Инфоурок / Химия / Другие методич. материалы / Қышқылдар, құрамы, алу жолдары
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

Қышқылдар, құрамы, алу жолдары

библиотека
материалов


Сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы:Қышқылдар, құрамы, алу жолдары
Сабақтың мақсаты:

Білімділік мақсаты:Қышқылдар туралы маліметтер бере отырып, олардың құрамы және алу жолдарымен таныстыру

Дамытушылық мақсаты: Оқушылардың сана сезімін, ойлау қабілетін,білімі мен біліктілігін, таным қабілетін дамыту.
Тәрбиелік мақсаты: Сабақ барысында оқушыларды ұқыптылыққа, жинақтылыққа,жауапкершілікке қорытындылай білуге үйретіп, тәрбиелеу.
Сабақ түрі: Жаңа сабақ
Сабақ көрнекілігі: Менделеевтің периодтық жүйесі,схемалар,кестелер.
Сабақтың өтілу барысы:
І. Ұйымдастыру
ІІ. Еске түсіру
ІІІ. Жаңа сабақ
ІV. Бекіту
V. Үйге тапсырма
VІ. Бағалау
Сабақтың барысы:
ІІ. Еске түсіру. Өткен тақырыптарда қышқыл деген сөзді жиі кездестірдіңдер. Табиғатта кездесетін қышқылтым дәмі бар қымыз, шұбат, алма, лимон, т.б заттар бәріңе таныс.Ал олардың құрамында қышқыл болады.Сұйылтылған сірке қышқылы тамақ өнеркәсібінде жиі қолданылады.

ІІІ.Жаңасабақ.Қышқыл  химиялық қосынды,көк лакмус қағазына қызғылт рең беретін ерітінді, дәмі қышқыл. Қышқылдар құрамына қарай оттекті, оттексіз болып, олардағы сутек атомдарының сандарына қарай бір және көп негізді деп бөлінеді.

Қышқыл дегеніміз – құрамында металл атомдары мен орын алмастыруга бейім сутек атомдарынан және қышқыл қалдықтарынан тұратын күрделі қосылыс. Қышқыл ерітінділерде түсін озгертетін заттарды индикаторлар деп атайды. Қышқылмен жұмыс істегенде қауіпсіздік техникасының ережесін мұқият сақтау керек.
Азот, тұз, күкірт қышқылдары сұйық заттар, ал фосфор және бор қышқылы (Н33) - қатты заттар болса, кремний қышқылы суда ерімейтін іркілдек затКөмір және күкіртті қышқылдары тұрақсыз, оңай айырылатын заттар.

H2CO3→CO2↑+H2O;

H2SO3→H2O|+SO2

Қышқылдың құрамында кіретін сутек атомдарының саны әртүрлі. Қышқыл құрамында сутектің бір атомы болса бірнегізді, екі атомы болса екінегізді болып бөлінеді.Осыған сай олардың қышқыл қалдықтары да бір немесе екі валенттік көрсетеді.Қышқыл құрамында оттек атомының болу немесе болмауына байланысты оттекті және оттексіз болып бөлінеді.Оттекті қышқылдардың дәстүрлі атаулары қышқыл түзуші элемент атымен байланысты шыққан. Мысалы:H2SO4 күкірт қышқылы, HNO3 азот қышқылы.

Алу жолдары:

Кейбір бейметалл оксидтерін суда еріту арқылы оттекті қышқылдар алуға болады:

2+H2О=H23 –күкіртті қышқыл

3+H2О=H24 –күкірт қышқылы

P2O5+3H2O=2H3PO4 –фосфор қышқылы



Оттексіз қышқылдарды жай заттардың тікелей әрекеттесуі (синтез әдісі) бойынша алады:

H2+Cl2=2HCl

H2+S=H2S

Түзілген газдарды суда еріткенде қышқылдар алынады.

Кейбір оттекті қышқылдарды сәйкес оксидтерін сумен әрекеттестіріп алады:

2+H2О=H23

3+H2О=H24

Егер фосфорды жағып алып, түзілген ак буға су қосып шайқасақ, ерітінді лакмусты қызғылт түске бояйды, себебі мына реакциялар жүреді:

4P+5O2=2P2O5

P2O5+3H2O=2H3PO4

қышқылдық оксид + су = қышқыл

Кейбір ұшқыш, тұрақсыз және ерімейтін қышқылдарды олардың тұздарына концентрлі қышқылмен әсер етіп алуға болады.

Осы реакцияны кеңсе желіміне концентрлі тұз қышқылымен әсер етіп көрсетеміз.

Na2SiО3+ 2HCl = H2SiO3↓ + 2NaCl









ІV. Бекіту

Қышқылдардың құрамына сутек атомы және қышқыл қалдығы кіреді.Қышқыл құрамына кіретін сутек атомының санына қарай олар: бір-, екі-,және үш негізді болып бөлінеді.Қышқылдармен жұмыс істегенде қауіпсіздік техникасының ережесін мұқият сақтаған жөн.Қышқыл әсерінен күлгін лакмус және сары метилоранж қызарады. Қышқыл дегеніміз – құрамында металл атомдары мен орын алмастыруга бейім сутек атомдарынан және қышқыл қалдықтарынан тұратын күрделі қосылыс. Қышқыл ерітінділерде түсін озгертетін заттарды индикаторлар деп атайды

V. Үйге тапсырма: §33 оқып келу. 5, 6, 7 - тапсырмалар

VІ. Бағалау




Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДБ-004005

Похожие материалы