Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Воспитательная работа / Статьи / Исследоват. работа ""Мой прадед"

Исследоват. работа ""Мой прадед"



Осталось всего 4 дня приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Воспитательная работа

Поделитесь материалом с коллегами:

Минең ҡарт олатайым Суфый Хажи улы Суфиянов –Бөйөк Ватан һуғышы батыры.

Ул яу юлын рядовой һалдат булып башлап,рота командиры вазифаһында капитан булып тамамлай.Ул тәжрибәле,ихтыярлы һәм ҡыйыу яугир булған.Һалдаттар уны ғәййәрлеге ,намыҫлы һәм иғтибарлылығы өсөн ихтирам иткән.

Суфый Суфиянов Башҡортостандың Күгәрсен районы Айһай-Мөрсәләй ауылында 1914 йылдың 29 декабрендә тыуған. Бөйөк Ватан һуғышында ул райондың хәрби комиссариаты тарафынан 1942 йылдың 7 ғинуарында саҡырыла.

Ул ике “Ҡыҙыл байраҡ “ ордены кавалеры,шулай уҡ Александр Невский , беренсе дәрәжәле Ватан һуғышы һәм “Хеҙмәт Ҡыҙыл байраҡ” ордендары , миҙалдар менән наградланған.Һуғышта полкты Неман йылғаһы аша хәүефһеҙ сығарыуы өсөн уға Советтар Союзы Геройы исеме бирелә,Ленин ордены һәм “Алтын йондоҙ” миҙалы менән бүләкләнә.

Минең ҡарт олатайымдың исеме үҙебеҙҙең Башҡортостанға ғына түгел,бөтә Рәсәйгә лә билдәле.

Суфый Хажи улының дәһшәтле һуғыш йылдарында күрһәткән ҡаһарманлыҡтары тураһында һөйләп бөтөрөрлөк түгел. Ул һуғышта яралана,контузия ала.

1944 йылдың 14 июлендә Неман йылғаһы буйында ҡаты алыш була.Совет һалдаттары үҙҙәренең терәк пуктттарын булдырғас,Суфияновҡа штурм төркөмөн етәкләп ,Неман йылғаһын һуғышып аша сығырға һәм алдағы һөжүмгә плацдармды баҫып алырға тигән приказ бирелә.Был төркөмгә танк ротаһы,бәйләнеш взводы һәм командирҙың уҡсылар ротаһы ингән була.

Ҡарт олатайымдың ротаһына Гитлер һалдаттары ут аса.Шул ваҡытта,ул фашистарҙы алдатыр өсөн ,артҡа сигенгән булып ҡылана.Дошмандар тыныслана төшә,төшкө ашҡа таралыша.Тап ошо ваҡытта командир бөтә төркөм менән йәшерен маневр яһап,танкистарға фрицтар яғына ут асырға ҡуша.Герман һалдаттары артҡа сигенергә мәжбүр була.Дошман төркөмөндәге сыуалышта беҙҙекеләр һыу аша сыға башлай.Тик йылғаның уртаһына еткәс,фрицтар йәнә ут аса.Гвардеецтар барыбер ярға сыға.Һәм ҡул һуғышы менән фашистарҙың беренсе Ҡурғауыл траншеяһын алып,икенсеһенә күсә.Ҡыҙғанысҡа ҡаршы,алышта беҙҙең ҡыйыу һалдаттар ҙа һәләк була.Бер аҙ ваҡыт үткәс,фашистар ҡаршы һөжүм башлай.Совет һалдаттары күп уйлап тормай дошман танктарын гранаталар менән шартлата.Көрәш яғы көс менән ҡайнай башлай.Суфиянов төркөмө плацдармды ҡулға төшөрөргә өлгәшә.Тап ошо Неман йылғаһының көнбайыш ярындағы плацдармды алыу буйынса уңышлы етәкселеге ,фашистар менән һуғыштағы шәхси ҡаһарманлығы өсөн капитан Суфый Хажи улына СССР Юғары Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы Указы менән Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

Совет илен Гитлер ғәскәрҙәренән азат иткәс,яугирҙар тыуған яҡтарына тыныс хеҙмәткә әйләнеп ҡайта.Ҡарт олатайым ауылда башҡарма комитет рәйесе,Күгәрсен район советы депутаты була.Партия ҡушыуы буйынса “Яңы юл” ,”Ҡыҙыл Октябрь” колхоздарында –рәйес,”Октябьский” совхозы бүлексәһендә идарасы вазифаһын яуаплы башҡара.Артта ҡалған хужалыҡтарҙы алға сығарыу маҡсаты менән ул яңы яуаплы урындарға йүнәлтелә. Һуғыш ваҡытында бирелгән наградаларына хеҙмәт тырышлыҡтары өсөн тапшырылған “Хеҙмәт Ҡыҙыл байраҡ” ордены менән һәм сиҙәм үҙләштереү өсөн миҙал өҫтәлә.

Ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем ул әүҙем булып ҡалды- мәктәп балалары ойошторған сараларҙа ,хәрби-патиотик баҡрамдарҙа ҡатнашты.Пермь өлкәһенең (хәҙер Пермь крайы) Елпачихинск урта мәктәбе пионерҙары үҙҙәренең отрядына уның исемен биргәйне.Ҡарт олатайым Литва,Калининград һәм башҡа өлкәләренең уҡыусылары менән хат алышты.

1965 йылда Калининградҡа барыу уның тормошонда иң әһәмиәтле вазифаларының береһе булды.Фашист Германияһын еңеүгә 20 йыл тулыу айҡанлы , үҙенең дуҫтары , яуҙаштары менән осраша.”1945 йылдың 9 апрелендә Калининград нигеҙенә тиклем емерелгән ҡала булып иҫтә ҡалғайны.Ә әле мине шундай матур ҡала ҡаршы алды! “,-тип күргәндәре менән һуңынан уртаҡлаша герой.

Ҡарт олатайымды Башҡортостанда һәм башҡа өлкәләрҙә лә беләләр ине. Уның шәхесе,тормошо күптәрҙә ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.Мәҫәлән,26-сы Гвардия дивизияһының яу юлын өйрәнеүсе Белоруссиялағы Оршан районы Ореховское урта мәктәбе уҡытыусыһы Б.Шалухо уның тураһында : “С.Суфиянов 1943 йылда КПСС сафына алына.Үҙенең һалдаттарына уҡыуҙа ла,яуҙа ла өлгө була. Осинстрой районында дошмандың ныҡлы позицияһына һөжүм ваҡытында ул беренсе булып атакаға ташлана.Уның артынан башҡа яугирҙар ҙа атлыға.Иртәгәһенә икенсе алышта дошман траншеяһын баҫып алып,Суфияновтың ротаһы 100 немец һалдатын ҡырып һала, 30 кешене әсирлеккә ала”,-тип яҙған.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы,хәҙер беҙ ҡарт олатайымдың хәтирәләрен үҙенән ишетә алмайбыҙ.Ул 83 йәшендә вафат булды.

Суфый ҡарт олатайым Сабира ҡарт өләсәйем менән татыу йәшәне.Биш бала: ике ул,өс ҡыҙ тәрбиәләнеләр.Пенсияға сыҡҡас,улар район үҙәге Мораҡҡа күсһә лә, ауылдарын ташламаны,йәйҙәрен шунда үткәрер булды.Умартасылыҡ менән шөғөлләнделәр,баҡса үҫтерҙеләр.

Беҙ уның ейәндәре ,бүләләре булыуыбыҙ менән ғорурланабыҙ,олатайыбыҙҙың батырлығы тураһында бер ҡасан да онотмаясаҡбыҙ.Уға Айһай-Мөрсәләй ауылында, Мораҡта “Дан аллеяһы”нда һәйкәл ҡуйылған. Район үҙәгендә шулай уҡ уның исемен йөрөткән урам бар,ҡарт олатайым йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ асылған.Күгәрсен районының Тыуған яҡты өйрәнеү музейында уның ҡайһы бер әйберҙәре,Өфөләге 157-се мәктәптең Хәрби Дан музейында уның хаттары ,грамоталары һуғыштан ҡайтҡан ҡайышлы кителе һаҡлана.

Үҙемдең иптәштәремә ,уҡыусыларға : “Тамырҙарыбыҙҙы онотмайыҡ! Олатайҙарығыҙҙың намыҫына тап төшөрмәгеҙ!”-тип мөрәжәғәт итәм.

Мин үҙем герой бүләһе! Ҡарт олатайым менән мин сикһеҙ ғорурланам!




















57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Автор
Дата добавления 08.10.2016
Раздел Воспитательная работа
Подраздел Статьи
Просмотров10
Номер материала ДБ-245076
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх