардың белсенді қызығушылықпен қатысқаны үшін көп-көп рахмет!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Мұғалім сөзі:

Армысыздар алқалы жұрт, көз көрген

Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден

Тіліміздің тереңдігін, байлығын да көрсетер

Алдыңызда тіл сайысы – «Сөз мерген»

Мақсаты:  Өз ана тілін дамытуға, ана тілін терең меңгеруге құштарлығын ояту, халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы – мақал-мәтелдерді жатқа білуге, ақын шығармалары арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту.

Сайыс кезеңдері:

І  кезең: Мақал - сөздің мәйегі

ІІ  кезең:  Мықты болсаң, тауып көр

ІІІ кезең:  Блиц-турнир

 

І-кезең: Мақал – сөздің мәйегі

1.       “Тіл” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:қазына, өнер, қызыл, байлық.  Жауабы: Өнер алды – қызыл тіл.

2.     “Отан” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:көл, жер, отбасы .   Жауабы: Отан отбасынан басталады.

     3. “Өзбек, қазақ” сөздеріне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер:там, алар, қатын, байыса, салар.

Жауабы: Өзбек байыса там салар, Қазақ байыса қатын алар.

    4. “Жолға , сайла” сөздерінен мақал құрастыр.

Көмекші сөздер : жолдасыңды, тұрып, шықпай,

Жауабы: Жолға шықпай тұрып, Жолдасыңды сайла.

    5. “Білерсің, қадірін, болғанда, балалы, әкенің” сөздерінен мақал құрастыр.    

Жауабы: Әкенің қадірін , балалы болғанда білерсің.

    6. “Күлерсің, итпен, үрерсің, ойнасаң, баламен, ойнасаң” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Итпен ойнасаң -үрерсің, Баламен ойнасаң-күлерсің.

   7. “Бала” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: тәрбие, өнер, бесік.

Жауабы: Бала тәрбиесі-бесіктен.

   8. “Дос” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: алмайды, көпті, тау, жау, дау. 

Жауабы: Досы көпті жау алмайды.

   9. “Аппағым, жұмсағым” сөздеріне мақал құрастыр.

Жауабы: Қарға баласын аппағым дейді, Кірпі баласын жұмсағым дейді.

 

ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр.Тұрақты сөз тіркестерін толықтырып, дұрыс құрастыр және мағынасын айт.

1. Аяғы ...

а) бұлттан ә) аспаннан б) жолдан 

Жауабы: Аяғы аспаннан келу.(ыңғайсыздану)

2.Бөркін аспанға ...

а) алу ә) тастау б) лақтыру

Жауабы: Бөркін аспанға лақтыру. (қуану)

3.Көзді ашып ...

а) жұмғанша ә) бергенше б) қарағанша

Жауабы: Көзді ашып жұмғанша. (жылдам)

 

4. Мойнынан су ...

а) құю ә) кету б) ағу

Жауабы: Мойнынан су кету.(шаршау)

5.Төбе шаш ...

а) сүрту ә) тік тұру б) жуу

Жауабы :Төбе шашы тік тұру.(қорқу)

 

6.Ит басына іркіт төгілді – деген не?

Жауабы: Молшылық орнау.

7. Ат тонын ала қашу – деген не?

Жауабы: Мойындамау.

8. Асығы алшысынан түсті – деген не?

Жауабы: Жолы болды.

9.Жүрегі ауызына тығылды – деген не?

Жауабы: Толқыды, қобалжыды.

 

3 кезең:   Топ басшысыларына арналған Блиц-турнир

1.     Ғали Жамалды алып қашып, қаладағы саудагер досының үйін паналайды, досы кім? Қандай шығармадан алынған? (М.Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы, досының аты Фатихолла)

2.     Жер тану сапарымен Араб, Түрік, Еуропа елдерін аралауға шығып, Меккеде болады, Стамбұл кітапханасында отырып жұмыс істеген ақын? (Ш.Құдайбердиев)

3.     Көп тілді білетін адамды қалай атайды? (Полиглот)

4.     Астананың символы не? (Бәйтерек)

5.     «Бұл Тұрлығұл байға біздің Ғайшажанды айттыра келген шығар, қазыны бұзбай сал», - деген кімнің кімге айтқан сөзі және қандай роман, авторы кім?  (Итбай Ақсұлу жұбайына С.Көбеевтің «Қалың мал» романы )

6.     «Қазақтың классик әдебиетінің атасы, қазақ поэзиясының күн шуақты асқар биігі» деп кім  кімді атаған? (М.Әуезов А. Құнанбаевты)

7.     Абайдың шын есімі? (Ибраһим)

8.     Ұлы жүздің төбе биі кім болған? (Төле би)

9.     Үш жүздің басын біріктірген хан кім? (Абылай хан)

10.                       Қысылған жерде Жорға Нұрымға пышақ салады. Бірақ бұл жоспарлы әрекет емес, ескі әдет-ғұрып заңы мен қоғамдық жөнсіздіктер ашындырған Ахметтің ыза үстінде көрсеткен әрекеті. Оқиға қандай романнан алынған? (С.Торайғыров «Қамар сұлу» романы)

 

Әділқазылар алқасы топтардың жиған балдарын санағанша  біз  достарымыздың өнерін тамашалайық.

Осымен бүгінгі «Сөз мерген» топтар арасындағы  алғырлар мен тапқырлар тіл сайысы аяқталады. Топтардың белсенді қызығушылықпен қатысқаны үшін көп-көп рахмет!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Мұғалім сөзі:

Армысыздар алқалы жұрт, көз көрген

Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден

Тіліміздің тереңдігін, байлығын да көрсетер

Алдыңызда тіл сайысы – «Сөз мерген»

Мақсаты:  Өз ана тілін дамытуға, ана тілін терең меңгеруге құштарлығын ояту, халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы – мақал-мәтелдерді жатқа білуге, ақын шығармалары арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту.

Сайыс кезеңдері:

І  кезең: Мақал - сөздің мәйегі

ІІ  кезең:  Мықты болсаң, тауып көр

ІІІ кезең:  Блиц-турнир

 

І-кезең: Мақал – сөздің мәйегі

1.       “Тіл” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:қазына, өнер, қызыл, байлық.  Жауабы: Өнер алды – қызыл тіл.

2.     “Отан” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:көл, жер, отбасы .   Жауабы: Отан отбасынан басталады.

     3. “Өзбек, қазақ” сөздеріне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер:там, алар, қатын, байыса, салар.

Жауабы: Өзбек байыса там салар, Қазақ байыса қатын алар.

    4. “Жолға , сайла” сөздерінен мақал құрастыр.

Көмекші сөздер : жолдасыңды, тұрып, шықпай,

Жауабы: Жолға шықпай тұрып, Жолдасыңды сайла.

    5. “Білерсің, қадірін, болғанда, балалы, әкенің” сөздерінен мақал құрастыр.    

Жауабы: Әкенің қадірін , балалы болғанда білерсің.

    6. “Күлерсің, итпен, үрерсің, ойнасаң, баламен, ойнасаң” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Итпен ойнасаң -үрерсің, Баламен ойнасаң-күлерсің.

   7. “Бала” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: тәрбие, өнер, бесік.

Жауабы: Бала тәрбиесі-бесіктен.

   8. “Дос” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: алмайды, көпті, тау, жау, дау. 

Жауабы: Досы көпті жау алмайды.

   9. “Аппағым, жұмсағым” сөздеріне мақал құрастыр.

Жауабы: Қарға баласын аппағым дейді, Кірпі баласын жұмсағым дейді.

 

ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр.Тұрақты сөз тіркестерін толықтырып, дұрыс құрастыр және мағынасын айт.

1. Аяғы ...

а) бұлттан ә) аспаннан б) жолдан 

Жауабы: Аяғы аспаннан келу.(ыңғайсыздану)

2.Бөркін аспанға ...

а) алу ә) тастау б) лақтыру

Жауабы: Бөркін аспанға лақтыру. (қуану)

3.Көзді ашып ...

а) жұмғанша ә) бергенше б) қарағанша

Жауабы: Көзді ашып жұмғанша. (жылдам)

 

4. Мойнынан су ...

а) құю ә) кету б) ағу

Жауабы: Мойнынан су кету.(шаршау)

5.Төбе шаш ...

а) сүрту ә) тік тұру б) жуу

Жауабы :Төбе шашы тік тұру.(қорқу)

 

6.Ит басына іркіт төгілді – деген не?

Жауабы: Молшылық орнау.

7. Ат тонын ала қашу – деген не?

Жауабы: Мойындамау.

8. Асығы алшысынан түсті – деген не?

Жауабы: Жолы болды.

9.Жүрегі ауызына тығылды – деген не?

Жауабы: Толқыды, қобалжыды.

 

3 кезең:   Топ басшысыларына арналған Блиц-турнир

1.     Ғали Жамалды алып қашып, қаладағы саудагер досының үйін паналайды, досы кім? Қандай шығармадан алынған? (М.Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы, досының аты Фатихолла)

2.     Жер тану сапарымен Араб, Түрік, Еуропа елдерін аралауға шығып, Меккеде болады, Стамбұл кітапханасында отырып жұмыс істеген ақын? (Ш.Құдайбердиев)

3.     Көп тілді білетін адамды қалай атайды? (Полиглот)

4.     Астананың символы не? (Бәйтерек)

5.     «Бұл Тұрлығұл байға біздің Ғайшажанды айттыра келген шығар, қазыны бұзбай сал», - деген кімнің кімге айтқан сөзі және қандай роман, авторы кім?  (Итбай Ақсұлу жұбайына С.Көбеевтің «Қалың мал» романы )

6.     «Қазақтың классик әдебиетінің атасы, қазақ поэзиясының күн шуақты асқар биігі» деп кім  кімді атаған? (М.Әуезов А. Құнанбаевты)

7.     Абайдың шын есімі? (Ибраһим)

8.     Ұлы жүздің төбе биі кім болған? (Төле би)

9.     Үш жүздің басын біріктірген хан кім? (Абылай хан)

10.                       Қысылған жерде Жорға Нұрымға пышақ салады. Бірақ бұл жоспарлы әрекет емес, ескі әдет-ғұрып заңы мен қоғамдық жөнсіздіктер ашындырған Ахметтің ыза үстінде көрсеткен әрекеті. Оқиға қандай романнан алынған? (С.Торайғыров «Қамар сұлу» романы)

 

Әділқазылар алқасы топтардың жиған балдарын санағанша  біз  достарымыздың өнерін тамашалайық.

Осымен бүгінгі «Сөз мерген» топтар арасындағы  алғырлар мен тапқырлар тіл сайысы аяқталады. Топтардың белсенді қызығушылықпен қатысқаны үшін көп-көп рахмет!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Мұғалім сөзі:

Армысыздар алқалы жұрт, көз көрген

Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден

Тіліміздің тереңдігін, байлығын да көрсетер

Алдыңызда тіл сайысы – «Сөз мерген»

Мақсаты:  Өз ана тілін дамытуға, ана тілін терең меңгеруге құштарлығын ояту, халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы – мақал-мәтелдерді жатқа білуге, ақын шығармалары арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту.

Сайыс кезеңдері:

І  кезең: Мақал - сөздің мәйегі

ІІ  кезең:  Мықты болсаң, тауып көр

ІІІ кезең:  Блиц-турнир

 

І-кезең: Мақал – сөздің мәйегі

1.       “Тіл” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:қазына, өнер, қызыл, байлық.  Жауабы: Өнер алды – қызыл тіл.

2.     “Отан” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:көл, жер, отбасы .   Жауабы: Отан отбасынан басталады.

     3. “Өзбек, қазақ” сөздеріне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер:там, алар, қатын, байыса, салар.

Жауабы: Өзбек байыса там салар, Қазақ байыса қатын алар.

    4. “Жолға , сайла” сөздерінен мақал құрастыр.

Көмекші сөздер : жолдасыңды, тұрып, шықпай,

Жауабы: Жолға шықпай тұрып, Жолдасыңды сайла.

    5. “Білерсің, қадірін, болғанда, балалы, әкенің” сөздерінен мақал құрастыр.    

Жауабы: Әкенің қадірін , балалы болғанда білерсің.

    6. “Күлерсің, итпен, үрерсің, ойнасаң, баламен, ойнасаң” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Итпен ойнасаң -үрерсің, Баламен ойнасаң-күлерсің.

   7. “Бала” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: тәрбие, өнер, бесік.

Жауабы: Бала тәрбиесі-бесіктен.

   8. “Дос” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: алмайды, көпті, тау, жау, дау. 

Жауабы: Досы көпті жау алмайды.

   9. “Аппағым, жұмсағым” сөздеріне мақал құрастыр.

Жауабы: Қарға баласын аппағым дейді, Кірпі баласын жұмсағым дейді.

 

ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр.Тұрақты сөз тіркестерін толықтырып, дұрыс құрастыр және мағынасын айт.

1. Аяғы ...

а) бұлттан ә) аспаннан б) жолдан 

Жауабы: Аяғы аспаннан келу.(ыңғайсыздану)

2.Бөркін аспанға ...

а) алу ә) тастау б) лақтыру

Жауабы: Бөркін аспанға лақтыру. (қуану)

3.Көзді ашып ...

а) жұмғанша ә) бергенше б) қарағанша

Жауабы: Көзді ашып жұмғанша. (жылдам)

 

4. Мойнынан су ...

а) құю ә) кету б) ағу

Жауабы: Мойнынан су кету.(шаршау)

5.Төбе шаш ...

а) сүрту ә) тік тұру б) жуу

Жауабы :Төбе шашы тік тұру.(қорқу)

 

6.Ит басына іркіт төгілді – деген не?

Жауабы: Молшылық орнау.

7. Ат тонын ала қашу – деген не?

Жауабы: Мойындамау.

8. Асығы алшысынан түсті – деген не?

Жауабы: Жолы болды.

9.Жүрегі ауызына тығылды – деген не?

Жауабы: Толқыды, қобалжыды.

 

3 кезең:   Топ басшысыларына арналған Блиц-турнир

1.     Ғали Жамалды алып қашып, қаладағы саудагер досының үйін паналайды, досы кім? Қандай шығармадан алынған? (М.Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы, досының аты Фатихолла)

2.     Жер тану сапарымен Араб, Түрік, Еуропа елдерін аралауға шығып, Меккеде болады, Стамбұл кітапханасында отырып жұмыс істеген ақын? (Ш.Құдайбердиев)

3.     Көп тілді білетін адамды қалай атайды? (Полиглот)

4.     Астананың символы не? (Бәйтерек)

5.     «Бұл Тұрлығұл байға біздің Ғайшажанды айттыра келген шығар, қазыны бұзбай сал», - деген кімнің кімге айтқан сөзі және қандай роман, авторы кім?  (Итбай Ақсұлу жұбайына С.Көбеевтің «Қалың мал» романы )

6.     «Қазақтың классик әдебиетінің атасы, қазақ поэзиясының күн шуақты асқар биігі» деп кім  кімді атаған? (М.Әуезов А. Құнанбаевты)

7.     Абайдың шын есімі? (Ибраһим)

8.     Ұлы жүздің төбе биі кім болған? (Төле би)

9.     Үш жүздің басын біріктірген хан кім? (Абылай хан)

10.                       Қысылған жерде Жорға Нұрымға пышақ салады. Бірақ бұл жоспарлы әрекет емес, ескі әдет-ғұрып заңы мен қоғамдық жөнсіздіктер ашындырған Ахметтің ыза үстінде көрсеткен әрекеті. Оқиға қандай романнан алынған? (С.Торайғыров «Қамар сұлу» романы)

 

Әділқазылар алқасы топтардың жиған балдарын санағанша  біз  достарымыздың өнерін тамашалайық.

Осымен бүгінгі «Сөз мерген» топтар арасындағы  алғырлар мен тапқырлар тіл сайысы аяқталады. Топтардың белсенді қызығушылықпен қатысқаны үшін көп-көп рахмет!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Мұғалім сөзі: 

Армысыздар алқалы жұрт, көз көрген

Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден

Тіліміздің тереңдігін, байлығын да көрсетер

Алдыңызда тіл сайысы – «Сөз мерген» 

Мақсаты:  Өз ана тілін дамытуға, ана тілін терең меңгеруге құштарлығын ояту, халық ауыз әдебиетінің асыл мұрасы – мақал-мәтелдерді жатқа білуге, ақын шығармалары арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту. 

Сайыс кезеңдері: 

І  кезең: Мақал - сөздің мәйегі

ІІ  кезең:  Мықты болсаң, тауып көр 

ІІІ кезең:  Блиц-турнир

 

І-кезең: Мақал – сөздің мәйегі

1.  “Тіл” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:қазына, өнер, қызыл, байлық.  Жауабы: Өнер алды – қызыл тіл. 

2.“Отан” сөзіне мақал құрастыру.

Көмекші сөздер:көл, жер, отбасы .   Жауабы: Отан отбасынан басталады. 

     3. “Өзбек, қазақ” сөздеріне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер:там, алар, қатын, байыса, салар. 

Жауабы: Өзбек байыса там салар, Қазақ байыса қатын алар. 

    4. “Жолға , сайла” сөздерінен мақал құрастыр.

Көмекші сөздер : жолдасыңды, тұрып, шықпай, 

Жауабы: Жолға шықпай тұрып, Жолдасыңды сайла. 

    5. “Білерсің, қадірін, болғанда, балалы, әкенің” сөздерінен мақал құрастыр.     

Жауабы: Әкенің қадірін , балалы болғанда білерсің. 

    6. “Күлерсің, итпен, үрерсің, ойнасаң, баламен, ойнасаң” сөздерінен мақал құрастыр.

Жауабы: Итпен ойнасаң -үрерсің, Баламен ойнасаң-күлерсің. 

   7. “Бала” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: тәрбие, өнер, бесік. 

Жауабы: Бала тәрбиесі-бесіктен. 

   8. “Дос” сөзіне мақал құрастыр.

Көмекші сөздер: алмайды, көпті, тау, жау, дау.  

Жауабы: Досы көпті жау алмайды. 

   9. “Аппағым, жұмсағым” сөздеріне мақал құрастыр.

Жауабы: Қарға баласын аппағым дейді, Кірпі баласын жұмсағым дейді. 

 

ІІ кезең: Мықты болсаң, тауып көр.Тұрақты сөз тіркестерін толықтырып, дұрыс құрастыр және мағынасын айт. 

1. Аяғы ... 

а) бұлттан ә) аспаннан б) жолдан  

Жауабы: Аяғы аспаннан келу.(ыңғайсыздану) 

2.Бөркін аспанға ...

а) алу ә) тастау б) лақтыру 

Жауабы: Бөркін аспанға лақтыру. (қуану) 

3.Көзді ашып ...

а) жұмғанша ә) бергенше б) қарағанша 

Жауабы: Көзді ашып жұмғанша. (жылдам) 

 

4. Мойнынан су ...

а) құю ә) кету б) ағу 

Жауабы: Мойнынан су кету.(шаршау) 

5.Төбе шаш ...

а) сүрту ә) тік тұру б) жуу 

Жауабы :Төбе шашы тік тұру.(қорқу) 

 

6.“Ит басына іркіт төгілді” – деген не? 

Жауабы: Молшылық орнау. 

7. “Ат тонын ала қашу” – деген не? 

Жауабы: Мойындамау. 

8. “Асығы алшысынан түсті” – деген не? 

Жауабы: Жолы болды. 

9. “Жүрегі ауызына тығылды” – деген не?

Жауабы: Толқыды, қобалжыды. 

 

3 кезең:   Топ басшысыларына арналған Блиц-турнир

1.Ғали Жамалды алып қашып, қаладағы саудагер досының үйін паналайды, досы кім? Қандай шығармадан алынған? (М.Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы, досының аты Фатихолла)

2.Жер тану сапарымен Араб, Түрік, Еуропа елдерін аралауға шығып, Меккеде болады, Стамбұл кітапханасында отырып жұмыс істеген ақын? (Ш.Құдайбердиев)

3.Көп тілді білетін адамды қалай атайды? (Полиглот)

4.Астананың символы не? (Бәйтерек)

5.«Бұл Тұрлығұл байға біздің Ғайшажанды айттыра келген шығар, қазыны бұзбай сал», - деген кімнің кімге айтқан сөзі және қандай роман, авторы кім?  (Итбай Ақсұлу жұбайына С.Көбеевтің «Қалың мал» романы )

6.«Қазақтың классик әдебиетінің атасы, қазақ поэзиясының күн шуақты асқар биігі» деп кім  кімді атаған? (М.Әуезов А. Құнанбаевты)

7.Абайдың шын есімі?  (Ибраһим)

8.Ұлы жүздің төбе биі кім болған? (Төле би)

9.Үш жүздің басын біріктірген хан кім? (Абылай хан)

10.Қысылған жерде Жорға Нұрымға пышақ салады. Бірақ бұл жоспарлы әрекет емес, ескі әдет-ғұрып заңы мен қоғамдық жөнсіздіктер ашындырған Ахметтің ыза үстінде көрсеткен әрекеті. Оқиға қандай романнан алынған?  (С.Торайғыров «Қамар сұлу» романы)

 

Әділқазылар алқасы топтардың жиған балдарын санағанша  біз  достарымыздың өнерін тамашалайық.

Осымен бүгінгі «Сөз мерген» топтар арасындағы  алғырлар мен тапқырлар тіл сайысы аяқталады. Топтардың белсенді қызығушылықпен қатысқаны үшін көп-көп рахмет! 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Общая информация

Номер материала: 542589

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Бухгалтерский учет»
Курс профессиональной переподготовки «Маркетинг: теория и методика обучения в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Основы туризма и гостеприимства»
Курс повышения квалификации «Интеллектуальная собственность: авторское право, патенты, товарные знаки, бренды»
Курс повышения квалификации «Педагогическая риторика в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Экономика предприятия: оценка эффективности деятельности»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Управление финансами: как уйти от банкротства»
Курс повышения квалификации «Применение MS Word, Excel в финансовых расчетах»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»
Курс профессиональной переподготовки «Управление качеством»
Курс профессиональной переподготовки «Стратегическое управление деятельностью по дистанционному информационно-справочному обслуживанию»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.