Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / "Ийэ тыл кэрэтэ" олимпиада сорудахтара
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

"Ийэ тыл кэрэтэ" олимпиада сорудахтара

библиотека
материалов

Ийэ тыл кэрэтэ” олимпиада сорудахтара

  1. Кылаас

  1. Тыл баайыгар сорудахтар:



  1. Инниттэн уонна кэнниттэн аахтахха биир суолталаах 5 тылы суруй.





  1. Бу тыллар синонимнарын суруй: аймах, төбө, дириҥ,күүт, доҕор.









  1. Бу тыллар антонимнарын суруй: аат тыллар

дьол-

сайылык-

уорҕа-

даҕааһын ааттар

ыраах-

кытаанах-

эргэ-

туохтуурдар

тур -

тимир -

таҕыс-

  1. Омонимнар лексическэй суолталарын быһааран суруй: моонньоҕон -

Көтөх -

Ис -

Тайах –

Баҕа -

  1. Өс хоһооннорун ситэр:

Айан киһитэ аргыстаах, .......................................................



Биэрэрин бэскэ ыйаабыт,.......................................................



Үтүө ат биир кымньыылаах,..................................................



  1. Сомоҕо домохтору өйдөбүллэрин быһаар, бу сомоҕо домохтору туһанан этиитэ толкуйдаа:

Буут биэр –





Долоҕойгор тохтот –





Аҕатын туйаҕын хатарыыһы –





  1. Тыл суолтатын быһаар:

Бүгүрү –



Кинээс –



Алгыс –



  1. Этии чилиэннэринэн ырыт:



  • Оллооҥҥо күөх чаанньык бидилийэ оргуйар.





  • Сотору тыа кэтэҕэр үстэ-түөртэ саа тыаһаата.





  1. А5а дойду Улуу сэриитин туһунан мин өйдөбүлүм (Аҕа дойду сэриитин туһунан тугу билэргин ситимнээн суруй)



























Эппиэттэр 5 кылаас



  1. 1. 5 баал

2. аймах - уруу, төбө – бас, уһук, дириҥ – чөҥөрө, күүт –

кэтэс, көһүт, доҕор – атас, табаарыс. 5 баал (тыл аайы биирдии баал – 9 буолуон сөп)

3. 9 баал

дьол-сор

сайылык- кыстык

уорҕа- өрөҕө

даҕааһын ааттар

ыраах- чугас

кытаанах- сымнаҕас

эргэ-саҥа

туохтуурдар

тур - сыт

тимир - дагдай

таҕыс- түс

  1. Омонимнар лексическэй суолталарын быһааран суруй: /12 баал/

моонньоҕон - 1. кус, көтөр

2. сир аһа

Көтөх – 1. Ырыган

2. кээмэй /көтөх мас/

3.туохтуур- тугу эмэ өрө тут

Ис - 1. Киһи уоргана

2. Туох эмэ ис өттө

3. туохтуур- ис, ыйыһын

Тайах - 1. Кыыл

2. тирэнэр барымта

Баҕа – 1. Харамай

2. баҕа санаа

5.Өс хоһооннорун ситэр: /3 баал/

Айан киһитэ аргыстаах, суол киһитэ доҕордоох

Биэрэрин бэскэ ыйаабыт, уунарын умнан кэбиспит

Үтүө ат биир кымньыылаах,үтүө киһи биир тыллаах.



  1. Сомоҕо домохтору өйдөбүллэрин быһаар, бу сомоҕо домохтору туһанан этиитэ толкуйдаа: /ис хоһоонун быһаарыыга – 3 баал, этиигэ 6 баал/

Буут биэр – куот

Долоҕойгор тохтот – өйдөө

Аҕатын туйаҕын хатарыыһы – майгынныыһы







  1. Тыл суолтатын быһаар: /3 баал/

Бүгүрү – сыһыамах, үлэһит, хайа да үлэни сирбэт

Кинээс – былыргы нэһилиэк баһылыга

Алгыс – үтүөнү баҕарар тыл-өс.







  1. Этии чилиэннэринэн ырыт: /10 баал/



  • Оллооҥҥо күөх чаанньык бидилийэ оргуйар.

Оллооҥҥо – толоруу

Күөх – быһаарыы

Чаанньык – туһаан

Бидилийэ – сиһилии

Оргуйар - кэпсиирэ





  • Сотору тыа кэтэҕэр үстэ-түөртэ саа тыаһаата.

Сотору – сиһилии

Тыа кэтэҕэр – сиһилии

Үстэ-түөртэ – сиһилии

Саа – туһаан

Тыаһаата – кэпсиирэ





Өйтөн суруйууга - 10 баал

Уопсайа – 70 баал



















Ийэ тыл кэрэтэ” олимпиада сорудахтара

  1. Кылаас

  1. Тыл баайыгар сорудахтар:



  1. Инниттэн уонна кэнниттэн аахтахха биир суолталаах 5 тылы суруй.





  1. Бу тыллар синонимнарын суруй:

Эйэҕэс –

Куобах –

Боппуолдьа –

Бокуой –

Төлкө -





  1. Бу тыллар антонимнарын суруй: аат тыллар

Түүн –

Үөрүү-

Дьол -

даҕааһын ааттар

Бөдөҥ -

кэбирэх-

мөлтөх –

туохтуурдар

хомуй-

кэл -

ыл-

  1. Омонимнар лексическэй суолталарын быһааран суруй:

Куйаар-

таай -

таал -

саас –

таҥнар -

  1. Өс хоһооннорун ситэр:

Арыы үрдүгэр уу дагдайбат, .......................................................



Аттаахтан кымньыытын,.......................................................



Тыҥалааҕы тыыннарбат,..................................................



  1. Сомоҕо домохтору өйдөбүллэрин быһаар, бу сомоҕо домохтору туһанан этиитэ толкуйдаа:

Тумсун дулҕаҕа соттор –





Айаҕын булунар -





Харах далыгар –





  1. Тыл суолтатын быһаар:

кумалаан–



Ороһу –



Салаҥ –



  1. Этии чилиэннэринэн ырыт, сурук бэлиэтин туруор



  • Оскуола аана тэлэччи аһыллыбыт оҕолору кэтэспит.





  • Күөл оттоох кытыылара чалбах соҕотохто эймэҥнэс буола түһэр.





  1. А5а дойду Улуу сэриитин туһунан мин өйдөбүлүм (Аҕа дойду сэриитин туһунан тугу билэргин ситимнээн уустаан-ураннаан суруй)

















Эппиэттэр - 6 кылаас

  1. Тыл баайыгар сорудахтар:

  1. 5 баал

  2. Бу тыллар синонимнарын суруй: . 5 баал (тыл аайы биирдии баал – 9 буолуон сөп)

Эйэҕэс – сайаҕас, амарах

Куобах – табысхаан

Боппуолдьа – умуһах, оҥкучах

Бокуой – соло

Төлкө – дьылҕа, ыйаах, уураах

  1. Бу тыллар антонимнарын суруй: /9 баал/

аат тыллар

Түүн – күнүс

Үөрүү- хомолто

Дьол - сор

даҕааһын ааттар

Бөдөҥ – бытархай, кыра

кэбирэх- бөҕө

мөлтөх – күүстээх

туохтуурдар

хомуй-ыс

кэл -бар

ыл- биэр

  1. Омонимнар лексическэй суолталарын быһааран суруй: /12 баал/

Куйаар- 1. Сир куйаара, планета

2. туохтуур, элбэҕи мээнэ саҥар

таай – 1. Аймах, ийэ быраата

2. туохтуур, тугу эрэ таай

таал - 1. Харамай уоргана

2. Иһийэн, чуумпуран тур

саас – 1. Дьыл кэмэ

2. киһи олоҕун кэрдиис кэмэ

3. барымта араҥата

таҥнар - 1. Туохтуур, таҥаһы кэтэр

  1. Туохтуур, тугу эрэ тоҕор

  2. Туохтуур, доҕорун таҥнарар

  1. Өс хоһооннорун ситэр: /3 баал/

Арыы үрдүгэр уу дагдайбат, кырдьык үрдүгэр сымыйа ыттыбат.



Аттаахтан кымньыытын, сатыыттан тайаҕын ылар



Тыҥалааҕы тыыннарбат,айахтааҕы атыппат

  1. Сомоҕо домохтору өйдөбүллэрин быһаар, бу сомоҕо домохтору туһанан этиитэ толкуйдаа: /быһаарыыга – 3 баал, этиигэ – 6 быһаар/

Тумсун дулҕаҕа соттор – мэлдьэһэр

Айаҕын булунар - аһыыр аһын булунар, бэйэтин ииттинэр

Харах далыгар –киһи хараҕын ортотугар

  1. Тыл суолтатын быһаар: /3 баал/

кумалаан– мас хайаҕаһа, айаҕын туһугар хамначчыттыыр

Ороһу – хойутаан төрөөбүт

Салаҥ – тугу да сатаабат





  1. Этии чилиэннэринэн ырыт, сурук бэлиэтин туруор/ 9 баал/



  • Оскуола аана тэлэччи аһыллыбыт , оҕолору кэтэспит.

Оскуола аана – туһаан

Тэлэччи – сиһилии

Аһыллыбыт – кэпсиирэ

Оҕолору – толоруу

Кэтэспит - кэпсиирэ





  • Күөл оттоох кытыылара, чалбах соҕотохто эймэҥнэс буола түһэр.

Күөл оттоох кытыылара, чалбах – биир уустаах туһаан

Соҕотохто – сиһилии

Эймэҥнэс буола түһэр - кэпсиирэ







Ш. А5а дойду Улуу сэриитин туһунан мин өйдөбүлүм (Аҕа дойду сэриитин туһунан тугу билэргин ситимнээн уустаан-ураннаан суруй) /10 баал/







Ийэ тыл кэрэтэ” олимпиада сорудахтара

  1. -8 Кылаас

  1. 1. Уруу –аймах тылларын төһө билэргин суруй, быһаар /холобур: бии-бииргэ төрөөбүт уолаттартан улаханнара/













  1. Харыс тыллары төһө билэргин быһааран суруй /холобур:тыатааҕы - эһэ/



















  1. Туохха уустаан-ураннаан тэҥниэххэ сөбүн булан суруй /холобур: кыыс күлүүтүн үрүйэ сүүрүгүн тыаһыгар/



Оҕо саҥатын –





Этиҥ этэрин –





Күүстээх ардаҕы –





Түргэн сырыыны-





Аллараа дойду халлаанын –









  1. Бу тылларга уус-уран быһаарыылары /эпитеттэри/ булан суруй:

Күн –



Хаар –



КыҺын –



Хатыҥ –



Кыайыы –



  1. Дорҕоону дьүөрэлээн хоһуй /аллитерацияҕа олоҕуран, хоһоон көппүт тылларын ситэрэн суруй/:

Ийэ сирим

............................. – хатан турдаҕына,

............................ былыт

......................................халлаан эҥэриттэн

.............................тахсан

..............................................ардаҕынан

.....................................................биэрдэ.











Хаарыан дойдум

.............................................- кууран турдаҕына

.................................былыт

...................................................врҕаа дьайыҥыттан

..............................................тахсан

......................................................самыырынан

..........................................биэрдэ.





  1. Өс хоһоонун ситэр:

Аҕал диэтэххэ антах хайыһар ,..........................................................

Киһи эриэнэ иһигэр,..........................................................................







Кулгаах ырааҕы истэр, .................................................................





  1. Сомоҕо домоҕу быһаар, этиитэ толкуйдаа:

Атахха биллэр –







Борбуйун көтөхтө –













Биһикпин ыйаабыт сирим –











  1. Этии чилиэннэринэн ырыт:



  • Халлааҥҥа үрүмэ былыттар кубарыһа усталлар.



  • Үөлэстэр утуу-субуу убаҕас буруонан тыргыллаллар.







  1. Кыайыыны уһансыбыттарга – Уруй! / өйтөн уус-уран суруйуу/







Эппиэттэр 7-8 кылаас

  1. 1.Хас тылы быһааран суруйбутугар 1-дии баал

  1. Хас тылы быһааран суруйбутугар 1-дии баал

  2. Туохха уустаан-ураннаан тэҥниэххэ сөбүн булан суруй /холобур: кыыс күлүүтүн үрүйэ сүүрүгүн тыаһыгар/- 10 баал

  3. Бу тылларга уус-уран быһаарыылары /эпитеттэри/ булан суруй: /10 баал/

  4. Дорҕоону дьүөрэлээн хоһуй /аллитерацияҕа олоҕуран, хоһоон көппүт тылларын ситэрэн суруй/: 12 баал

  5. Өс хоһоонун ситэр: /3 баал/

Аҕал диэтэххэ антах хайыһар , мэ диэтэххэ мичик гынар.

Киһи эриэнэ иһигэр,ынах эриэнэ таһыгар.

Кулгаах ырааҕы истэр, харах чугаһы көрөр.



  1. Сомоҕо домоҕу быһаар, этиитэ толкуйдаа: /3 баал быһаарыыга, 6 баал этиини толкуйдааһыҥҥа/

Атахха биллэр – куот, тэскилээ

Борбуйун көтөхтө – улаатта, кыанар буолла

Биһикпин ыйаабыт сирим – үчүгэйдик билэр сирим /төрөөбүт-үөскээбит дьиэм таһа сир/



  1. Этии чилиэннэринэн ырыт:/10 баал/

  • Халлааҥҥа үрүмэ былыттар кубарыһа усталлар.

Халлааҥҥа – сиһилии

Үрүмэ-быһаарыы

Былыттар – туһаан

Кубарыһа – сиһилии

Усталлар - кэпсиирэ

  • Үөлэстэр утуу-субуу убаҕас буруонан тыргыллаллар.

Үөлэстэр – туһаан

Утуу-субуу – сиһилии

Убаҕас – быһаарыы

Буруонан – толоруу

Тыргыллаллар - кэпсиирэ



  1. Өйтөн суруйуу - 10 баал




Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 13.11.2015
Раздел Другое
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров460
Номер материала ДВ-150981
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх